Chữ Nôm là gì?
Chữ Nôm (𡨸喃), hay Quốc âm, là hệ thống văn tự ngữ tố-âm tiết do người Việt sáng tạo dựa trên các bộ thủ và quy tắc của chữ Hán, được sử dụng từ thế kỷ 10 đến đầu thế kỷ 20 để ghi chép tiếng Việt. Chữ Nôm bao gồm các từ Hán-Việt (mượn chữ Hán) và các ký tự tự tạo (kết hợp bộ phận chữ Hán) để diễn đạt từ thuần Việt, đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện bản sắc văn hóa và văn học cổ truyền Việt Nam.
Đặc điểm và cấu tạo của chữ Nôm?
- Cơ sở: Sử dụng phông nền và quy tắc của chữ Hán, nhưng được cải biên để phù hợp với ngôn ngữ tiếng Việt.
- Phương pháp: Kết hợp hài thanh (một phần chỉ ý, một phần gợi âm) hoặc mượn chữ Hán (giả tá) để biểu đạt âm và nghĩa tiếng Việt.
- Cấu tạo: Thường phức tạp hơn chữ Hán, bao gồm các thành phần bộ thủ được ghép lại để thể hiện từ thuần Việt.
Lịch sử chữ Nôm và vai trò?
- Phát triển: Hình thành từ thế kỷ 10, phát triển mạnh vào thời Trần (thế kỷ 14) và đạt đỉnh cao vào thế kỷ 18-19.
- Văn học: Là công cụ tạo nên nền văn học chữ Nôm đặc sắc với các tác phẩm như Truyện Kiều (Nguyễn Du), Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi), Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu).
- Ý nghĩa: Khẳng định sự độc lập, tự chủ về văn hóa và ngôn ngữ so với phong kiến phương Bắc, phản ánh tư duy, tâm hồn người Việt.
Hiện nay, chữ Nôm ít được sử dụng trong đời sống hàng ngày nhưng có ý nghĩa to lớn trong việc nghiên cứu lịch sử, ngôn ngữ, triết học và văn hóa truyền thống. Hãy xem một ví dụ bên dưới:
Ví dụ
- Phân tích chữ 𢢲 (đẹp)
- Gồm bộ ⺖ (tâm) và 葉 (diệp - chiếc lá)
- Tâm: cảm thọ, Chiếc lá, mỏng manh, vô thường, 2 mặt
- Như vậy: Cái đẹp do tâm cảm thọ, mỏng manh như chiếc lá, ngoài ra cái đẹp còn có tính 2 mặt.
- Triết lý này hợp với triết lý nhà Phật: ngũ uẩn giai không
(trang chủ)