Trong truyện Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên cả một xã hội trong đó những nhân vật chính diện tiêu biểu là Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga đã tượng trưng cho tài năng, trí tuệ, nhân phẩm của con người. Đó là những con người học rộng, tài cao. Tuy mỗi người mỗi vẻ, mỗi nét mặt khác nhau, nhưng họ đều là những người 'cương trực', 'khẳng khái', 'vị tha' và “trọng nghĩa hiệp'. Họ sẵn sàng cứu giúp người khác không sợ khó khăn nguy hiểm và nêu cao cái nghĩa khí “giữa đường gặp sự bất bình chẳng tha'. Họ kiên trì đứng về lẽ phải mà suy nghĩ và hành động. Những đặc tính cao đẹp đó cững chính là những đức tính cơ bản của con người Việt Nam nói chung và của nhân dân Nam Bộ nói riêng. Những đặc tính đó đã hình thành và củng cố trên trường kỳ lịch sử nhất là trong quá trình dân tộc ta khai phá và mở mang mảnh đất miền Nam của Tổ quốc, cho nên nó đặc biệt thể hiện rõ nét ở nhân dân Nam Bộ. Những đặc tính đó không những đã được phản ánh trong văn học dân gian mà còn được khẳng định trong sử sách.
畧畑䀡傳西銘
Trước đèn xem chuyện Tây Minh
𡄎唭𠄩𡦂人情喓𠻗
Ngẫm cười hai chữ nhân tình éo le
埃匕𠳺匕麻𦖑
Ai ai lẳng lặng mà nghe
𡨺噒役畧苓𠽮身𡢐
Dữ răn việc trước, lành dè thân sau
𤳆辰忠孝𫜵頭
Trai thời trung hiếu làm đầu
𡛔辰節行𱺵句捞𨉓
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình
固𠊛扵郡東城
Có người ở quận Đông Thành
修仁積𱐩𱢭生昆䝨
Tu nhân tích đức sớm sinh con hiền
達𠸜𱺵陸雲仙
Đặt tên là Lục Vân Tiên
歲𣃣𠄩糁芸專斈行
Tuổi vừa hai tám, nghề chuyên học hành
蹺柴𤍇史𥸷經
Theo thầy nấu sử sôi kinh
𣎃㝵包𬋩功程劳刀
Tháng ngày bao quản công trình lao đao
文它起鳳滕雲
Văn đà khởi phụng đằng vân
武添叁畧六韜埃皮
Võ thêm tam lược lục thao ai bì
𠫾䀡𲉇会科詩
Đi xem mở hội khoa thi
雲仙𠓨謝尊師𦋦𧗱
Vân Tiên vào tạ tôn sư ra về
閉𥹰𲈾圣預掑
Bấy lâu cửa thánh dựa kề
㐌鮮氣象吏吹精神
Đã tươi khí tượng lại xuê tinh thần
𫢩它及会風雲
Nay đà gặp hội phong vân
𠊛匕埃拱立身貝尼
Người người ai cũng lập thân buổi nàỵ
志𭸓𢏑鴈边𩄲
Chí [?] bắn nhạn ven mây
名碎㐌𤎜㗂柴屯賖
Danh tôi đã rạng, tiếng thầy đồn xa
𫜵𤳆𥪝𡎝𠊛些
Làm trai trong cõi người ta
畧卢報補𡢐𱺵顕荣
Trước lo báo bổ, sau là hiển vinh
尊師欺意論盘
Tôn sư khi ấy luận bàn
𡄎𥪝𢼂係科塲群賖
Ngẫm trong số hệ khoa trường còn xa
𢵯𢈱敢呐𠚢
Mấy lời chẳng dám nói ra
吹柴傷伵㤕車𥪝𢚸
Xui thầy thương tớ xót xa trong lòng
𡢐油訴浽濁冲
Sau dù tỏ nỗi đục trong
沛朱𠬠法底防𫉚身
Phải cho một phép để phòng hộ thân
𣈙昆𠖈准風𱖦
Rày con xuống chốn phong trần
柴朱𠀧道符神蹺
Thầy cho ba đạo phù thần đem theo
埋麻及𠯿𠨪
Chẳng may mà gặp lúc nghèo
𠖈滝供𠊡𨖲𰎉拱安
Xuống sông cũng vững, lên đèo cũng an
尊師𠓨准後堂
Tôn sư vào chốn hậu đường
雲仙魚謹𢚸強生𪟽
Vân Tiên ngơ ngẩn lòng càng sinh nghi
咍𨉓嗼役之
Chẳng hay mình mắc việc chi
師𠊛𠰺科期群賖
Tôn sư người dạy khoa kỳ còn xa
𠬠𱺵貝𱹻𭛣茄
Một là bối rối việc nhà
𠄩𱺵𱐩泊𠀧𱺵才踈
Hai là đức bạc ba là tài sơ
闭𥹰飭詩書
Bấy lâu ra sức thi thư
会尼及群除会芇
Hội này chẳng kịp còn chờ hội nao
盛衰別𫜵牢
Thịnh suy chẳng biết làm sao
之朋哙吏理芇朱明
Chi bằng hỏi lại lẽ nào cho minh
𠓨䜹朱訢事情
Vào thưa cho tỏ sự tình
丕𡢐𠦳淡登程買安
Vậy sau ngàn dặm đăng trình mới an
尊師𡓮唉咀嘆
Tôn sư ngồi hãy thở than
𥄭𠚢畧按𧡊払阻𱍺
Ngó ra trước án thấy chàng trở vô
哙浪萬里程途
Hỏi rằng vạn lý trình đồ
昆渚拮挭群𱍺𭛣之
Con chưa cất gánh còn vô việc gì
咍𱺵昆唉胡𪟽
Hay là con hãy hồ nghi
柴盘𠬠𭛣科期群賖
Thầy bàn một việc khoa kỳ còn xa
云仙𦖑呐連䜹
Vân Tiên nghe nói liền thưa
小生庄別𬋟湄𠯿芇
Tiểu sinh chẳng biết nắng mưa lúc nào
椿萱歲鶴㐌高
Xuân huyên tuổi hạc đã cao
吀柴排訢音毛朱詳
Xin thầy bày tỏ âm hao cho tường
尊師𦖑呐添傷
Tôn sư nghe nói thêm thương
𢩮𢬣𱜂準前堂䀡𦝄
Dắt tay ra chốn tiền đường xem trăng
因机謀事𠴍浪
Nhân cơ mưu sự dặn rằng
𭛣𠊛恪𦝄𨕭𡗶
Việc người chẳng khác mặt trăng lên trời
雖浪㵢泣尼匕
Tuy rằng soi khắp nơi nơi
欺𤎎欺訢欺潙欺苔
Khi mờ, khi tỏ, khi vơi, khi đầy
𡢐昆拱𤎜𭛣𠁀
Sau con cũng rạng việc đời
呂𱺵柴沛𣴓唎爫之
Lựa là thầy phải cạn lời làm chi
𡢐昆𠄩𡦂科期
Sau con hai chữ khoa kỳ
斗星㐌𤎜紫微添和
Đẩu tinh đã rạng, tử vi thêm hòa
嫌爲馭唉群賖
Hiềm vì ngựa hãy còn xa
兎它路俸𬷤它𠰁散
Thỏ đà lộ bóng, gà đà gáy tan
包徐朱細北方
Bao giờ cho tới bắc phương
包徐﨤𤝞𱜂塘𢧚名
Bao giờ gặp chuột ra đàng nên danh
𡢐油鄧𡦂顕荣
Sau dầu đặng chữ hiển vinh
𱥯唎柴呐前程差
Mấy lời thầy nói tiền trình chẳng sai
汝勾否極泰來
Nhớ câu bĩ cực thái lai
𡨹𠇮朱援𭛣埃潺
Giữ mình cho vẹn việc ai chẳng sờn
雲仙倍且謝恩
Vân Tiên vội vã tạ ơn
𤾓𠄼吀亘膠山𠬠𠳒
Trăm năm xin hẵng keo sơn một lờị
𱜂𠫾𣃣尽蹎𡗶
Ra đi vừa tận chân trời
𠿯匕吏𥄭𠓨尼圣堂
Ngùi ngùi lại ngó vào nơi thánh đường
嘆浪天各一方
Than rằng Thiên các nhất phương
柴王段慘伵王段愁
Thầy vương đoạn thảm, tớ vương đoạn sầu
管包𠇮解油
Quản bao mình trẻ giãi dầu
芒帶子路掛瓢刘泠
Mang đai Tử Lộ quảy bầu Lưu Linh
㝵芇亇渃及縁
Ngày nào cá nước gặp duyên
朗名昆討匪願碎𬆄
Rạng danh con thảo phỉ nguyền tôi ngay
計自昔淡細𫢩
Kể từ tách dặm tới nay
痗迷倂㐌闭迡衝霜
Mỏi mê tính đã bấy chầy xông sương
兑𦖻風景添傷
Đoái tai phong cảnh thêm thương
為匕淡娄裊塘群賖
Vơi vơi dặm cũ, nẻo đường còn xa
丿兜㐌細隣家
Phút đâu đã tới lân gia
畧𱺵探伴𡢐𱺵𱎢蹎
Trước là thăm bạn sau là nghỉ chân
𭛣之𪡔哭熷𤇊
Việc chi la khóc tưng bừng
調饒𧼋𠓨棱𨑗𡽫
Đều đem nhau chạy vào rừng lên non
仙浪各注拱昆
Tiên rằng các chú cùng con
𭛣之急足奔匕𧼋𢙇
Việc chi cấp tốc bon bon chạy hoài
民浪小子𱺵昆
Dân rằng Tiểu tử là con
咍𱺵𠬠屡山𱼫蹺些
Hay là một lũ sơn đài theo ta
仙浪拠事爫牢
Tiên rằng cớ sự làm sao
吀柴𡮇㐌仕𢭂𠬠𢈱
Xin thầy chút đã sẽ trao một lời
民𦖑㗂呐請台
Dân nghe tiếng nói thảnh thơi
呌蹺𨅸吏𤑟𢈱分戈
Kêu nhau đứng lại rõ lời phân qua
䜹浪固党娄𱺵
Thưa rằng có đảng lâu la
𠸜𱺵杜預号𱺵風來
Tên là Đỗ Dự, hiệu là Phong Lai
𥱱饒扵准山𱼫
Chụm nhau ở chốn sơn đài
𠊛調𢜝奴固才坤當
Người đều sợ nó có tài khôn đương
悲徐都𠖈本鄕
Bây giờ đua xuống bản hương
𧡊昆𡛔卒戈塘扒𠫾
Thấy con gái tốt qua đường bắt đi
𥪝廊敢呐之
Trong làng chẳng dám nói chi
感傷𠄩婍女兒縸𮥷
Cảm thương hai ả nữ nhi mắc nàn.
昆埃䏧玉𠇮鐄
Con ai da ngọc mình vàng
𦟐桃眉𱣊容顔冷㳥
Má đào mày liễu dung nhan lạnh lùng
𠲖欺及党行凶
E khi gặp đảng hành hung
枉荘淑女生匹夫
Uổng trang thục nữ sánh cùng thất phu
崔匕渚呵呐𥹰
Thôi thôi chưa khá nói lâu
𧼋𠫾朱塊矯敺細
Chạy đi cho khỏi kẻo âu tới mình
雲仙浽陣雷霆
Vân Tiên nổi trận lôi đình
哙探屡奴群仃尼芇
Hỏi thăm lũ nó còn dừng nơi nao
碎吀𦋦飭英豪
Tôi xin ra sức anh hào
枚𠊛朱塊劳刀貝尼
May người cho khỏi lao đao buổi nàỵ
民浪屡奴群低
Dân rằng Lũ nó còn đây
戈䀡倍踈兮㐌仃
Qua xem mặt bậu thơ ngây đã đành
𠲖欺𪽗虎不成
E khi vẽ hổ bất thành
欺空𠇮吏墫𠇮𠓨𡎟
Khi không mình lại chôn mình vào hang.
雲仙𨅸吏边塘
Vân Tiên đứng lại bên đàng
𢯏核爫梞[?]𠦳𧼋無
Bẻ cây làm gậy [?] ngàn chạy vô
呌浪唉党凶徒
Kêu rằng hỡi đảng hung đồ
渚涓退与模糊害民
Chớ quen thói dữ Mạc Hồ hại dân
風來䚂𤇊匕
Phong Lai mặt đỏ bừng bừng
繩芇麻敢礼凌𠓨低
Thằng nào mà dám lẫy lừng vào đây
畧掑𭛣与在眉
Trước gây việc dữ tại mày
傳軍𦊚費補𡆫䈟蓬
Truyền quân bốn phía bổ vây bịt bùng
云仙左突右衝
Vân Tiên tả đột hữu xung
恪芇趙子越当阳
Khác nào Triệu Tử vượt vòng Đương Dương
娄𱺵𦊚費𡲤散
Lâu la bốn phía vỡ tan
調挄劍敎𦋦塘𧼋𦖑
Đều quăng gươm giáo ra đường chạy ngay
風來庄及阻𢬣
Phong Lai chẳng kịp trở tay
被仙梞𠖈払𣈙𠇮亡
Bị Tiên gậy xuống chàng rày mình vong
折耒屡蜆排螉
Giết rồi lũ kiến bầy ong
哙埃嘆哭扵冲車尼
Hỏi Ai than khóc ở trong xe nàỷ
䜹浪碎寔𠊛𬆄
Thưa rằng tôi thiệt người ngay
沙机𢧚買林𢬣凶徒
Sa cơ nên mới lâm tay hung đồ
冲車質合苦無
Trong xe chật hẹp khó vô
敢䜹埃妬救姑碎
Dám thưa ai đó cứu cô tôi cùng
云仙𦖑呐動𢚸
Vân Tiên nghe nói động lòng,
𣈜些㐌除𣳔娄𱺵
Ngày nay ta đã trừ dòng lâu la
寬寬𡎢妬渚𦋦
Khoan khoan ngồi đó chớ ra
娘𱺵分𡛔些𱺵分𤳇
Nàng là phận gái ta là phận trai
小姐昆𡛔茄埃
Tiểu thư con gái nhà ai
𠫾兜𢧚浽芒灾不期
Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ
咍𠸜户𱺵之
Chẳng hay tên họ là chi
閨卿分妬役之細低
Khuê khanh phận đó việc gì tới đâỷ
畧𡢐渚旱肔尼
Trước sau chưa hãn dạ này
𠄩娘埃伵埃柴呐𦋦
Hai nàng ai tớ ai thầy nói rả
䜹浪碎矯月娥
Thưa rằng Tôi Kiều Nguyệt Nga
尼昆婢膝𠸜𱺵金連
Nay con tì tất tên là Kim Liên.
圭茄扵郡西川
Quê nhà ở quận Tây Xuyên
吒爫知府𡎢沔河溪
Cha làm tri phủ ngồi miền Hà khê
差軍幅书𧗱
Sai quân đem bức thư về
逴碎戈妬定皮宜家
Rước tôi qua đó định bề nghi gia
爫昆兜敢改吒
Làm con đâu dám cãi cha
𱒢油𠦳淡塘車拱仃
Ví dầu ngàn dặm đường xa cũng đành
咍𱺵事不平
Chẳng hay là sự bất bình
別𡆫催固上程爫之
Biết vầy thôi có thượng trình làm chi
臨危及解危
Lâm nguy chẳng kịp giải nguy
節𤾓𫷜拱補迻𠬠回
Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi
畧車君子暫𡎢
Trước xe quân tử tạm ngồi
嗔朱賤妾𥛉耒仕分
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ phân
河溪戈妬拱𧵆
Hà khê qua đó cũng gần
嗔蹺拱妾𡊰恩朱払
Xin theo cùng thiếp đền ơn cho chàng
﨤低当𣅶𡨌塘
Gặp đây đương lúc giữa đàng
𧵑錢固泊鐄拱空
Của tiền chẳng có, bạc vàng cũng không
汝句報德酬功
Nhớ câu báo đức thù công
𥙩之朱匪𱭎𢚸𤽗
Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươị
云仙𦖑呐𠴡唭
Vân Tiên nghe nói miệng cười
爫恩呵易徐𠊛者恩
Làm ơn há dễ chờ người trả ơn
它𤑟鄧源干
Nay đà rõ đặng nguồn cơn
芇埃併寔推欣爫之
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
汝句見𱻊不爲
Nhớ câu kiến ngãi bất vi
𠊛𠁀𦍛意是非𮎦雄
Người đời dường ấy thị phi anh hùng
妬它別𡦂始終
Đó đà biết chữ thủy chung
呂𱺵些沛蹺爫之
Lựa là ta phải theo cùng làm chi
月娥別意𠫾
Nguyệt Nga biết ý chẳng đi
哙戈𠸜户𠬠欺朱詳
Hỏi qua tên họ một khi cho tường.
䜹浪便妾𠫾塘
Thưa rằng Tiện thiếp đi đường
咍君子圭鄕尼芇
Chẳng qua quân tử quê hương nơi nàỏ
𦖻𦖑㗂呐請台
Tai nghe tiếng nói thảnh thơi
云仙包𦬑𢚸芇配波
Vân Tiên bao nỡ lòng nào phôi pha
東城本寔圭茄
Đông Thành vốn thiệt quê nhà
户𱺵陸氏𠸜𱺵云仙
Họ là Lục thị tên là Vân Tiên.
月娥本𨅸嬋娟
Nguyệt Nga vốn đấng thuyền quyên
𦖻𦖑𢈱呐𢬣連𢭂簪
Tai nghe lời nói tay liền trao trâm
䜹浪﨤知音
Thưa rằng nay gặp tri âm
嗔迻𠬠物底扲爫信
Xin đưa một vật để cầm làm tin
云仙仰𥆾
Vân Tiên ngơ mặt chẳng nhìn
月娥𥆁𧡊𥆁辰那
Nguyệt Nga liếc thấy càng thìn nết na
物之𠬠𡮇哙𱺵
Vật chi một chút gọi là
妾䜹渚一払它爫魚
Thiếp thưa chưa dứt chàng đà làm ngơ
𧵑尼𱺵𧵑沕爲
Của này là của vất vơ
𢚸吱拱沛魚牢仃
Lòng chê cũng phải mặt ngơ sao đành
云仙苦浽爫清
Vân Tiên khó nỗi làm thinh
𡦂恩𱺵𱻊𡦂情𱺵𦀊
Chữ ân là nghĩa, chữ tình là đây
嘆浪妬窖嘹低
Than rằng đó khéo trêu đây
恩箕㐌買𧵑尼𢭂朗
Ơn kia đã mấy của này trao sang
当欺﨤𡂂𡨌塘
Đương khi gặp gỡ giữa đường
𠬠𢈱嗔汝𠦳鐄差
Một lời xin nhớ, ngàn vàng chẳng sai
汝勾重𱻊輕財
Nhớ câu trọng nghĩa khinh tài
芇埃𠹾𥙩𧵑埃爫之
Nào ai chịu lấy của ai làm gì.
䜹浪碎分女兒
Thưa rằng: Tôi phận nữ nhi
本渚別氏固欺覔𢚸
Vốn chưa biết thị, có khi mích lòng
埃𪟽𨅸𮎦雄
Ai ngờ đấng mặt anh hùng
𧡊簪催吏𢢆丐簪
Thấy trâm thôi lại thẹn cùng cái trâm
嘆浪簪咳𱺵簪
Than rằng: Trâm hỡi là trâm
㐌無縁闭埃扲麻嘛
Đã vô duyên bấy, ai cầm mà mơ
迻簪払㐌爫魚
Đưa trâm chàng đã làm ngơ
妾嗔爫𠬠排书謝辞
Thiếp xin làm một bài thơ tạ từ
云仙𥄭吏𢚸唹
Vân Tiên ngó lại lòng ưa
爫詩朱急𠬠徐渚𥹰
Làm thơ cho kíp một giờ chưa lâu
月娥應㗂吀侯
Nguyệt Nga ứng tiếng xin hầu
𠖈𢬣卞曰糁句𠄼韻
Xuống tay bèn viết tám câu năm vần
詩浪
Thi rằng:
前恩思报念徘徊
'Tiền ân tư báo niệm bồi hồi
爱述一詩爲贈來
Ái thuật nhất thi vi tặng lai
字匕長情新笔寫
Tự tự trường tình tân bút tả
言匕厚意錦雲𫔭
Ngôn ngôn hậu ý cẩm vân khai
金簮雖貴輕由葉
Kim trâm vi quý khinh do diệp
大𱻊深𢙇重萬杯
Đại nghĩa thâm hoài trọng vạn bôi
從此願君爭甲第
Tòng thử nguyện quân tranh giáp đệ
妾看馬上錦衣囬
Thiếp khan mã thượng cẩm y hồi'
詩耒尼妾吀𤼸
Thơ rồi này thiếp xin dâng
仰𬂙量𢌌文人𱐭芇
Ngửa trông lượng rộng văn nhân thế nào
云仙䀡𧡊喭敖
Vân Tiên xem thấy ngán ngao
埃咍飭𡛔才髙幅尼
Ai hay sức gái tài cao bậc này
㐌毛麻吏添咍
Đã mau mà lại thêm hay
畨宋玉拱西詩
Chẳng phen Tống Ngọc, cũng tày Tây Thi
汝句愈出愈奇
Nhớ câu dũ xuất dũ kỳ
埃咍才𡛔劍夷才𤳆
Ai hay tài gái kém gì tài trai
如𡆫埃易收埃
Như vầy ai dễ thua ai
云仙和吏𠬠排𢭂𦋦
Vân Tiên họa lại một bài trao ra
詩浪
Thi rằng:
排徊相別執盃
'Bồi hồi tương biệt chấp li bôi
敢曰施恩望報哉
Cảm viết thi ân vọng báo tai
重𱻊数言髙唱入
Trọng nghĩa sổ ngôn cao xướng nhập
叙情一幅和𰙔來
Tự tình nhất bức hoạ ca lai
币𫎇既𡴯隨享達
Tệ mông kí ngất tuỳ hưởng đạt
日月長流用去囬
Nhật nguyệt trường lưu dụng khứ hồi
軫重個中無別語
Chẩn trọng cá trung vô biệt ngữ
天長地久永相𢙇
Thiên trường địa cửu vĩnh tương hoài'
䀡詩買別𧵆賖
Xem thơ mới biết gần xa
枚和韻𫠓匕和韻枚
Mai hòa vận điểu, điểu hòa vận mai
塘賖審匕興𢙇
Đường xa thăm thẳm hứng hoài
塘賖審匕淡𨱽潙匕
Đường xa thăm thẳm, dặm dài vơi vơi
埃匕拱扵𥪝𡗶
Ai ai cũng ở trong trời
﨤饒𢈱㐌𣴓𢈱辰傕
Gặp nhau lời đã cạn lời thì thôị
云仙辞謝返囬
Vân Tiên từ tạ phản hồi
月娥嘆哭情喂𱺵情
Nguyệt Nga than khóc: “Tình ôi là tình!”
𢪀𠇮麻喭朱𠇮
Nghĩ mình mà ngán cho mình
浽恩渚呂浽情吏芒
Nỗi ân chưa trả, nỗi tình lại mang
𱴸泥𠄩𡦂鴛鴦
Nặng nề hai chữ uyên ương
叛愁埃窖问王𠓨𢚸
Phản sầu ai khéo vấn vương vào lòng
𠳿月老絲紅
Vái cùng Nguyệt Lão tơ hồng
𤾓𠄼朱論𡦂從貝安
Trăm năm cho chọn chữ tòng mới an
有情之闭牛𬞕
Hữu tình chi bấy Ngưu Lang
𬌓𢚸娥女爲払麻迎
Tấm lòng Nga nữ vì chàng mà nghiêng
傕匕㛪唉金連
Thôi thôi em hỡi Kim Liên
𠖰車朱姉戈沔河溪
Dẩy xe cho chị qua miền Hà-Khê
𱱇戈𨁪𤟛塘羝
Trải qua dấu thỏ đường dê
𪀄呌猿唿𦊚皮渃𡽫
Chim kêu vượn hót, bốn bề nước non
拜𡗶吀鄧𧷺
Lạy trời xin đặng vuông tròn
𤾓𠄼朱援𢚸崙払
Trăm năm cho vẹn lòng son cùng chàng
丿兜㐌細府堂
Phút đâu đã tới phủ đường
矯公䀡𧡊𢚸強生𪟽
Kiều công xem thấy lòng càng sinh nghi
哙浪芇𥘷过兒
Hỏi rằng: Nào trẻ quá nhi
故牢𢧚浽昆𠫾𠬠𠇮
Cớ sao nên nỗi con đi một mình?
月娥踈𭛣前程
Nguyệt Nga thưa việc tiền trình
矯公𦖑呐事情庒盃
Kiều công nghe nói sự tình chẳng vui
月娥胣唉嵬匕
Nguyệt Nga dạ hãy ngùi ngùi
𢪀隊杆吏𣳔涞隊杆
Nghĩ đòi cơn lại rụng rời đòi cơn
劳刀淬分之遲
Lao đao chút phận chi chầy
𣈗芇香焒功恩朱払
Ngày nào hương lửa công ơn cho chàng.
矯公𦖑呐徬徨
Kiều công nghe nói bàng hoàng
𠰺浪昆唉暫安府鐄
Dạy rằng: Con hãy tạm an phủ vàng
𣅶芇吒領役官
Lúc nào cha rãnh việc quan
曰書戈妬𨑮払鄧低
Viết thư qua đó mời chàng đặng đây
畧𡢐𱐭拱庒迡
Trước sau thế cũng chẳng chầy
吒願呂特𱻊尼辰傕
Cha nguyền trả được nghĩa này thì thôi
後塘昆呵暫𨆢
Hậu đường con há tạm lui
爫虧胣𥘷朱盃𢚸𫅷
Làm khuây dạ trẻ cho vui lòng già
侈𦖑鼓點郎𠀧
Xẩy nghe trống điểm sang ba
月娥汝細㤕𢚷分𠇮
Nguyệt Nga nhớ tới xót xa phận mình
移吀𦋦准梨庭
Dời xin ra chốn lê đình
䀡𦝄耒吏想情故人
Xem trăng rồi lại tưởng tình cố nhân
嘆浪流水清山
Than rằng: Lưu thuỷ thanh sơn
㝵芇𦖑鄧㗂弹知音
Ngày nào nghe đặng tiếng đàn tri âm
𡦂情乾想乾深
Chữ tình càng tưởng càng thâm
悶分苦辨悶淫苦沛
Muốn phân khổ biện, muốn dầm khổ phai
潙匕坦𢌌天高
Vời vời đất rộng trời cao
芇埃女底朱埃𠹾煩
Nào ai nỡ để cho ai chịu phiền
阻𠓨卞𥙩笔硯
Trở vào bèn lấy bút nghiên
達盘香案祝願神灵
Đặt bàn hương án chúc nguyền thần linh
漏匕𠬠𬌓𢚸誠
Làu làu một tấm lòng thành
𦘧𦋦幅像𢧚形云仙
Vẽ ra bức tượng nên hình Vân Tiên
嘆浪𠦳淡山川
Than rằng: Ngàn dặm sơn xuyên
𡦂恩底胣𡦂縁冉牟
Chữ ân để dạ, chữ duyên nhiễm mầu
𡀯娘𡢐唉群𥹰
Truyện nàng sau hãy còn lâu
𡀯払吀呐自頭劄𦋦
Truyện chàng xin nói từ đầu chép ra
云仙自月娥
Vân Tiên từ cách Nguyệt Nga
𡧲塘吏﨤𠊛𦋦京畿
Giữa đường lại gặp người ra kinh kỳ
賖䀡𪖫顛痴
Xa xem mặt mũi đen sì
𠇮高路匕異奇叱凶
Mình cao lồ lộ dị kỳ rất hung
汝句泙水相逢
Nhớ câu bình thủy tương phùng
𮎦䧺吏﨤𮎦雄𠬠欺
Anh hùng lại gặp anh hùng một khị
庒咍名姓𱺵之
Chẳng hay danh tính là chi
𠬠𠇮芒笈麻𠫾役之
Một mình mang cặp mà đi việc gì?
答浪些拱𠖈詩
Đáp rằng ta cũng xuống thi
漢明姓字水支圭茄
Hán Minh tính tự, Thuỷ Chi quê nhà
云仙別理正邪
Vân Tiên biết lẽ chính tà
係𱺵異相乙𱺵才高
Hễ là dị tướng ắt là tài cao
𡦂浪朋友之交
Chữ rằng bằng hữu chi giao
情箕㐌﨤理芇爫𢗃
Tình kia đã gặp lẽ nào làm khuâỷ
𨑗棱𧯶易𠬠核
Trên rừng há dễ một cây
悶朱固妬固低森𡆫
Muốn cho có đó có đây xum vầy
箕尼庙宇𧵆低
Kia nơi miếu vũ gần đây
𠄩些𠓨妬𢬥𢬣卞𡎢
Hai ta vào đó giang tay bèn ngồi
共饒排户𠸜耒
Cùng nhau bày họ tên rồi
謝辞庙宇卞𨆢𦋦塘
Tạ từ miếu vũ bèn lui ra đường
漢明𠫾畧就塲
Hán Minh đi trước tựu trường
云仙群唉囬鄕咏茄
Vân Tiên còn hãy hồi hương viếng nhà
𢜠浪𫢩𧡊昆些
Mừng rằng: Nay thấy con ta
吒𫅷仍想媄𫅷仍𬂙
Cha già những tưởng, mẹ già những trông
闭𥹰畑册固功
Bấy lâu đèn sách có công
昆它𢧚𡦂䘮蓬庒
Con đà nên chữ tang bồng cùng chăng?
云仙逵𲃟䜹浪
Vân Tiên quỳ gối thưa rằng:
庒欣几古朋𠊛今
Chẳng hơn kẻ cổ cũng bằng người kim
敢吀父母安心
Dám xin phụ mẫu an tâm
鄧昆呂女袄𩚵朱耒
Đặng con trả nợ áo cơm cho rồi
双親𦖑呐𢚸盃
Song thân nghe nói lòng vui
吏卢𡽫渃賖吹𠦳重
Lại lo non nước xa xôi nghìn trùng
朱𠫾𠬠妸小童
Cho đi một gã tiểu đồng
曰书𠬠幅吲云仙
Viết thư một bức dặn cùng Vân Tiên
畧它定𡦂良縁
Trước đà định chữ lương duyên
昆官休致扵沔寒江
Con quan hưu trí ở miền Hàn Giang
昆𠊛𱺵武彩鵉
Con người là Võ Thái Loan
歲𣃣𠄩𬙞容顔𠼦麻
Tuổi vừa hai bảy dung nhan mặn mà
𡦂浪胡越一家
Chữ rằng Hồ Việt nhất gia
昆𠫾細妬𢭂戈书尼
Con đi tới đó trao qua thư này
昆油𨀈鄧湯𩄲
Con dầu bước đặng thang mây
嗔㐌産固𦀊絲紅
Dưới xin đã sẵn có dây tơ hồng
双親吲保𣃣衝
Song thân dặn bảo vừa xong
云仙妸小童移蹎
Vân Tiên cùng gã tiểu đồng dời chân
𬂙澄買淡䦕山
Trông chừng mấy dặm quan sơn
𩙌西𣈙㐌迻春創夏
Gió Tây rày đã đưa xuân sang hè
盆䀡淡柳塘槐
Buồn xem dặm liễu đường hòe
信蜂魚菫㗂蟡𱓲𠼪
Tin ong ngơ ngẩn tiếng ve vang dầỵ
盆䀡渃奴𡽫尼
Buồn xem nước nọ non này
渃滈㳥演𡽫𡆫𥒥高
Nước xao sóng dợn, non vầy đá cao
𥒅戈買𩈘別芇
Trải qua mấy mặt biết nào
𨑗梗𪀄呐𠖈𬇚唭
Trên cành chim nói, xuống ao cá cười
𱱇戈堆森景𠊛
Trải qua đồi rậm cảnh người
景撑如𡳒𠊛鮮如𬁻
Cảnh xinh như vẽ, người tươi như giồi
寒江丿㐌細耒
Hàn Giang phút đã tới rồi
云仙暫住𠬠囬𢭂书
Vân Tiên tạm trú một hồi trao thư
武公䀡𧡊信书
Võ công xem thấy tin thư
𢜠縁琴瑟䋦絲鄧連
Mừng duyên cầm sắt mối tơ đặng liền
䀡戈相貌云仙
Xem qua tướng mạo Vân Tiên
呵𠸦户陸福䝨生昆
Khá khen họ Lục phước hiền sinh con
眉蠶𬑉鳳𠶣崙
Mày tằm, mắt phụng, môi son
𨑮分骨格𣃱𧷺𨑮分
Mười phần cốt cách vuông tròn mười phân
仍𠲖几晋𠊛秦
Những e kẻ Tấn người Tần
芇咍𡦂壻鄧連𡦂佳
Nào hay chữ rể đặng liền chữ giai
𥄮它𢢲胣和𠄩
Nhắm đà đẹp dạ hòa hai
尼妯南澗怒𤳆東麻
Nay dâu nam giản, nọ trai đông sàng
公浪𫢩𱻊壻郎
Công rằng: Nay nghĩa rể sang
悶卢役渃沛筭役茄
Muốn lo việc nước phải toan việc nhà.
仙浪𢘾量岳爺
Tiên rằng: Nhờ lượng nhạc gia
大科嗔及小科卢夷
Đại khoa xin kịp, tiểu khoa lo gì
公浪昆篤𠖈詩
Công rằng: Con dốc xuống thi
牢空結伴麻𠫾𠓨塲
Sao không kết bạn mà đi vào trường
𧵆低固𠬠户王
Gần đây có một họ Vương
𠸜𱺵子直文章捽𠁀
Tên là Tử Trực văn chương tót đời
吒浪差几戈𨑮
Cha rằng sai kẻ qua mời
朱昆妸此制𠬠排
Cho con cùng gã thử chơi một bài
湿高買別所才
Thấp cao, mới biết sở tài
丕𡢐客竹伴枚買牟
Vầy sau khách trúc bạn mai mới màụ
𠫾兜子直細侯
Đi đâu Tử Trực tới hầu
武公産達𠬠瓢𨢇唁
Võ công sẵn đặt một bầu rượu ngon.
公浪𲄆𩈘𠄩昆
Công rằng: Đủ mặt hai con
詩咍爫𫴋𨢇唁賞連
Thơ hay làm xuống rượu ngon thưởng liền
悶朱直𤯭仙
Muốn cho Trực sánh cùng Tiên
𥙩句泙水有縁爲題
Lấy câu “bình thủy hữu duyên” vì đề.
双離堆妸交掑
Song li đôi gã giao kề
陸王𠄩户都芸𠬠欺
Lục, Vương hai họ đua nghề một khi
朱咍奇吏﨤奇
Cho hay kỳ lại gặp kỳ
白函妬易劔夷朱生
Bạch Hàm đó dễ kém gì Châu Sinh
公浪丹桂𠄩梗
Công rằng: Đơn quế hai cành
榜鐄𥮋泊㐌仃𤎜𢭂
Bảng vàng, thẻ bạc đã đành rạng trao
如鍾庒打牢呌
Như chuông chẳng đánh sao kêu
𦰟畑鄧𤏣畧挑罷𠇮
Ngọn đèn đặng tỏ trước khêu bởi mình
尼莊樑棟㐌仃
Nay trang lương đống đã đành
呵𠰙𠄩妸才苓奇𠄩
Khá khen hai gã tài lành cả haị
直浪仙本高才
Trực rằng: Tiên vốn cao tài
固兠鴻鵠𤯭𦢳𠬠排
Có đâu Hồng hộc sánh vai một bầy
情棋麻﨤饒低
Tình cờ mà gặp nhau đây
直浪嗔讓仙𱢝爫英
Trực rằng xin nhượng Tiên rày làm anh
𫢩它結𱻊弟兄
Nay đà kết nghĩa đệ huynh
嗔𧗱埋仕上程饒
Xin về mai sẽ thượng trình cùng nhaụ
𠫾𦖑鼔㐌點頭
Đi nghe trống đã điểm đầu
云仙𠓨准書楼𢪀安
Vân Tiên vào chốn thư lầu nghỉ an.
武公阻吏後堂
Võ công trở lại hậu đường
店𢇡代𡁹彩鵉每𢈱
Đêm khuya dạy dỗ Thái Loan mọi lời
枚𣃣𤎜蹎𡗶
Sớm mai vừa rạng chân trời
彩鵉荘點𦋦尼梨庭
Thái Loan trang điểm ra nơi lê đình
哙𱺵𡮇𱻊送情
Gọi là chút nghĩa tống tình
防𡢐朱塊不平𢚸饒
Phòng sau cho khỏi bất bình lòng nhau
䏾𦝄𣃣格梗橷
Bóng trăng vừa cách cành dâu
云仙𠓨謝午欧出行
Vân Tiên vào tạ ngõ âu xuất hành.
移蹎𣃣課平明
Dời chân vừa thuở bình minh
彩鵉𨅸畧𡑝庭欽容
Thể Loan đứng trước sân đình khâm dung
踈浪君子赴京
Thưa rằng: Quân tử phó kinh
説身要𡦂情㝵𠸗
Thoát thân liễu yếu chữ tình ngày xưa
𬌓𢚸惨切如湄
Tấm lòng thảm thiết như mưa
塘賖𠦳淡嗔迻𠬠𢈱
Đường xa ngàn dặm xin đưa một lời
㝵𫢩圣主治𠁀
Ngày nay thánh chúa trị đời
願朱灵鳳及尼梧桐
Nguyền cho linh phụng gặp nơi ngô đồng
管包𡮇分𦟐紅
Quản bao chút phận má hồng
𣎃迡坤掣㝵𬂙苦量
Tháng chầy khôn xiết ngày trông khó lường
払油﨤𣅶顯荣
Chàng dầu gặp lúc hiển vinh
妾吀汝𡦂糟糠朱仃
Thiếp xin nhớ chữ tao khang cho đành
嗔仃貪妬補䔲
Xin đừng tham đó bỏ đăng
制梨涓㩅制𦝄涓畑
Chơi lê quên lựu, chơi trăng quên đèn.
仙浪如焒買燃
Tiên rằng: Như lửa mới nhen
易冲𠬠𤇮麻𢷆𠄩𱪵
Dễ trong một bếp mà chen hai lò
埋縁𦇒女渚哺
May duyên rủi nợ chưa phô
唉吀朱汝𡀯卢買神
Ai xin cho nhớ chuyện lo Mãi Thần
鵉浪史馬經𡑝
Loan rằng: Sử mã kinh lân
固句正節固韻整躬
Có câu chính tiết có vần chỉnh cung
𤾓𢆥𢚸庄差𢚸
Trăm năm lòng chẳng sai lòng
另盆荘子直房王𱐁
Lánh buồn Trang tử trực phòng Vương Ngưng
彩鸾倍且𨆢蹎
Thể Loan vội vã lui chân
云仙拮梗𬂙澄長安
Vân Tiên cất gánh trông chừng Trường An
賖匕𣃣𠬠淡塘
Xa xa vừa một dặm đường
﨤王子直崩𠦳調𠫾
Gặp Vương Tử Trực băng nghìn đều đị
𱱇戈水秀山岐
Trải qua thủy tú sơn kỳ
𡶀高䟢及其𪀄悲
Núi cao cá nhảy gặp kì chim bay
𠊛咍吏及景咍
Người hay lại gặp cảnh hay
恪芇仙子﨤㝵蓬萊
Khác nào tiên tử gặp ngày Bồng Lai
饒写𡮇情𢙇
Cùng nhau tả chút tình hoài
𠄼𠀧𱔩𠬠𢽼句詩
Năm ba chén rượu một vài câu thơ
直浪悶𡮇溇𨱽
Trực rằng muốn chút lâu dài
默油鐄𧺀默油制𩄲
Mặc dầu vàng thắm mặc dầu chơi mây
仙浪鴻鵠高𬲊
Tiên rằng Hồng hộc cao bay
𠲖欺麻瘼落排𧗱兜
E khi mà mỏi lạc bầy về đâu
莽群盘泊共饒
Mảng còn bàn bạc cùng nhau
𬂙澄京地㐌候細尼
Trông chừng kinh địa đã hầu tới nơị
征匕𣃣熾西𡗶
Chênh chênh vừa xế tây trời
𠄩𠊛尋舘𱎢𪟽待期
Hai người tìm quán nghỉ ngơi đợi kỳ
丿﨤伴故知
Phút đâu gặp bạn cố tri
調排𠸜户𠬠欺買詳
Đều bày tên họ một khi mới tường.
𠬠𠊛扵府潘章
Một người ở phủ Phan-Chương
𠸜歆户郑尋常業文
Tên Hâm họ Trịnh tầm thường nghiệp văn
𠬠𠊛扵府楊春
Một người ở phủ Dương-Xuân
户裴𠸜儉索澄堆𨑮
Họ Bùi tên Kiệm tác chừng đôi mươị
𠄩𠊛吏﨤𠄩𠊛
Hai người lại gặp hai người
調𠓨𠬠舘盃唭語迎
Đều vào một quán vui cười ngửa nghiêng
儉浪𦖑㗂𮎦仙
Kiệm rằng: Nghe tiếng anh Tiên
𫢩它﨤鄧匪願約𬇚
Nay đà gặp đặng phỉ nguyền ước aọ
歆浪渚別湿高
Hâm rằng: Chưa biết thấp cao
爫书買𤑟幅芇才能
Làm thơ mới rõ bậc nào tài năng
卞呌翁舘𠰺浪
Bèn kêu ông quán dạy rằng:
呵筭讖所物咹朱皮
Há toan sắm sửa vật ăn cho bề
舘浪𨢇𦧘𠲖兮
Quán rằng: Rượu thịt ê hề
姑鱗鯺鳯少夷物
Cô lân, chả phượng thiếu gì vật đâụ
箕𱺵茦𦲿𨢇橷
Kìa là thuốc lá rượu dâu
尼䃣白雪怒瓢菊椿
Này vò bạch tuyết, nọ bầu cúc xuân
防欺待客𮎦雄
Phòng khi đãi khách anh hung
待荘䝨右𤯭的弓
Đãi trang hiền hữu, sánh cùng đích cung.
彼盘茶𨢇𣃣衝
Bẽ bàng trà rượu vừa xong
𦊚𠊛𡎢吏𠬠𣳔爫詩
Bốn người ngồi lại một dòng làm thơ
儉歆群𢪀菫𠽐
Kiệm, Hâm còn nghĩ ngẩn ngơ
丿𱏧仙直𠬠徐調衝
Phút đâu Tiên, Trực một giờ đều xong.
儉歆䀡𧡊𨔍𨓡
Kiệm, Hâm xem thấy lạ lung
𢴾詳仙直曰從古詩
Bày tường Tiên, Trực viết tùng cổ thi
咍翁舘唭之
Chẳng hay ông quán cười chi
撫𢬣摺昭𠬠欺唭𨱽
Vỗ tay đập chiếu một khi cười dài
仙浪翁舘唭埃
Tiên rằng: Ông quán cười aỉ
舘浪唭几不才𠁀𠸗
Quán rằng: Cười kẻ bất tài đời xưa
唭孫殯空𩢬
Cười ngươi Tôn Tẫn không lừa
畧它𧡊買𪟽龎涓
Trước đà thấy mới, chẳng ngờ Bàng Quyên.
直浪𢈱呐有縁
Trực rằng: Lời nói hữu duyên
𱐭冲經史固全庒
Thế trong Kinh sử có tuyền cùng chăng?
舘浪經史㐌曾
Quán rằng: Kinh sử đã từng
䀡耒吏遣𢚸恒㤕車
Xem rồi lại khiến lòng hằng xót xa
哙辰些沛呐𠚢
Hỏi thì ta phải nói ra
爲蒸咍咭罷麻咍傷
Vì chưng hay ghét bởi mà hay thương
仙浪冲濁渚詳
Tiên rằng: Trong đục chưa tường
庒傷咭匕傷理芇
Chẳng hay thương ghét ghét thương lẽ nàỏ
舘浪咭𭛣尋抛
Quán rằng: Ghét việc tầm phào
咭荄咭𨐸咭𠓨細心
Ghét cay, ghét đắng, ghét vào tới tâm.
咭𠁀傑紂多滛
Ghét đời Kiệt, Trụ, đa dâm
底民細浽沙𡌢𤇧𧯄
Để dân tới nỗi sa hầm sảy hang.
咭𠁀𱐍厲多端
Ghét đời U, Lệ đa đoan
遣民𨻫𠹾凛湯𬮙分
Khiến dân luống chịu lầm than muôn phần.
咭𠁀五伯紛紜
Ghét đời Ngũ Bá phân vân
乱臣多僣爫民嗕咽
Loạn thần đa tiếm làm dân nhọc nhằn
咭𠁀叔季分崩
Ghét đời Thúc Quý phân băng
𱢭頭最打凌絖𱹻民
Sớm đầu, tối đánh, lăng quàng rối dân.
傷𱺵傷𱐩圣人
Thương là thương đức thánh nhân
欺𧗱渃魯傑陳道王
Khi về nước Lỗ, Kiệt, Trần đạo vương.
傷柴顔子𱠎揚
Thương thầy Nhan Tử dở dang
𠀧𨑮𠬠歳惜塘功名
Ba mươi mốt tuổi, tiếc đường công danh.
傷翁諸葛才苓
Thương ông Chư Cát tài lành
﨤欺漢末㐌仃配波
Gặp khi Hán mạt đã đành phôi pha
傷柴童子高賒
Thương thầy Đổng Tử cao xa
志皮固志嵬皮空嵬
Chí vừa có chí, ngôi vừa không ngôi
傷𤽗元諒嵬匕
Thương ngươi Nguyên Lượng ngùi ngùi
㐌咍𢩾渃吏𨆢𧗱𦓿
Đã hay giúp nước, lại lui về cày
傷翁翰子庒埋
Thương ông Hàn Tử chẳng may
𱢭𤼸𢈱表最苔𠫾賖
Sớm dâng lời biểu tối đầy đi xa
傷柴廉洛㐌
Thương thầy Liêm, Lạc đã ra
被𡗶欧𠲝𧗱茄𠰺民
Bị trời xua đuổi về nhà dạy dân
䀡戈册𡲈買𨁮
Xem qua sách vấn mấy lần
姅分吏咭姅分吏傷
Nửa phần lại ghét nửa phần lại thương.
直浪厨瀝佛鐄
Trực rằng: Chùa rách phật vàng
埃咍冲舘固藏經綸
Ai hay trong quán có tàng kinh luân
傷民牢庒立身
Thương dân sao chẳng lập thân
当欺𣌝夏筭分爫湄
Đương khi nắng hạ toan phần làm mưa
舘浪堯舜課𠸗
Quán rằng: Nghiêu Thuấn thuở xưa
苦垠巢父坤魚許由
Khó ngăn Sào Phủ, khôn ngừa Hứa Do
夷齊庒併𢩾周
Di, Tề chẳng tính giúp Châu
𠬠𨉓𠬠𡶀埃候之埃
Một mình một núi ai hầu chi ai
翁伊翁傅揞才
Ông Y, ông Phó ôm tài
几𦓿𠊛𲇣兑𢙇之饒
Kẻ cày người cuốc đoái hoài chi nhau
太公𠸗𠬠勤鈎
Thái Công xưa một cần câu
𱢭埋𣳔渭墨油盃制
Sớm mai dòng Vị mặc dầu vui chơi
嚴陵㐌買都排
Nghiêm Lăng đã mấy đua bày
袄𥯒𬌓𩂏𡗶俸橷
Áo tơi một tấm che trời bóng dâu
陳平㐌𠇍卢欧
Trần Bình đã mấy lo âu
𫕲𦝄𠬠會公候占包
Gió trăng một hội, công hầu chiêm bao
𠊛𫢩固恪𠸗芇
Người nay có khác xưa nào
悶𠚢埃禁悶𠓨埃垠
Muốn ra ai cấm, muốn vào ai ngăn
歆浪老舘呐咽
Hâm rằng: Lão quán nói nhăng
油朱𱱇𭛣拱繩半𩚵
Dẫu cho trải việc cũng thằng bán cơm
𲃟𱶭蹺分𲃟𱶭
Gối rơm theo phận gối rơm
固湿麻淡𨖲高
Có đâu dưới thấp mà đầm lên caọ
舘浪𩅀𤎜湄滛
Quán rằng: Chớp rạng mưa rào
螠𡎢𦨢汫𧡊包饒𡗶
Ếnh ngồi đáy giếng thấy bao nhiêu trời
滝溇𣷮請台
Sông sâu cá lội thảnh thơi
䀡𠄩昆𬑉㐌碍如珠
Xem hai con mắt đã ngời như châu
拠嘹弹𢭮𦖻𬌥
Cứ liều đàn gảy tai trâu
渃滈頭𪇴𢪀𥹰𠽋唭
Nước xao đầu vịt nghĩ lâu nực cườị
仙浪翁舘渚唭
Tiên rằng: Ông quán chớ cười
低它𤑟別仍𠊛竹林
Đây đà rõ biết những người trúc lâm
饒結伴同心
Cùng nhau kết bạn đồng tâm
欺棋欺𨢇欺琴欺詩
Khi cờ, khi rượu, khi cầm, khi thi
功名富貴爫之
Công danh phú quý làm chi
庒朋從且點欺盃𢚸
Chẳng bằng thong thả điểm khi vui long
舘浪妬別𧘇低
Quán rằng: Đó biết ý đây
𢈱箕㐌罕𨢇尼賞朱
Lời kia đã hãn rượu này thưởng chọ
郑歆𱺵𫯍都
Trịnh Hâm là đứa so đo
𧡊仙𦍛意侵卢冲𢚸
Thấy Tiên dường ấy xâm lo trong long
科尼仙乙𢧚功
Khoa này Tiên ắt nên công
歆油固杜拱空𢧚耒
Hâm dầu có đỗ cũng không nên rồị
𠇮群𢪀𭛣細𨆢
Mình còn nghĩ việc tới lui
𠫾䀡榜𨴦傕𠓨塲
Đi xem bảng cửa trống thôi vào trường.
几硯𠊛笈質塘
Kẻ nghiên, người cặp chất đường
潦滈屡罷𣳔𣳔屢𠀧
Lao xao lũ bảy ròng ròng lũ bạ
云仙𣃣𨀈蹎𦋦
Vân Tiên vừa bước chân ra
丿𱏧𠫾﨤信茄书
Phút đâu đi gặp tin nhà đem thư
封䀡幅𬌓书
Mở phong xem bức tấm thư
𨉓沙𠖈坦𠬠徐𠻨𠽐
Mình sa xuống đất một giờ ngẩn ngơ.
伴皮埃乃巴潙
Bạn bè ai nấy bơ vơ
哙𦋦買別母慈𧗱圭
Hỏi ra mới biết mẫu từ về quê
直浪𱙎渚𠶑𠲖
Trực rằng: anh chớ ủ ê
嗔𠓨冲舘定皮𱀠家
Xin vào trong quán định bề quy gia
小童咀問嘆𨱽
Tiểu đồng thở vắn than dài
𡗶牢女負仍才𠊚𣦍
Trời sao nỡ phụ những tài người ngay
直浪㐌細浽尼
Trực rằng: Đã tới nỗi này
小童𤽗唉爫𢗃渚繁
Tiểu đồng ngươi hãy làm khuây chớ phiền
卢𡨹役茦湯
Sớm lo giữ việc thuốc thang
除些𨅌𣇊𦋦塲𠱊咍
Chờ ta vài bữa ra trường sẽ hay
闭徐急逴署埋
Bây giờ kíp rước thợ may
懺龱成服内㝵朱衝
Sắm đồ thành phục nội ngày cho xong
𦀊篮帽袄縫
Dây rơm mũ trắng áo phùng
拠蹺冲礼文公麻爫
Cứ theo trong lễ Văn công mà làm.
嘆浪媄北昆南
Than rằng: mẹ Bắc con Nam
渃𱛩瀋匕㐌甘𥐧𱎹
Nước non thăm thẳm đã cam lỗi nghì
冲𠇮空𦑃空𡆫
Trong mình không cánh không vây
𥙩之㳻淡𥙩夷奔䘮
Lấy chi tách dặm lấy gì bôn tang
尋官麻吏﨤䘮
Tìm quan mà lại gặp tang
𠻨𠽐𠊛扵呂廊𠊛𠫾
Ngẩn ngơ người ở, lỡ làng người đị
𠬠𠇮𡗶坦禁之
Một mình trời đất cấm chi
𬁖移物𠲝群夷麻蒙
Sao dời, vật đổi còn gì mà mong
𠄩行渃𬑉𣳔匕
Hai hàng nước mắt ròng ròng
想包饒吏𤴬𢚸闭饒
Tưởng bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu
競包𩙌漂
Cánh buồm bao quản gió xiêu
𢪀浪渃沚𠃩朝𦛌𤴬
Nghĩ rằng nước chảy, chín chiều ruột đau.
傷台九字劬劳
Thương thay chín chữ cù lao
三年乳哺別包饒情
Tam niên nhũ bộ biết bao nhiêu tình
舘浪𡗶坦清明
Quán rằng: Trời đất thanh minh
𬰅湄𱏧丿核梗天香
Gió mưa đâu phút gãy cành thiên hương
埃匕䀡𧡊庒傷
Ai ai xem thấy chẳng thương
呂皮報孝呂皮立身
Lỡ bề báo hiếu, lỡ bề lập thân
埃咍斫鬼謀神
Ai hay chước quỷ mưu thần
𲋄塵埃拱𲋄塵如埃
Phong trần ai cũng phong trần như ai
喓離埃窖達排
Éo le ai khéo đặt bày
𡦂才扵貝𡦂災𠬠韻
Chữ tài ở với chữ tai một vần.
塘𠫾𠬠𣎃庒𧵆
Đường đi một tháng chẳng gần
欺戈欺吏買路衝波
Khi qua khi lại mấy lần xông pha
𠫾𱏧伴作𣃣𱜂
Đi đâu bạn tác vừa ra
直歆儉合麻迻仙
Trực cùng Hâm, Kiệm hợp mà đưa Tiên.
歆浪𮎦庒㧅煩
Hâm rằng: Anh chẳng đeo phiền
科尼㐌呂些願科𡢐
Khoa này đã lỡ ta nguyền khoa saụ
𧡊饒折苦貝饒
Thấy nhau triết khổ với nhau
𠬠彙巾泊油匕呵傷
Một vừng khăn bạc dầu dầu khá thương
云仙拮挭𬨠塘
Vân Tiên cất gánh lên đường
郑歆卞𥄭𠄩行淚沙
Trịnh Hâm bèn ngó hai hàng lệ sa
𠫾𣃣𠬠淡賖匕
Đi vừa một dặm xa xa
𠫾𱏧翁舘奔波蹺
Đi đâu ông quán bôn ba theo cùng
舘浪傷等𮎦䧺
Quán rằng: Thương đấng anh hùng
迻𠀧𲋄茦底防𫉚身
Đưa ba phong thuốc để phòng hộ than
庒埋麻﨤𣅶芇
Chẳng may mà gặp lúc nào
當欺过対咹𠓨拱𩛂
Đương khi quá đói ăn vào cũng no
仙浪𠹾𥙩恩朱
Tiên rằng: Chịu lấy ơn cho
𬌓𢚸𪿒匕唉卢賖𧵆
Tấm lòng ngài ngại hãy lo xa gần
舘浪些拱傾
Quán rằng: Ta cũng bâng khuâng
𧡊丕𢧚買避塵除低
Thấy vầy nên mới tị trần chờ đây
𡽫𣛟渃碧盃𡆫
Non xanh nước biếc vui vầy
𠬠瓢枯酒𠬠潙金𬞕
Một bầu khô tửu, một vời kim lan
隐身蹺准安閒
Ẩn thân theo chốn an nhàn
渚尼名利另塘是非
Chớ nề danh lợi, lánh đàng thị phi
呐耒乖果𱜂𠫾
Nói rồi quày quả ra đi
云仙䀡𧡊卞𪟽冲𢚸
Vân Tiên xem thấy bèn nghi trong long
𬂙澄淡紫𣦎冬
Trông chừng dặm tử thẳng dong
𢪀隊干吏𠼦麻隊干
Nghĩ đòi cơn lại mặn mà đòi cơn
𢧚庒𡮇分之麻
Nên chăng chút phận chi mà
汝句養育卢恩生成
Nhớ câu dưỡng dục, lo ơn sinh thành
芒句不孝㐌仃
Mang câu bất hiếu đã đành
𢪀𠇮麻𢢆朱𠇮爫昆
Nghĩ mình mà thẹn cho mình làm con
嵬匕𠬠𬌓𢚸崙
Ngôi ngôi một tấm lòng son
仍啉呂浽渃𡽫朱耒
Những lăm trả nợ nước non cho rồi
芇咍渃沚花㵢
Nào hay nước chảy hoa trôi
芇咍分泊如𪿙𱐭尼
Nào hay phận bạc như vôi thế này
𠬠𠇮魚菫塘𩄲
Một mình ngơ ngẩn đường mây
恪芇𪀄鴈落排呌霜
Khác nào chim nhạn lạc bầy kêu sương
旦𫢩買別訴詳
Đến nay mới biết tỏ tường
䝨之柴𠰺科塲群賖
Hèn chi thày dạy khoa trường còn xa
小童𧡊丕踈戈
Tiểu đồng thấy vậy thưa qua
自低朱細圭茄群𥹰
Từ đây cho tới quê nhà còn lâu
𱐭尼庒弋胣愁
Thế này chẳng giấc dạ sầu
𠇮𠫾㐌痗𣳔珠添油
Mình đi đã mỏi, dòng châu thêm rầu.
𠲖欺芒病姅澄
E khi mang bệnh nửa chừng
冲𡽫苦料𡨌棱苦筭
Trong non khó liệu, giữa rừng khó toan.
仙浪枯㭳𦲿肝
Tiên rằng: Khô héo lá gan
喂傕昆𬑉㐌芒愁愁
Ôi thôi con mắt đã mang sầu sầu
𤻻瘼芇𧡊之𱏧
Mịt mù nào thấy chi đâu
蹎𠫾㐌痗𠇮𤴬如寅
Chân đi đã mỏi, mình đau như dần
固身吏苦貝身
Có thân lại khổ với thân
身喂身別𠇍吝庒埋
Thân ôi! Thân biết mấy lần chẳng maỵ
童浪𡗶坦固咍
Đồng rằng: Trời đất có hay
𦋦𠫾買邒𨑮㝵吏𤴬
Ra đi mới đặng mươi ngày lại đaụ
𠬠𠇮畧𡢐
Một mình cầu trước cầu sau
𣛟匕坡𱸝油匕枯核
Xanh xanh bờ bụi, dàu dàu cỏ câỵ
本空廊𥯎之低
Vốn không làng xóm chi đây
嗔吝細畧尋柴茦湯
Xin lần tới trước tìm thầy thuốc thang.
𣃣埋﨤客戈塘
Vừa may gặp khách qua đường
𠊚調指裊𠓨廊同文
Người đều chỉ nẻo vào làng Đồng Văn
𢩮饒欺意哙𠽄
Dắt nhau khi ấy hỏi thăm
﨤柴爫茦𠸜浪趙昂
Gặp thầy làm thuốc tên rằng Triệu Ngang
昂浪唉暫𢪀安
Ngang rằng: Hãy tạm nghỉ an
𤎜㝵䀡脉投湯買仃
Rạng ngày xem mạch đầu thang mới dành
﨤柴辰病乙苓
Gặp thầy thì bệnh ắt lành
泊鐄冲𫋻産爭包饒
Bạc vàng trong gói sẵn dàng bao nhiêủ
童浪钱泊庒饒
Đồng rằng: Tiền bạc chẳng nhiều
嗔柴𢪀量邒條茦湯
Xin thầy nghĩ lượng đặng điều thuốc thang.
埋麻病𧘇邒安
May mà bệnh ấy đặng an
泊群𠄼𭃂𢭂郎朱柴
Bạc còn năm lượng trao sang cho thày
昂浪柴扵準尼
Ngang rằng: Thầy ở chốn này
𠀧𠁀𱹷業爫柴奇𠀧
Ba đời nối nghiệp làm thày cả ba
𠰌之拱𬦼冲茄
Mùi chi cũng đủ trong nhà
内經㐌産外科添牟
Nội kinh đã sẵn, ngoại khoa thêm mầu
畧䀡尋世爫頭
Trước xem tầm thế làm đầu
𡢐䀡医斈次求東医
Sau xem Y học, thứ cầu Đông y
𡄎冲銀漢精溦
Ngẫm trong Ngân Hán tinh vi
拱𱺵綱目收夷青東
Cùng là Cương Mục, thua gì Thanh Đông
𡄎冲集𩡭良方
Ngẫm trong Tập nghiệm lương phương
拱𱺵御製𣥱塘回生
Cùng là Ngự chế trải đường hồi sinh
味之産達君臣
Vị chi sẵn đặt quân thần
茦它炮製𨑮分𤑟𤉜
Thuốc đà bào chế mười phân rõ ràng
脉辰讀賦矑山
Mạch thời đọc phú Lư Sơn
達𢬣𠓨病別塘死生
Đặt tay vào bệnh biết đường tử sinh.
六君四物湯名
Lục quân, tứ vật thang danh
十全八味産仃内傷
Thập toàn, bát vị, sẵn dành nội thương
吏通八陣奇方
Lại thông bát trận kì phương
内傷外感投湯五柴
Nội thương ngoại cảm đầu thang ngũ sài
童浪柴寔固才
Đồng rằng: Thầy thực có tài
嗔柴䀡脉朱排茦湯
Xin thầy xem mạch cho bài thuốc thang.
昂浪六部調散
Ngang rằng: Lục bộ đều tan
部𫔭边左脉昂浽紅
Bộ khai bên tả, mạch ngang nổi hồng
拠冲册畧麻通
Cứ trong sách lược mà thông
𠇮門相火㐌衝𨕭頭
Mệnh môn tướng hỏa đã xông lên đầu
三焦積热㐌𥹰
Tam tiêu, tích nhiệt đã lâu
悶朱降火沛投資隂
Muốn cho giáng hỏa phải đầu tư âm
黃連黃栢黃苓
Hoàng liên, Hoàng bá, Hoàng linh
加𠓨朱倍热心買平
Gia vào cho bội nhiệt tâm mới bình
外辰朱點萬灵
Ngoài thời cho điểm vạn linh
冲辰朱㕵还情買衝
Trong thời cho uống hoàn tình mới xong
呵𢭂𠄩月泊𣳔
Há trao hai lượng bạc ròng
補添味茦低防投湯
Bổ thêm vị thuốc đề phòng đầu thang
庒戈爫福朱払
Chẳng qua làm phúc cho chàng
芇埃隊局隊𡊨之埃
Nào ai đòi cuộc, đòi đàn chi ai
小童卞想固才
Tiểu đồng bèn tưởng có tài
倍鐄𲉇𫋻𥙩潙𭃂𢭂
Vội vàng mở gói, lấy vài lượng traọ
𨑮㝵庒叭𡮇芇
Mười ngày chẳng bớt chút nào
添𤴬冲胣如炮如𢬗
Thêm đau trong dạ như bào như soi
童浪𠓨妬柴𥋳
Đồng rằng: Vào đó thầy coi
病牢庒叭麻隊泊添
Bệnh sao chẳng bớt mà đòi bạc thêm.
昂浪𦣰𧡊欺店
Ngang rằng: Nằm thấy khi đêm
祖師覔保𠬠恬占包
Tổ sư mách bảo một điềm chiêm bao
鬼神𠊚扵𨑗高
Quỉ thần người ở trên cao
𠲖欺塘詫理芇別𱏧
E khi đường sá lẽ nào biết đâu
小童𤽗呵戈求
Tiểu đồng ngươi há qua cầu
拱翁柴𧴤扵頭西𭍝
Cùng ông thày bói ở đầu Tây Viên
小童𦖑呐𠫾連
Tiểu đồng nghe nói đi liền
﨤翁柴𧴤達钱䀡𥋳
Gặp ông thầy bói đặt tiền xem coị
𧴤浪渚邒牢灰
Bói rằng: Chớ đặng sao hoi
㨿牢𢧚浽達𥋳𱐭尼
Cớ sao nên nỗi đặt coi thế nàỵ
些低庒沛各柴
Ta đây chẳng phải các thày
𧴤爲𧴤曰呐之庒𠰃
Bói vơ, bói vất, nói chi chẳng nhầm
温潤經易𠇍𢆥
Ôn nhuần Kinh Dịch mấy năm
𦒹𨑮𦊚卦𠀧𤾓餘爻
Sáu mươi bốn quẻ, ba trăm dư hào
黃金野鶴册高
Hoàng kim, Dã hạc sách cao
六壬六甲𡊲芇庒咍
Lục nhâm, Lục giáp chỗ nào chẳng hay
干支調扵冲𢬣
Can chi đều ở trong tay
㐌通天地吏咍𭛣𠁀
Đã thông thiên địa, lại hay việc đờị
現钱貫𠬠𦊚𨑮
Hiện tiền quan mốt bốn mươi
𣛣蔞𱔩𨢇朱鮮𢚸誠
Khơi trầu, chén rượu cho tươi lòng thành.
達𨑗𠳿貝神灵
Đặt trên vái với thần linh
感𠸜歳𧘇路程莫之
Cảm tên tuổi ấy lộ trình mắc chị
哙𱜂𠸜戸𱺵之
Hỏi ra tên họ là gì?
朱柴達卦𠬠欺買詳
Cho thày đặt quẻ một khi mới tường.
童浪𠊚扵東方
Đồng rằng: Người ở Đông phương
𱜂𠫾奔拌𫡉塘庒安
Ra đi buôn bán giữa đường chẳng an.
固茄戸陸𱺵払
Có nhà họ Lục là chàng
歲𣃣𠄩糁群塘踈𬏝
Tuổi vừa hai tám, còn đường thơ ngâỵ
扑浪丁卯𢆥𫢩
Bói rằng: Đinh Mão năm nay
䝨之甲子㝵𣈙庒安
Hèn chi Giáp tí ngày rầy chẳng an
𠇮金吏扵宮乾
Mạng kim lại ở cung càn
歲尼𱺵歲油廊𨑗𠁀
Tuổi này là tuổi giàu sang trên đời
固𱏧奔半賖𧵆
Có đâu buôn bán xa gần
牢𤽗窖劎忍𢈱嘹些
Sao ngươi khéo kiếm những lời trêu tạ
扲钱招𠖈䀡戈
Cầm tiền gieo xuống xem qua
𠬠交𠄩册麻𠀧爻重
Một giao, hai sách, mà ba Hào trùng.
荘成𱜂卦六衝
Trang thành ra quẻ lục xung
𧡊爻父母克子孫
Thấy hào phụ mẫu khắc cùng tử tôn
化𱜂爫卦遊𩲉
Hóa ra làm quẻ du hồn
吏添世動克屯細官
Lại thêm thế động khắc dồn tới quan
㨿冲卦意麻盘
Cứ trong quẻ ấy mà bàn
歲尼買𠹾母䘮扵𠇮
Tuổi này mới chịu mẫu tang ở mình
吹𢧚芒病声灵
Xui nên mang bệnh thình lình
爲烝麻鬼路程叱千
Vì chưng ma quỉ lộ trình rất thiêng
悶朱病意邒安
Muốn cho bệnh ấy đặng an
沛尋柴法渚專朱𱢝
Phải tìm thày Pháp chữa chuyên cho ràỵ
童浪法扵低
Đồng rằng: Pháp ở đâu đây
扑浪拱扵准尼𨀈戈
Bói rằng: Cũng ở chốn này bước quạ
法咍㗂曳吨賖
Pháp hay tiếng dậy đồn xa
𠸜𱺵道士扵茶青村
Tên là Đạo sĩ ở Trà Thanh thôn
小童本庒別坤
Tiểu đồng vốn chẳng biết khôn
𠫾𦖑𢈱呐吏奔墫尋
Đi nghe lời nói lại bôn chôn tìm
士浪𥙩扵𱏧尋
Sĩ rằng lấy ở đâu tìm
咍𱺵㐌莫𥙩恬之低
Hay là đã mắc lấy điềm chi đây
童浪𦖑呐吨柴
Đồng rằng: Nghe nói đồn thầy
除邪掩鬼符柴叱咍
Trừ tà yểm quỷ bùa thày rất hay
士浪印㐌高𢬣
Sĩ rằng: ấn đã cao tay
吏添符注𠸗𫢩埃皮
Lại thêm bùa chú xưa nay ai bì
戈滝𧡊摄𡆫
Qua sông cá thấy xếp vây
𠓨棱𤜯𧡊調跪𥛉迻
Vào rừng cọp thấy đều quỳ lạy đưa
法咍爫𬰅爫湄
Pháp hay làm gió làm mưa
差𪀄遣猿𠲝𩢬物𬌥
Sai chim, khiến vượn, đuổi lừa, vật trâu
法咍念咒𠬠句
Pháp hay niệm chú một câu
總收𰿘物𠓨瓢壼灵
Tóm thâu muôn vật vào bầu hồ linh
法咍洒豆成兵
Phép hay sái đậu thành binh
变形爫相破城阎王
Biến hình làm tướng phá thành Diêm Vương
法咍𠫾道火場
Phép hay đi đạo hoả trường
𡎢劎𠫾教𲉇塘天寬
Ngồi gươm, đi giáo mở đường thiên khoan
固𠀧月泊𢭂郎
Có ba lượng bạc trao sang
邒柴韯所立𡊨渚專
Đặng thày sắm sửa lập đàn chữa chuyên
童浪碎㐌欧
Đồng rằng: Tôi đã sớm âu
空茄渚別𠓨悲除
Không nhà chưa biết vào đâu bây giờ
𫡉塘𠳝語逸徐
Giữa đường bỡ ngỡ dật dờ
泊仃𠄩月防除卢筭
Bạc dành hai lượng phòng chờ lo toan
專渚病意邒安
Chuyên chữa bệnh ấy đặng an
耒辰碎仕𢭂郎朱柴
Rồi thì tôi sẽ trao sang cho thầy
士浪𧗱𥙩泊低
Sĩ rằng: Về lấy bạc đây
待朱筭料排𡊨𱜂
Được cho toan liệu sớm bày đàn ra
童浪碎㐌卢賖
Đồng rằng: Tôi đã lo xa
卢爲𠊚病扵茄空安
Lo vì người bệnh ở nhà không yên
泊𫢩碎沛迻郎
Bạc này tôi phải đưa sang
吀柴論法卢筭𱐭芇
Xin thầy luận phép lo toan thế nào
士浪固苦之牢
Sĩ rằng: Có khó chi sao
𤽗𦣰些渚符𢭂𧗱耒
Ngươi nằm ta chữa rồi phù trao về
童浪碎本䋲兮
Đồng rằng: Tôi vốn thằng hề
𤴬之細浽筭皮渚專
Đau chi tới nỗi toan bề chữa chuyên
士浪些沛用權
Sĩ rằng: Ta phải dùng quyền
病南渚北麻痊買才
Bệnh Nam chữa Bắc mà thuyên mới tài
小童𦖑律𠓨𦖻
Tiểu đồng nghe lọt vào tai
𢚸𢜠倍𡲤𦣰𨱽吁專
Lòng mừng vội vã nằm dài vo chuyên
士浪谷匕呼連
Sĩ rằng: cốc cốc hô lên
𨑮翁盘古坐前證明
Mời ông Bàn cổ tọa tiền chứng minh
𨑮翁大圣天
Mời ông Đại thánh Tề thiên
共妑武后調連細低
Cùng bà Vũ Hậu đều liền tới đây
𨑮翁元帥征西
Mời ông nguyên soái chinh tây
共妑漂母森𡆫𠬠欺
Cùng bà Phiêu mẫu sum vầy một khi
𨑮翁佛祖它弥
Mời ông Phật tổ đà di
共妑故喜調𡆫𠄩房
Cùng bà Cố hỉ đều vây hai phòng
𨑮妑公主五竜
Mời bà công chúa Ngũ long
平蛮五虎会同安营
Bình Man ngũ hổ hội đồng an doanh
吏𨑮千將千兵
Lại mời thiên tướng thiên binh
𨑮位三府洞廷赤鱗
Mời vị Tam phủ Động đình xích lân
𨒒它泣歇鬼神
Mời đà khắp hết quỉ thần
饒𪧍准下塵𠫾制
Đem nhau xuống chốn hạ trần đi chơi
朱𤽗𠀧道符𡗶
Cho ngươi ba đạo bùa trời
㕵𠓨跬孟如𢈱庒差
Uống vào khoẻ mạnh như lời chẳng sai,
小童𨻫仍𧼋𢙇
Tiểu đồng luống những chạy hoài
領符阻吏筭排茦湯
Lĩnh bùa trở lại toan bài thuốc thang
𠓨茄疎貝趙昂
Vào nhà thưa với Triệu Ngang
法符㐌𨇜柴筭理芇
Phép bùa đã đủ thày toan lẽ nàỏ
昂浪冲𫋻群包
Ngang rằng trong gói còn baỏ
𤽗𠓨𲉇𫋻麻𢭂朱柴
Ngươi vào mở gói mà trao cho thày
童浪碎决𢈱尼
Đồng rằng: Tôi quyết lời này
病箕油呵𠇮尼半𠫾
Bệnh kia dầu khá mình này bán đi
趙昂別庒群之
Triệu Ngang biết chẳng còn chi
劎𢈱到啅吹𠫾塊忘
Kiếm lời tráo trác xua đi khỏi vòng
扵低廊渃苦𢚸
Ở đây làng nước khó long
𠲖欺湄𪱆埃紅拖𩂏
E khi mưa nắng ai hòng đỡ che
童浪冲𫋻咏潙
Đồng rằng: Trong gói vắng vơi
罷信𢧚莫罷𦖑𢧚啉
Bởi tin nên mắc, bởi nghe nên lầm
買卢併歇𠬠𤾓
Mới lo tính hết một trăm
𠇮蟡枯蝎𦛌蚕㭳敦
Mình ve khô xác, ruột tằm héo don
傷台钱𠅍疾芒
Thương thay tiền mất tật mang
巴爲坦客鄕村𱐭尼
Bơ vơ đất khách hương thôn thế này
傕匕直強塊低
Thôi thôi trực gượng khỏi đây
碎嗔勸教餒𱢝饒
Tôi xin khuyên giáo nỗi rày cùng nhau
云仙之掣浽愁
Vân Tiên chi xiết nỗi sầu
小童𢴿𢩮𫢩橋埋滝
Tiểu đồng chèo dắt nay cầu mai sông
當欺湄𩙌竜冬
Đương khi mưa gió long đong
𠊚盆吏﨤景盆添傷
Người buồn lại gặp cảnh buồn thêm thương
掣包咹雪𦣰霜
Xiết bao ăn tuyết nằm sương
幔𡗶詔坦塘長劳刀
Màn trời chiếu đất đường trường lao đao
油朱才智叱高
Dẫu cho tài trí rất cao
﨤干危𣷷別牢邒常
Gặp cơn nguy biến biết sao đặng thường
嘵嗷𦍛客他鄕
Nghêu ngao dường khách tha hương
埃匕訴別空傷包徐
Ai ai tỏ biết không thương bao giờ
仙浪𠫾㐌吃𠽐
Tiên rằng: Đi đã ngất ngơ
尋尼溪𣷮培坡𢪀蹎
Tìm nơi khe suối bụi bờ nghỉ chân
童浪𡮇汝塊棱
Đồng rằng: Chút nữa khỏi rừng
尋尼舘舍仕仃𢪀蹎
Tìm nơi quán xá sẽ dừng nghỉ ngơi
𡽫西𣃣格𩈘𡗶
Non Tây vừa cách mặt trời
伵柴𢩮細尼大堤
Tớ thày dìu dắt tới nơi Đại đề
徒詩𠬠屡𦋦𧗱
Trò thi một lũ ra về
郑歆䀡𧡊吏掑哙深
Trịnh Hâm xem thấy lại kề hỏi thăm
𮎦𧗱𫢩㐌𠄩𢆥
Anh về nay đã hai năm
故牢莫病群𦣰扵底
Cớ sao mắc bệnh còn nằm ở đây
仙浪碎㐌庒埋
Tiên rằng: Tôi đã chẳng may
庒台眾伴科尼𱐭芇
Chẳng hay chúng bạn khoa này thế nàỏ
歆浪子直杜高
Hâm rằng: Tử Trực đỗ cao
碎裴儉調𠓨人
Tôi cùng Bùi Kiệm đều vào cử nhân
𠬠碎𧗱畧省親
Một tôi về trước tỉnh thân
直裴儉群吝𠫾𥹰
Trực cùng Bùi Kiệm còn lần đi lâu
当欺患难﨤饒
Đương khi hoạn nạn gặp nhau
𠊚苓𦬑補𠊚𤴬牢仃
Người lành nỡ bỏ người đau sao đành
自低𧗱旦東城
Từ đây về đến Đông thành
𠬠𠇮病重步行牢衝
Một mình bệnh trọng bộ hành sao xong
吝囬細准江中
Lần hồi tới chốn giang trung
尋船些仕論盘饒
Tìm thuyền ta sẽ luận bàn cùng nhau
仙浪情畧𱻊𡢐
Tiên rằng: Tình trước nghĩa sau
﨤饒𧯶易補饒畨尼
Gặp nhau há dễ bỏ nhau phen này
歆浪𮎦暫𡎢底
Hâm rằng: Anh tạm ngồi đây
小童細畧尼貝些
Tiểu đồng tới trước nơi cùng với ta
𠓨棱𥙩茦外科
Vào rừng lấy thuốc ngoại khoa
防欺滝𣷷風波不期
Phòng khi sông biển phong ba bất kỳ
小童倍𡲤𦋦𠫾
Tiểu đồng vội vã ra đi
悶朱𢧚役詫夷劳刀
Muốn cho nên việc xá gì lao đao
郑歆扵胣劎刀
Trịnh Hâm ở dạ gươm đao
扒𤽗童子𫃚𠓨冲核
Bắt người đồng tử buộc vào trong cây
畧朱𤜯𤞻咹眉
Trước cho cọp hùm ăn mày
害仙𡢐用謀尼買衝
Hại Tiên sau dụng mưu này mới xong
云仙仍[?]待𬂙
Vân Tiên những [?] đợi trông
郑歆𧗱呐小童扱咹
Trịnh Hâm về nói tiểu đồng cọp ăn
云仙嘆哭我凌
Vân Tiên than khóc ngã lăn
固𱏧坦呂𡗶崩声灵
Có đâu đất lỡ trời băng thình lình
閉𥹰坦客流令
Bấy lâu đất khách lưu linh
𠬠柴𠬠伵路程餒饒
Một thày một tớ lộ trình nuôi nhau
𫢩它𠄩我格饒
Này đà hai ngã cách nhau
群埃㨢畧拖𡢐朱𨉓
Còn ai nâng trước, đỡ sau cho mình
歆浪𮎦渚𪿒情
Hâm rằng: Anh chớ ngại tình
碎嗔迻細東城辰傕
Tôi xin đưa tới Đông thành thì thôi
云仙之掣洡
Vân Tiên chi xiết lệ rơi
它蹺𩙌𧼋吹𠬠皮
Buồm đà theo gió chạy xuôi một bề
小童被𫃫坤𧗱
Tiểu đồng bị trói khôn về
哭𱺵仍𧡊𦊚皮棱荒
Khóc la những thấu bốn bề rừng hoang
分𠇮群𠅍庒嘆
Phần mình còn mất chẳng than
傷台户六𣷮鐄巴爲
Thương thay họ Lục suối vàng bơ vơ
掣包仍浽逸除
Xiết bao nhưng nỗi dật dờ
波滝芇別培坡芇咍
Ba sông nào biết, bụi bờ nào hay
云仙魂固灵𤍌
Vân Tiên hồn có linh thiêng
碎蹺貝拖𢬣蹎
Đem tôi theo với đỡ tay chân cùng
嘵耒淚𡮈𣳔匕
Hiêu rồi lụy nhỏ ròng ròng
店𣅘𡎢預桧松𥄭涓
Đêm khuya ngồi dựa cội tùng ngủ quên
山君踦吏𠬠边
Sơn quân ghé lại một bên
哏𲉇𫃫卞迻𦋦塘
Cắn dây mở trói bèn đưa ra đường
小童式曳𢠩芒
Tiểu đồng thức dậy mơ màng
䀡戈𧡊坦𠓑𤉜買咍
Xem qua thấy đất rõ ràng mới hay
姅𢜠姅吏𢜝台
Nửa mừng nửa lại sợ thay
徒𦋦准𫇰尋柴云仙
Dò ra chốn cũ tìm thầy Vân Tiên
𩈘𡗶𣃣絡𣛠軒
Mặt trời vừa lạc mái hiên
𠊚奔几半𢄂畨闰闲
Người buôn kẻ bán chợ phiên nhộn nhàng
童浪妑舘𡧲塘
Đồng rằng: Bà quán giữa đường
戈固𧡊𠊚䘮庒𱺵
Sớm qua có thấy người tang chăng là?
舘浪傕㐌𠚢魔
Quán rằng: Thôi đã ra ma
欺埋廊𡌽踣它墫𠫾
Khi may làng xóm vội đà chôn đi
童浪別注芇𦋦
Đồng rằng biết chốn nào ra
舘浪𠫾塊鄕村𧡊𠳒
Quán rằng đi khỏi hương thôn thấy lời
𢬣捞渃𬑉𬂙澄
Tay lau nước mắt trông chừng
𠫾𦖑㗂呐頭棱劳嗃
Đi nghe tiếng nói đầu rừng lao xao
小童倍𡲤钱𠓨
Tiểu đồng vội vã tiến vào
麻民調哙𱍙芇細低
Mà dân đều hỏi: Thằng nào tới đâỷ
童浪碎細尋柴
Đồng rằng tôi tới tìm thầy
庒咍𠊚馬尼𱺵埃
Chẳng hay người dưới mả này là aỉ
民浪𧡊几昆𤳆
Dân rằng: Thấy kẻ con trai
扵兠庒別洛淶細低
Ở đâu chẳng biết, lạc rời tới đây
𢬣蹎𩈘𪖫卒咍
Tay chân, mặt mũi tốt thay
𤴬之𢧚浽渃尼呵傷
Đau chi nên nỗi nước này khá thương.
小童庒及哙㗍
Tiểu đồng chẳng kịp hỏi han
𦣰陵边馬哭嘆徘徊
Nằm lăn bên mả khóc than bồi hồi
眾民䀡𧡊傷喂
Chúng dân xem thấy thương ôi
呌饒博𲇣調𨆢𧗱茄
Kêu nhau vác cuốc đều lui về nhà
小童䀡𧡊㤕車
Tiểu đồng xem thấy xót xa
𩂏僚𡨺馬𢚸些論𱻊
Che lều giữ mả lòng ta chọn nghì
𠬠𠇮扵坦大提
Một mình ở đất Đại Đề
𠫾勸教最𧗱掛
Sớm đi khuyên giáo, tối về quảy đem
歇𢚸者𦬑襖𩚵
Hết lòng trả nợ áo cơm
𤯩卢报補托群𦹳名
Sống lo báo bổ thác còn thơm danh
次尼細𠬠云仙
Thứ này tới một Vân Tiên
𠄼更𡎢預幔船咀嘆
Năm canh ngồi dựa mạn thuyền thở than
巾𣓿汔淚渚滇
Khăn lau ngật lệ chứa chan
𢪀傷分伵莫𮥷欺空
Nghĩ thương phận tớ mắc nàn khi không
冷丁船𡨌渡東
Lênh đênh thuyền giữa đò Đông
感傷𠄩𡦂喿蓬菫𠽐
Cảm thương hai chữ cô bồng ngẩn ngơ
店𣅘吝理如詞
Đêm khuya lặng lẽ như tờ
𨒖昂星木𤻻𢠩霜𬲊
Nghênh ngang tinh mọc, mịt mờ sương bay
郑歆欺𧘇𠚢𢬣
Trịnh Hâm khi ấy ra tay
云仙被婍堆𬆄𠖈潙
Vân Tiên bị gã đôi ngay xuống vời
郑歆𠬠㗂呌𡗶
Trịnh Hâm một tiếng kêu trời
朱𠊛式曳𥙩𢈱配波
Cho người thức dậy lấy lời phôi pha
冲船埃乃調𦋦
Trong thuyền ai nấy đều ra
調傷户六㤕車冲𢚸
Đều thương họ Lục, xót xa trong lòng
云仙𠇮𠖈𡧲𣳔
Vân Tiên mình xuống giữa dòng
蛟神𢴿𠓨冲滝𱢝拖
Giao thần chèo đỡ vào trong luống rày
皮埋𡗶㐌𤎜㝵
Vừa may trời đã sáng ngày
翁蕉䀡𧡊𢵼𬆄𨑗坡
Ông tiêu xem thấy vớt ngay lên bờ
遣昆𡆫焒𠬠徐
Khiến con vầy lửa một giờ
翁爐䏾胣妑𪹣𩈘眉
Ông lô bụng dạ, bà hơ mặt mày
云仙披𤋾蹎𢬣
Vân Tiên vừa ấm chân tay
𠻨𠽐𩲉魄如醝買耒
Ngẩn ngơ hồn phách như say mới rồi
語𱺵𠇮沛渃㵢
Ngỡ là mình phải nước trôi
咍𱏧群唉邒𡎢陽間
Hay đâu còn hãy đặng ngồi dương gian
魚翁欺𧘇哙㗍
Ngư ông khi ấy hỏi han
云仙䜹訴每塘𧵆賖
Vân Tiên thưa tỏ mọi đường gần xa
魚翁𤽗扵些
Ngư ông: Ngươi ở cùng ta
㝵𤋾供𠬠茄朱盃
Sớm ngày ấm cúng một nhà cho vui
仙浪翁𥙩之餒
Tiên rằng: Ông lấy chi nuôi
碎𫢩庒恪菓味𨑗核
Tôi nay chẳng khác quả mùi trên cây
埋麻㵢浽細低
May mà trôi nổi tới đây
𥙩之报答𠇮老猪匕
Lấy chi báo đáp mình làu trơ trơ
魚浪𢚸老庒𢠩
Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ
篤𫜵役沛芇除呂恩
Dốc làm việc phải, nào chờ trả ơn
老洳浡渃拱欣
Làu như bột nước cũng hơn
仍句名利庒潺𢚸低
Những câu danh lợi chẳng sờn lòng đây
𥮉𨱽卷興盃𡆫
Bồ dài cuộn hứng vui vầy
店箕興𩙌最尼制𦝄
Đêm kia hứng gió, tối này chơi trăng
㝵匕通且爫咹
Ngày ngày thong thả làm ăn
欺辰紂䋥欺𢬥鈎淫
Khi thì chài lưới, khi giăng câu dầm
僥嗷𫢩𣷷埋潭
Nghêu ngao nay bến mai đầm
𠬠瓢𡗶坦盃埃咍
Một bầu trời đất vui thầm ai hay
經綸㐌産冲𢬣
Kinh luân đã sẵn trong tay
語迎冲渃盃醝冲𡗶
Ngữ nghênh trong nước, vui say trong trời
船难𠬠隻扵𠁀
Thuyền nan một chiếc ở đời
沁湄沚𩙌𡨌寒江
Tắm mưa chải gió giữa vời Hàn Giang
仙浪汝細寒江
Tiên rằng: Nhờ tới Hàn Giang
武公茄扵𧵆塘低庒
Võ công nhà ở gần đường đây chăng?
魚浪户武扵𧵆
Ngư rằng: Họ Võ ở gần
塊𠀧曲咏辰吝細尼
Khỏi ba khúc vịnh thời lần tới nơi
仙浪𠸗固呵前
Tiên rằng: Xưa có gá tiền
𡢽爺包𦬑対移庒傷
Sui gia bao nỡ đổi dời chẳng thương
𡢼𫯳𱺵𱻊糟糠
Vợ chồng là nghĩa tào khang
之朋細妬尋方改𠇮
Chi bằng tới đó tìm phương gửi mình
林𢆥悶論恩情
Trăm năm muốn trọn ân tình
﨤欺患难牢仃補饒
Gặp khi hoạn nạn sao đành bỏ nhau
汝句救死恩溇
Nhớ câu cứu tử ơn sâu
吀迻細妬畧𡢐朱𧷺
Xin đưa tới đó trước sau cho tròn.
魚浪𫜵分壻昆
Ngư rằng: Làm phận rể con
恪芇𥿥𥿗麻𫐮𠓨針
Khác nào sợi chỉ mà lòn vào kim
𠲖𢒎麻痗𦑃𪀄
E bay mà mỏi cánh chim
巴爲景𫇰坤尋核𠸗
Bơ vơ cảnh cũ khôn tìm cây xưa
𠲖欺踸𨀈細猪
E khi chậm bước tới trưa
渚信滝𫇰𣷷𠸗麻啉
Chớ tin sông cũ bến xưa mà lầm
𱥯埃扵特好心
Mấy ai ở được hảo tâm
𪱆亨𢩾笠湄淫𢩾𥯒
Nắng hanh chóp lợp mưa dầm chóp tơi
𱥯埃咍𢪀役𠁀
Mấy ai hay nghĩ việc đời
涓尼危苦𢖵尼郎𢀭
Quen nơi nguy khó nhớ nơi sang giàu
老𧈧𣦆役奔鈎
Lão càng trải việc buông câu
𡄎冲役渃恪𱏧役茄
Ngẫm trong việc nước khác đâu việc nhà
云仙畧㐌約麻
Vân Tiên trước đã ước mà
魚翁𡢐沛㳻潙迻朗
Ngư ông sau phải thác vời đưa sang
𢩮仙𠓨准前堂
Dắt Tiên vào chốn tiền đường
武公䀡𧡊𢚸強虎𤽗
Võ Công xem thấy lòng càng hổ ngươi
庒戈𢜝世间唭
Chẳng qua sợ thế gian cười
𲉇𢈱亘強嘲𠊚㝵𠸗
Mở lời gắng gượng chào người ngày xưa
鱼翁㐌固功迻
Ngư ông đã có công đưa
𧗱𡢐些沛卢𩢬𡊰恩
Về sau ta phải lo lừa đền ơn
鱼浪碎庒𥉩恩
Ngư rằng tôi chẳng trông ơn
朱𧷺仁𱻊辰欣泊鐄
Cho tròn nhân nghĩa thì hơn bạc vàng
𢖵𠸗冲𡶀𱽗山
Nhớ xưa trong núi Lư sơn
固翁鱼父迻払五員
Có ông ngư phụ đưa chàng Ngũ viên
旦𡢐亭長艤船
Đến sau đình trưởng đỗ thuyền
迻翁項羽於沔烏江
Đưa ông Hạng Vũ ở miền Ô-Giang
𠸗群𱥯几莫𮥷
Xưa còn mấy kẻ mắc nan
况𫢩包𦬑垃塘姻緣
Huống nay bao nợ khắp đường nhân duyên
鱼浪辞謝𠖈船
Ngư rằng từ tạ xuống thuyền
武公䀡𧡊𢚸煩悶台
Võ Công xem thấy lòng phiền muộn thay
雲仙𤽗唉𡎢低
Vân Tiên ngươi hãy ngồi đây
朱些阻吏𡢐尼料
Cho ta trở lại sau này liệu toan
公浪媒唉瓊荘
Công rằng: Mụ hỡi Quỳnh Trang
共𱺵愛女彩鵉世芇
Cũng là ái nữ Thể Loan thế nào
默悲料𫜵牢
Mặc bay toan liệu làm sao
本空押𡞕理芇押昆
Vốn không ép vợ, lẽ nào ép con
鵉浪𨃴䚂如𪳔
Loan rằng: Gót đỏ như son
𠸗𫢩埃𦬑墫𡎛
Xưa nay ai nỡ đem chôn dưới bùn
埃朱蓮𣑁𠬠盆
Ai cho sen súng một bồn
埃朱𣔥楔𤯭共榴梨
Ai cho chanh khế sánh cùng lựu lê
他空律𠹾𠬠皮
Thà không trót chịu một bề
𧯶𨉓玉預㘛武夫
Há đem mình ngọc dựa kề vũ phu
荘浪官品名儒
Trang rằng quan phẩm danh nho
壻𱏧固壻𥊖瞙世尼
Rể đâu có rể đui mù thế nay
𦖻𦖑𠊛呐会尼
Tai nghe người nói hội này
固王子直杜𱢝首科
Có Vương Tử Trực đậu rày thủ khoa
些油悶結𡢽爺
Ta dầu muốn kết sui gia
户王户武𠬠茄買𠰮
Họ Vương, họ Võ một nhà mới xinh
公浪悶論𭛣𨉓
Công rằng: Muốn trọn việc mình
排𠬠斫弋情朱衝
Bày toan một chước dứt tình cho xong
荘浪𦖑𡶀倉松
Trang rằng: Nghe núi Thương tùng
固𡎟深匕莂蓬坤𦋦
Có hang thăm thẳm bịt bùng khôn ra
東城𠦳淡群賖
Đông thành ngàn dặm còn xa
払捕妬埃麻別𱏧
Đem chàng bỏ đó ai mà biết đâu
䏾核𦝄㐌拮頭
Bóng cây trăng đã cất đầu
雲仙𡎢畧茄求咀嘆
Vân Tiên ngồi trước nhà cầu thở than
武公𦋦畧誘払
Võ công ra trước dỗ chàng
𠖈船朱𥙩迻郎東城
Xuống thuyền cho lấy đưa sang Đông thành
𦋦𠫾皮𣅶散更
Ra đi vừa lúc tam canh
𢩮𠓨𧯄𱍸補仃雲仙
Dắt vào hang ấy bỏ đành Vân Tiên
補耒練匕𨀈連
Bỏ rồi lén lén bước liền
𠖈核𢴿桂措船㐌賖
Xuống cây chèo quế tách thuyền đã xa
仙浪各注迻些
Tiên rằng: Các chú đưa ta
功恩吀旦圭茄仕咍
Công ơn xin đến quê nhà sẽ hay
𢭄𢚸篤論討𣦍
Cậy lòng dốc trọn thảo ngay
𠬠畨朱塊𠦳㝵庒涓
Một phen cho khỏi, ngàn ngày chẳng quên
咏𦖻㗂呐𠄩边
Vẳng tai tiếng nói hai bên
冲𡎟沁最𥒥質重
Trong hang tăm tối đá phên chất chồng
雲仙欺𧘇咳䧺
Vân Tiên khi ấy hãi hùng
𢪀𦋦買別武公害𨉓
Nghĩ ra mới biết Võ công hại mình
𠶗唭昆造詐貞
Nực cười con tạo trớ trênh
𡦂緣到啅𡦂情対𢭂
Chữ duyên tráo chác, chữ tình đổi trao
計𦋦灾𮥷掣包
Kể ra tai nạn xiết bao
買𨕭塊𣷷吏𠓨冲𧯄
Mới lên khỏi biển, lại vào trong hang
𦀊愁埃窖同王
Dây sầu ai khéo đồng vương
另尼䋥兎﨤塘𣷭橷
Lánh nơi lưới thỏ gặp đường bể dâu
冲𧯄畧乙𡢐囂
Trong hang trước hắt sau hiêu
悶𦋦朱塊埃𢴿些𠫾
Muốn ra cho khỏi ai dìu ta đi
寃家埃窖畧排
Oan gia ai khéo trước bày
喂傕身体群夷麻
Ôi thôi thân thể còn gì mà toan
㐌停賖𡎝人間
Đã đành xa cõi nhân gian
預𠇮𠓨准石盘𦣰孤
Dựa mình vào chốn thạch bàn nằm co
店𣅘𦰟𩙌𠺙𱪵
Đêm khuya ngọn gió thổi lò
霜𢒎洛達𦣰孤冷𫥌
Sương bay lác đác, nằm co lạnh lùng
五更𠹾𣳔匕匕
Ngũ canh chịu khát ròng ròng
如𠀧风茦拖𢚸歆枚
Nhờ ba phong thuốc đỡ lòng hôm mai
𨒣神䀡𧡊傷𢙇
Du thần xem thấy thương hoài
察冲𠇮妸固排符天
Xét trong mình gã có bài phù thiên
買咍事六雲仙
Mới hay sự Lục Vân Tiên
共饒𢴿𢩮調連阻𦋦
Cùng nhau dìu dắt đều liền trở ra
塊𧯄𠬠淡㐌賖
Khỏi hang một dặm đã xa
細尼大鹿𡗶它𤑍東
Tới nơi đại lộc trời đà hửng đông
遊神阻吏山中
Du thần trở lại sơn trung
雲仙群唉聀燶迷曼
Vân Tiên còn hãy giấc nồng mê man
老樵粓𫋻産床
Lão tiều cơm gói sẵn sang
枚捇鈽𠫾昂𠓨棱
Sớm mai xách búa đi ngang vào rừng
涓塘大麗𱺵澄
Quen đường Đại Lệ là chừng
𦋦𠫾皮𧡊𨁪蹎𨀈𠓨
Ra đi vừa thấy dấu chân bước vào
喂傕𤜯扒𠊛芇
Ôi thôi cọp bắt người nào
𠊛芇𤜯扒𠓨底低
Người nào cọp bắt đem vào để đây
吁𩲉吁魄老尼
Hú hồn hú phách lão này
迻猪𡮇姅扽核𧵆耒
Đi chưa chút nửa đốn cây gần rồi
雲仙𠬠聀𣃣耒
Vân Tiên một giấc vừa rồi
侈𦖑㗂呐亘𡎢𨱽呌
Xẩy nghe tiếng nói gắng ngồi dậy kêu
老樵𦖑㗂埃呌
Lão Tiều nghe tiếng ai kêu
真𨃝庒恪如𨅹𨖲核
Chân dò chẳng khác như trèo lên cây
𣃣𨁏𣃣𨀺𣃣𪡔
Vừa bò vừa lết vừa la
畨尼莫沛禍魔害𫅷
Phen này mắc phải hoạ ma hại già
仙浪碎本𠊚些
Tiên rằng: Tôi vốn người ta
爲蒸莫𮥷買𦋦世尼
Vì chưng mắc nạn mới ra thế này
語𥉩量𢌌高苔
Ngửa trông lượng rộng cao dày
救碎𠬠𣅶恩再生
Cứu tôi một lúc ơn tày tái sinh
老樵欺意歇驚
Lão Tiều khi ấy hết kinh
吏𧵆連哙事情買咍
Lại gần liền gọi sự tình mới hay
郑𢚸傷細𠊚𣦍
Trạnh lòng thương tới người ngay
尼又迻老𢩮𢬣𧗱茄
Này này đưa lão dắt tay về nhà
仙浪𩛜㐌㤕車
Tiên rằng: Đói đã xót xa
𫢩它𠯿𣇊庄和味之
Nay đà sáu bữa chẳng hòa mùi chi
吏添𫫵列四支
Lại thêm lũ lượt tứ chi
悶𠫾蹺妬麻𠫾坤移
Muốn đi theo đó mà đi khôn dời
老樵底仰𥶄𥯒
Lão tiều đây ngửa nón tơi
嗎𦋦粓𫋻𨑮勸雲仙
Mở ra cơm gói mời [khuyên] Vân Tiên
冲𨉓咹㕵㐌安
Trong mình ăn uống đã yên
老𦋦飭孟仙𧗱茄
Lão ra sức mạnh cõng Tiên về nhà
塊棱𦋦細頭塘
Khỏi rừng ra tới đầu đường
埋𱏧侈﨤𠬠払漢明
May đâu xẩy gặp một chàng Hớn Minh
老樵栗達奔呈
Lão tiều lật đật bôn trình
漢明蹺哙事情𠬠欺
Hớn Minh theo hỏi sự tình một khi
雲仙𦖑㗂故知
Vân Tiên nghe tiếng cố tri
姅𢜠姅𢜝姅衣分𨉓
Nửa mừng nửa sợ nửa e phận mình
明浪𫢩哙人兄
Minh rằng: Nay hỏi nhân huynh
㨿牢𢧚浽身形世尼
Cớ sao nên nỗi thân hình thế nỉ
仙浪庄掣呐之
Tiên rằng: Chẳng xiết nói chi
身尼芇固恪之𣘃㵢
Thân này nào có khác gì cây trôi
泠汀𫕲摺㳥洡
Lênh đênh gió dập sóng dồi
𱢝滝枚𣷷𱥯囬𱽇𮥷
Rày sông mai biển, mấy hồi gian nan
明浪低苦哙㗍
Minh rằng: Đây khó hỏi han
𠓨厨些仕論盘饒
Vào chùa ta sẽ luận bàn cùng nhau
樵浪庄呵呐𥹰
Tiều rằng: Chẳng há nói lâu
𠓨棱扽桧半𱢝𢄂番
Vào rừng đốn củi bán rày chợ phiên
漢明蹺哙𥛉連
Hớn Minh quỳ gọi lạy liền
恩翁救鄧雲仙姅𠸖
Ơn ông cứu đặng Vân Tiên bạn lành
尼𠄩月泊冲𨉓
Nay hai lạng bạc trong mình
碎吀报答𱐟情朱翁
Tôi xin báo đáp chút tình cho ông
樵浪些本庄用
Tiều rằng: Ta vốn chẳng dung
𠬠𨉓嗷喭𧀒松𣋚枚
Một mình ngao ngán non tùng hôm mai
沁𢚸庄悶𧵑埃
Tấm lòng chẳng muốn của ai
祿𣘃梗博𠄩𱴸泥
Lộc cây gánh vác hai vai nặng nề
伴𤿤貝鹿麋
Bạn bè cùng với lộc mê
𣌋𠫾猿逴最𧗱兎迻
Sớm đi vượn rước tối về thỏ đưa
默油𩛷𩛜𩛷𩛂
Mặc dầu bữa đói bữa no
埃垠隊𦬑埃𡐚扒搜
Ai ngăn đòi nỡ ai ngừa bắt sưu
冲𨉓領𭛣公侯
Trong mình lĩnh việc công hầu
𣋚枚𡽫嶺默油盃醝
Hôm mai non lĩnh mặc dầu bữa say
雲仙𦖑別𠊛𣦍
Vân Tiên nghe biết người ngay
𠳨𠽄𠸜户防𣈗𡊰恩
Hỏi thăm tên họ phòng ngày đền ơn
老樵阻吏林山
Lão Tiều trở lại lâm sơn
仙明𠄩𡥚調𧗱庵𩄲
Tiên, Minh hai gã đều về am mây
仙浪㐌﨤科尼
Tiên rằng: Đã gặp khoa này
故牢玉友於低𫜵夷
Cớ sao ngọc hữu ở đây làm gì?
明浪𠸗篤𠖈詩
Minh rằng: Xưa dốc xuống thi
﨤饒庙宇調𠫾𠬠吝
Gặp nhau miếu vũ đều đi một lần
英時回貫省親
Anh thì hồi quán tỉnh thân
㛪芒劄册畧吝𦋦京
Em mang tráp sách trước lần ra kinh
𠫾𣃣細郡鵉灵
Đi vừa tới quận Loan Linh
﨤昆知府鄧生𱺵払
Gặp con Tri phủ Đặng Sinh là chàng
𢀭郎涓退荒堂
Giàu sang quen thói hoang đường
﨤昆𡛔卒𫜵昂庄爲
Gặp con gái tốt làm ngang chẳng vì
碎卞浽陣𠬠欺
Tôi bèn nổi giận một khi
勿払𠖈妬𢯏𠫾𠬠𨃝
Vật chàng xuống đó bẻ đi một giò
𨉓𫜵𨉓底埃𢗼
Mình làm mình để ai lo
执𢬣𠹾𫃚納朱縣堂
Chấp tay chịu buộc nạp cho huyện đường.
𣃣苔𦋦郡朔方
Vừa đày ra quận Sóc phương
碎卞破獄尋塘𧗱低
Tôi bèn phá ngục tìm đường về đây
𣃣埋吏﨤厨尼
Vừa may lại gặp chùa này
埋名隱跡闭迡𤍇𢭗
Mai danh ẩn tích bấy chầy náu nương
雲仙𦖑呐郑傷
Vân Tiên nghe nói trạnh thương
調排各𭛣𱽇𮥷冲𨉓
Đều bày các việc gian nan trong mình
漢明𦖑呐動情
Hớn Minh nghe nói động tình
𬑉沙紇淚如瓶渃迎
Mắt sa hạt lệ như bình nước nghiêng
仙浪𢖵桧松天
Tiên rằng: Nhớ cội tùng thiên
索高歲𡘯𠹾煩劳刀
Xác cao tuổi lớn chịu phiền lao đao
𥉩昆如𥉩𬁖
Trông con như cá trông sao
𨉓尼𧯶易方芇別𱏧
Mình này há dễ phương nào biết đâu
𠬠彙巾𩂏頭
Một vầng khăn trắng che đầu
𠀧𢆥渚論𠬠勾生誠
Ba năm chưa trọn một câu sinh thành
顕荣渚𧡊顕荣
Hiển vinh chưa thấy hiển vinh
小童畧㐌爲𨉓托寃
Tiểu đồng trước đã vì mình thác oan
想𦋦如割𦛌肝
Tưởng ra như cắt ruột gan
想包饒吏渚滇隊吝
Tưởng bao nhiêu lại chứa chan đôi lần
明浪𠊚於冲𱖦
Minh rằng: Người ở trong trần
固欺富貴固吝𱽇𮥷
Có khi phú quí, có lần gian nan
𥰊高鐄別歲鐄
Thấp cao vàng biết tuổi vàng
﨤欺焒䚂牟強添稽
Gặp khi lửa đỏ màu càng thêm ghê
悲除英渚倍𧗱
Bây giờ anh chớ vội về
於低𢭗𤍇皮茦湯
Ở đây nương náu toan bề thuốc thang
包除歇𣅶灾𮥷
Bao giờ hết lúc tai nan
饒些仕立塘功名
Đem nhau ta sẽ lập đường công danh
甘來否𫽄吏亨
Cam lai bĩ cực lại hanh
𨅸頭士子共荣𠇍𠁀
Đứng đầu sĩ tử cũng vinh mấy đời
𢧚庄固坦固𡗶
Nên chăng có đất có trời
𦋦𢬣康濟役𠁀共衝
Ra tay khang tế việc đời cũng xong
雲仙欺意安𢚸
Vân Tiên khi ấy an long
於尼奄寺伴漢明
Ở nơi am tự bạn cùng Hớn Minh
武公𥙩𭛣詐貞
Võ công lấy việc trớ trênh
𢩮情户六結情户王
Dứt tình họ Lục kết tình họ Vương
計自𡎟瀋害払
Kể từ hang thẳm hại chàng
彩鵉仃胣𢚸強添盃
Thái Loan đành dạ lòng càng thêm vui
㝵匕荘点粉𥅦
Ngày ngày trang điểm phấn mày
防欺﨤𱠆𨅸𡎢朱吹
Phòng khi gặp gỡ đứng ngồi cho xuôi
丿𱏧子直𣃣𧗱
Phút đâu Tử Trực vừa về
𠓨茄户武探皮雲仙
Vào nhà họ Võ thăm bề Vân Tiên
公浪汝浽雲仙
Công rằng nhớ nỗi Vân Tiên
奴㐌臨病黄泉賖制
Nó đà lâm bệnh hoàng tuyền xa chơi
傷払分泊於𠁀
Thương chàng phận bạc ở đời
共爲月老車𦀊𥿗紅
Cũng vì nguyệt lão se dây chỉ hồng
𦖑戈子直動𢚸
Nghe qua Tử Trực động lòng
𠄩行渃𬑉𣳔匕如湄
Hai hàng nước mắt ròng ròng như mưa
嘆浪𱢝汝灵𠸗
Than rằng: Rày nhớ linh xưa
𱻊它結𱻊情渚訴情
Nghĩa đà kết nghĩa, tình chưa tỏ tình
𡗶牢𦬑害𠊚苓
Trời sao nỡ hại người lành
榜鐄渚占眉𣛟㐌𱱊
Bảng vàng chưa chiếm mày xanh đã mòn
共㛪渚特𱡴𧷺
Cùng em chưa được vuông tròn
𠊚苓辰𠅍些群爫之
Người lành thì mất ta còn làm chi
冲𠁀𱥯幅己知
Trong đời mấy bậc kỉ tri
𱥯荘同道𱥯𱎹同心
Mấy trang đồng đạo, mấy nghì đồng tâm
公浪些共𢢇
Công rằng: Ta cũng tủi thầm
𢢇緣昆𥘷瑟琴𱠎揚
Tủi duyên con trẻ sắt cầm dở dang
崔匕妬渚咀嘆
Thôi thôi đó chớ thở than
低它併特𠬠塘叱咍
Để đà tính được một đàng rất hay
細低辰於吏低
Tới đây thì ở lại đây
𡥵𡛔老森𡆫室家
Cùng con gái lão sum vầy thất gia
防欺最𠓨𦋦
Phòng khi sớm tối vào ra
𧡊王子直共𱺵雲仙
Thấy Vương Tử Trực cũng là Vân Tiên
直浪𱺵𱻊筆𡥵
Trực rằng: Là nghĩa bút con
英㛪畧㐌結願饒
Anh em trước đã kết nguyền cùng nhau
𡞕仙𱺵直姉妯
Vợ Tiên là Trực chị dâu
姉妯㛪伴固𱏧𥐧饒
Chị dâu em bạn có đâu lỗi nhiều
庒咍𠊚𭓇𱏺之
Chẳng hay người học sách chi
呐𦋦仍傳異奇苦𦖑
Nói ra những chuyện dị kỳ khó nghe
咍𱺵𭓇𠺙渃
Hay là học thói nước Tề
𡢼𤽗子紏迻𧗱桓公
Vợ ngươi Tử Củ đưa về Hoàn Công
咍𱺵斈𠺙唐宮
Hay là học thói Đường cung
𡢼𤽗剿刺制共世民
Vợ ngươi Tiễu Thích chơi cùng Thế Dân
武公𪖫暢珍
Võ công mặt mũi sướng trân
𠰘猪如𧍉咹啉沛𪿙
Miệng trơ như đỉa ăn lầm phải vôi
彩鵉冲帳𦋦𡎢
Thái Loan trong trướng ra ngồi
𠲶嘲柴𱑏新魁買𧗱
Miệng chào: Thày Cử tân khôi mới về
妾㐌論𠳒誓
Thiếp đà chẳng trọn lời thề
呂皮拖笈呂皮能巾
Lỡ bề sửa cặp lỡ bề nâng khăn
惜台𢚸𤟛康匕
Tiếc thay lòng thỏ khăng khăng
𦀼簾除待䏾𦝄闭迡
Nối rèm chờ đợi bóng trăng bấy chầy
庒應辰拱爫虧
Chẳng ưng thì cũng làm khuây
𦬑㗂呐爫𡆫庒堅
Nỡ đem tiếng nói làm vầy, chẳng kiêng
直浪埃𨔍奉仙
Trực rằng: Ai lạ Phụng Tiên
防筭𠺙彫船嘹𤽗
Phòng toan đem thói Điêu Thuyền trêu ngươi
𡏢𫯳𦰟𦹵群鮮
Mả chồng ngọn cỏ còn tươi
𢚸芇𢚸𦬑𠳒月花
Lòng nào lòng nỡ đem lời nguyệt hoa
𧘇䀡丕拱𠊚些
Ấy xem vậy cũng người ta
推𩑛禽獸芇𱺵恪之
So loài cầm thú nào là khác chi
雲仙英唉故知
Vân Tiên anh hỡi cố tri
𣷮鐄固別役尼朱些
Suối vàng có biết việc này cho ta
𢬣捞渃𬑉阻𦋦
Tay lau nước mắt trở ra
𧗱茄懺所尋戈京城
Về nhà sắm sửa tìm qua Kinh thành
武公虎𢢆冲𨉓
Võ công hổ thẹn trong mình
𠄼𣈜𦣰病失情托寃
Năm ngày nằm bệnh thất tình thác oan
彩鵉共媒瓊荘
Thái Loan cùng mụ Quỳnh Trang
媄昆凍𲈾底䘮冲茄
Mẹ con đóng cửa để tang trong nhà
次尼細次月娥
Thứ này tới thứ Nguyệt Nga
河溪府意蹺吒斈行
Hà khê phủ ấy theo cha học hành
矯公𨖲聀太卿
Kiều công lên chức Thái khanh
差𦋦𡎢郡東城治民
Sai ra ngồi quận Đông thành trị dân
𦋦詞隊泣𦊚方
Ra tờ đòi khắp bốn phương
𠳨𠽄户六源干於𠁀
Hỏi thăm họ Lục nguồn cơn ở đời
𠰺軍幅书𠶆
Dạy quân đem bức thư mời
六公𠳐令細尼营前
Lục công vâng lệnh tới nơi dinh tiền
矯公哙傳雲仙
Kiều công hỏi truyện Vân Tiên
六公𢖵細俸連哭嘆
Lục công nhớ tới bỗng liền khóc than
闭𥹰𦖑㗂吨𱓲
Bấy lâu nghe tiếng đồn vang
昆碎染病𡧲塘補屍
Con tôi nhuốm bệnh giữa đàng bỏ thây
別信自意旦𫢩
Biệt tin từ ấy đến nay
丿𦖑𠳒呐𣈗𱢝吏傷
Phút nghe lời nói ngày rày lại thương
矯公冲胣惨傷
Kiều công trong dạ thảm thương
阻𠓨呐傳娘月娥
Trở vào nói chuyện cùng nàng Nguyệt Nga
娥浪𢖵𣅶塘賖
Nga rằng: Nhỡ lúc đường xa
嗔𠸼户六𦋦役堂
Xin mời họ Lục đem ra dịch đường
矯浪𠲖𢜝㗂娘
Kiều rằng: E sợ tiếng nàng
六翁𠓨准役堂𡎢衝
Lục ông vào chốn dịnh đường ngồi xong
月娥𨅸預边房
Nguyệt Nga đứng dựa bên phòng
𢬣揞幅像哭𣳔如湄
Tay ôm bức tượng khóc ròng như mưa
公浪幅像𠊚𠸗
Công rằng: Bức tượng người xưa
月娥昆呵迻𠊚𥆾
Nguyệt Nga con há đem đưa người nhìn
矯公各役𢧚印
Kiều công các việc nên in
六公欺𧘇買信事情
Lục công khi ấy mới tin sự tình
公浪役𬞺宁宁
Công rằng việc cũ ninh ninh
𢖵涓𠄩𡦂恩情課𠸗
Nhớ quên hai chữ ân tình thuở xưa
泊鐄礼𨳒嗔迻
Bạc vàng lễ mọn xin đưa
𧵑尼爫𱻊𡊰𠸗恩払
Của này làm nghĩa đền xưa ơn chàng
六浪恩𧘇語喭
Lục rằng ơn ấy ngỡ ngàng
碎𱏧监𠹾泊鐄爫之
Tôi đâu giám chịu bạc vàng làm chi
𡂂𱺵昆𥘷𠅍𠫾
Ngỡ là con trẻ mất đi
咍𱏧𬋩格群𥱬像尼
Hay đâu quản cách còn ghi tượng này
𫢩它𧡊特昆低
Nay đà thấy được con đây
𬌓𢚸傷𢖵拱虧特耒
Tấm lòng thương nhớ cùng khuya được rồi
六翁辞謝𨆢蹎
Lục ông từ tạ lui chân
矯公差几迻回𧵑朱
Kiều công sai kẻ đưa hồi của cho
月娥染病𦣰孤
Nguyệt Nga nhuốm bệnh nằm co
冲𨉓𤾓䋦㐌卢吏愁
Trong mình trăm mối đã lo lại sầu
碎㐌除待闭𥹰
Tôi đà chờ được bấy lâu
㐌空朱﨤𣇜頭辰傕
Đã không cho gặp buổi đầu thì thôi
別饒渚待𱥯囬
Biết nhau chưa được mấy hồi
几群𠊚𠅍𡗶喂唉𡗶
Kẻ còn người mất trời ôi hỡi trời
課𠸗渚者𱥯𢈱
Thuở xưa chưa giả mấy lời
呵𠸦君子別𠁀芇派
Khá khen quân tử biết đời nào phai
傷爲𠊚等英才
Thương vì người đấng anh tài
芸文業武芇埃𤯭
Nghề văn, nghệp võ nào ai sánh cùng
傷爲畑𱏺固功
Thương vì đèn sách có công
𦊚方渚特桑蓬𱥺勾
Bốn phương chưa được tang bồng một câu
傷爲𠄩糝歳頭
Thương vì hai tám tuổi đầu
𠊚𠁀如俸蜉蝣呂廊
Người đời như bóng phù du lỡ làng
傷爲渚特顕荣
Thương vì chưa được hiển vinh
㵢㵢花残功名
Trôi trôi hoa dạt sớm tàn công danh
傷爲堆呂渚成
Thương vì đôi lứa chưa thành
㘧香鉢渃唉仃㝵𡢐
Trữ hương bát nước hãy dành ngày sau
𠄼更庒𠯪紇珠
Năm canh chẳng ngớt hạt châu
兑𥆾幅像𦛌𤴬如𬁻
Thoắt nhìn bức tượng ruột đau như dần
嘆浪渚特𱥯回
Than rằng chưa được mấy hồi
㝵𡢐別固﨤堆庒𱺵
Ngày sau biết có gặp đôi chăng là
矯公冲帳𨀈𦋦
Kiều công trong trướng bước ra
𦖑昆嘆咀㤕車𢚸鐄
Nghe con than thở, xót xa lòng vàng
勸昆辰渚多芒
Khuyên con thì chớ đa mang
錦皮群𠅍𱺵常𠸗𫢩
Gấm bì còn mất là thường xưa nay
恩情強想強苔
Ân tình càng tưởng càng đầy
庒戈𣛠造𨒻𡏦庄常
Chẳng qua máy tạo đổi xoay chẳng thường
娥浪空掣浽傷
Nga rằng: Khôn xiết nỗi thương
欺空𢭮挭𡧲塘芇咍
Khi không gẫy gánh giữa đường nào hay
𫢩㐌鵉鳳落排
Nay đà loan phụng lạc bầy
捻迎𫋻隻分尼㐌應
Niêm nghiêng, gối chiếc phận này đã ưng
別包饒浽風塵
Biết bao nhiêu nỗi phong trần
滝湘迻伴梂銀迻𠊚
Sông Tương đưa bạn, cầu Ngân đưa người
身昆群𨅸𡧲𡗶
Thân con còn đứng giữa trời
嗔蜍幅像論𠁀辰催
Xin thờ bức tượng trọn đời thì thôi
矯公𢚸叱庒盃
Kiều công lòng rất chẳng vui:
昆它守節群吹理芇
“Con đà thủ tiết còn xui lẽ nàỏ”
固𠊚聀奇嵬高
Có người chức cả, ngôi cao
太師聀𠹾冲朝敕封
Thái sư chức chịu trong triều sắc phong
𦖑吨昆𡛔矯公
Nghe đồn con gái Kiều công
買𨑮𦊚歳𥿗紅渚筭
Mới mười bốn tuổi chỉ hồng chưa toan
太師用礼物𨖅
Thái sư dùng lễ vật sang
𠼦𠋦容呐結塘通家
Mượn mụ dung nói kết đường thông gia
矯公坤押月娥
Kiều công khôn ép Nguyệt Nga
礼迻呂吏𧗱茄太師
Lễ đưa lỡ lại về nhà Thái sư
太師庒別𢌌推
Thái sư chẳng biết rộng suy
調怨恨吏𥱬𠓨𢚸
Đem điều oán giận lại ghi vào lòng
丿𱏧潘國交鋒
Phút đâu Phiên quốc giao phong
烏戈渃意兵戎曳乱
Ô-qua nước ấy, binh nhung dấy loàn
打𠓨細隘同䦕
Đánh vào tới ải Đồng-Quan
楚王𢚸𢜝𠳨㗍群臣
Sở vương lòng sợ hỏi han quần thần
牢朱安渃安民
Sao cho an nước an dân
朝中埃固法神奏戈
Triều trung ai có phép thần tâu qua
太師因役於茄
Thái sư nhân việc ở nhà
倍鐄跪𲃟奏戈每𠳒
Vội vàng quỳ gối tâu qua mọi lời
爲𠸗賊浽倍又
Vì xưa giặc nổi bời bời
共爲貪色於𠁀中華
Cũng vì tham sắc ở đời Trung Hoa
悶𫢩塊曳干戈
Muốn nay khỏi dậy can qua
迻昆𡛔卒交和辰衝
Đưa con gái tốt giao hòa thì xong
月娥𱺵𡛔矯公
Nguyệt Nga là gái Kiều công
買𨑮𦊚歳𦟐紅当𣛟
Mới mười bốn tuổi má hồng đương xanh
娘添國色頃城
Nàng thêm quốc sắc khuynh thành
吏添𠄩𡦂才苓叱頑
Lại thêm hai chữ tài lành rất ngoan
冲朝固𠬠𨉓娘
Trong triều có một mình nàng
妸朱潘國乙安每塘
Gả cho Phiên quốc ắt an mọi đường
楚王𦖑𢢲𢚸鐄
Sở vương nghe đẹp lòng vàng
硃批遣使郎東城
Châu phê khiển sứ đem sang Đông-thành
敕差户矯太卿
Sắc sai họ Kiều Thái Khanh
役冲茄渃㐌仃朱𤽗
Việc trong nhà nước đã dành cho ngươi
月娥娘𧘇𢧚𠊚
Nguyệt Nga nàng ấy nên người
選㝵𣎃𠃩𠄩𨑮貢胡
Tuyển ngày tháng chín, hai mươi cống Hồ
矯公𠳐旨貢胡
Kiều công vâng chỉ cống Hồ
𢚸𦖑芇敢呐孤理芇
Lòng nghe nào dám nói co lẽ nào
月娥冲胣如炮
Nguyệt Nga trong dạ như bào
更迡庒𥄭仍韜式𢙇
Canh chày chẳng ngủ những thao thức hoài
失情情拱变拱
Thất tình tình cũng biến cùng
預幔咀𬑰咀𨱽𡎢𢗼
Dựa màn thở ngắn thở dài ngồi lo
昭君𠸗拱貢胡
Chiêu Quân xưa cũng cống Hồ
𤳄𤽗延壽𪽗龱朱畨
Bởi ngươi Diên Thọ họa đồ cho Phiên
杏元𠸗拱貢胡
Hạnh Nguyên xưa cũng cống Hồ
𤳄𤽗盧起𫇰讎群𥱬
Bởi người Lư Khởi cựu thù còn ghi
𠄩娘畧㐌沛𠫾
Hai nàng trước đã phải đi
𱥺爲𣦍主𠄩爲討吒
Một vì ngay chúa, hai vì thảo cha
昭君𬦮𠖈江河
Chiêu Quân nhảy xuống giang hà
傷𢚸渃漢沛𦋦料𨉓
Thương lòng nước Hán, phải ra liều mình
杏元𬦮𠖈池灵
Hạnh Nguyên nhảy xuống Trì-linh
傷𠊚良玉論𨉓特他
Thương người Lương Ngọc trọn mình được tha
細𫢩泊分𱺵些
Tới nay bạc phận là ta
願幅像㗂它終身
Nguyện cùng bức tượng tiếng đà chung than
情夫婦义君臣
Tình phu phụ nghĩa quân thần
情麻庒論朱陳字𢧚
Tình mà chẳng trọn, cho trần chữ nên
𠄩边使奇𠄩边
Hai bên xử cả hai bên
悶𬆄共主𦬑涓恩成
Muốn ngay cùng chúa nỡ quên ơn thành
沙机𱥺𡮇辰
Sa cơ một chút thì xong
以𨉓𢩾主以𢚸蜍𤤰
Lấy mình giúp chúa, lấy lòng thờ vua
矯公𢭗𲃟当愁
Kiều công nương gối đang sầu
𦖑昆咀哭𱥯句添煩
Nghe con thở khóc mấy câu thêm phiền
呌𠓨外預帳前
Kêu vào ngồi dựa trướng tiền
𥙩𡗶𠰺訪朱全身名
Lấy lời dạy phỏng cho tuyền thân danh
庒戈𱺵役朝廷
Chẳng qua là việc triều đình
芇吒固悶押情之昆
Nào cha có muốn ép tình chi con
娘浪昆詫之昆
Nàng rằng: Con sá chi con
巴潙另分𠅍群𬋩包
Bơ vơ lánh phận, mất còn quản bao
傷吒歲鶴㐌高
Thương cha tuổi hạc đã cao
𠲖欺䕃冷𣅶芇別𱏧
E khi ấm lạnh lúc nào biết đâu
芇冲辰運添愁
Nào trong thì vận thêm sầu
啉最永埃侯共吒
Sớm lầm tối vắng, ai hầu cùng cha
公浪庒𢪀役茄
Công rằng: Chẳng nghĩ việc nhà
唉安胣𥘷麻戈渃𠊚
Hãy an dạ trẻ mà qua nước người
最𫢩㐌細夢𨑮
Tối nay đã tới mùng mười
沛韯所𠄩𨒒出行
Phải toan sắm sửa hai mươi xuất hành
娘浪役𧘇㐌仃
Nàng rằng: Việc ấy đã đành
群卢𠄩𡦂恩情渚衝
Còn lo hai chữ ân tình chưa xong
昆嗔戈𥛉六翁
Con xin qua lạy Lục ông
爫斎𬙞𩛷論共雲仙
Làm chay bảy bữa trọn cùng Vân Tiên
嗔朱恩𱻊援全
Xin cho ơn nghĩa vẹn toàn
防欺𠖈准黄泉及饒
Phòng khi xuống chốn hoàng tuyền gặp nhau
矯公別𢪀畧𡢐
Kiều công biết nghĩ trước sau
頒朱钱泊給侯迻𠫾
Ban cho tiền bạc cấp hầu đưa đi
六翁𦋦逴𠬠欺
Lục ông ra rước một khi
月娥𠓨達礼𱎹産床
Nguyệt Nga vào đặt lễ nghi sẵn sang
㝵苓沁浍連𡊨
Ngày lành tắm gội lên đàn
咹𧗱坦朱払雲仙
Ăn về [lìa] đất cho chàng Vân Tiên
𬮎𦋦幅像撩𨖲
Mở ra bức tượng treo lên
冲茄朱細𡌽廊調傷
Trong nhà cho tới xóm làng đều thương
月娥奔㗂哭払
Nguyệt Nga bôn tiếng khóc chàng
雲仙払於𱧎鐄固咍
Vân Tiên chàng ở suối vàng có hay
𬙞㝵耒𭛣爫齋
Bảy ngày rồi việc làm chay
吏钱泊討𱢝六公
Lại đem tiền bạc thảo rày Lục công
𬂙𫯳麻庒﨤𫯳
Trông chồng mà chẳng gặp chồng
㐌仃𠬠分侍紅無緣
Đã đành một phận thị hồng vô duyên
自𱢝令嫁𧗱潘
Từ rày lệnh gả về Phiên
决𢚸𠖈准黄泉﨤饒
Quyết lòng xuống chốn hoàng tuyền gặp nhau
庒之拱哙㗂妯
Chẳng chi cũng gọi tiếng dâu
悶卢役渃沛欧役茄
Muốn lo việc nước, phải âu việc nhà
𠬠㝵𠬠𠬠車
Một ngày một cách một xa
𧵑尼底吏朱吒养𫅷
Của này để lại cho cha dưỡng già.
𥛉耒渃𬑉乳沙
Lạy rồi nước mắt nhỏ sa
𠿯匕辞謝𨀈𦋦阻𧗱
Ngùi ngùi từ tạ bước ra trở về
各官車駕𦊚皮
Các quan xa giá bốn bề
𠄼𨑮侍女蹺掑蹎𢬣
Năm mươi thị nữ theo kề chân tay
𠄩𨑮𫢩㐌旦𣈗
Hai mươi nay đã đến ngày
各官調𫉚迻𣦍𠖈船
Các quan đều hộ đưa ngay xuống thuyền
月娥倍遣金蓮
Nguyệt Nga vội khiến Kim Liên
𨖲侍親父𠖈船疎戈
Lên thị thân phụ xuống thuyền thưa qua
公浪胣㐌㤕車
Công rằng: Dạ đã xót xa
昆仃嘆哭麻吒添愁
Con đừng than khóc mà cha thêm sầu
娥浪𡽫渃高溇
Nga rằng: Non nước cao sâu
自𫢩隔别坤侯𧡊吒
Từ nay cách biệt khôn hầu thấy cha
身昆𧗱渃烏戈
Thân con về nước Ô-qua
㐌仃𠬠浽爫蹺坦𠊚
Đã đành một nỗi làm theo đất người
𠄩边南北賖
Hai bên Nam Bắc xa vời
畧嗔𠳚吏𠬠𠳒爫鏡
Trước xin gửi lại một lời làm gương
囂又𩙌𠺙𦰟𣘃
Hiu hiu gió thổi ngọn cây
𧘇𱺵𩲉𥘷𧗱𫢩探𫅷
Ấy là hồn trẻ về nay thăm già
矯公紇淚乳沙
Kiều công hạt lệ nhỏ sa
各官埃乃𧡊麻調傷
Các quan ai nấy thấy mà đều thương
庒戈役於君王
Chẳng qua việc ở quân vương
朱𢧚父子𠄩塘隔饒
Cho nên phụ tử hai đường cách nhau
矯船㐌𦋦潙
Kiều buồm thuyền đã ra vời
各官迻迍嵬又𨅸𬂙
Các quan đưa đón ngùi ngùi đứng trông
𨒒㝵𣃣細隘同
Mười ngày vừa tới ải Đồng
冥又波𢌌洞又㳥滈
Mênh mông bể rộng đùng đùng sóng xao
𣋚𫢩庒別𣋚芇
Hôm nay chẳng biết hôm nào
䏾𦝄沕又䏾𬁖麻又
Bóng trăng vắt vắt, bóng sao mờ mờ
𨕭𡗶吝理如詞
Trên trời lặng lẽ như tờ
月娥𢖵浽𩄲絲庒𧷺
Nguyệt Nga nhớ nỗi mây tơ chẳng tròn
嘆浪箕渃奴𡽫
Than rằng: Kia nước nọ non
景𥆾如𫇰𠊚群𠫾𱏧
Cảnh nhìn như cũ người còn đi đâu
軍侯調𥄭㐌𥹰
Quân hầu đều ngủ đã lâu
陳𦋦𱠎筆𡎢欧𠬠𨉓
Trần ra dở bút ngồi âu một mình
咏𠊚固俸𦝄清
Vắng người có bóng trăng thanh
𤾓𠄼嗔𠳚悴情吏低
Trăm năm xin gửi chút tình lại đây
雲仙払唉固咍
Vân Tiên chàng hỡi có hay
妾願𠬠𬌓𢚸𣦍買払
Thiếp nguyền một tấm lòng ngay với chàng
嘆耒𥙩像𫼳
Than rồi lấy tượng vai mang
𥄮𣳔渃沚倍鐄𬦮𣦍
Nhằm dòng nước chảy vội vàng nhảy ngay
金連式曳買咍
Kim Liên thức dậy mới hay
共軍侍女𠬠排調卢
Cùng quân thị nữ một bầy đều lo
共饒調庒敢呼
Cùng nhau đều chẳng dám hô
啿筭謀計庒朱露情
Thầm toan mưu kế chẳng cho lộ tình
役尼𱺵役朝廷
Việc này là việc triều đình
督官咍特乙𨉓托冤
Đốc quan hay được ắt mình thác oan
悶朱謹慎𤾓塘
Muốn cho cẩn thận trăm đường
金蓮𱐭𥙩爫娘月娥
Kim Liên thế lấy làm nàng Nguyệt Nga
詐婚𧗱渃烏戈
Trá hôn về nước Ô qua
埃麻拍𦲿埃麻尋蝼
Ai mà vạch lá, ai mà tìm sâu
併它衝社斫牟
Tính đà xong xã chước mầu
交朱步卒扶娘𧗱畨
Giao cho bộ tốt phù nàng về Phiên
埃咍𱺵妸金連
Ai hay là ả Kim Liên
邒爫皇后渃畨於𠁀
Đặng làm hoàng hậu nước Phiên ở đời
月娥𨉓𠖈𡧲潙
Nguyệt Nga mình xuống giữa vời
㳥神𢴿拖𠓨𫢩𣺽尼
Sóng thần dìu đẩy vào nay bãi này
俸𦝄𣃣細桧𣘃
Bóng trăng vừa tới ngọn cây
月娥𩲉唉制𱢝陰宮
Nguyệt Nga hồn hãy chơi rày âm cung
掣包霜雪𣈘冬
Xiết bao sương tuyết đêm đông
𨉓𦣰𡧲𪤄冷㳥埃咍
Mình nằm giữa bãi lạnh lùng ai hay
音傷几討𦖑
Quan âm thương kẻ thảo ngay
屍娘吏情𱢝園花
Đem thây nàng lại tình rày vườn hoa
胤𩲉娘矯月娥
Dặn hồn nàng Kiều Nguyệt Nga
尋尼𢭗𢭸朱戈𣎃㝵
Tìm nơi nương tựa cho qua tháng ngày
堆𠀧𠄼女𧵆低
Đôi ba năm nữa gần đây
𡢼𫯳𡢐拱森𡆫𠬠尼
Vợ chồng sau cũng xum vầy một nơi
月娥𦀊丿醒唏
Nguyệt Nga giây phút tỉnh hơi
体𡎢曳𢪀𱥯𠳒占包
Thể ngồi dậy nghĩ mấy lời chiêm bao
𢧚虚渚別爫牢
Nên hư chưa biết làm sao
悲除別劍尼芇投𨉓
Bây giờ biết kiếm nơi nao đầu mình
𠬠𨉓𨻫仍氷傾
Một mình luống những bâng khuâng
丿𱏧𡗶㐌𤑍彙東
Phút đâu trời đã sớm hừng vừng đông
埃探䀡幅像夫
Ai thăm xem bức tượng chồng
𣃣枚吏﨤裴公𨄹園
Vừa may lại gặp Bùi công dạo vườn
公浪娘於何方
Công rằng: Nàng ở hà phương
𭛣之麻細𡧲園花些
Việc chi mà tới giữa vườn hoa ta
踈浪陣𩙌戈
Thưa rằng: Trận gió hôm qua
沉船𢧚浽𨉓𦋦𱐭尼
Chìm thuyền nên nỗi mình ra thế này
最沁呂𨀈細低
Tối tăm lỡ bước tới đây
嗔𠊚𤐝𪹾情尼𣦍奸
Xin người soi xét tình này ngay gian
裴公𨅸𥄮相娘
Bùi công đứng nhắm tướng nàng
庒荘臺阁拱行簮纓
Chẳng trang đài các cũng hàng trâm anh
頭𡳪娘呵訴情
Đầu đuôi nàng há tỏ tình
月娥𥙩寔傳𨉓疎戈
Nguyệt Nga lấy thực chuyện mình thưa qua
裴公𢜠逴𠓨茄
Bùi công mừng rước vào nhà
台裙𨒻袄餒麻爫昆
Thay quần đổi áo nuôi mà làm con
些低拱固𠬠昆
Ta đây cũng có một con
𠸜𱺵裴儉奴群於京
Tên là Bùi Kiệm nó còn ở kinh
冲茄空𡛔後生
Trong nhà không gái hậu sinh
埋麻吏﨤蜞蛉𡧲𡗶
May mà lại gặp kì linh giữa trời
月娥於㐌安尼
Nguyệt Nga ở đã an nơi
店又𢪀量𠬠𠁀㤕車
Đêm đêm nghĩ lượng một đời xót xa
𠬠卢爲渃烏戈
Một lo vì nước Ô-qua
𠲖𤤰扒罪吒𫅷托冤
E vua bắt tội cha già thác oan
𠄩卢爲𡛔紅顔
Hai lo vì gái hồng nhan
𠲖𠊚保养防筭浽夷
E người bảo dưỡng phòng toan nỗi gì
月娥𨻫仍胡𪟽
Nguyệt Nga luống những hồ nghi
丿𱏧裴儉𠬠欺𧗱茄
Phút đâu Bùi Kiệm một khi về nhà
㝵又䀡𧡊月娥
Ngày ngày xem thấy Nguyệt Ngạ
情𥢆傕仍想它𢚸春
Tình riêng thôi những tưởng đà lòng xuân
𧡊娘蜍幅像人
Thấy nàng thờ bức tượng nhân
儉䀡氏思吝懇𠳨連
Kiệm xem thị tứ lần khân hỏi liền
像尼牢𠏳雲仙
Tượng này sao giống Vân Tiên
𱥯𥹰蜍固灵千調夷
Mấy lâu thờ có linh thiêng điều gì?
娘浪爫分女兒
Nàng rằng: Làm phận nữ nhi
𠬠勾節行沛𥱬𠓨𢚸
Một câu tiết hạnh phải ghi vào lòng
𤾓𫷜朱論𡦂從
Trăm năm cho trọn chữ tòng
𤯩牢托丕𠬠𫯳麻傕
Sống sao thác vậy, một chồng mà thôi
儉浪娘呐差耒
Kiệm rằng: Nàng nói sai rồi
埃曾半得麻𡎢𱜲猪
Ai từng bán được mà ngồi chợ trưa
𫜵𠊚冲癸𩙌湄
Làm người trong cõi gió mưa
𦉱𨑮𱥯𱱇𠸗鄧芇
Bảy mươi mấy mặt trải xưa đặng nào
主東𠸗於園桃
Chúa đông xưa ở vườn đào
蜂戈𧊉吏別包饒吝
Ong qua bướm lại biết bao nhiêu lần
主東𦋦塊園春
Chúa đông ra khỏi vườn xuân
花残蘂𣳮𱺵棱補荒
Hoa tàn nhụy rữa là rừng bỏ hoang
於𠁀埃𢚁𢀭𢀨
Ở đời ai cậy giàu sang
花春麻歇𠦳鐄坤摸
Hoa xuân mà hết ngàn vàng khôn mua
咍之仍娓於厨
Hay chi những vãi ở chùa
𠬠旬𫔤禁𦊚務冷星
Một tuần cửa cấm, bốn mùa lạnh tanh
冷汀𠬠隻船情
Lênh đênh một chiếc thuyền tình
𨑮𠄩𣷷渃迻𨉓𠓨𱏧
Mười hai bến nước đưa mình vào đâu
埃曾默袄空袍
Ai từng mặc áo không bào
咹粓空𥮊咹蔞空槁
Ăn cơm không đũa, ăn trầu không cau
娘牢庒𢪀畧𡢐
Nàng sao chẳng nghĩ trước sau
底揞幅像闭𥹰舌𨉓
Để ôm bức tượng bấy lâu thiệt mình
娘浪𠸗斈史經
Nàng rằng: Xưa học sử kinh
爫身昆𡛔𡦂貞爫頭
Làm thân con gái chữ trinh làm đầu
庒於𠺙渃郑𱏧
Chẳng ưa thói nước Trịnh đâu
現𠊚細𲈾妯私情
Hẹn người tới cửa đem dâu tư tình
儉浪㐌斈史經
Kiệm rằng: Đã học sử kinh
牢空𤐝察底𨉓𦣰空
Sao không soi xét để mình nằm không
胡陽𠸗買化𫯳
Hồ Dương xưa mới góa chồng
唉群顔色宋公𱺵𣃣
Hãy còn nhan sắc Tống công là vừa
夏姬結裕課𠸗
Hạ Cơ kết dụ thuở xưa
迻尹父最𧗱徐君
Sớm đưa Doãn Phủ, tối về Từ Quân
漢初呂后當春
Hán xưa Lữ Hậu đương xuân
𤯭髙祖册群𥱬底
Sánh cùng Cao tổ sách còn ghi đây
唐𠸗武后寔之
Đường xưa Võ hậu thiệt chi
二夭吏𥙩三思緣𫅷
Nhị Yêu lại lấy, Tam Tư duyên già
拠冲册史呐𦋦
Cứ trong sách sử nói ra
𠬠𠁀盃暢拱戈𠬠𠁀
Một đời vui sướng cũng qua một đời
正專敢対移
Chính chuyên chẳng dám đổi dời
淡仙課畧歇𠁀𦋦魔
Đạm Tiên thuở trước hết đời ra ma
𠊚些悶𠊚些
Người ta chẳng muốn người ta
拠揞幅像𩈘花守鐄
Cứ ôm bức tượng mặt hoa thủ vàng
強𥆾強絆𢚸娘
Càng nhìn càng bện lòng nàng
斈隊如世払文君
Học đòi Như Thế vẽ chàng Văn Quân
月娥別𠁂小人
Nguyệt Nga biết đứa tiểu nhân
爫声筭斫脱身塊妄
Làm thinh toan chước thoát thân khỏi vòng
裴翁唁𣲍濁冲
Bùi ông ngon ngọt đục trong
悶浪朱鄧𤯭拱昆些
Muốn rằng cho đặng sánh cùng con ta
娘仃𢪀𬢱𧵆賖
Nàng đành nghĩ ngợi gần xa
良緣解逅意𱺵緣天
Lương duyên giải cấu ý là duyên thiên
細低緣㐌𤊰緣
Tới đây duyên đã bén duyên
𦝄清𩙌沫㩒船待埃
Trăng thanh gió mát cắm thuyền đợi ai
𢖵句春不再來
Nhớ câu: Xuân bất tái lai
𧡊花𦬑𠲖埋花残
Thấy nay hoa nở, e mai hoa tàn
爫之舌分紅顔
Làm chi thiệt phận hồng nhan
𠄼更𫋻鳳𧜖鵉冷㳥
Năm canh gối phụng chăn loan lạnh lùng
望夫𠸗仍蒙𫯳
Vọng phu xưa những mong chồng
眉𣛟悶痗𦟐紅配波
Mày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha
傕又娘渚咀𦋦
Thôi thôi nàng chớ thở ra
𡆫共昆老𠬠茄朱盃
Vầy cùng con lão một nhà cho vui
月娥車𧺀𢜠盃
Nguyệt Nga xa thắm mừng vui
踈浪𠊚㐌恩餒闭迡
Thưa rằng: Người đã ơn nuôi bấy chầy
昆𱏧敢𠳚𠳒尼
Con đâu giám gửi lời này
唉嗔踸又仕𡆫姻緣
Hãy xin chậm chậm sẽ vầy nhân duyên
碎𠓨𥛉像雲仙
Tôi vào lạy tượng Vân Tiên
斎𡊨𬙞𩛷朱全始終
Chay đàn bảy bữa cho tuyền thủy chung
吒昆𦖑呐𢜠𢚸
Cha con nghe nói mừng long
𢮪茄所駐動房朱吹
Dọn nhà sửa trú động phòng cho xuê
詔花𫋻躡𦊚皮
Chiếu hoa gối niếp bốn bề
古圖八宝慢𧗱蒸𦋦
Cổ đồ bát bảo mượn về chưng ra
侈𣃣典𣅶更𠀧
Xẩy vừa đén lúc canh ba
月娥𥙩筆題𱺵排詩
Nguyệt Nga lấy bút đề là bài thơ
粘𨖲𨕭壁𠬠詞
Niêm lên trên vách một tờ
芒幅像𠬠除𦋦𠫾
Vai mang bức tượng một giờ ra đi
詩浪
Thơ rằng:
英雄𠬠丿﨤婵娟
'Anh hùng một phút gặp thuyền quyên
責𱥯化工窖倒顛
Trách mấy hoá công khéo đảo điên
鐄𥒥共払它懇咘
Vàng đá cùng chàng đà gắn bó
柳蒲分妾𨻫流連
Liễu bồ phận thiếp luống lưu liên
𧊉蜂戈𨄹默埃佐
Bướm ong qua dạo mặc ai tá
船栢冷汀沕𢚸專
Thuyền bách lênh đênh vẫn lòng chuyên
指𡶀誓滝芇固透
Chỉ núi thề sông nào có thấu
𠬠念鉄𥒥付皇天
Một niềm sắt đá phó hoàng thiên'
𠄩边坡𡏧𥯓𥯌
Hai bên bờ bụi rậm rì
𣈘𣅘咏𢽙𠰃欺𦝄𪾦
Đêm khuya vắng vẻ nhầm khi trăng lờ
𬂙澄塘詫爲
Trông chừng đường sá bơ vơ
固昆又𤍎徐𠫾蹺
Có con đom đóm sáng chờ đi theo
戈滝耒吏𨖲岧
Qua sông rồi lại lên đèo
𧍝吟吲唯蟡呌荣同
Dế ngâm giăng giỏi, ve kêu vang đồng
苔𥑥蹅𥗐𤈘衝
Đầy sành đạp sỏi liệt xông
𣃣枚𡗶㐌𤎜𤑍彙東
Vừa may trời đã rạng hừng vầng đông
月娥𠫾㐌旦耒
Nguyệt Nga đi đã đến rồi
﨤尼盤石暫𡎢𢪀蹎
Gặp nơi bàn thạch tạm ngồi nghỉ chân
𠊚𣦍𡗶坦拱𠳐
Người ngay trời đất cũng vâng
老妑𢶢梞冲棱𠫾𦋦
Lão bà chống gậy trong rừng đi ra
𠳨浪娘沛月娥
Hỏi rằng: Nàng phải Nguyệt Nga
呵須亘強𧗱茄些
Khá tua gắng gượng về nhà cùng ta
欺𣈘𦣰𧡊佛𱙘
Khi đêm nằm thấy Phật bà
𠊛它覔保𢧚𫅷典低
Người đà mách bảo nên già đến đây
月娥半信半𪟽
Nguyệt Nga bán tín bán nghi
打料𥄮𬑉蹺𠫾𧗱茄
Đành liều nhắm mắt theo đi về nhà
𨀈𠓨𧡊仍弹妑
Bước vào thấy những đàn bà
爫藝綆𦀻𫄄𬗢麻催
Làm nghề canh cửi lụa là mà thôi
月娥停胣於耒
Nguyệt Nga đành dạ ở rồi
自低買歇細𨆢准芇
Từ đây mới hết tới lui hốn nào
𠳨𠽄𦋦𡶀烏巢
Hỏi thăm ra núi Ô sào
同䦕𱥯淡𠫾𠓨細尼
Đồng Quan mấy dặm đi vào tới nơi
次尼細次𦋦𠁀
Thứ này tới thứ ra đời
云仙課畧於尼厨廛
Vân Tiên thuở trước ở nơi chùa chiền
姅𣈘𦣰𧡊翁仙
Nửa đêm nằm thấy ông tiên
朱𱔩茦𬑉連𤎜𦋦
Đem cho chén thuốc mắt liền sáng ra
計自染病塘賖
Kể từ nhiễm bệnh đường xa
典𫢩計吏啐它𦊚𠄼
Đến nay kể lại trót đà bốn năm
歳吒𫢩㐌𠄼𠄻
Tuổi cha nay đã năm lăm
郑𢚸𢖵旦潭又淚沙
Chạnh lòng nhớ đến đầm đầm lệ sa
雲仙阻吏圭茄
Vân Tiên trở lại quê nhà
漢明迻塊𠄼𠀧淡塘
Hớn Minh đưa khỏi năm ba dặm đường
仙浪些吏故鄕
Tiên rằng: Ta lại cố hương
恩饒𡢐﨤科塲仕咍
Ơn nhau sau gặp khoa trường sẽ hay
明浪𫢩本庒埋
Minh rằng: Nay vốn chẳng may
㝵𠸗莫沛案苔遁𠫾
Ngày xưa mắc phải án đày chốn đi
敢𱏧排𩈘𦋦詩
Dám đâu bày mặt ra thi
㐌仃𠄩𡦂歸依厨尼
Đã đành hai chữ qui y chùa này
仙浪志鄧傘𩄲
Tiên rằng: Chí đặng tán mây
㝵𡢐拱併森𡆫買饒
Ngày sau cũng tính sum vầy với nhau
𦊚𢆥噷唿醬蒌
Bốn năm hẩm hút tương rau
苦𪬡群𦬑𢀨𢀭𦬑𫡻
Khó hèn còn nợ, sang giàu nỡ quên
𣅶虚拱固𣅶𢧚
Lúc hư cũng có lúc nên
勸𤽗𪧚胣朱𥾽討𣦍
Khuyên ngươi giữ dạ cho bền thảo ngay
漢明於吏奄𩄲
Hớn Minh ở lại am mây
雲仙𧗱𠬠𣎃迡細尼
Vân Tiên về một tháng chầy tới nơi
六翁渃𬑉𣻆淶
Lục ông nước mắt tuôn rơi
埃咍昆𤯩𨕭𠁀共吒
Ai hay con sống trên đời cùng cha
𥯎廊注博𧵆賖
Xóm làng chú bác gần xa
調𢜠𧼋細秩茄𠳨𠽄
Đều mừng chạy tới chật nhà hỏi thăm
翁浪啐㐌𦊚𢆥
Ông rằng: Trót đã bốn năm
昆芒疾病咹𦣰尼芇
Con mang tật bệnh ăn nằm nơi nao
仙浪患𮥷掣包
Tiên rằng: Hoạn nạn xiết bao
媄碎墳墓尼芇㐌安
Mẹ tôi phần mộ, nơi nào đã an
達𦋦礼物産床
Đặt ra lễ vật sẵn sàng
讀排文祭畧盘銘生
Đọc bài văn tế trước bàn minh sinh
𣷮鐄𩲉媄固灵
Suối vàng hồn mẹ có linh
証朱昆𥘷𢚸誠㝵𫢩
Chứng cho con trẻ lòng thành ngày nay
想皮源渃桧核
Tưởng bề nguồn nước cội cây
功高𠦳丈恩苔𠃩𦝄
Công cao ngàn trượng, ơn đầy chín trăng
推𠊚𦣰這哭𣒣
Suy người nằm giá khóc măng
𠄩𨑮𦊚討庒朋𠁀𠸗
Hai mươi bốn thảo chẳng bằng đời xưa
雲仙渃𬑉如湄
Vân Tiên nước mắt như mưa
祭耒吏𠳨𭛣𠸗於茄
Tế rồi lại hỏi việc xưa ở nhà
翁浪固矯月娥
Ông rằng: Có Kiều Nguyệt Nga
泊鐄𢩾𫔳茄鄧吹
Bạc vàng đem giúp, cửa nhà đặng xuê.
洳娘𢧚買𦋦皮
Nhờ nàng nên mới ra bề
庒之苦𩛜於圭虚耒
Chẳng chi khó đói ở quê hư rồi
雲仙𦖑呐唉喂
Vân Tiên nghe nói hỡi ơi
蠲情𢪀吏𠬠囬𦀊𥹰
Quyên tình nghĩ lại một hồi giây lâu
𠳨浪娘𧘇於𱏧
Hỏi rằng nàng ấy ở đâu
朱碎細妬答句恩情
Cho tôi tới đó đáp câu ân tình
六翁哙𭛣朝廷
Lục ông gọi việc triều đình
頭𡳪𡀯訴情仙
Đầu đuôi chuyện vãn tỏ tình cùng Tiên
矯公𣈙於西川
Kiều công rày ở Tây-Xuyên
拱爲縸佞刼權𧻐𦋦
Cũng vì mắc nịnh cướp quyền đuổi ra
仙浪感𱻊月娥
Tiên rằng: Cảm nghĩa Nguyệt Nga
碎吀戈妬𠽄吒娘共
Tôi xin qua đó thăm cha nàng cùng
西川買淡𣦎衝
Tây-Xuyên mấy dặm thẳng xông
細尼𦋦𬑉矯公哭連
Tới nơi ra mắt, Kiều công khóc liền
娘群扵准渃畨
Nàng còn ở chốn nước Phiên
別牢﨤特云仙𣇜尼
Biết sao gặp được Vân Tiên buổi này
矯公遣於吏低
Kiều công khiến ở lại đây
𣋚埋𧡊朱虧𬌓𢚸
Hôm mai thấy mặt cho khuây tấm long
雲仙於𠬠𢆥𣳔
Vân Tiên ở một năm ròng
温潤經史底防𫥨詩
Ôn nhuần kinh sử đề phòng ra thi
侈𦖑𣈙㐌典期
Đứa nghe rày đã đến kì
雲仙𠓨𥛉嗔𠫾應場
Vân Tiên vào lạy xin đi ứng trường
𧗱茄辝謝嚴堂
Về nhà từ tạ nghiêm đường
京師𠦳淡𠬠塘𣦎𫥨
Kinh sư ngàn dặm một đường thẳng ra
雲仙中状元科
Vân Tiên trúng Trạng nguyên khoa
𢪀𫥨𢆥子寔𱺵𢆥𫢩
Nghĩ ra năm Tí thực là năm nay
課𠸗柴呐叱咍
Thuở xưa thày nói rất hay
北方﨤𤝞𫥨𣈙𢧚名
Bắc phương gặp chuột ra rày nên danh
雲仙𠓨謝朝廷
Vân Tiên vào tạ triều đình
令頒帶帽朱荣皈𣈙
Lệnh ban đai mạo cho vinh quy rày
侈𦖑信賊畨西
Xẩy nghe tin giặc Phiên Tây
兵𡆫外隘㐌苔兎山
Binh vây ngoài ải đã đầy thỏ sơn
楚王判畧凱鐄
Sở vương phán trước ngai vàng
状元𫥨飭擛乱朱衝
Trạng nguyên ra sức dẹp loàn cho xong
状元跪畧陛𧏵
Trạng nguyên quỳ trước bệ rồng:
嗔朱𠬠將饒提兵
Xin cho một tướng nhau cùng đề binh
固𠊚户漢𠸜明
Có người họ Hớn tên Minh
飭当項羽孟鯨張飛
Sức đương Hạng Vũ, mạnh kình Trương Phi
㝵𠸗縸案苔𠫾
Ngày xưa mắc án đầy đi
𫢩𧗱於𡶀翠微隐𠇮
Nay về ở núi Thuý Vi ẩn mình
楚王判畧朝廷
Sở vương phán trước triều đình
𠰺𦋦他罪漢明隊𧗱
Dạy ra tha tội Hán Minh đòi về
先鋒𠄩𡦂旗題
Tiên phong hai chữ cờ đề
漢明𣈙特預掑雲仙
Hớn Minh rày được dựa kề Vân Tiên
調兵馬𠫾連
Đều đem binh mã đi liền
衝霜蹅雪細沔隘関
Xông sương đạp tuyết tới miền ải quan
边畨𠄩將堂又
Bên Phiên hai tướng đường đường
𠬠払火虎𠬠払水竜
Một chàng Hoả Hổ một chàng Thuỷ Long
吏添骨突元戎
Lại thêm Cốt Đột Nguyên Nhung
𬑉韜𩅘𬦃相凶𨔍𨓡
Mắt thao tóc đỏ tướng hung lạ lùng
漢明𫥨飭先鋒
Hớn Minh ra sức tiên phong
打火虎水竜𠬠回
Đánh cùng Hỏa Hổ, Thuỷ Long một hồi
漢明𢭄𠖈雷霆
Hớn Minh gậy xuống lôi đình
𠄩払調沛𠬠辰𠇮亡
Hai chàng đều phải một thời mạng vong
元戎骨突浽衝
Nguyên Nhung Cốt Đột nổi xung
𠄩𤽗𫼬鈽打漢明
Hai ngươi xách búa đánh cùng Hớn Minh
漢𫥨飭孟敵鯨
Hớn ra sức mạnh địch kình
𧡊払化法秩𠇮𧼋𨆢
Thấy chàng hóa phép giật mình chạy lui
雲仙頭隊金魁
Vân Tiên đầu đội kim khôi
𢬣扲超泊𠇮𡎢馭烏
Tay cầm siêu bạc, mình ngồi ngựa ô
𠬠𠇮𥄮陣衝無
Một mình nhằm trận xông vô
𤽗骨突打朱最㝵
Cùng ngươi Cốt Đột đánh cho tối ngày
倍横𢮿馭朋𫢩
Vội vàng quày ngựa bằng nay
傳軍以𧖱題𣦍𦰟旗
Truyền quân lấy máu đề ngay ngọn cờ
𠀧軍劍敎調抒
Ba quân gươm giáo đều giơ
火魔䀡𧡊𠬠除調散
Hoả ma xem thấy một giờ đều tan
法𫥨骨突驚惶
Phép ra Cốt Đột kinh hoàng
𤇊又浮陣打雲仙
Bừng bừng nổi trận đánh cùng Vân Tiên
雲仙𨀈細陣前
Vân Tiên bước tới trận tiền
共𤽗骨突打連最㝵
Cùng ngươi Cốt Đột đánh liên tối ngày
沙机𠬠丿𧼋𣦍
Sa cơ một phút chạy ngay
状元逐馭及𣈙𢬭蹺
Trạng nguyên giục ngựa kịp rày đuổi theo
𱱇戈𣃣鄧𬙞岧
Trải qua vừa đặng bảy đèo
感傷骨突運𠨪奈包
Cảm thương Cốt Đột vận nghèo nài bao
状元鉆骨突耒
Trạng nguyên chém Cốt Đột rồi
頭撩古馭𪔠回收軍
Đầu treo cổ ngựa trống hồi thu quân
諸軍𦊚費調㖫
Chư quân bốn phía đều lăng
𡗶它最別澄𧵆賖
Trời đà tối mịt biết chừng gần xa
冲𨉓㐌𩛜㤕𢚷
Trong mình đã đói xót xa
𠬠𨉓冲𡶀別𦋦𡉦芇
Một mình trong núi biết ra ngõ nào
𡏦𨒺冲𡶀烏巢
Xoay quanh trong núi Ô Sào
姅店盘論塘𠓨𡉦𦋦
Nửa đêm bàn luận đường vào ngõ ra
次尼細次月娥
Thứ này tới thứ Nguyệt Nga
於低併它欣𠀧𢆥耒
Ở đây tính đã hơn ba năm rồi
𣈘𣈗炵𦰟畑𡎢
Đêm ngày chong ngọn đèn ngồi
庒咍冲胣徘徊𡀯之
Chẳng hay trong dạ bồi hồi chuyện chi
音𢈱畧群𥱬
Quan âm lời trước còn ghi
吹𢧚胣妾喓𠻗待𢙇
Xuy nên dạ thiếp éo le giãi hoài
㐌停𥒥鐄派
Đã đành đá nát vàng phai
㐌仃𠖈准泉𱼫﨤饒
Đã đành xuống chốn tuyền đài gặp nhau
月娥渚掣浽愁
Nguyệt Nga chưa xiết nỗi sầu
侈𦖑岳馭於𱏧細茄
Xẩy nghe nhạc ngựa ở đâu tới nhà
呌浪埃於冲茄
Kêu rằng ai ở trong nhà
塘𧗱䦕隘指𦋦朱𨉓
Đường về quan ải chỉ ra cho mình
月娥𡎢𢜝爫清
Nguyệt Nga ngồi sợ làm thinh
状元𠖈馭𢬣[?]𢭹𠓨
Trạng nguyên xuống ngựa tay [?] lần vào
老妑曳𠳨𠊚芇
Lão bà dậy hỏi người nao
店𣅘𨔍𩈘敢𠓨茄些
Đêm khuya lạ mặt dám vào nhà ta
浪碎國状楚家
Rằng tôi quốc trạng Sở gia
爲蹺擛賊烏戈落塘
Vì theo dẹp giặc Ô Qua lạc đường
老妑𦖑呐驚惶
Lão bà nghe nói kinh hoàng
尖蒌掘渃倍鐄𠳐𦋦
Tiêm trầu quật nước vội vàng bưng ra
状元𡎢𥄮月娥
Trạng nguyên ngồi nhắm Nguyệt Nga
兑𥆾幅像𢚸它生𪟽
Thoạt nhìn bức tượng lòng đà sinh nghi
𠳨浪像𧘇像之
Hỏi rằng: Tượng ấy tượng chi
𠰙埃窖𡳒容𱎹𨉓
Khen ai khéo vẽ dung nghi giống mình
頭𡳪渚訴事情
Đầu đuôi chưa tỏ sự tình
老妑呵呐姓名朱詳
Lão bà há nói tính danh cho tường
老妑庒敢呐奸
Lão bà chẳng dám nói gian
像尼本寔𫯳娘𡎢低
Tượng này vốn thiệt chồng nàng ngồi đây
状浪娘𨁯吏低
Trạng rằng: Nàng xích lại đây
呐冲𠸜户像尼些𦖑
Nói trong tên họ tượng này ta nghe
月娥胣唉胡𪟽
Nguyệt Nga dạ hãy hồ nghi
𥆁𥆾從吏𠲖𨔍𠊚
Liếc nhìn tòng mặt, lại e lạ người
𡎢枝𢬣袄虎𤽗
Ngồi che tay áo hổ ngươi
状元䀡𧡊𠲶唭𠬠欺
Trạng nguyên xem thấy mỉm cười một khi
爫牢娘庒呐𠫾
Làm sao nàng chẳng nói đi
買𢈱些𠳨𱕶夷庒𦋦
Mấy lời ta hỏi giống gì chẳng ra
月娥𧡊𠳨疎戈
Nguyệt Nga thấy hỏi thưa qua
𠊚冲幅像𠸜𱺵雲仙
Người trong bức tượng tên là Vân Tiên
払它𧗱准九泉
Chàng đà về chốn cửu tuyền
妾爲傷𢖵另沔𩙌𦝄
Thiếp vì thương nhớ, lánh miền gió trăng
状元欺𧘇𠳨㕫
Trạng nguyên khi ấy hỏi phăn
𫯳𱺵𠸜𧘇𡞕𱺵𠸜之
Chồng là tên ấy, vợ là tên chỉ
月娥訴事𠬠欺
Nguyệt Nga tỏ sự một khi
状元倍𡲤𠖈跪𥿺𢬣
Trạng nguyên vội vã xuống quì vòng tay
疎浪𫢩﨤娘低
Thưa rằng: Nay gặp nàng đây
嗔迻𦊚𥛉仕排源干
Xin đưa bốn lạy, sẽ bày nguồn cơn
𱥯𠳒誓海盟山
Mấy lời thệ hải minh sơn
芒恩畧沛謝恩朱耒
Mang ơn trước phải tạ ơn cho rồi
雲仙本寔𠸜碎
Vân Tiên vốn thiệt tên tôi
﨤饒𫢩㐌匪囬約𬇚
Gặp nhau nay đã phỉ hồi ước ao
月娥榜浪巴
Nguyệt Nga bảng lảng bơ vơ
姅𢜠姅𢜝姅疑浪畨
Nửa mừng nửa sợ nửa ngờ rằng Phiên
疎浪払沛雲仙
Thưa rằng: Chàng phải Vân Tiên
呐𦋦𣅶畧根源仍𱺵
Nói ra lúc trước căn nguyên những là
状元呐昔𠸗𦋦
Trạng nguyên nói tích xưa ra
月娥欺意哭和如湄
Nguyệt Nga khi ấy khóc hoà như mưa
恩情強計強唹
Ân tình càng kể càng ưa
当群盘泊𡗶𣃣𤎜𦋦
Đương còn bàn bạc trời vừa sáng ra
侈𦖑軍喝𱓲移
Xẩy nghe quân hét vang dời
𦊚皮坡𦹷調𡆫干戈
Bốn bề bờ bụi đều vầy can qua
状元連馭阻𦋦
Trạng nguyên lên ngựa trở ra
𦰟旗題𡦂𠸜𱺵漢明
Ngọn cờ đề chữ tên là Hớn Minh
漢明欺𧘇仃兵
Hớn Minh khi ấy dừng binh
英㛪𢜠𠴊訴情饒
Anh em mừng rỡ tỏ tình cùng nhau
明浪良嫂於𱏧
Minh rằng: Lương tẩu ở đâu
朱㛪𦋦𬑉姉妯𱐭芇
Cho em ra mắt chị dâu thế nào
状元漢明𠓨
Trạng nguyên đem Hớn Minh vào
月娥𨅸曳𠰘嘲貴員
Nguyệt Nga đứng dậy miệng chào quý viên
明浪想姉於畨
Minh rằng: Tưởng chị ở Phiên
决兵馬細沔烏戈
Quyết đem binh mã tới miền Ô-qua
𫢩它森合𠬠茄
Nay đà sum họp một nhà
擛它安賊欧𰙔囬朝
Dẹp đà an giặc, âu ca hồi triều
状浪娘併爫牢
Trạng rằng: Nàng tính làm saỏ
娘浪英唉囬朝奏𨖲
Nàng rằng: Anh hãy hồi triều tâu lên
仰𬂙量𢌌皮𨕭
Ngửa trông lượng rộng bề trên
嗔他罪畧買𢧚仍𱺵
Xin tha tội trước mới nên những là
状元辝謝老妑
Trạng nguyên từ tạ lão bà
吲𠻀𠳚吏月娥𣈜𱢝
Dặn dò gửi lại Nguyệt Nga ngày rày
些辰𥙩幅像尼
Ta thì lấy bức tượng này
奏戈塊罪逴𣦍𧗱茄
Tâu qua khỏi tội, rước ngay về nhà
仙明𠄩馭阻𦋦
Tiên, Minh hai ngựa trở ra
兵阻吏朝𰙔𠬠皮
Đem binh trở lại triều ca một bề
楚王𦖑状元𧗱
Sở vương nghe trạng nguyên về
朱官𦋦逴𠓨掑边凱
Cho quan ra rước vào kề bên ngai
楚王𨀈𠖈金階
Sở vương bước xuống kim giai
𢬣𠳐𱔩𨢇賞才状元
Tay bưng chén rượu thưởng tài trạng nguyên
判浪朕𢜝渃畨
Phán rằng: Trẫm sợ nước Phiên
固𤽗骨突法仙𨔍𨓡
Có ngươi Cốt Đột phép tiên lạ lung
𫢩麻除骨突衝
Nay mà trừ Cốt Đột xong
寔𡗶生状𢩾冲渃茄
Thực trời sinh trạng giúp trong nước nhà
𱒢油畧固状𦋦
Ví dầu trước có trạng ra
爫之典浽月娥貢胡
Làm chi đến nỗi Nguyệt Nga cống Hồ
令傳待宴朝都
Lệnh truyền đãi yến triều đô
咹𢜠𱢝㐌西烏擛耒
Ăn mừng rày đã Tây Ô dẹp rồi
状元跪奏𠬠囬
Trạng nguyên quỳ tấu một hồi
月娥各傳頭𡳪𤑟𤉜
Nguyệt Nga các chuyện đầu đuôi rõ ràng
楚王𦖑奏根原
Sở vương nghe tấu căn nguyên
判浪朕想娘群於畨
Phán rằng: Trẫm tưởng nàng còn ở Phiên
庒𪟽娘貝状元
Chẳng ngờ nàng với trạng nguyên
饒課畧泣縁𣅶頭
Cùng nhau thuở trước khóc duyên lúc đầu
太師畧陛連奏
Thái sư trước bệ liền tâu
西畨曳賊閉𥹰拱爲
Tây Phiên dấy gặc bấy lâu cũng vì
詐婚怨𫇰群𥱬
Trá hôn oán cựu còn ghi
月娥娘意罪欺㐌仃
Nguyệt Nga nàng ấy tội khi đã đành
太師温奏朝廷
Thái sư ôn tấu triều đình
芇根原畧事情仍之
Nào căn nguyên trước sự tình những chi
状元𦋦畧陛跪
Trạng Nguyên ra trước bệ quỳ
𤼸𨖲幅像𠬠欺爫憑
Dâng lên bức tượng một khi làm bằng
楚王䀡像判浪
Sở vương xem tượng phán rằng:
月娥貞節共朋𠊚𠸗
Nguyệt Nga trinh tiết cũng bằng người xưa
於𠁀牢庒別馭
Ở đời sao chẳng biết lừa
少之昆𡛔麻迻細娘
Thiếu chi con gái mà đưa tới nàng
油朱日月𤑟𤉜
Dầu cho nhật nguyệt rõ ràng
坤𤐝𡊱挹拱芒㗂𠁀
Khôn soi chậu úp cũng mang tiếng đời
𠖈𡗶埃敢改𡗶
Xuống trời ai dám cãi trời
𭛣尼爲朕𦖑𠳒太師
Việc này vì trẫm nghe lời Thái sư
状元奏事太師
Trạng nguyên tấu sự Thái sư
爫碎庒鄧吏私怨
Làm tôi chẳng đặng lại tư oán thầm
加添浽郑歆
Gia thêm nỗi gã Trịnh Hâm
郑歆課畧謀害碎
Trịnh Hâm thuở trước mưu thầm hại tôi
𫢩㐌𤑟佞耒
Nay đà rõ mặt nịnh rồi
仰𥉩量圣栽培𱐭芇
Ngưỡng trông lượng thánh tài bồi thế nao
楚王陳判冲朝
Sở vương trần phán trong triều
太師悶併理芇㝵𡢐
Thái sư muốn tính lí nào ngày sau
咍𱺵董卓謀溇
Hay là Đổng Trác mưu sâu
餒𬂙吕布防欧漢權
Nuôi trông Lữ Bố phòng âu Hán quyền
咍𱺵元載謀𥢆
Hay là Nguyên Tải mưu riêng
餒雀彦蒙專茄唐
Nuôi thằng Tước Ngạn mong chuyên nhà Đường
咍𱺵安石𠺙奸
Hay là An Thạch thói gian
餒秦卞防筭宋朝
Nuôi thằng Tần Biện phòng toan Tống triều
𠁀𠸗碎佞別包
Đời xưa tôi nịnh biết bao
太師㐱固恪芇曹喂
Thái Sư chỉn có khác nào Tào ôi
筭專倚𡄎嵬𡗶
Toan chuyên ngẫm ỷ ngôi trời
𧡊𠊚忠正劍𢈱𲁰坡
Thấy người trung chính kiếm lời sàm pha
典𫢩買訴正邪
Đến này mới tỏ chính tà
拱爲課畧在些𨇒用
Cũng vì thuở trước tại ta lỗi dùng
傕匕些拱𢌌容
Thôi thôi ta cũng rộng dung
太師拮聀𧗱共民間
Thái sư cách chức về cùng dân gian
郑歆𱺵暴残
Trịnh Hâm là trẻ bạo tàn
交朱囯状默筭法刑
Giao cho quốc trạng mặc toan phép hình
月娥𱺵𡛔忠貞
Nguyệt Nga là gái trung trinh
敕封郡主顕荣朱娘
Sắc phong quận chúa hiển vinh cho nàng
矯公復聀太卿
Kiều công phục chức Thái khanh
吏封巡撫東城治民
Lại phong tuần phủ Đông Thành trị dân
状元寔等良臣
Trạng nguyên thực đấng lương thần
敕封相囯畧行公卿
Sắc phong Tướng quốc trước hàng công khanh
漢明封聀縂兵
Hán Minh phong chức tổng binh
英㛪𢜠謝丹庭調𨆢
Anh em mừng tạ đan đình đều lui
户王户漢户裴
Họ Vương, họ Hán, họ Bùi
共饒㕵𨢇調盃調唭
Cùng nhau uống rượu đều vui, đều cười
状浪嗔𠳨𠬠𠳒
Trạng rằng xin hỏi một lời
郑歆罪畧各𠊚併牢
Trịnh Hâm tội trước các người tính sao
左刀引郑歆𠓨
Tả đao dẫn Trịnh Hâm vào
𥆾𧡊伴𠲶嘲浪英
Mặt nhìn thấy bạn, miệng chào rằng anh
明浪埃曼呌英
Minh rằng: Ai mượn kêu anh
畧它𠺙庒苓辰傕
Trước đà đem thói chẳng lành thì thôi
引𦋦鉆郭朱耒
Dẫn ra chém quách cho rồi
底之𣘃𬑉苦𡎢錦肝
Để chi gai mắt, khó ngồi cẩm gan
直浪英渚呐昂
Trực rằng: Anh chớ nói ngang
折𧋆埃用鎌鐄爫之
Giết ruồi ai dụng gươm vàng làm chi
𠸗𫢩𱥯𠁂𱎹
Xưa nay mấy đứa vô nghì
油朱奴𤯩爫之成身
Dẫu cho nó sống làm gì thành than
歆浪洳量大人
Hâm rằng: Nhờ lượng đại nhân
本碎買曳𠬠吝嗔容
Vốn tôi mới dại một lần xin dung
状浪些𨅸英雄
Trạng rằng: Ta đấng anh hùng
芇埃固𣩁𠁂爫之
Nào ai có giết đứa cùng làm chi
傕又些拱𢌌推
Thôi thôi ta cũng rộng suy
傳軍𬮎𨴦𨒻𠫾朱耒
Truyền quân mở cửa đuổi đi cho rồi
郑歆塊𣩂𢜠盃
Trịnh Hâm khỏi chết mừng vui
倍鐄跪𥛉嗔𨆢𦋦𧗱
Vội vàng quỳ lạy xin lui ra về
群𤽗裴儉𥁚羝
Còn ngươi Bùi Kiệm máu dê
虎𤽗告病嗔𧗱矯𥹰
Hổ người cáo bệnh xin về kẻo lâu
漢明子直𠓨奏
Hán Minh, Tử Trực vào tâu
嗔迻國状及朝荣歸
Xin đưa Quốc trạng kịp chầu vinh qui
𠬠𤽗裴儉庒𠫾
Một ngươi Bùi Kiệm chẳng đi
冲𢚸它𢢆拱爲虎台
Trong lòng đà thẹn cũng vì hổ thay
状元車駕倍鐄
Trạng nguyên xa giá vội vàng
差軍户𧗱逴娘月娥
Sai quân hộ về rước nàng Nguyệt Nga
泊鐄謝老妑
Bạc vàng đem tạ lão bà
逴娘迻細𣦎戈東城
Rước nàng đưa tới thẳng qua Đông Thành
網條梇𬦃𦆆𣛟
Võng điều, lộng đỏ, rèm xanh
状元子直漢明𨕭塘
Trạng nguyên, Tử Trực, Hán Minh lên đường
郑歆𧗱細寒江
Trịnh Hâm về tới Hàn Giang
㳥神浽曳船払沉𦖑
Sóng thần nổi dậy thuyền chàng chìm ngay
郑歆沛𠽆屍
Trịnh Hâm phải cá nuốt thây
寔𡗶果报理尼叱㕰
Thực trời quả báo lẽ này rất mau
爫𠊚庒𢪀畧𡢐
Làm người chẳng nghĩ trước sau
謀溇吏默祸溇庒迡
Mưu sâu lại mắc hoạ sâu chẳng chầy
小童畧𡨹墓尼
Tiểu đồng trước giữ mộ này
㝵戈𣎃論㐌苔𠀧𢆥
Ngày qua tháng chọn đã đầy ba năm
碎𠫾勸教買𢆥
Tôi đi khuyên giáo mấy năm
併骸骨𧗱𠽄主茄
Tính đem hài cốt về thăm chủ nhà
嫌爲庒固𠊚些
Hiềm vì chẳng có người ta
唉群疎矧𠓨𦋦渚𧗱
Hãy còn thơ thần vào ra chưa về
状元𣃣細大堤
Trạng nguyên vừa tới Đại Đề
傳軍𩂏壙祭兮童𠸗
Truyền quân che lộng tế hề đồng xưa
想情師弟過唹
Tưởng tình sư đệ quá ưa
拱爲户郑課𠸗謀
Cũng vì họ Trịnh thuở xưa mưu thầm
讀文配動冲𢚸
Đọc văn phối động trong long
𠄩行渃𬑉𣳔又如湄
Hai hàng nước mắt ròng ròng như mưa
侈𱏧𡗶坦窖迻
Xẩy đâu trời đất khéo đưa
小童𧼋細𨅸𣃣𠬠边
Tiểu đồng chạy tới đứng vừa một bên
𥄭𠓨牌位𧡊𠸜
Ngó vào bài vị thấy tên
郑𢚸童買哭𨕭闭除
Trạnh lòng đồng mới khóc lên bấy giờ
状元𥄭吏承唹
Trạng nguyên ngó lại thờ ơ
姅信浪伵姅𪟽浪麻
Nửa tin rằng tớ nửa ngờ rằng ma
𢬣捞渃𬑉𨀈𦋦
Tay lau nước mắt bước ra
小童𡥵於𱏧麻細低
Tiểu đồng con ở đâu mà tới đây
辰昆呵呐柴
Thì con há nói cùng thầy
根由渚𤑟故尼爫牢
Căn do chưa rõ cớ này làm sao
小童達𲃟奏𠓨
Tiểu đồng đặt gối tâu vào
闭𥹰𨻫𠹾音耗汜油
Bấy lâu luống chịu âm hao rãi rầu
排𠳒叙事𡳪頭
Bày lời tự sự đuôi đầu
𠀧𢆥𨻫𠹾惨愁細𫢩
Ba năm luống chịu thảm sầu tới nay
悲除伵㐌﨤柴
Bây giờ tớ đã gặp thầy
荣花𠬠課森𪫧干牟
Vinh hoa một thuở xum [?] cơn mầu
状元車駕𠖰連
Trạng nguyên xa giá rẽ lên
丿𱏧㐌細𧵆沔秦江
Phút đâu đã tới gần miền Tần Giang
武公自𠖈𣷮鐄
Võ công từ xuống suối vàng
彩鵉媒瓊荘𤴬愁
Thể Loan cùng mụ Quỳnh Trang đau sầu
媄昆仍莽卢欧
Mẹ con những mảng lo âu
𦖑雲仙𤯩﨤朝公名
Nghe Vân Tiên sống gặp triều công danh
浪些初拱恩情
Rằng ta xưa cũng ân tình
沛𦋦迍逴払荣皈𱢝
Phải ra đón rước chàng vinh quy rày
鵉浪𨉓於庒𫨩
Loan rằng: Mình ở chẳng hay
𠲖𠊚群𢖵仍㝵冲𡎟
E người còn nhớ những ngày trong hang
荘浪昆固紅顔
Trang rằng: Con có hồng nhan
朱払𧡊辰払乙唹
Cho chàng thấy mặt thì chàng ắt ưa
𱒢油固𢖵跡𠸗
Ví dầu có nhớ tích xưa
媄昆些吏杜承武公
Mẹ con ta lại đổ thừa Võ công
饒盘論㐌衝
Cùng nhau bàn luận đã xong
𤐝𠻁打蠟𦟐紅逴縁
Soi gương đánh sáp má hồng rước duyên
𫢩㐌細𣅶状元
Nay đà tới lúc Trạng nguyên
寒江𧗱細侈連埬軍
Hàn giang về tới, xẩy liền đóng quân
泊鐄珠玉襖裙
Bạc vàng châu ngọc áo quần
状元細𡊰恩魚樵
Trạng nguyên đem tới đền ơn ngư tiều
漁樵𱢝㐌名標
Ngư tiều rày đã danh tiêu
恩𦋦𠬠貝𧵑𡗉𤾓車
Ơn ra một buổi của nhiều trăm xe
状元辝謝𦋦𧗱
Trạng nguyên từ tạ ra về
𧡊瓊荘細𡎢掑捉軍
Thấy Quỳnh Trang tới ngồi kề tróc quân
彩鵉畧駕欽傳
Thể loan trước giá khâm truyền
媄昆碎細𦋦侯状元
Mẹ con tôi tới ra hầu Trạng nguyên
父親㐌𠖈黄泉
Phụ thân đã xuống hoàng tuyền
嗔傷𥙩妾婵娟分尼
Xin thương lấy thiếp thuyền quyên phận này
状浪挷鉢渃苔
Trạng rằng: Bưng bát nước đầy
覩𣦍𠖈坦㧾𱢝朱衝
Đổ ngay xuống đất hốt rày cho xong
寃家女畧呂衝
Oan gia nợ trước lỡ xong
少之𢧚浽麻蒙細隊
Thiếu chi nên nỗi mà mong tới đòi
漢明子直調𥋳
Hán Minh, Tử Trực đều coi
𠽋唭花窖爫𠿃嘹蜂
Nực cười: Hoa khéo làm mồi trêu ong
𠳐朱𢚸庒𢢆𢚸
Vâng cho lòng chẳng thẹn lòng
群芒細㧼蓬爫之
Còn mang mặt tới biểu bòng làm chi
明浪牢庒於𠫾
Minh rằng sao chẳng ở đi
𧗱朱嫂嫂拖欺捇𨃐
Về cho tẩu tẩu tha khi xách giày
媄昆𨅸時春台
Mẹ con đứng thì xuân thay
調卞辝謝疎𱢝𨀈𦋦
Đều bèn từ tạ thưa rày bước ra
阻𧗱渚及細茄
Trở về chưa kịp tới nhà
𧡊𠄩翁𤜯𧼋𦋦迍塘
Thấy hai ông cọp chạy ra đón đường
汰調扒媄昆娘
Thảy đều bắt mẹ con nàng
𧗱吏補冲𡎟蒼松
Đem về lại bỏ trong hang Thương-Tùng
𦊚皮𥒥泣莂蓬
Bốn bề đá lấp bịt bùng
媄昆嘆哭坤𬂙𨅸𡎢
Mẹ con than khóc khôn trông đứng ngồi
𠁀𠸗呂女𱥯回
Đời xưa lỡ nỡ mấy hồi
惜台𪳔粉點味闭𥹰
Tiếc thay son phấn điểm mùi bấy lâu
唉𠊚爫𡢼𠊚𡢐
Hỡi người làm vợ người sau
﨤欺患𮥷饒𧷺
Gặp khi hoạn nạn cùng nhau vuông tròn
仃群抔斫媄昆
Đừng còn bắt chước mẹ con
托它𠅍刧㗂群碑名
Thác đà mất kiếp, tiếng còn bia danh
状元𧗱細東成
Trạng nguyên về tới Đông-thành
六公𫢩㐌𡏦营於廊
Lục công nay đã xây dinh ở làng
排𦋦六礼産床
Bày ra lục lễ sẵn sang
各官𠫾户𡠣娘月娥
Các quan đi hộ cưới nàng Nguyệt Nga
𡢽爺㐌称𡢽爺
Sui gia đã xứng xui gia
𱢝𢜠𠄩户𠬠茄成身
Rày mừng hai họ một nhà thành thân
𤾓𢆥誰𤎜精神
Trăm năm thuỳ rạng tinh thần
生昆特𱹷𨃴璘𠁀匕
Sinh con được nối gót lân đời đời
嫌爲格阻堆尼
Hiềm vì cách trở đôi nơi
𢧚之沛寫𢁍𠳒吟哦
Nên chi phải tả vài lời ngâm nga
底麻除待儒家
Để mà chờ đãi nho gia
沛修節行買𦋦歷𠊚
Phải tu tiết hạnh mới ra lịch người
仃群悲𢪀事𠁀
Đành còn bày nghĩ sự đời
根由自意𠳨𡗶麻傕
Căn do từ ấy hỏi trời mà thôi
(trang chủ)
