Từ Điển Hán Việt

🏠 » Tác Phẩm » Kinh Văn » Ấn Độ » Hán » Thích Ca Mâu Ni Phật » Thích Trí Tịnh

Kinh Văn

TAM LUẬT NGHI HỘI

三律儀會

(Nhấn mạnh việc tuân thủ giới luật (vô lậu giới) để ngăn chặn các vọng tưởng, là nền tảng sự tu hành)

Tác giả: Thích Ca Mâu Ni Phật

Dịch giả: Thích Trí Tịnh

Thuộc bộ: , Đại Bảo Tích Kinh, (1)

Ngôn ngữ: Hán

Ấn Độ

Thời kỳ: Trước Công Nguyên

Chánh văn:
三律儀會


如是我聞：

一時佛[11]住王舍城耆闍崛山。其山高峻嚴麗可觀，持諸雜種猶如大地，眾華卉木悉皆茂盛。其中復有天、龍、夜叉、毘舍闍、緊那羅等常所遊止。復有種種異類諸獸，所謂師子虎狼、麒麟象馬、熊羆之屬止住其中。復有無量百千眾鳥，所謂孔雀鸚鵡、鴝[12]𩿦羅鳥、鳧鴈鴛鴦、命命等類依之而住。是諸眾生，以佛威力，不為貪欲瞋癡所惱，不相茹食；共相親愛猶如母子。是山王中多諸雜樹，叢林蓊欝枝葉繁榮，謂天木香樹、菴摩羅樹、甄叔迦樹、尼俱陀樹、栴檀沈水，如是等樹無不備有。復有水陸無量雜華，所謂阿提目多華、瞻婆香華、波吒羅華、婆師迦華、蘇曼那華、由提迦華、優鉢羅華、波頭摩華、俱物頭華、芬陀利華、迦羅娑華、摩訶迦羅娑華，如是等類諸雜名華，光飾山王處處充遍。是山王中常於夜半興大密雲，輕雷細雨，從初至末漸遍其山，八功德水流滋普洽，如𤛓乳頃廓然消散，涼風微動適悅身心。是山王中所住眾生及諸卉木，滋潤光澤如妙華鬘，微加水灑，光色鮮明倍更增勝。此山王中眾生草木，含滋發暉亦復如是。而此山中生諸軟草，靃靡右旋色香具足，青綠暉映如孔雀咽，其香喻若婆師迦華，其觸又類輕兜羅綿，枝葉華果繁榮茂盛，未甞有一不具足者。山地柔軟無傷趾步，下足之時陷深四指，舉足之時還復如故。其中多有陂泉池沼，清冷盈滿生雜蓮華，青黃赤白紅紫[13]頗梨金火等色，大如車輪，香氣普熏一踰繕那。是山王頂生於大妙寶蓮華座，無降伏寶帝青金剛以為其莖，大吠琉璃為諸寶鐸，[A3]贍部檀金為廣淨葉，順時清淨栴檀為臺，[14]瑪瑙寶[15]王以為其鬚。其華縱廣猶如大海，十億阿修羅王常所執持，十億雜色摩尼寶網彌覆其上，十億龍王雨妙香雨，十億金翅鳥王口銜繒綵，十億緊那羅王至誠瞻仰，十億摩睺羅伽王虔恭俯視，十億乾闥婆王歌詠讚歎，十億百千諸大天帝興布瑞雲，而雨末香燒香、衣服華鬘、幢幡寶蓋，十億梵王曲躬恭敬，十億淨居天眾合掌頂禮，十億轉輪人王七寶侍從來至其所，十億海王從大海出而敬禮之，十億光明摩尼寶以為照曜，十億淨福摩尼寶珠[16]為勝莊嚴，十億遍照摩尼寶為無垢藏，十億妙光摩尼寶為大照明，十億雜色摩尼藏寶而為遍照、贍部幢寶為善安持，十億金剛師子摩尼寶難勝莊嚴，十億日藏摩尼寶間錯廁填廣大嚴飾，十億不思議摩尼寶出種種色為妙莊嚴，十億如意寶出無盡莊嚴。是大蓮華從於如來超過世間善根所生，菩薩志意之所愛慕。遍現諸方，從如幻法出、善法業生，以無諍法性理趣莊嚴如夢法[1]性，無行法印順無着理，遍滿十方一切法界，是順佛境功德所致。若於無量阿僧祇劫歎其色相功德莊嚴，不可窮盡。

爾時世尊於其華上結跏趺坐，與大比丘眾八千人俱，其名曰：尊者阿若憍陳如、尊者阿濕婆氏多、尊者摩史波、摩訶男、優陀夷、耶舍、富那、無垢、善臂、憍梵鉢提、優樓頻螺迦葉、那提迦葉、摩訶迦葉、舍利弗、大目[2]乾連、阿那律、須菩提、離波多、富樓那彌多羅尼子、優波離、羅睺羅、難陀等而為上首，悉皆覺悟自性諦理，現證[3]實際，入法本性，度諸有海。行於如來虛空之行，悉能永斷隨眠結縛，而於攝藏住無所住行空寂靜。於如來所永斷疑惑，入佛智海勝信道中，利益世間為不請友，常能衛護一切眾生，與諸有情為不捨友。通達佛法，所行境界守護聖法，誓願受持諸佛正教，現前得生如來種性，善能趣向一切智智。

復有菩薩摩訶薩眾八千人俱，普賢菩薩、文殊師利菩薩等而為上首，所謂最上智智菩薩、最上寶智菩薩、一切語言智菩薩、無著智菩薩、花上智菩薩、日上智菩薩、月上智菩薩、無垢上智菩薩、金剛智菩薩、遠塵智菩薩、光幢菩薩、妙高幢菩薩、寶幢菩薩、無礙幢菩薩、華幢菩薩、淨幢菩薩、日幢菩薩、端嚴幢菩薩、離垢幢菩薩、遍照幢菩薩、陀羅尼威德菩薩、寶威德菩薩、大威德菩薩、金剛智威德菩薩、無垢威德菩薩、日威德菩薩、月威德菩薩、福山威德菩薩、智照威德菩薩、普勝威德菩薩、地藏菩薩、虛空藏菩薩、蓮華藏菩薩、寶藏菩薩、日藏菩薩、清淨功德藏菩薩、法海藏菩薩、遍照藏菩薩、齊藏菩薩、勝蓮華藏菩薩、日眼菩薩、淨眼菩薩、無垢眼菩薩、無礙眼菩薩、普明眼菩薩、善利智眼菩薩、金剛眼菩薩、寶眼菩薩、虛空眼菩薩、普眼菩薩、天冠菩薩、照法界摩尼冠菩薩、妙菩提摩尼冠菩薩、照十方冠菩薩、出現一切佛藏冠菩薩、超一切世間冠菩薩、普照冠菩薩、無映蔽冠菩薩、執持一切如來師子座冠菩薩、普照法界虛空冠菩薩、梵王髻菩薩、龍王髻菩薩、一切佛變化影像髻菩薩、妙菩提髻菩薩、一切願海音聲摩尼王髻菩薩、放一切如來圓光摩尼寶雷聲髻菩薩、一切虛空無差別表示摩尼寶網覆髻菩薩、一切如來法輪聲髻菩薩、一切三世名輪聲髻菩薩、大光菩薩、無垢光菩薩、寶光菩薩、離塵光菩薩、[4]法光菩薩、寂靜光菩薩、日光菩薩、神變光菩薩、天光菩薩、福光菩薩、智光菩薩、法光明菩薩、神通光菩薩、光照菩薩、華光菩薩、寶光菩薩、覺光明菩薩、梵光菩薩、普照光菩薩、梵音菩薩、海音菩薩、地吼音菩薩、世間王音菩薩、山王音菩薩、山王相擊音菩薩、遍法界音菩薩、一切法海雷音菩薩、摧伏諸魔音菩薩、大悲理趣雲雷音菩薩、遍息一切世間苦惱音菩薩、法勝涌菩薩、殊勝涌菩薩、智勝涌菩薩、福須彌勝涌菩薩、功德最勝涌菩薩、名聞勝涌菩薩、普光勝涌菩薩、大慈勝涌菩薩、智照勝涌菩薩、如來種[5]姓勝涌菩薩、光德菩薩、勝德菩薩、法涌德菩薩、遍照德菩薩、法德菩薩、月德菩薩、虛空德菩薩、寶德菩薩、[6]光德菩薩、智德菩薩、婆羅帝王菩薩、法帝王菩薩、象帝王菩薩、梵帝王菩薩、山帝王菩薩、眾帝王菩薩、天帝王菩薩、寂靜帝王菩薩、不動帝王菩薩、最勝帝王菩薩、菩提寂靜聲菩薩、無著聲菩薩、地聲菩薩、大海聲菩薩、音聲菩薩、照法聲菩薩、虛空聲菩薩、一切[7]聲菩薩、[8]善根雷聲菩薩、發悟本願聲菩薩、摧一切魔軍聲菩薩、智須彌覺菩薩、虛空覺菩薩、清淨覺菩薩、無礙覺菩薩、開寤覺菩薩、照三世覺菩薩、寶覺菩薩、廣大覺菩薩、普光覺菩薩、法界理趣照覺菩薩，如是等菩薩摩訶薩八千人俱。皆悉安住普賢願行，所行無著者，普遍一切諸佛剎故。變無邊身者，親近一切佛如來故。所緣無際限境界清淨者，了知一切佛神變故。趣無量者，往詣諸佛現等覺處無休息故。無邊光明者，於一切法實相海中得無邊智光明故。無邊劫中說功德無盡者，辯才清淨故。等虛空界者，智所行境清淨故。無所依者，隨世意樂現色身故。能離翳者，了知無有眾生界故。虛空智慧者，放光明網遍法界故。究竟寂靜者，最寂靜心故。一切陀羅尼種性智境界者、於三摩地勇猛無畏者、眼住法界盡其際者、於一切法住無所得者、遊無邊智海者、已度智彼岸者、般若波羅蜜多者、般若波羅蜜多到一切世間波羅蜜者、於三摩地彼岸得自在者。

復有五百比丘尼俱，其名曰摩訶波闍波提比丘尼、瞿曇彌比丘尼、安隱比丘尼、優鉢羅華比丘尼、瘦瞿曇彌比丘尼、耶輸陀羅比丘尼等而為上首。

復有五百優婆塞俱，其名曰善威德優婆塞、天威德優婆塞、慧光優婆塞、名稱威德優婆塞、超名稱威德優婆塞、善慧優婆塞、月德優婆塞、月歡喜優婆塞、大歡喜優婆塞、羅睺賢優婆塞、大賢優婆塞等而為上首。

復有五百優婆夷俱，其名曰大光優婆夷、善光優婆夷、善身優婆夷、可樂身優婆夷、賢德優婆夷、月光優婆夷、光明優婆夷、勝光優婆夷、善眼優婆夷等而為上首。及餘無量天、龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩睺羅伽等圍繞恭敬，而為說法。所謂廣說三律儀品一切如來毘奈耶法，開現一切諸菩薩行，明照法界入諸法門，能淨莊嚴一切佛剎，摧諸邪論降伏魔怨，令眾生界心得歡喜。開曉有情稠林之心，隨眾生意而為宣說，開示照曜眾生諸根，令其轉趣。

爾時尊者摩訶迦葉從坐而起，偏袒右肩右膝著地，合掌向佛，白佛言：「世尊！若諸眾生求於佛法力無畏者，攝受何法而修行之？攝受何法增長成熟諸如來道？攝受何法取諸功德，增長證入阿耨多羅三藐三菩提，得不退轉？」

佛告大迦葉言：「善哉善哉！迦葉！汝今所問，多所安隱哀愍世間，義利饒益安樂人天，乃能問佛如是之事。汝今諦聽，善思念之。吾當為汝分別解說。」時大迦葉及諸大眾受教而聽。

佛告迦葉：「若諸眾生求佛智慧力無畏者，是等眾生無有少法為其可得，無所依倚種諸善根。迦葉！菩薩乃至求於阿耨多羅三藐三菩提時有所得者，即為著想。若著想者，於佛法外起有為想、於有為外起無為想，即於佛法而生想著及起解執，起解執時於佛法中堅住不捨。當知是人不名為向無上佛道。何以故？以於佛法起想執我而作勤修，則與我執數相應故而不捨離，則分別所分別。由是分別所分別處則為所害，若為所害則便馳騁，若馳騁者則有流轉，若流轉者則有貫穿，有貫穿者則有妄想，有妄想者則有分別，有分別者則增妄想，若增妄想則有遍計，若有遍計則離寂靜，若離寂靜則有隨逐，若有隨逐則有遊行，若有遊行則便失壞。云何失壞？謂失安隱。云何安隱？謂無分別。若失壞者則便常入，若常入者則便親近，若親近者則有隨眠，若有隨眠則有相續，若有相續則增相續，若增相續則遍相續，若遍相續語則狂亂，語若狂亂則便誑惑，若有誑惑則便憂惱，有憂惱者則有悔恨，若有悔恨則依倚無明為憂[1]喜損害。而於是中無有少法可為依倚，然從妄想流澍生故為想繫縛，從想繫縛則想相續故名想縛。無有實處，一切貪處忿瞋癡處，皆是虛妄[2]遍計分別增分別、[3]計度增計度，是故彼人不能速得阿耨多羅三藐三菩提。迦葉！是名愛處。何名愛處？無有定法名之為愛；名為愛者，名愛處所。然有愛者但由堅著，[4]若堅著時為虛空愛，若虛空愛生執著者，彼人即當得愛執著：我愛執著者、眾生愛執著者、善不善愛執著者。迦葉！是人則於一切空法起非空分別，則於非物而生物想。何謂為物？謂以菩提若以菩提為其物者，彼彼眾生由我想故而有我想，即非菩薩。於是中想若不可得，彼中想者亦不可得，是名我想無真實句，此即增語。所謂我想？若復有能圓滿薩埵則圓滿菩提。何謂菩提？所謂圓滿猶如於幻。云何如幻？謂說大我想者、大命想者，若復以想依止想者，則由非想依止非想。若以非想依非想者，則由狂醉故醉。若由狂醉故醉，則以苦逐苦。若以苦逐苦者，則彼彼如來皆說安住狂言馳騁者。何故名住狂言馳騁者？謂增作意。若增作意則有貢高，若有貢高則有言說，若有言說則便增說，若有增說如來記之是言說者、教授者、所持者。是故諸法皆從作意而得生長。迦葉！如上空中有雲聚起，[5]不從東西南北四維上下而來。是故如來名實語者，知是雲聚非十方來，如實說之，以其義說、理相應說、以實理說。言雲聚者，則為非聚，故名雲聚。何名雲聚？以其各別起相狀故。云何種類各別相狀？以種種相皆是廣大迷惑相續，而於其中無[6]少大相以為可得。汝觀雲聚起廣大相，則為非相。若非想者，但由畢竟廣大之相非實雲聚。迦葉！譬如有人語他人曰：『可共往詣蔭處坐耶？』智者言曰：『我不往坐。』彼作是言：『我於今者不作是說，但言是蔭。』爾時智者復語彼言：『汝言蔭者即是非蔭。』迦葉！汝觀彼人乃至隨俗猶能覺了。如是如是，迦葉！如來如實了知諸法真實理性，於大眾中正師子吼。復次迦葉！如來樂欲於隨順法住非順想，於諸眾生所有我想，於如來所是第一義。何以故？如來今者已知彼想，悉知一切眾生想者即為非想，此是最勝祕密之言。或有愚夫而生違背與如來諍，是故我言『世與我諍，我不與世諍』。云何名世？所謂眾生。何故眾生名之為世？如來了知如是世間，是故眾生名之為世。如彼愚夫異生之解，則便壞滅、極為所害。此是彼等常得信住，隨其世俗所謂無明。何以故？彼居大闇名住世者，若住世者則便有貪，若有貪者則便有瞋，若有瞋者則便有癡，若有癡者則為不淨，若不淨者則便相違。與誰相違？所謂如來及聲聞眾。若相違者則便乖背，若乖背者則重相違，重相違者則樂於有，樂於有者心則求之，求於有者則便遍求，若遍求者則不知足，不知足者則多所作，多所作者則便多欲，若多欲者彼則隨眠於三界中，若隨眠三界則令他隨眠，令他隨眠者彼則隨流亦隨流行者，若是隨流隨流行者則趣於死，若趣死者則不趣涅槃，不趣涅槃者則[1]至非行處，至非行處者則趣地獄。如是迦葉！由不祥法與之相應，瞋忿毒心及不覆蔽，不覆蔽者不觀我想，不觀察者作一合想，不能[2]銷滅我及我所。何名為我執？不實故住種種想造諸世業。若如是者，彼執我相以為其我。何名我所？謂貪欲，故名為我所。以於諸欲與身和合即起貪心，起貪著已能壞戒蘊，便於他所生不善心，由瞋覆蔽互相輕毀，及於財物攝為己有親近守護，是名我所。有我所者則有流轉，有流轉者則有迷惑，有迷惑者則有誹謗，有誹謗者則[3]便有[4]瞋，有瞋恚者則有吞害，有吞害者則為所燒，為所燒者則便遍燒，如是等過皆由貪欲。起男女想及以命想是我所有，名為我所。以是義故，說我所者則罵己身。一切愚夫以我隨眠為愚夫法，是故說之以為我所。迦葉！若有眾生不聞此法，而說菩提及菩薩行，則為非行。言菩薩行者，[5]實無所行是菩薩行。

「復次迦葉！若諸菩薩得行圓滿無有缺減，清淨極清淨遍清淨者，是人則能說此大法，名有勢力勇猛精進，其所說法等於虛空而無積聚，為如理者、有功德者、能修行者，終不為彼不如理者、無功德者、不修行者。汝等應當受持此法，於是法中勿生執著。何以故？如來所說最為第一，為於最上應供有情而發問故，我以勝法而為解說。云何勝法？謂無法想。迦葉！如是菩薩具足護持最初淨戒，心不貢高、不造無間業、不犯比丘尼，亦不親近諸俗人家，遠離殺生及不與取欲邪行法，離虛誑語離間麁惡雜穢語言，遠離欲貪瞋恚邪見，既不自惱亦不惱他，不與欲俱亦不受欲，不為博戲亦不教[6]化，終不親近不男之人，不往婬女寡婦處女之家、不近他妻，亦不親近羅捕魚鳥畋獵魁膾旃荼羅等，於飲酒人不執其手而與鬪諍。離此諸事，如避惡狗旃荼羅輩。由住慈心，於彼一切所遠離者乃至不起一念惡心。有二十處應當遠離。何等二十？謂離女人，亦不與他調戲麁言論義諍訟。於父母處及佛法僧，離不恭敬。若諸女人減二十眾，不為說法。除有男子，終不往詣比丘尼[7]尼僧說法會處。不應問訊諸比丘尼。不與女人作其書疏。或為他人傳書送彼。應付丈夫勿付婦女。於一切時親族別請終不受之。不以欲心經須臾頃住女人前。又亦不應捨離本居，往其屏處而與女人共為談說。不得隨逐比丘尼行。若比丘尼所施衣服不應受用，除在四眾演說法時為說法故有施衣者。應生是心猶如大地，然後受之，不應別觀施者之面。若聞有尼勸導施衣，不應受用。若比丘尼勸請受食，設令病苦終不受之，況復無病。若有寡婦而來請食，僧數不滿亦不受之。又亦不應入尼眾內。不應喚彼比丘尼來。若比丘尼來喚菩薩，應離住處拱手仰頭背而捨去。若說法時有比丘尼來禮其足，無令足動，但應目視雙手掌中。善男子！不應唯身修習精進，亦當勤心正念一處，於諸境界勿起貪瞋，為求一切智故起堅牢誓。聞是法已，成就信心應當修學。迦葉！若有趣菩薩乘善男子善女人等適聞此法，不能生於如實深信，終不能得阿耨多羅三藐三菩提。何以故？由修學故證彼菩提，非不修學而能得證。若不修習得菩提者，猫兔等類亦應證得無上菩提。何以故？不正行者不能證得無上覺故。何以故？若不正行得菩提者，音聲言說亦應證得無上菩提，作如是言：『我當作佛！我當作佛！』以此[8]證故，無邊眾生應成正覺。迦葉！若有眾生修學此行，甚為難有，猶尚不能經一晝夜專念在心，何況一劫乃至千劫。是故如來出現於世，甚為難事。迦葉！假使三千大千世界一切眾生，若經一劫百劫千劫乃至億百千劫，為一眾生同唱是言：『汝應作佛！汝應作佛！』是諸眾生悉共圍遶相續唱言：『當得成佛！當得成佛！』如是次第，出息入息猶可斷絕，彼所發言曾無間斷。如是之言，尚不能熟初菩提心，何況能證無上佛果？若能證者，無有是處。

「迦葉！我滅度後末法之時，及與汝等已般涅槃，不為諸天之所信護。當於爾時，多有眾生聞我功德發菩提心。於中或有諸比丘等，雖發無上菩提心已，而便安住二十法中。何等二十？所謂親附諸比丘尼，受不淨食，貪著美味，受比丘尼勸化飲食。迦葉！譬如今世多聞比丘住阿蘭若或聚落中勤修習法。於當來世諸比丘等亦復如是，於聚落間或阿蘭若，與比丘尼聚集言談問答法義。彼諸比丘及比丘尼，多生染心少生法心。迦葉！汝觀是輩得菩薩名，墮大危險取於惡趣。當於爾時初為法緣而相親附，互相見已欲火燒心，動於脣口表其欲念。彼相近時初為弟子，以阿闍梨法而申禮敬，自此之後當漸遣使，通致語言道路期會，或於街衢或在寺內遙相瞻視，於出入時問其所由，互稱親族結為姊妹。彼等由是數相見故而相習住，既習住已生於染心，生染心已共為穢事，為穢事已更以非梵行名而相呼召。由行非法退失菩提及以善趣，遠離涅槃棄捨如來，違背正法厭惡於僧。在於屏處，起欲恚害諸惡尋思，是人無有菩薩勝業四淨梵行，譬如今時勤修梵行諸菩薩眾，於未來世起欲恚害惡尋思者亦復如是。迦葉！當於爾時住是種類，所謂惡行賊行矯行。汝觀爾時毀禁戒者，聞是等經便生誹謗。若有已能住戒布施，生於歡喜發菩提心，後聞是經復生謗毀。汝觀爾時有此相貌，可為記驗。若聞是經而生誹謗，於中智者、修淨戒者、持正法者，知是經內說此比丘名不知法，即應捨離如是等人，此輩無心愛敬法故。

「復次迦葉！當於爾時，有人詐現修菩薩行，便自顯揚生於放逸。生放逸已，謂勝獨覺及阿羅漢，住於非理，名不可治，當墮惡趣。復次迦葉！未來有人住於非業作非業故，取眾生相為說法故，處處遊行唯修似行，極似布施、持戒、安忍、精進、靜慮、般若波羅蜜熾盛流布。若有如實說是經者，則為他人憎嫌捨棄，於是經中起邪見想；是愚癡人不知此經呵責破戒，迦葉！當於爾時，皆為賊行之所穢污，是故彼人不思己過，能甚破壞正等菩提，由覆藏故懷羞而謗無上佛果。

「復次迦葉！當爾之際，不隨順僧、不知恩報而行開發。云何開發？謂開發他心。如來說彼數以語言誑惑他故，招致飲食。迦葉！當於爾時不護語言，訶毀如來別解脫戒，復與不護語人同其事業，不攝威儀住不淨處，為住不淨處者說諸法門，此法漸當為人輕賤。如是漸漸多有女人棄捨丈夫入於寺舍，為聞法故而便就坐。時有比丘即為宣說相似涅槃。迦葉！我觀爾時，有五百數非法之門，不修行人常當隨順，五百煩惱悉無所減，諸有所為與俗無別。當有如是大可畏事，而復於中希望利益，是故求菩提者不應親近諸比丘尼，亦不應行如是之行。常當捨離一切交遊，應一切時捨諸利養，受行乞食，捨所愛服受糞掃衣，棄捨一切樓閣房宇床鋪臥具，應住谿㵎巖窟樹下，捨離一切病緣醫藥資具所須，依陳棄藥，知諸眾生昔為親屬行大慈心，常應忍受捶打呵罵，終不捶打毀罵他人。捨離一切知友施主諸眷屬家，應當隨順自業行智，不應同彼在家俗人。常應順奉波羅提木叉教。

「迦葉！世若有人於別解脫起違背想，則為於佛力無所畏而生違背。彼若於佛力無所畏生違背者，則於去來現在諸佛而生違背，由此未來所受異熟無量大苦。假使三千大千世界一切眾生受地獄苦，比前眾生所受苦毒，百分不及一千分不及一，百千俱胝乃至算數、譬喻、優波尼沙曇分亦不及一。若欲遠離如是苦惱，應當遠離如是種類惡行。比丘縱遠相去千踰繕那亦應遙避，何況近耶。若但聞名尚應棄捨，何況見聞而不遠離？是故應當親近一法。何等一法？謂一切法悉無所有。若得諸法無所有忍，則不親近供養承事如是惡人。是人復應親近二法。云何為二？謂求諸法本無所有及求諸法性，而亦不應起於求心。應云何求？如所求者都不可得，不可得中不應起無所得心猶如邪見，如是離一切三界心，順菩提行；離一切相心，順菩薩行。菩薩行者，謂前所說為菩薩行。是故聞此法已應捨離之，則於來世親得奉事彌勒世尊，心不貢高亦不卑劣，作是唱言：『快哉安樂。我得解脫魔之羂網及諸惡趣。』

「迦葉！若於後時聞是經典，不驚不怖，及見己身於中隨順，復能發心受持此教，佛知是人定當守護我之正法。迦葉！譬如長者財寶無量，子於家中乃至見一盛水之器，起父財想。彼於異時，其父喪亡資財散失，忽見其器尋自念言：『是我父物。』將置身邊或時藏舉。迦葉！當於爾時，諸比丘輩亦復如是，聞此經已作是念言：『此是如來柔軟微妙大梵音聲之所演說。』復有比丘聞已誹謗，持法比丘作如是言：『此最真實如來所說。』彼持法者人眾微少住處劣弱，將如是經晝夜藏舉極遭誹謗。如是等人我亦知見，悉皆付囑彌勒世尊，於最後時當為衛護如來法城，次後當為無礙大施。

「復次迦葉！若善男子聞是法已，隨其智慧而修行之，成就深信正見眾生，於當來世遇彌勒佛。初會之中具修梵行，於最後時亦當衛護如來法城。迦葉！我今普觀，乃至不見一人不親近我，於當來世五十年中，聞是經典不生誹謗，則能受持讀誦之者，無有是處。若於此時得見我身，及以奉事供養之者，彼於來世五十年中，當得讀誦受持是經。不待於我歎其功德，彼等自成一切智智同一體時，隨念於我心生歡喜，作如是言：『希有奇特釋迦牟尼佛！善能攝受護念我等。』是故迦葉！應學此法。學此法者，隨所樂求，一切功德皆不難證。」

爾時大迦葉白佛言：「世尊！我已究竟無復志求。於此法中，退於阿耨多羅三藐三菩提。我於是中極為知足，終不能成一切智智。世尊！無上菩提是希有事，於我聲聞難為證得。」

佛告大迦葉言：「我不為汝說，然今因汝為他敷演。汝今勿於如是大事而生疑惑，汝等亦當速證無上正等菩提。復次迦葉！若諸眾生成渴法心、成求法心，漸次皆證無上菩提。既證得已，為斷一切希求心故，與諸眾生宣說正法。迦葉！菩薩應當成就四法發大精進。何等為四？云何精進？所謂不求色受想行識，求無漏法。謂無地界，無水火風界。不說地界，不說水火風界。所有言說悉名表示，是表示法皆非實有，菩薩不應取表示法以為堅實。」

時大迦葉白佛言：「世尊！我等於如來所實無疑惑。若他問言：『是表示法非真實者，佛之音聲言說表示，為虛妄耶？』若有此問，當云何答？」

佛告大迦葉言：「於未來世有諸比丘，不修身戒、心不識義理，瞋恚熾盛言辭麁獷，於是經典不能受持如法讀誦。何以故？彼住色受想行識生心故。未來比丘住是經典表示法中，如住色受想行識生故。復有一類諸比丘等住在家法，於勝義諦無復志求，如生盲人以金華鬘冠飾其首而不自見。當於爾時，諸比丘輩亦復如是，聞是等經言說文字尚不受持，況復能入所修勝義。譬如幼童若男若女，為大丈夫之所訶叱。此幼男女於後異時，聞是人名驚恐怖畏。當於爾時，諸比丘等亦復如是，聞此等經如實說過，知已不悔樂好衣服，[1]返於是經而生怖畏。迦葉！如繫蝦蟇在獼猴手，而此獼猴面不迴顧。當於爾時，諸比丘等亦復如是，聞此等經違背不顧，不住其前。迦葉！譬如野干為狗所逐，走趣塚間窟穴深坑。當於爾時，諸比丘輩亦復如是，聞說此經如野干走。野干走者，謂犯禁戒、誹謗是經，聞是經已退道還家，馳求欲境趣向女人，趣於鬪諍[A1]諠雜醫術及以斷事，而於其中多犯禁戒，我說此等如趣塚間；身壞命終墮於惡趣，如趣窟穴；馳騁劍葉刀刃槍林諸大地獄，如趣深坑。迦葉！當於爾時，諸比丘輩成就如是野干之法，不能悟入如是等經，但能毀謗稱揚過失，身壞命終墮大地獄。

「復次迦葉！若有比丘作如是言：『若表示法非真實者，如來言說亦非實耶？』彼若說言：『佛之表示名為真實，諸表示法亦應名實。』有智比丘應問之曰：『大德！今者為執何事？為執空耶？為表示耶？』彼若說言：『我執表示。』應報之曰：『汝即是佛。何以故？汝有言說表示法故。』彼若說言：『我執於空。』應問彼言：『當為我說執何等空。何以故？不可言說名之為空。若執表示以為空者，或於我我所眾生壽者非空執空。』又問彼言：『汝意云何，樂一切法空不？』彼若答言：『我不喜樂一切法空。』智者言曰：『汝久忘失沙門釋子。何以故？佛說一切空無我故，不說有我眾生壽者數取趣故。』彼若說言：『一切法空，我樂空性。』應語彼言：『汝心尚樂一切法空，況復如來、應、正等覺。復次尊者！為眼是如來？耳鼻舌身意是如來？』彼若說言：『眼是如來，耳鼻舌身意是如來。』應語彼言：『汝於今者亦是如來。』彼若說言：『眼非如來，耳鼻舌身意亦非如來。』應語彼言：『仁者！汝作是言，眼表示非如來，乃至意表示非如來；即非表示是如來也，我於此處豈不悟耶！』彼若說言：『眼非如來亦不離眼而有如來，乃至意非如來亦不離意而有如來。』應語彼言：『如來所說十二處[1]有，謂眼處色處乃至意處法處，此即眾生及眾生名字。仁者！為眼是如來非如來耶？乃至法是如來非如來耶？』彼若答言：『眼是如來乃至法是如來。』應告之曰：『如仁者言，一切眾生及山林大地應是如來。』彼若答言：『眼非如來乃至意非如來。』復應告曰：『如仁者言，如來即法及以非法。』彼若說言：『色非如來乃至法非如來。』應告彼言：『若如是者，豈以非法為如來乎？』彼若說言：『即以非法以為如來。』應告之曰：『若如是者，所有眾生，不孝父母、不敬沙門婆羅門及諸尊宿，殺害生命，犯不與取，行欲邪行，虛誑離間，麁惡雜穢，貪瞋邪見，應是如來。』彼若說[2]言：『非非法而是如來。』應告之曰：『非法非非法應是如來。若非法非非法是如來者，則無表示。仁者！無可表示是如來耶！』迦葉！應當如是折伏愚人。我不見有世間人天能與如是如法說者而共對論，唯除瞋恚愚癡之人不堪忍者，雖為開示不生信心，毀呰空法棄捨而去。

「迦葉！汝等應當受持是經。於未來世有諸比丘持是經者，當得三名而為表示。何等為三？謂說斷滅、無物無蘊及無恭敬。當爾之時，如是經典為他誹謗。汝觀爾時，不恭敬佛、不恭敬法，但依表示名字語言虛荷僧名而無實德。雖稱佛號，於他開示而不能解，云何可得瞻奉如來？雖說佛法，而不能知如來意趣，云何得名為善說法？四雙八輩是佛弟子、聲聞之僧，但知其名，於彼功德不知其義，不能領受依名實德，為於衣服飲食臥具病藥緣故毀謗於法。菩薩於中應勤精進，於是等經深生希有樂欲之心，受持讀誦。何以故？是人來世為護法城。

「迦葉！我念過去九十一劫空無法時，如是等經不復流布。又念過去超於千劫有佛出世，號休息熱惱，住世八萬四千劫，成熟菩薩利益世間。又念過去，復有如來號無邊力，住世二十億劫。於二十億劫行菩薩道，然後證阿耨多羅三藐三菩提。迦葉！汝觀於佛，修習幾何難作之行攝諸眾生？

「復次迦葉！劫濁盡世，我等不應輕賤己身。何以故？於劫濁中，乃至一人能於我所信解此法，甚為希有。一切眾生不持刀杖追逐我等，亦為希有。何以故？此法即是善丈夫法，謂於諸行為無行想，難了知故。若有我見、眾生見、命見、數取趣見、有見，若依諸蘊起於戒見，若多聞見、佛見、法見、涅槃見，若有起於涅槃見者，如來悉知[3]見為邪見。何以故？佛於涅槃而無分別亦無所得。若於涅槃起於分別及有所得，如來盡說名為邪見。若邪見者則名無智，若無智者名為損害，若損害者名曰愚夫，名愚夫者於大菩提則無樂欲，乃至遠離生天勝道。迦葉！於未來世當有比丘，年紀二十三十四十乃至百歲，為老所侵莊嚴衣服，雖剃鬚髮毀壞威儀，老病衰朽無有威光，趣向邪法。臨命終時，由罪意樂之所障蔽，熟思已犯懈怠不修，而於三處示現證得。何等為三？或矯現威儀，或復詐現修持淨行，或舉手自稱言我無[4]與等。以此三處示現有證，斯人咸墮增上慢中，臨命終時心生追悔，既命終已生地獄中。是故迦葉！我今分明宣告汝等，我為汝等真善知識，樂欲利益哀愍汝輩，不令於後受大熱惱，如慕理迦[5](唐言尾宿)、畔地迦[6](唐言路生)、波利婆羅理迦[7](唐言女梵志)受諸苦毒。迦葉！我終不聽執著我見、眾生見、壽者見、補特伽羅見者於我法中而得出家。我若不許，強出家者，皆為是賊。食重信施，亦不成就真比丘戒。迦葉！寧當絕食至於六日，不於我法得出家已食重信施，起於我見、眾生壽者數取趣見乃至涅槃見。是故菩薩應發精勤，不應執著我眾生[8]壽數取趣見、有見涅槃見，為斷一切見故應當說法。迦葉！如是等經，我今付囑諸菩薩等。何以故？彼等意樂同於我故。若彼意樂同於我者是我伴侶，我伴侶者則便堪能受我付囑。」

爾時世尊而說頌曰：

「眾苦所逼迫， 都無能救護，
唯除世導師， 無有戲論者。
諸苦惱眾生， 修下劣邪道，
漸增諸欲貪， 由斯墮惡趣。
無導無救護， 住之嶮曠遠，
趣向邪道中， 終無安隱處。
譬如人持財， 求利行遠道，
於中群賊起， 劫盡諸貲財。
失財已空歸， 為利增熱惱，
所貸他人財， 被債倍生苦。
斯等亦如是， 為法故出家，
本所持法財， 白業皆[1]銷滅。
唯淨剃鬚髮， 愚墮諸見中，
執著我眾生， 補特伽羅想。
說空法比丘， 不著數取趣，
於此起謗心， 速墮於地獄。
以瞋恚因緣， 遞互相誹謗，
自犯畏人知， 妄宣他過失。
身惡及口惡， 意業多諛諂，
顛倒隨見流， 斯人生惡趣。
造諸惡業已， 速疾往三塗，
眾苦所燒然， 無能救護者。
未來有比丘， 卒暴多瞋恚，
逼惱諸出家， 趣向菩提者。
此諸可畏眾， 誹謗如是經，
不復能信受， 釋師子之教。
互起瞋恚心， 遞共相苦切，
更相揚過失， 惡名遍十方。
虛加惡唱他， 於己便生恥，
柔和者劣弱， 邪友勢力增。
是知正法衰， 惡人多勢力，
我之所愛子， 謂諸善比丘。
應趣向餘方， 往求安隱處，
從惡得解脫， 於此起悲心。
宜於是經中， 當自審思念，
佛有如是教， 當樂住餘方。
正法滅壞時， 柔和者難得，
相隨俱往詣， 如來稱歎所。
或有言此處， 可離不可居，
當詣大仙人， 得大菩提地。
復有稱仁者， 汝實善為言，
繞塔以求真， 是名世尊教。
寧當至於彼， 悅意菩提地，
不可恒此居， 沒於瞋迫所。
比丘當詣彼， 為我故應行，
見佛所遊方， 昔曾安止處。
經行宴坐地， 若石及空閑，
集已共諮嗟， 為之數啼泣。
言是彼大仙， 經行受用處，
昔日曾遊止， 轉無上法輪。
有為悉無常， 我等今不見，
人及非人等， 天龍皆會集，
善化令歡喜， 何乃見空虛？
時往道場中， 最勝菩提地，
同來集會已， 當如理思惟。
世尊於是處， 成無上佛果，
驚怖惡魔軍， 猶如野干眾。
是為道場地， 大覺所端居，
過去及未來， 一切諸佛座，
安處大雄尊， 億天所敬禮。
七日[2]加趺坐， 諦[3]視菩提樹，
瞻[4]觀供養畢， 次往鹿林中，
言此轉法輪， 聲聞於梵[5]世。
彼諸比丘等， 當為數悲啼，
為欲調五人， 導師來至此。
五人初見佛， 各起憂惱心，
立制自相要， 我等勿為起。
時大悲世尊， 哀愍群生類，
為五比丘說， 甘露果時成。
禮轉法輪方， 心悲數啼泣，
次往涅槃處， 感佛最後身。
於此雙林下， 利益群生類，
碎身分[6]支節， 於茲般涅槃。
嗚呼大聖尊， 釋迦大寂滅，
今但聞其名， 惜哉我不見。
大師復於此， 最後度善賢，
能以智先知， 此為最後度。
或修時壽盡， 或發趣命終，
或修[A2]已身亡， 彼皆生善趣。
從於彼時後， 深廣法沈淪，
持戒毀禁人， 皆當得供養。
受他重信施， 速墮惡趣中，
汝觀諸比丘， 有如是差別。
智者修雖後， 速受人天身。
是等照世燈， 憐愍世間者，
大智諸菩薩， 慈心利眾生，
常作勤修事， [7]勇躍心歡喜，
當成大覺尊， 亦逢事彌勒，
供養彼如來， 眾中蒙授記，
隨心所憶念， 為彼大威神。
我說誠實言， 安慰如是輩，
彼雖不見佛， 而與見佛同。
我昔求菩提， 禮敬於諸佛，
若諸女人等， 趣無上菩提，
我及無量佛， 皆當安慰彼，
速成男子身， 得見於彌勒，
供養彼如來， 所求悉如意。
應學諸智者， 淨信而出家，
堅固樂欲心， 多聞學持戒，
於彌勒佛前， 得受其記[1]莂。
是故聞勝利， 起信修善賢，
安住堅固心， 攝諸眾生類。
誰於如是處， 求而不得之？
有慧及精勤， 菩提不難證。
修習慈悲念， 捨離諂曲心，
常樂在空閑， 是則菩提道。
若人於是法， 空說不能行，
眾皆禮敬之， 此為可畏賊。
若人為飲食， 及諸利養事，
受持正法門， 互共相傳說，
斯惡活命人， 名為空過世。
於此捨人身， 惡趣受眾苦，
或於佛法內， 假名為比丘。
誹謗於契經， 善說解脫禁，
言我具弘宣， 所有木叉教，
雖為比丘像， 終失人天身。
若誹謗人天， 及毀一切智，
如是謗法人， 得罪復過彼。
善防身語意， 令不起諸惡，
能除此三行， 必當得涅槃。
「復次迦葉！如來滅後，昔於佛所深種善根諸比丘等悉般涅槃，具勝意樂諸眾生類命終復盡。後[2]五十歲正法滅時，當有比丘性懷貪著，猛利貪欲映蔽其心，樂離間語毒害於他，言[3]詞麁獷慘勵顰[4]蹙，住三法中。何等為三？所謂醫道、販易、親近女人。住此三法，退失四事。何等為四？謂退戒蘊、善趣、果證、如實見佛。由退此四，復成四法，不生厭離熾盛增長。云何為四？所謂嫉妬增長熾盛、瞋恚惡心增長熾盛、耽著種族增長熾盛、貪著飲食積聚眾味。愛樂衣服映蔽心故置之篋笥，專行此事以為常業，於沙門法空無所獲，亦不發生沙門證道。聞是等經當墮四處。何等為四？謂墮謗法，佛所不許而反說之，獨為女人宣說法要，毀謗如來別解脫戒。聞是等經轉加壞法，而墮生長惡業之中。迦葉！譬如惡狗以苦膽灌鼻。於意云何？彼狗倍生凶惡心不？」

迦葉白佛言：「世尊！如是如是。」

佛告迦葉：「彼等惡人猶如惡狗及毘舍遮，見有比丘住淨意樂持是法者、說是法者、住於真實少欲之者、歎少欲者，於是人所不生歡喜而起厭背，心懷怯劣復生熱惱，以其瞋恚障蔽心故，作是念言：『我等住在非時非處，於非時中而為他人輕毀我等。』是故聞說如是等經，起於誹謗面加毀辱，瞋恚麁言此非佛教，此輩受用多欲因緣，非少欲者。迦葉！我種種名讚歎少欲及以喜足，名為易養亦名易滿，名淨除者、行頭陀者、極端嚴者。我亦讚歎住阿蘭若者、發精進者、遍淨命者。汝等不應多修貯聚箱篋等法。何以故？應當修習如是法故。汝等不應猶如銅鈸空有其聲，應順如來修行此法。又亦不應起重瞋恚，亦復不應攝取事物，應當住於無事無物。勿於處所生住著心，應無所住。不應自讚，亦不應畜牛驢等類，不應成就住懈怠處，應當發起殊勝精進，捨離不善攝受善法。迦葉！我種種名讚歎寂靜住阿蘭若不處憒閙，今於是中種種名說極淨除行。若有不住極淨除者、具大欲者、成罪惡者，即當誹謗諸有安住極淨除者。迦葉！譬如愚夫於四月中服蘇患渴，尋詣[5]池所求水而飲。他人謂曰：『汝已服蘇，勿復飲水而致命終。』是時愚夫瞋蔽心故，毀呰罵詈不順他言，飲水而死。迦葉！如是如是，未來比丘貪著有見住不善行，有持法者作是教言：『此是應作；此不應作。』彼惡比丘瞋蔽心故，毀呰罵詈謗是經典。迦葉！今時尚有於如來所多興諍競，何況未來。汝且觀是賢護比丘，如來制戒令諸比丘受一坐食。瞋蔽心故，於夏三月不至我所。迦葉！今於我前尚有如是輕梵行者，況佛滅後，貪著飲食衣鉢病藥，睡眠所覆瞋恚猛利，如是比丘聞是法已，尚不恭敬如來大師，豈能敬彼持法比丘？迦葉！名為不善亦名極惡，如是法寶即當隱沒。於中若有求大利益善男子善女人信我教者，後滓濁世極覆藏時善人難得，時聞如是等甚深法已，應為如理者說、不為不如理者，為信者說、非不信者。我今亦為如理者說、非不如理者，為信者說、非不信者。迦葉！譬如惡馬不受被甲，若同良馬為被[1]甲者反生驚怖，何況更聞螺貝鼓聲，能堪受者無有是處。如是如是，破戒比丘無有時分堪能忍受善丈夫法，猶如惡馬反生驚怖。迦葉！破戒比丘乃至聞說一言諸法無我，執我想故於中便生怖畏諍競，何況聞說被善甲耶？若被甲已，即能降伏百億魔軍，而令畢竟不生鬪諍。諸善比丘被精進甲，不破根本頭陀功德，淨除根本，無貪恚癡根本、無嫉妬根本，離欲根本、獨處性根本、[2]𭔋寤根本，於一切時一切種中，不應發起恚貪之心，於種種物無所希求，如是被甲名無根本。若被如是[3]種種甲已，應發無上菩提之心，於一切處不應執著況起我想，是故不應起於我想、眾生想、壽者想、數取趣想、女想男想、地水火風想、欲界色界無色界想、持戒想破戒想、空性想。取要言之，一切諸想皆不應起，以一切想無所得故。

「迦葉！貪若實有則應了知，近之令滅貪愛之心，非住一處無住可得，唯除妄語，是故如來名實語者。如來說之諸所有貪皆為非我，如是諸法是沙門法，諸沙門法皆無所得。若復有人著此想者，是人則為著我想等如須彌山，退失聖教，諸沙門法少不可生，亦復不能住沙門法。如是廣大最勝之法，於彼愚夫癡所衰損，少不應說。何以故？若執少法則當攝受極怖畏處，大地獄中住之一劫。迦葉！汝觀俱迦利比丘[4](唐言惡時者)、提婆達多比丘(唐言天授)、騫荼達羅比丘(唐言鈌財)、迦盧底輸比丘(唐言器鬼宿)、母達羅多比丘(唐言海授)、阿濕繁比丘(唐言[5]馬騰)、布那婆蘇比丘(唐言柳宿)、蘇氣怛羅比丘(唐言善星)，是我給侍親對我前，聞我說法、見我經行、見我端坐、見我神足遊處虛空、見我降伏多千外道於大眾中摧彼邪法。如是等人尚於我所不生信樂，於步步間恒欲毀我，由是步步漸增其惡。復次，若說佛名信為實者，應持上器如須彌山，盛栴檀末而散其上。應作[6]繖蓋猶如三千大千世界，持在空中而覆其上。何以故？為信佛故。何況信已捨欲出家，無所依倚修諸靜慮。迦葉！如是眾生於中忍可極為希有，能善護持佛所制戒，則能了知彼甘露法。如大眾中以其皮革及餘臭穢共製人像，或造種種諸雜面相，彩畫莊飾令極端嚴。有人持之置於面上，或以衣物纏裹遊行。豈以相貌謂為好耶？審知穢惡便生厭離。如是如是諸惡比丘，以如來威德容儀嚴整審諦觀察，方知極惡由自他我想而生貪愛。若人了知我想非實，聞是等經不生瞋恚。何以故？由為他人毀呰違逆，聞此等經倍增厭離。若有眾生心懷執著，當知即是邪見之人。若起邪見，於是等經如實教誨即生瞋恚。何以故？有我想者有瞋恚故。

「若有比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，聞是等經瞋恚毀壞誹謗之者，即非沙門。雖復說有沙門名字，非我聲聞、我非彼師。何以故？是我聲聞則不妄語，我非妄語之師。何以故？如來是實語者，能如實說一切法空者。迦葉！如來能破我執、與之鬪諍，若與如來諍者名為惡魔，如來不許魔眾出家受具足戒。如有人言：『青雀小鳥生大龍象。』於意云何？如是之言為可信不？」

迦葉白言：「不也。世尊！」

佛告迦葉：「於意云何？為等類不？」

迦葉白言：「非為等類。」

「復次迦葉！又如說言：『妙翅鳥王[7]生於飛鳥。』於意云何？為可信不？為等類不？」

迦葉白言：「不也。世尊！亦為非類。」

「復次迦葉！又如說言：『螢火小蟲負須彌山飛空而去。』於意云何？為可信不？為等類不？」

迦葉白言：「不也。世尊！亦為非類。」

佛告迦葉：「如是惡人，若住我想乃至涅槃想者，稱我為師，轉為非類。迦葉！如有帝王安住國界，撫育群生快樂無極，種種飲食自然成辦，[8]傍有侍臣奉王正化。時有一人眾未曾識，為財利故隨學臣法，不稟王命，自於大臣王等眾中詐宣王制，作如是言：『汝等應當止住於此。』或言：『汝等作如是事。』迦葉！如來法王亦復如是，王大千界，攝化一切三乘眾生，十力功德圓滿成就，作諸佛事安樂無邊，飲食供養自然豐足。於中一類眾未曾識，為活命故說我眾生乃至涅槃，不受如來無我聖教，作如是言：『如來所說，此事應作、此不應作。』於中有人信佛順教不誹謗者，聞其所說，謂是勝妙清淨福田，輟己資財及妻子分，殷重信心如法施與，乃至未覺諸過已來初無斷絕。如是惡人，同於眾人所未識者，飲食既終，於聚閙處日日談說王事、賊事、食事、婬事、女人事、醫方事、飲酒事、日月[9]博蝕事、王者[10]來去事、種族事等，或言吉日應行他所，當得飲食。如是等類種種言談推度晝夜，還僧伽藍，或經二宿乃至六夜，隨所住處亦常談說如是等事，無正念慧失壞威儀，昏癡睡眠涎唾流溢，隨所想像睡夢中見，或見己身往詣他所，疾行緩行種種諸事。既[1]𭔋寤已互相向說，或夢汝身如是行坐，從如是處有得不得。復有說言：『此夢吉祥，宜時速往村邑王城。』至他家處出入往來搖動面目，苦逼惱故心不安和，無等引定貢高自舉，諸根穢雜與俗無殊，言不應時心多馳散，樂遊俗里諸族姓家，不能奉持別解脫戒，獨為女人宣說法要，於說法時心住貪染，而於是中增獲利養，染著之心猶如噬齧，愚癡耽愛增住增著，不生悔故，於別離時啼泣而[2]去。又於二處開示他人。云何為二？得淨好施便讚歎之，得非淨好即便毀呰。相會遇時互看所得，復相問言：『施主今者為施何物？為施與誰？飲食資財幾多幾少？』迦葉！當知是謂不修行者。乃至命終之所言說，不修行者復有餘過，生惡意樂謂謗正法。迦葉！應於如是諸比丘輩生憐愍心。何以故？以其當受苦惱果故。」

爾時世尊而說頌曰：

「愚夫緣活命， 隨學帝王臣，
故往詣餘[3]處， 詐宣王制令，
至彼傳密言， 勿致王瞋罰。
愚人於此處， 亦以活命緣，
何況最勝佛， 於多百劫中，
捨身[4]支節等， 及作多難事。
我非法王家， 僮僕被謫罰，
亦無問者能， 為作為不作。
施與比丘房， 上妙美珍饌，
及施上妙衣， 一切恭敬與。
勤苦求財物， 奉施持戒人，
不以自供身， 亦不將供子，
不如法住者， 食之便捨去，
共相會遇時， 言我快意噉。
所在聚集處， 說王事賊事，
關邏鎮守事， 種種飲食論，
說日月[5]博蝕， 及王來去事。
或言當得勝， 或說當敗亡，
此非所應言， 常共數論說。
極妙臥具上， 晝夜耽睡眠，
晝往善人家， 求多富有處。
言此施非少， 亦非為最上，
尋思是事已， 安敷空坐談，
愚惰不勤修， 如驢[6]恒負重。
而於眠夢中， 見所分別相，
覺已宣示他， 相向益談說。
言勿憂勿笑， 汝當得安樂，
此事宜速成， 勿復生憂惱。
數往於村邑， 動止無威儀，
喻若行獼猴， 迴轉於面目。
入於聚落內， 為女說法言，
棄捨佛契經， 及善別解脫。
既從施家出， 觀其物少多，
見少則罵他， 亦毀他眷屬。
於相會遇時， 發言互相問，
得何物何食？ 相問答何事？
略說如是事， 經於百年中，
如是所尋思， 以為自活命。
[7]爭蒲桃酒味， 及以香華等，
為藥療其身， 求之少病惱。
假令有百佛， 無能奈彼何，
棄捨所修行， 與在家無異，
於身生保愛， 不離於我[8]人。
彼作是修行， 由斯墮惡趣，
若人謗正法， 重苦所燒然，
無覺慧愚夫， 與在家無別。
若諸釋師子， 修實行聲聞，
不以活命緣， 毀犯微少戒。
智者不貪食， 常生重[9]檐想，
不淨觀修心， 以還施主債。
捨離欲漏故， 了知一切想，
我聽如是等， 此教中出家。
智人不誹法， 於所說空性，
數數起勤求， 不可得堅實。
勇健大智人， 了知空性理，
能怖畏魔軍， 彼堪[10]銷供養。
若能離貪染， 不[11]毀於空性，
佛子勇健人， 兩足中應供。
正法不久住， 生世多愚癡，
少柔和比丘， 求不放逸者，
智者應生憂， 不久自磨滅。
後於晝夜間， 談說曾有我，
世間無救護， 唯除兩足尊，
修行學處人， 悉皆當滅沒。
彼不了如是， 所有密意言，
則不恭敬佛， 及無上正法。
正法當盡滅， 應速發精勤，
乃至少時間， 聽聞當不久。」

爾時尊者摩訶迦葉白佛言：「甚奇世尊！如是人等聞此等經不生厭離。」

佛告大迦葉言：「若有眾生成就四法，聞說此經不生厭離。云何為四？多放逸故不能深信，業異熟故亦不深信，大地獄故不能審信，我當死故。若人成就如是四法，不生厭離。迦葉！復有眾生成就四法，不生厭離。何等為四？年盛壯時自恃強力，耽著欲樂，貪嗜諸酒，不能了知明思惟觀。若人成就如是四法，不生厭離。迦葉！若有比丘成就四法，謗佛菩提。何等為四？本造惡業已成就故，毀壞正法，如是比丘不自發露不善異熟諸惡業故。於比丘尼行穢欲故。彼有[4]和上或阿闍梨多人所敬，謗佛菩提，如是弟子隨學於師亦生誹謗。是寡聞者，由嫉妬故謗毀諸佛。比丘成就如是四法，謗佛菩提。

「迦葉！若有一法，得成沙門及婆羅門。何者為一？於一切法心無所住。如是一法，得成沙門及婆羅門。譬如有人墮高山頂，謂無大地樹木叢林，唯起空想出入息斷。迦葉！著諸法者亦復如是，若執眼想及以眼相，執耳鼻舌身意想乃至意相，若執色受想行識想，執淨持戒多聞慚愧經行往來得菩提想，如此等法皆悉非作沙門婆羅門。若起想者則為所害。為誰所害？謂貪瞋癡。若執眼相，由著可愛不可愛色相故，為眼所害。如是執著耳鼻舌身意相，乃至由著可愛不可愛法相故，乃至為意所害。若被害者，則於地獄、畜生、餓鬼、人、天界中極為所害。何緣被害？由想執著。何名想著？謂執我想及我所想、女想男想、地水火風想、骨想壞想青瘀想血塗想色變想離散想勝解脫想。彼有少分得勝解脫想，此有少分不得勝解脫想。有無量種宿住隨念現證作想，我隨念想異於過去異於現在，我是過去我是現在。於諸法中起想執著，乃至涅槃想、我得涅槃想。迦葉！以要言之，諸執著者處處起想，乃至於空性中起一切想，皆悉非作沙門婆羅門法，非沙門行、非婆羅門行。迦葉！如來說言沙門婆羅門法者，譬如虛空及以大地。何以故？虛空之法終不念言我是虛空。如是迦葉！沙門婆羅門者終不自謂我是沙門是婆羅門，是故諸法亦不自謂是作沙門婆羅門法。沙門法者不作不除，是[5]為沙門及婆羅門。迦葉！譬如有人於夜闇中掉弄手臂搖動面目，作如是言：『我弄世間。我弄世間。』於意云何？彼為弄誰？」

迦葉[6]白言：「世尊！是人自弄。何以故？於中無人為可弄故。」

佛告大迦葉言：「如是如是。若有比丘至阿蘭若，或至樹下空室露處，作如是想：『眼是無常，耳鼻舌身意悉是無常。』復作思惟：『色是無常，聲香味觸法亦悉無常。』作是思惟：『我趣涅槃。』如是等類為自劬勞，非沙門行。何以故？以有若干諸邪執故。知眼相已，為滅眼故勤勞修習。如是能知耳鼻舌身意相已，乃至為滅意故勤修習之。若於三處了知信受，則於三處而生分別。若於諸見起分別者，云何能得心一境性？迦葉！甚深菩提難入難趣、難具資糧。心一境性者，為以幾何名心一境性？周遍推求乃至一法亦不可得。所謂於眼不可得實，於耳鼻舌身意亦不得實，於一切法皆不得實。何以故？本性如是，心性不生，一切諸法無實可得，是故彼心不可得也。若過去未來現在無所得故、無所作故，是謂無所作。何名無所作？若新若故俱不可作，名無所作。是中過去心不解脫、現在心不解脫、未來心不解脫，隨所有心無所得者，是為心一境性。此即名入心之數也。

「迦葉！未來當有比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，執著眼等說為滅壞，於諸蘊中起於物想。如來說蘊猶如於夢，然彼說言夢為實有，由世間中說有是夢，若無夢者我等不應有夢想事。以有表示，是故我等於其眠夢起於夢想。如是如是，蘊有所因故說如夢，若無蘊者不應說蘊猶如於夢。彼諸愚夫謂夢為實，聞是等經便生誹謗。於中當有比丘尼等，於施主家妄稱我是阿羅漢果，或依淺智說現證得。若優婆塞、優婆夷等，聞經律頌說我現證。

「迦葉！當於爾時。若有比丘或二十年三十[7]年中常樂居止阿蘭若處精勤修習，為佛法故來詣初信一日優婆塞邊，唯以空言互相唱說，言空空故，我已遍知我已遍知。或有比丘聞是經等相向談說，有人聞之便生怖畏，復作是言：『若諸在家出家人等不應親近，應當遠離，此非教師。何以故？彼等所知不相親附。』復有宣說甚深法者，為諸在家出家人等棄捨輕賤。何以故？我今宣說勝妙梵行尚少知者，況未來世乃至最少知者亦皆滅沒。當爾之世，說法比丘千人之中，能[1]如實解信入法者一亦難有；乃至二千亦復如是。於中或有餘比丘等，下至不能暫發言[2]詞，況能解了。

「迦葉！當於爾時，在家出家共輕此教。若有比丘發勤精進為滅不善生善法故，初夜後夜減省睡眠精進修學，則為他人譏嫌棄捨，或斷命根。如是等經即當毀滅，住法比丘亦皆滅盡。於中智者深勝無染解了之者，應當尊重深心恭敬，共集會已住阿蘭若。」

爾時世尊而說頌曰：

「我所說善法， 第一義相應，
言蘊無堅實， 應觀察如夢。
爾時諸比丘， 鬪諍心紛擾，
無禮別尊卑， 唯有空名相。
比丘所發言， 俗亦如是說，
如斯之教法， 道俗語皆同。
比丘謂俗言， 汝解法希有，
是謂佛菩提， 已發初地果。
彼心謂見法， 親近在家人，
數奉施比丘， 與其最上供。
如斯比丘說， 無異語皆真，
與彼共相親， 言我能見法。
生於彼時者， 為施故出家，
不住正法中， 毀壞菩提道。
我示汝道者， 近我勿親餘，
不久汝得之， 還如我所得，
此最寂靜位， 共汝相向言。
和合大眾中， 毀壞我教法，
猶如劫村賊， 性懷兇險心，
破壞諸國城， 及以大聚落。
比丘亦如是， 無智多愚癡，
少慧起諸非， 著命數取趣。
離我所說教， 依止諸見心，
說是羅漢人， 盡懷增上慢。
於大和合會， 諸比丘眾前，
說已慧名聞， 於中一難得。
或時有比丘， 安住如實者，
被說惡名聞， 言非佛弟子。
法王大菩提， 于時被誹謗，
天眾懷憂慼， 相向數悲啼。
對彼信心天， 身自投于地，
觀斯釋師子， 無上法輪摧。
嗟歎佛如來， 快哉所說法，
奇特福田僧， 佛之所愛子。
我等不復聞， 法王之所說，
牟尼今滅度， 無覺抱迷心。
地居天次後， 出于大音聲，
唱令告諸天， 法炬今將滅。
汝等得聞佛， 不親近如來，
勿致後天龍， 而當懷悔恨。
經於無數劫， 為自及為他，
遍受於眾苦， 爾乃方成佛。
此是[3]諸世尊， 為諸眾生類，
所說善法門， 今皆當隱沒。
矯亂人興世， 可畏造諸非，
魔使及惡魔， 恣情惡言說。
諂詐多癡鈍， 誑惑劣愚夫，
若瞋與不瞋， 毀師及勝教。
聞地天聲已， [4]上天皆慘然，
人及四王天， 悉[5]亦懷憂惱。
夜叉眾來集， 阿吒筏底城，
皆發可畏聲， 滿面流悲淚。
天居眾寶飾， 城郭妙莊嚴，
皆悉失光暉， 猶如於聚土。
國城非似本， 堪生愛樂心，
今見寶嚴城， 須臾不可樂。
諸天同詣彼， 善逝本生國，
[6]躄踊而號咷， 轉增大悲苦。
我從天降地， 往詣諸國城，
真法盡沈淪， 遍觀皆不見。
下至閻浮境， 見法大崩摧，
逼惱諸出家， 發聲大號哭。
勝城七日內， 處處失光暉，
天亦七日中， 數[A1]悲數啼泣。
嗚呼大雄健， 昔曾親面奉，
何期今不見， 言說亦成空。
曾住舍衛城， 來已皆恭敬，
於其地界內， 數悲而數啼。
見佛所坐林， 言佛曾於此，
轉四諦法輪， 我等親聞聽。
世間還黑闇， 更互不相尊，
己造諸罪因， 往生三惡趣。
天眾多宮殿， 今者悉空虛，
贍部諸眾生， 無主無救護。
言佛經行處， 毀壞悉荒蕪，
法王已涅槃， 世間不可樂。
三十三天主， 帝釋立其中，
苦惱發憂愁， 高聲大悲慟。
諸忉利天等， 舉手共哀號，
適聞園苑中， 其次便馳走。
是等諸天眾， 恒歎佛如來，
自嗟離世尊， 曾為說法者。
不能食甘露， 亦絕歌樂聲，
如是等諸天， 心憂經六月。
阿修羅聞說， 教法空無主，
於是即相呼， 興師伐忉利。
贍部諸王等， 毀壞佛制多，
當於爾時中， 天與修羅戰。
多有諸比丘， 及多比丘尼，
生諸惡趣中， 備受眾苦毒。
在家犯諸罪， 近事壞尸羅，
互相揚惡名， 以之生苦趣。
女人行不善， 皆亦入三塗，
如是事興時， 世間不安靜。
或時行聚落， 或投竄山林，
人眾以波逃， 壽命便殀[1]促。
多有賊盜起， 亦復有飢荒，
苗稼不時登， 蝗蟲起災暴。
若於飢[2]饉世， 人有壽命終，
便生餓鬼中， 具受多辛苦。
所有施塔廟， 及與四方僧，
爾時諸比丘， 悉共分張取。
於我滅度後， 如是眾苦興，
應速發精勤， 勿復更迴顧。
諸有愚夫類， 而無智慧人，
愚夫業已成， 速生諸惡趣。
應樂讀誦說， 智慧從此生，
人修智慧心， 速能[3]昇善趣。
常以智慧觀， 如我如是學，
永離眾[A2]繫縛， 速至於涅槃。
正法不久留， 應發堅精進，
我已如是說， 宜速正思惟。
此劫過去已， 滿於六十劫？
當不聞佛名， 何能生信樂。
若人相會遇， 饑餓苦所侵，
母子是時中， 互相食其肉。
彼時所生子， 慞惶行不安，
住在己家中， 猶生大怖畏。
見聞此事已， 知其生死燒，
誰有智慧人， 於中生愛樂？
無明是生根， 女人是欲根，
蘊為苦惱根， 是故應捨苦。
世有愚眾生， 耽著於女欲，
人能離癡者， 疾當得涅槃。
宣[4]暢此法時， 不遭於惡果，
不說果有漏， 故墮惡趣中。
所有無漏法， 空空無所有，
寂靜本無堅， 宜應速了悟。
「復次迦葉！若有比丘或餘眾生，由能成就此第一法求無漏者，應作是言，於一切法心無所住。

「復次迦葉！菩薩應為堅固修習。云何堅固？云何修習？言堅固者，謂堅固心、堅固精進。何者名為堅固之心？菩薩念言：『乃至供養恒河沙佛，然後乃發一念之心而求佛道。次後復經恒河沙劫一佛現世，以發恒河沙等心故，一得人身，以恒河沙等人身聞一句法智慧光明，於阿耨多羅三藐三菩提作大利益。』應發如是堅固之心。又以種種方便攝佛智慧，種種苦行以為希求，種種苦行攝受佛智。復有如是堅固之心。

「復次迦葉！我今為汝宣說譬喻，由此喻故諸有智人而能解了[5]爾所說義。由是種種難行苦行能得菩提，於恒河沙劫不應休廢。若於恒河沙劫學不休廢，則能現證無上菩提。應發如是堅固之心，以為勢力以作策勤，終不捨離阿耨多羅三藐三菩提。復有如是堅固之心。迦葉！若有菩薩發是心者，何[6]以攝受？謂不取處不取非處。何故不取處非處耶？若有取於處非處者，於無上覺則為障礙；以不取於處非處故，速得無上正等菩提。迦葉！譬如有人以滿三千大千世界珍寶持用布施，若有如是[7]種種經典如來所說，隨順菩提受持教法以信安住，所生福聚倍多於彼。迦葉！菩薩復有堅固之心，乃至堅固心亦不可得，是故修行不可休廢。言修習者，謂多修行。有幾多耶？隨有若干多[8]修習法，若起一[9]心不能解了。何以故？彼法不可為表示故。然是最勝修習之法，謂堅固心性。」

爾時世尊即說頌曰：

「無心起心想， 當有大怖畏，
我當成不成？ 是事為云何？
而常起尋伺， 住在於一邊，
誹謗於正道， 不可得菩提，
此是懈怠心， 非是菩提相。
斯人疑一切， 諸佛及聲聞，
不行而希望， 賢聖諸佛法。
非但由言說， 能成安樂果，
要有信樂心， 能成廣大法。
亦非唯心量， 能獲勝堪任，
由一法能成， 諸有所作事，
知其殊勝已， 為佛故應修。
「復次迦葉！菩薩以能成就此法，亦不親近供養諸佛，而自記言：『我當得作如來、應、正等覺。』迦葉！在家菩薩有三種修，能於菩提而作利益。何等為三？為一切智故深生愛樂，不墮本業，堅持五戒。具此三[1]支能成六法。何等為六？謂得聖處，不瘂不吃不聾不失聰聽，身變端嚴，速得深信於甚深法不生怖畏，隨所聞法不用功勞而能領解，速得不退；於此六法應當善知。有五障轉。何等為五？謂離間語，一切妄語，意樂不成，心懷嫉妬，耽著諸欲；如是五法為障礙轉。復有三法應當修行。何等為三？謂常興心欲出家故，於持戒沙門婆羅門所尊重恭敬，若非同類說法之者應遠離之。何以故？菩薩不應修學彼法，若修學者如負芻草。何以故？非佛道故。若擔負者即為執著，同諸愚癡，是故不應修學彼法。

「復次迦葉！菩薩又應受學三法。何等為三？謂常隨順諸佛如來，為他演說勤自修行，於眾生所修習慈心；於此三處受已應學。復次應當親近三法。何等為三？謂離捶打，不毀他人說云卑賤，於怖畏者施其無畏；應當親近如是三法。」

爾時世尊而說頌曰：

「不親下劣人， 見不正直者，
見已當遠離， 猶如避毒蛇，
不應隨學他， 不禮應遠離，
猶如見惡狗， 以生惡趣中，
有懷執著人， 學之同惡趣。
聞說勝空法， 應生愛樂心，
及樂空比丘， 亦應起尊敬，
增長多聞道， 而生利智心。
親近勝菩提， 有情應敬禮，
疾行受其教， 速生諸善根，
增長智慧心， 如蓮[2]生在水。
宜多聽受法， 所增善速增，
以增智慧心， 能斷於諸漏。
大威德無畏， 大智大精勤，
為欲利益他， 自身盛利益。
在家應捨離， 捶楚打眾生，
發趣求菩提， 於法得不退，
無病最端正， 人皆愛敬之。
若修習慈心， 捨離諸惡道，
三十三天上， 五欲自歡娛。
從天若命終， 不墮於三惡，
生處於人世， 種族豪貴家，
形貌最端嚴， 人無能毀者，
天龍所守護， 隨法正修行。
受於勝妙處， 為人所愛重，
善得安隱眠， [3]寤亦心安隱，
以為天擁護， 終無怖畏心，
此之廣大法， 有如是勝相。
在家或出家， 更有大饒益，
令發悟憶念， 多人諸善根。
怖者以施安， 趣向菩提果，
更不事餘天， 唯除一切智，
是人得正道， 諸智共相應。
以此諸善根， 捨離三惡趣，
得智獲三明， 善學於三學。
如所作功德， 如其所禮敬，
獨為眾生尊， 人多恭敬禮，
禮敬如來者， 眾中為最上。
住於在家地， 若發菩提心，
為彼說法言， 及餘汝當聽。
「復次迦葉！在家菩薩應成三法。何等為三？應離世間嬉戲放逸互相贈遺及以選擇良日吉[4]辰，應常清潔離多納受，復當精進修學多聞。菩薩應成如是三法。復有三法應受修行。何等為三？於說法者不為障礙，應當勸請說法之人，恒然燈燭。常應作是三種之行。復次迦葉！有三種法終不應作，若有作者則受女身。何等為三？不應障母聽聞正法及見比丘，不應障妻見諸比丘及聞正法，乃至不應於己妻所犯其非路。如是三法終不應作，若有作者便受女身」

爾時世尊而說頌曰：

「常應以信心， 燃燈燭光曜，
便獲無塵垢， 清淨之佛眼，
由依此眼故， 了諸所知法。
若能了所知， 以知過去法，
知現在亦然， 不分別未來，
無有三種相。 有斯[1]二種相，
捨離於第三， 相即名無相，
皆同為一義。 佛所說諸根，
然法無根本， 於斯起分別，
便失勝菩提。 淨修佛眼已，
現證一切法， 此句即菩提，
如上所開示。 法無有能示，
亦無能毀者， 諸法如虛空，
是故說開示。 導師宣此義，
以為在家人， 常燃燈燭光，
得佛眼明了。 不斷他說法，
釋師子之教， 終不往三塗，
不受生盲果。 能常勸請他，
宣揚最勝教， 以此善根力，
轉無上法輪。 若人於母所，
為作法留難， 受鄙陋女身，
盲傴多眾罪， 不曾覩眾色，
亦不少聞聲， 住於幽闇間，
猶如蝙蝠類。 於妻[2]生妬忌，
與作障法緣， 從茲速命終，
當為極陋女， 髮黃眼睛綠，
黧黯目盲冥， 足跛懷毒心，
耳聾多口舌。 如斯種類處，
速受眾惡身， 常為欲因緣，
丈夫生嫉妬。
「復次迦葉！在家菩薩有三種法所不應作。何等為三？若他施物，設有微少[3]蘇醍醐等乃至或多難施之物，主若不請不應行施；他欲出家不應留難，未出家者應當勸喻令使出家；見有建立如來塔廟當助修營，不應緣此取其財物。如是三法在家菩薩所不應作。」

爾時世尊而說頌曰：

「他施功德財， 不應與非處，
於重便獲罪， 所施不能遮。
信者詣施前， 合掌儼然立，
於中人力少， 樂欲給侍僧。
應隨施主言， 助其少人力，
水漿湯飲等， 及餘輕物類，
無違施主心， 不令他怨恨。
若有欲出家， 或子或親屬，
菩薩於是中， 不應作留難。
願有[4]情安樂， 願得證涅槃，
我勝意樂然， 願說無上法。
知其過失已， 不應穢自身，
勿長夜憂嗟， 為煩惱所染。
「復次迦葉！在家菩薩有三種法不應修行。何等為三？不應販賣男子女人，又亦不應與他非藥，若有作者不應親近。」

爾時世尊而說頌曰：

「應離販賣男， 亦離販賣女，
非藥勿與他， 若與者應離。
為苦眾生故， 天等所同訶，
隨趣諸方維， 憂箭所中害。
長夜增憂惱， 眾苦逼其身，
殀壽自[5]銷亡， 是故不應作。
此過及餘失， 我悉了其因，
為諸菩薩等， 略說其少分。
「復次迦葉！在家菩薩有三種法所不應作。何等為三？不應往彼婬女之家，不應親近諸媒媾者，不住屠殺牛羊等處。如是三法所不應作。」

爾時世尊而說頌曰：

「不至婬女家， 專行穢欲者，
速致世譏嫌， 親近下欲故。
尊者知其往， 便即起嫌訶，
招疾害其身， 以之令壽盡。
常不應親近， 媒媾男女人，
他娶女為婚， 近之被誹謗。
亦不應往詣， 諸為屠宰家，
菩薩勝依人， 皆所不稱讚。
此諸深過患， 如來悉了知，
為不正行人， 我今如實說。
世尊所有教， 我弟子能知，
斯人於佛前， 能詣所行處。
眾生住聖道， 將速至涅槃，
佛為如是人， 非為惡行說。
「復次迦葉！在家菩薩應成三法。何等為三？住在家中觀己身命如客使想，於[A3]已施物起積聚想，於未施者如遠離我百由旬想、不為妻子作積聚想。在家菩薩應當成就如是三法。」

爾時世尊而說頌曰：

「常修於死[6]想， 我命速當終，
於其所積財， 應修取堅實。
財不為妻子， 亦不為己身，
速疾得堅牢， 身命及財物。
[1]慇重求佛道， 不起貢高心，
若捨饒益門， 常遭諸損害。
猶如於戲童， 少嘗非飽足，
法味尚輕微， 雖信非堪保。
修行非猛勵， 相去實全遙，
弘揚若不休， 名為究竟法。
迦葉我今說， 如斯諸法門，
人能解了之， 名為一切智。
以智善觀察， 於身生厭離，
常自正思惟， 想之如對我。
「復次迦葉！在家菩薩成就三法，得不退[2]轉於阿耨多羅三藐三菩提。何等為三？父母不信令其住信、父母毀戒勸令住戒、父母慳貪勸令住捨，讚歎無上正等菩提，為他說法；是為第一得不退轉無上菩提。復次迦葉！在家菩薩。知可供養不可供養，可供養者而供養之，若不可者即不供養，然於彼所修習慈心；由成如是第二法故，得不退轉無上菩提。復次迦葉！在家菩薩勤苦積財。不令虛費無令散失！不浪與他宜堅舉置，而於淨戒沙門婆羅門諸眾生所平等施之，與同法者無所障礙；由成如是第三法故，得不退轉無上菩提。」

爾時世尊而說頌曰：

「若在家菩薩， 求無上菩提，
生三根本慧， 此為最上覺。
若父及與母， 惡慧無信心，
勸令生信樂， 令其住勝法。
慳犯住戒捨， 無慧教令慧，
亦常勸於是， 為菩提勝法。
應往於四方， 遍求說法者，
法施以教人， 由斯增智慧。
犯戒令住戒， 無信令信心，
無慧教令慧， 得成不退轉。
若逢慧比丘， 持戒多聞者，
恭敬親近之， 數往而諮問，
在家由此法， 得不退菩提。
知彼勝德人， 多聞具諸智，
慧解堪尊重， 可持身肉施。
此為信心相， 如我前所言，
無信則不能， 發大菩提意。
聰明見勝事， 速成深利益，
於諸殊妙法， 取證不為難。
知自及與他， 如斯勝饒益，
與出離相應， 是故增智慧。
本來恒積集， 所有諸資財，
為與持戒俱， 共貯當來物。
是無有異語， 彼亦不虛言，
勇進堅施成， 當證如來果。
持戒易共住， 勇健獲深慈，
布施攝眾生， 如先後無異。
清淨最上施， 無所有希求，
若金若與銀， 無有不施者。
勇猛施一切， 宿世所行檀，
希求無上乘， 甚深最勝位。
非法而供養， 一切諸天人，
不如能順法， 供養一眾生。
勇健為法求， 以法能了法，
聰明由勝道， 獲無上菩提。
「復次迦葉！在家菩薩發阿耨多羅三藐三菩提心已，成就三法於聲聞乘而般涅槃。何等為三？此有一類怖三惡道，於大菩提起重[3]擔想，已集善根不專思念，不好善求，為心所害便生苦想；以成如是第一法故退失菩提，於聲聞乘而般涅槃。復次迦葉！此有一類，於所行施不生喜心，行布施已便生追悔，復不迴向佛之智慧；由成如是第二法故退失菩提，速於聲聞乘而般涅槃。復次迦葉！此有一類，不勤精進專求多聞，以下劣善根速般涅槃；由成如是第三法故退失菩提，速趣聲聞乘而般涅槃。」

爾時世尊而說頌曰：

「發菩提心已， 不正隨順行，
退失於佛乘， 入於聲聞道。
菩提非不信， 及以懈怠心，
無智守慳貪， 則為有障礙。
知恩住淨戒， 常樂廣行檀，
菩提不難得。 由心造諸惡，
心亦善行檀， 眾生心若堅，
當為世間塔。 若能離三法，
心趣大菩提， 當為世間尊，
成無上應供。
「復次迦葉！在家菩薩由成三法退失菩提，於獨覺乘而般涅槃。何等為三？此有一類，雖已發趣大菩提心，於法慳悋。復有一類，耽著觀望，及取世間吉凶之相。復有一類，發菩提心，以懈怠故不能遍求菩提分法。由成如是三種法故，[4]一一皆能退失菩提，於獨覺乘而般涅槃。」

爾時世尊而說頌曰：

「慳悋於正法， 不教誨他人，
得獨覺菩提， 退失無上道。
由斯[1]二種義， 失利眾苦生，
親近而修行， 疑惑菩提道。
思惟大乘法， 就吉以避凶，
此非正信心， 為佛所棄捨。
有能專意樂， 堅固向菩提，
終不禮餘尊， 唯除世間塔。
若有淨信心， 不事餘天等，
是為成最上， 號曰天中天。
若有樂菩提， 不事餘天等，
在在所生中， 色力恒具足。
「復次迦葉！在家菩薩由成三法受身黑闇。何等為三？如來塔所取其燈明，於他諍訟而現瞋恚，於他黑人不預己事橫加毀呰。由此三法其身黑闇。」

爾時世尊而說頌曰：

「塔所[2]燃燈明， 斷取是光焰，
身便為黑闇， 猶如烏毯毛。
毀呰於黑人， 我白汝身黑，
由其輕毀他， 受身便黑闇。
宜善護其語， 業終不敗亡，
隨其所造業， 當為彼業器。
「復次迦葉！在家菩薩由成三業生工匠家。何等為三？菩薩自身能持五戒，若有親屬從遠而來與酒令飲，或勸他人而令飲酒，即當生彼工匠之家；名第一法。復次迦葉！在家菩薩自修梵行，和合他人令行穢欲，緣造此業積集成故，而當生彼工匠之家；名第二法。復次迦葉！菩薩見他精勤讀誦，然己家內[3]起作興功，尋語彼言：『汝且休廢讀誦之業，宜時為我營辦所成。』以是業緣積集成故，而當生彼工匠之家；名第三法。」

爾時世尊而說頌曰：

「持酒勸他人， 及與諸親屬，
以成狂飲故， 便為饒語匠。
不解作刀鍼， 及餘工巧處，
唯能坐搖手， 爐前鼓槖囊。
自能修梵行， 為他稱讚婬，
此業異熟時， 當為饒語匠。
不解作刀鍼， 不能鼓風槖，
唯解奮長[4]槌， 碪前而鍛鐵。
令他棄捨法， 從茲而命終，
速生工巧家， 稟識常愚闇。
初不見囊槖， 亦不見鉗[＊]槌，
其業報應然， 悉破壞眾器。
迦葉應防意， 及善護其言，
永勿教他人， 一切不善法。
輪迴生死苦， 由愛故增生，
善法可勤修， 應訶諸不善。
「復次迦葉！在家菩薩成就三法，當生剎利豪族之家眾同分中，顏貌端嚴人所愛敬，聰慧巧便不為嬾惰。何等為三？謂覩未曾見沙門婆羅門，即生信心供養禮敬，言是福田，以清淨心延請供養衣服飲食臥具醫藥一切所須。在家菩薩成此初法，當生剎利豪族之家眾同分中。復次迦葉！在家菩薩堅住本誓，如說修行終不妄語。成就如是第二法故，當生剎利豪族之家眾同分中。復次迦葉！在家菩薩於具戒蘊沙門婆羅門所修供養時，而能攝受堅固之法。由成如是第三法故，當生剎利豪族之家眾同分中。」

爾時世尊而說頌曰：

「諸有智慧等， 見持戒多聞，
應生歡喜心， 往彼而請命。
既為請命已， 如法供養之，
無有厭悔心， 所施無罣[5]閡。
是取堅牢法， 所為親近者，
種種智相應， 於難而速得。
如斯深信意， 趣向大菩提，
是智之所行， 佛道非難證。
恒為上活命， 應受最勝財，
希求殊妙法， 證無上涅槃。
當生豪族家， 顏貌甚端[6]嚴，
得上妙衣服， 證最上涅槃，
如佛所稱譽。 行於最上乘，
以佛乘能證， [7]清涼妙涅槃，
是為最勝果。 如其所造業，
獲果亦等流， 設經百億劫，
是業終無壞。
「復次迦葉！在家菩薩成就三法種諸善根，乃至證得無上菩提，終不受於五欲世樂。何等為三？在家菩薩受持五戒，不向他人讚五欲樂，勤修自業不使女人，及發是心：『我止親近一切女人，乃至證得無上菩提，願我不逢五欲世樂。』由成如是最初法故，乃至菩提不受五欲。復次迦葉！在家菩薩聞是等經而生深信求趣涅槃，雖復受持如是等教隱蔽不行，有能演說及發起者，若人聞已即當捨離諸惡作處。以此善根得無礙辯、得無著辯，若於現在及命終時速得見佛。命終之後往生天上，不久證得阿耨多羅三藐三菩提。由成如是第二法故，乃至菩提不受五欲。復次迦葉！在家菩薩所有善根悉皆迴向無上菩提，不樂色聲香味觸法財封尊貴，不愛眷屬，以無為心、無為果報速證無上正等菩提。由成如是第三法故，乃至菩提不受五欲。」

爾時世尊而說頌曰：

「在家修五戒， 堅守善護持，
不親近女人， 於中生厭惡，
如是等法門， 勤求無厭足，
所有惡作處， 應速捨離之。
一切諸善法， 悉迴向菩提，
以此諸善根， 速離於五欲。
常獲勝多聞， 為眾生說法，
發生大[1]慈意， 求無上菩提。
是故聞此利， 應生賢善心，
不近於諸欲， 速疾轉法輪。」
爾時大迦葉白佛言：「世尊！今此經法以何為名？我等今者云何奉持？」

佛告迦葉：「是經名曰『說三律儀』，亦名『宣說菩薩禁戒』，亦名『同入一切諸法』。」

佛說此經已，尊者大迦葉及諸大眾，一切世間天、人、阿修羅、乾闥婆等，聞佛所說，皆大歡喜，信受奉行。

Dịch nghĩa:
Nhấn mạnh việc tuân thủ giới luật (vô lậu giới) để ngăn chặn các vọng tưởng, là nền tảng sự tu hành


I
PHÁP HỘI
TAM TỤ LUẬT NGHI
THỨ NHẤT
(Hán bộ từ quyển thứ nhất đến hết quyển thứ ba)
Hán dịch: Nhà Đường, Tam Tạng Pháp Sư Bồ Đề Lưu Chi
Việt dịch: Việt Nam, Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh



Như vậy, tôi nghe: một thuở nọ đức Phật ở núi Kỳ Xà Quật nơi thành Vương Xá. Núi đó cao đẹp, cỏ cây hoa quả đều xanh tốt xum xuê. Hàng Thiên, Long, Dạ Xoa, Tỳ Xá Xà, Khẩn Na La v.v... thường ở nơi đó.

Trong núi lại có các loài muông thú: sư tử, cọp, sói, kỳ lân, voi, ngựa, gấu v.v...
Núi này có đủ các loài chim: chim công, chim két, nhồng, sáo, le le, chim nhạn, chim uyên ương, chim cộng mạng v.v...

Các loài chim muông trong núi nhờ oai thần của Phật nên tất cả đều hiền lành chẳng giết hại ăn thịt nhau, thương yêu nhau như tình mẫu tử.

Những cây mộc hương, cây am la, cây chân thúc ca, cây ni câu đà, cây chiên đàn, cây trầm thủy mọc rậm thành rừng.

Khắp núi đầy những hoa đẹp. Trên đất có những hoa: a đề, chiêm bà, ba tra, bà sư, tô mạng, do đề. Dưới nước có những hoa sen xanh, hoa sen đỏ, hoa sen vàng, hoa sen trắng, hoa ca la. Màu hoa hương hoa xen nhau làm cho núi Kỳ Xà Quật vừa đẹp vừa thơm.

Trên núi này, nửa đêm thường có mây bao phủ, văng vẳng tiếng sấm, láy pháy mưa bay, nước bát công đức chảy thấm khắp núi. Khoảng thời gian vắt sữa, mây mưa đều tan. Kế đó gió mát thoang thoảng làm vui thích thân tâm mọi người.

Trong núi này có loài cỏ dịu mềm đủ cả sắc lẫn hương, xanh mướt bóng láng như lông ức chim công, thơm như hoa bà sư ca, chạm đến mịn nhuyễn như bông đâu la. Do đây mặt đất mềm dịu, làm êm chân người đi không bao giờ đau rát.

Trong núi có nhiều ao, hồ, suối chảy. Giữa nước trong mát đủ các loại hoa sen xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía mọc lên. Hương sen ngào ngạt khắp núi.

Đảnh núi có tòa sen báu lớn tốt đẹp: kim cương xanh làm cọng, lưu ly làm tua, vàng diêm phù đàn làm cánh rộng lớn, chiên đàn làm gương, ngọc mã não làm nhụy. Tòa sen báu này to rộng mênh mông.

Mười ức A Tu La Vương thường cầm mười ức lưới báu ma ni giăng che phía trên bảo tòa. Mười ức Long Vương rưới mưa thơm. Mười ức Kim Xí Điểu Vương miệng ngậm giải lụa màu. Mười ức Khẩn Na La Vương chí thành chiêm ngưỡng. Mười ức Ma Hầu La Dà Vương cung kính cúi nhìn. Mười ức Càn Thát Bà Vương ca ngâm khen ngợi. Mười ức Thiên Đế bủa mây lành, rải các thứ hương, các thứ hoa, cùng tràng phan bảo cái. Mười ức Phạm Vương cúi mình kính ngưỡng. Mười ức trời Tịnh Cư chắp tay đảnh lễ. Mười ức Chuyển Luân Vương mang theo thất bảo. Mười ức Hải Thần đến kính lễ bảo tòa.

Tòa sen báu này lại có vô số bảo châu như ý kết hợp trang nghiêm: Mười ức bảo châu Quang minh ma ni chiếu sáng, mười ức bảo châu Tịnh phước ma ni xinh đẹp, mười ức bảo châu Biến chiếu ma ni trong sạch, mười ức bảo châu Diệu quang ma ni chõi rỡ, mười ức bảo châu Tạp sắc ma ni chiếu khắp, mười ức bảo châu Diêm phù tràng ma ni vững vàng, mười ức bảo châu Kim cương sư tử ma ni trang nghiêm, mười ức bảo châu Nhựt tạng ma ni rộng lớn, mười ức bảo châu Bất tư nghị ma ni ánh đủ màu, mười ức bảo châu Như ý trang nghiêm vô tận.

Bảo tòa liên hoa này có ra là từ nơi thiện căn vô thượng của đức Như Lai. Là chỗ mà chí ý của Bồ Tát ái mộ khắp hiện các nơi.

Bảo tòa này cũng là từ pháp như huyễn mà có, cũng là từ thiện nghiệp, từ pháp tánh vô tránh, pháp tánh như mộng mà có. Pháp vô hành dùng để ấn. Thuận với lý vô trước, nên cùng khắp mười phương tất cả pháp giới. Do công đức thuận với cảnh giới Phật mà tạo nên.

Giả sử trong vô lượng a tăng kỳ kiếp cũng không thể ca ngợi hết sắc tướng xinh đẹp và công đức trang nghiêm của tòa sen báu này được.

Đức Thích Ca Mâu Ni Thế Tôn ngự kiết già trên bảo tòa này.

Bên bảo tòa có tám ngàn vị đại Tỳ Kheo câu hội: Tôn giả Kiều Trần Như, Tôn giả A Tháp Bà, Tôn giả Ma Sử Ba, và các Tôn giả: Ma Ha Nam, Ưu Đà Di, Gia Xá, Phú Na, Vô Cấu Thiện Tý, Kiều Phạm Ba Đề, Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp, Già Da Ca Diếp, Na Đề Ca Diếp, Ma Ha Ca Diếp, Xá Lợi Phất, Đại Mục Kiền Liên, A Na Luật, Tu Bồ Đề, Ly Bà Đa, Phú Lâu Na Di Đa La Ni Tử, Ưu Ba Ly, La Hầu La, Nan Đà v.v... các vị Thượng thủ Tỳ Kheo này đều đã giác ngộ đế lý tự tánh, qua khỏi biển tam giới. Các Ngài đi trong hạnh hư không của Như Lai, đều dứt hẳn phiền não, đều trụ nơi vô trụ, dứt hết nghi hoặc đối với đức Như Lai. Các Ngài đã vào trong biển trí huệ của Phật, là bạn bất thỉnh cầu đem lợi ích cho thế gian. Các Ngài luôn vệ hộ tất cả chúng sanh mà làm bạn đi sát theo họ. Các Ngài đã thông đạt cảnh giới Phật pháp. Các Ngài thệ nguyện thủ hộ thọ trì chánh pháp của chư Phật, hiện tiền đặng sanh chủng tánh Như Lai có thể hướng đến nhất thiết chủng trí.
Tám ngàn vị đại Bồ Tát câu hội. Thượng thủ là các Ngài Phổ Hiền Bồ Tát, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Tối Thượng Trí Trí Bồ Tát, Tối Thượng Bửu Trí Bồ Tát, Nhứt Thiết Ngữ Ngôn Trí Bồ Tát, Vô Trước Trí Bồ Tát, Hoa Thượng Trí Bồ Tát, Nhựt Thượng Trí Bồ Tát, Nguyệt Thượng Trí Bồ Tát, Vô Cấu Thượng Trí Bồ Tát, Kim Cang Trí Bồ Tát, Viễn Trần Trí Bồ Tát, Quang Tràng Bồ Tát, Diệu Cao Tràng Bồ Tát, Bửu Tràng Bồ Tát, Vô Ngại Tràng Bồ Tát, Hoa Tràng Bồ Tát, Tịnh Tràng Bồ Tát, Nhựt Tràng Bồ Tát, Đoan Nghiêm Tràng Bồ Tát, Ly Cấu Tràng Bồ Tát, Biến Chiếu Tràng Bồ Tát, Đà La Ni Oai Đức Bồ Tát, Bửu Oai Đức Bồ Tát, Đại Oai Đức Bồ Tát, Kim Cang Trí Oai Đức Bồ Tát, Vô Cấu Oai Đức Bồ Tát, Nhựt Oai Đức Bồ Tát, Nguyệt Oai Đức Bồ Tát, Phước Sơn Oai Đức Bồ Tát, Trí Chiếu Oai Đức Bồ Tát, Phổ Thắng Oai Đức Bồ Tát, Địa Tạng Bồ Tát, Hư Không Tạng Bồ Tát, Liên Hoa Tạng Bồ Tát, Bửu Tạng Bồ Tát, Nhựt Tạng Bồ Tát, Thanh Tịnh Công Đức Tạng Bồ Tát, Pháp Hải Tạng Bồ Tát, Biến Chiếu Tạng Bồ Tát, Tề Tạng Bồ Tát, Thắng Liên Hoa Tạng Bồ Tát, Nhựt Nhãn Bồ Tát, Tịnh Nhãn Bồ Tát, Vô Cấu Nhãn Bồ Tát, Vô Ngại Nhãn Bồ Tát, Phổ Minh Nhãn Bồ Tát, Thiện Lợi Trí Nhãn Bồ Tát, Kim Cang Nhãn Bồ Tát, Bửu Nhãn Bồ Tát, Hư Không Nhãn Bồ Tát, Phổ Nhãn Bồ Tát, Thiên Quan Bồ Tát, Chiếu Pháp Giới Ma Ni Quan Bồ Tát, Diệu Bồ ề Ma Ni Quan Bồ Tát, Chiếu Thập Phương Quan Bồ Tát, Xuất Hiện Nhứt Thiết Phật Tạng Quan Bồ Tát, Siêu Nhứt Thiết Thế Gian Quan Bồ Tát, Phổ Chiếu Quan Bồ Tát, Vô Ánh Tể Quan Bồ Tát, Chấp Trì Như Lai Sư Tử Tòa Quan Bồ Tát, Phổ Chiếu Pháp Giới Hư Không Quan Bồ Tát, Phạm Vương Kế Bồ Tát, Long Vương Kế Bồ Tát, Phật Biến Hóa Ảnh Tượng Kế Bồ Tát, Diệu Bồ Đề Kế Bồ Tát, Nguyện Hải Âm Thanh Ma Ni Vương Kế Bồ Tát, Phóng Như Lai Viên Quang Ma Ni Bửu Lôi Thinh Kế Bồ Tát, Hư Không Biểu Thị Ma Ni Bửu Võng Phú Kế Bồ Tát, Như Lai Pháp Luân Thinh Kế Bồ Tát, Tam Thế Danh Luân Thinh Kế Bồ Tát, Đại Quang Bồ Tát, Vô Cấu Quang Bồ Tát, Bửu Quang Bồ Tát, Ly Trần Quang Bồ Tát, Chiếu Quang Bồ Tát, Pháp Quang Bồ Tát, Tịch Tịnh Quang Bồ Tát, Nhựt Quang Bồ Tát, Thần Biến Quang Bồ Tát, Thiên Quang Bồ Tát, Phước Quang Bồ Tát, Trí Quang Bồ Tát, Pháp Quang Minh Bồ Tát, Thần Thông Quang Bồ Tát, Quang Chiếu Bồ Tát, Hoa Quang Bồ Tát, Bửu Quang Bồ Tát, Giác Quang Minh Bồ Tát, Phạm Quang Bồ Tát, Phổ Chiếu Quang Bồ Tát, Phạm Âm Bồ Tát, Hải Âm Bồ Tát, Địa Hống Âm Bồ Tát, Thế Gian Vương Âm Bồ Tát, Sơn Vương Âm Bồ Tát, Sơn Vương Tướng Kích Âm Bồ Tát, Biến Pháp Giới Âm Bồ Tát, Pháp Hải Lôi Âm Bồ Tát, Tồi Phục Chư Ma Âm Bồ Tát, Đại Bi Lý Thú Vân Lôi Âm Bồ Tát, Biến Tức Nhứt Thiết Thế Gian Khổ Não Âm Bồ Tát, Pháp Thắng Dũng Bồ Tát, Thù Thắng Dũng Bồ Tát, Trí Thắng Dũng Bồ Tát, Phước Tu Di Thắng Dũng Bồ Tát, Công Đức Tối Thắng Dũng Bồ Tát, Danh Văn Thắng Dũng Bồ Tát, Phổ Quang Thắng Dũng Bồ Tát, Đại Từ Thắng Dũng Bồ Tát, Trí Chiếu Thắng Dũng Bồ Tát, Như Lai Chủng Tánh Thắng Dũng Bồ Tát, Quang Đức Bồ Tát, Thắng Đức Bồ Tát, Pháp Dũng Đức Bồ Tát, Biến Chiếu Đức Bồ Tát, Pháp Đức Bồ Tát, Nguyệt Đức Bồ Tát, Hư Không Đức Bồ Tát, Bửu Đức Bồ Tát, Thiệt Đức Bồ Tát, Quang Đức Bồ Tát, Trí Đức Bồ Tát, Bà La Đế Vương Bồ Tát, Pháp Đế Vương Bồ Tát, Tượng Đế Vương Bồ Tát, Phạm Đế Vương Bồ Tát, Sơn Đế Vương Bồ Tát, Chúng Đế Vương Bồ Tát, Thiên Đế Vương Bồ Tát, Tịch Tịnh Đế Vương Bồ Tát, Bất Động Đế Vương Bồ Tát, Tối Thắng Đế Vương Bồ Tát, Bồ Đề Tịch Tịnh Thinh Bồ Tát, Vô Trước Thinh Bồ Tát, Địa Thinh Bồ Tát, Đại Hải Thinh Bồ Tát, Âm Thinh Bồ Tát, Chiếu Pháp Thinh Bồ Tát, Hư Không Thinh Bồ Tát, Nhứt Thiết Thinh Bồ Tát, Thiện Căn Vân Lôi Thinh Bồ Tát, Phát Ngộ Bổn Nguyện Thinh Bồ Tát, Tồi Nhứt Thiết Ma Quân Thinh Bồ Tát, Trí Tu Di Giác Bồ Tát, Hư Không Giác Bồ Tát, Thanh Tịnh Giác Bồ Tát, Vô Ngại Giác Bồ Tát, Khai Mụ Giác Bồ Tát, Chiếu Tam Thế Giác Bồ Tát, Bửu Giác Bồ Tát, Quảng Đại Giác Bồ Tát, Phổ Quang Giác Bồ Tát, Pháp Giới Lý Thú Chiếu Giác Bồ Tát, v.v... Các vị đại Bồ Tát này đều an trụ nguyện hạnh Phổ Hiền, chỗ làm không trụ trước, vì khắp tất cả cõi Phật. Các Ngài biến hiện vô biên thân, vì gần gũi tất cả chư Phật. Các Ngài duyên cảnh thanh tịnh vô hạn, vì rõ biết tất cả thần biến của chư Phật. Các Ngài đến đi vô lượng, vì không ngớt qua đến chỗ chư Phật hiện thành Chánh đẳng giác. Các Ngài quang minh vô biên, vì trong biển thiệt tướng được trí quang vô biên. Các Ngài nói vô tận công đức trong vô biên kiếp, vì biện tài thanh tịnh. Các Ngài đồng hư không, vì trí thanh tịnh, Các Ngài không chỗ y ỷ, vì tùy ý lạc thế gian mà hiện sắc thân. Các Ngài lìa được sự che lòa, vì rõ biết không có chúng sanh giới. Các Ngài trí huệ như hư không, vì phóng lưới quang minh khắp pháp giới. Các Ngài rốt ráo tịch tịnh, vì tâm rất tịch tịnh. Các Ngài trụ cảnh giới tánh trí tất cả tổng trì. Các Ngài dũng mãnh vô úy nơi chánh định. Các Ngài mắt thấy suốt ngằn mé pháp giới. Các Ngài trụ vô sở đắc đối với tất cả pháp, đi nơi biển trí vô biên, đã qua đến bờ trí huệ Bát nhã ba la mật, đến ba la mật của tất cả thế gian, được tự tại nơi Chánh định ba la mật.

Năm trăm vị Tỳ Kheo Ni đồng câu hội: Ma Ha Ba Xà Ba Đề Tỳ Kheo Ni, Cù Đàm Di Tỳ Kheo Ni, An Ổn Tỳ Kheo Ni, Ưu Bát La Hoa Tỳ Kheo Ni, Dũ Cù Đàm Di Tỳ Kheo Ni, Gia Du Đà La Tỳ Kheo Ni v.v...

Năm trăm vị Ưu Bà Tắc câu hội, hàng thượng thủ là các Ưu Bà Tắc: Thiện Oai Đức, Huệ Quang, Thiên Oai Đức, Danh Xưng Oai Đức, Siêu Danh Xưng Oai Đức, Thiện Huệ, Nguyệt Đức, Nguyệt Hoan Hỷ, Đại Hoan Hỷ, La Hầu Hiền, Đại Hiền v.v...

Năm trăm vị Ưu Bà Di câu hội, dẫn đầu là các vị Ưu Bà Di: Đại Quang, Thiện Quang, Thiện Thân, Khả Lạc Thân, HIền Đức, Nguyệt Quang, Quang Minh, Thắng Quang, Thiện Nhãn v.v...

Và có vô lượng Thiên, Long, Bát bộ cung kính hầu quanh đức Phật.

Đức Phật vì đại chúng mà nói ba luật nghi, luật tạng của tất cả Như Lai, hiện bày công hạnh của tất cả Bồ Tát, chiếu rõ pháp giới có thể trang nghiêm tất cả cõi Phật, dẹp các tà hạnh, hàng phục ma oán, làm cho chúng sanh vui mừng được tỏ ngộ.

Lúc đó Tôn giả Đại Ca Diếp đứng dậy trịch y vai hữu, quỳ chắp tay bạch rằng: “Thế Tôn! Nếu chúng sanh cầu được thập trí lực, vô sở úy của Phật, thời phải thọ trì và tu hành pháp gì? Thọ trì pháp gì để được thành tựu đạo hạnh của Như Lai? Thọ trì pháp gì để được viên mãn công đức chứng Vô thượng Chánh giác?”

Phật bảo Đại Ca Diếp: “Lành thay! Lành thay! Này Ca Diếp! Lời ông hỏi sẽ đem lại nhiều sự an ổn lợi ích cho người, cho trời. Ông lắng nghe kỹ và khéo suy nghĩ ghi nhớ.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu chúng sanh cầu được trí lực vô sở úy của Phật, những chúng sanh này, thật ra không có chút pháp gì để được, cũng không chỗ nương dựa để gieo căn lành.

Nầy Đại Ca Diếp! Lúc Bồ Tát cầu Vô thượng Chánh giác, nếu có chỗ được thời là chấp trước. Nếu chấp trước thời là chấp lấy hữu vi ngoài Phật pháp, ngoài hữu vi chấp lấy vô vi. Như thế là đối với Phật pháp sanh sự chấp trước mà cho là giải thoát. Lúc chấp lấy giải thoát thời nắm cứng lấy Phật pháp chẳng bỏ rời. Nên biết người như vậy chẳng gọi là hướng đến đạo Vô thượng. Vì người này ở trong Phật pháp chấp có ngã chuyên cần tu tập, đó là luôn tương ưng với ngã chấp mà không lìa bỏ được, do đây có năng phân biệt cùng sở phân biệt, bị phân biệt này sai sử. Nếu theo phân biệt để duyên cảnh thời có lưu chuyển. Đã có lưu chuyển thời có quán xuyên. Đã có quán xuyên thời có vọng tưởng. Có vọng tưởng thời có phân biệt, do phân biệt càng thêm vọng tưởng. Đã thêm vọng tưởng thời nhiều chấp trước mà lìa xa tịch tịnh. Đã lìa tịch tịnh thời chạy theo cảnh duyên. Đã chạy theo cảnh duyên thời mất sự an ổn. Sự an ổn đây là vô phân biệt. Đã mất an ổn thời thường vào cảnh duyên. Đã thường vào thời thân cận. Đã thân cận thời có phiền ão. Đã có phiền não thời có tương tục, có thêm lớn tương tục, có cùng khắp tương tục. Do đây lời nói tất cuồng loạn, tất sai lầm, bèn có ưu não, có hối hận. Đã có hối hận thời nương tựa vô minh màbị ưu não làm tổn hại. Nhưng thực ra trong đây không có chút pháp gì có thể nương tựa được. Dầu vậy, từ trong vọng tưởng sanh lưu chú mà bị vọng tưởng ràng buộc. Do sự ràng buộc này mà vọng tưởng tương tục, do đây nên gọi là vọng tưởng ràng buộc không có chân thật. Tất cả chỗ tham, sân, si đều hư vọng, là thêm phân biệt, là khắp phân biệt, là thêm chấp trước, là khắp chấp trước. Do đây không thể sớm đặng Vô thượng Bồ đề.

Nầy Ca Diếp! Như trên đó gọi là ái kiến. Dầu vậy, nhưng không có pháp nhứt định gọi đó là ái, chỉ do chấp trước quá bền chắc mà có ái. Nếu đã là chấp trước thời ái này vẫn trống rỗng. Nếu đã trống rỗng mà sanh chấp trước thời là nhơn ái chấp trước, là ngã ái chấp trước, là chúng sanh ái chấp trước, là thiện bất thiện ái chấp trước.

Nầy Ca Diếp! Người như vậy, đối với tất cả pháp không, mà phân biệt là chẳng phải không, đối với chẳng phải vật mà tưởng là vật. Vật nói đây chính là Bồ đề. Nếu cho Bồ đề là vật, người đó do ngã chấp bèn chẳng phải Bồ Tát. Sự chấp trong đây nếu là bất khả đắc, thì sự chấp trong kia cũng là bất khả đắc, đây gọi là ngã chấp không chơn thật, chỉ có danh từ ngã mà thôi.

Nếu có thể viên mãn hữu tình thì viên mãn Bồ đề. Thế nào gọi là viên mãn Bồ đề? Chính là như huyễn. Như huyễn đây là nói đại ngã, đại mạn. Nếu đem tưởng nương nơi tưởng, thời khác nào chẳng phải tưởng nương nơi chẳng phải tưởng. Nếu đem chẳng phải tưởng nương với chẳng phải tưởng thời như cuồng như say. Nếu cuồng say thì là đem khổ chạy theo khổ. Nếu đem khổ chạy theo khổ thì chư Phật đều nói là kẻ ở trong vòng cuồng ngôn rảo chạy, vì kẻ này nhiều tác ý. Đã nhiều tác ý thì có cống cao. Đã có cống cao thì có ngôn thuyết. Đã có ngôn thuyết thì càng thêm ngôn thuyết. Vì thêm nhiều ngôn thuyết, nên Phật gọi là kẻ ngôn thuyết, kẻ giáo thọ, kẻ thọ trì. Do đây nên các pháp đều từ tác ý mà được sanh trưởng.

Nầy Đại Ca Diếp! Như trong hư không có mây nhóm giăng, mây này chẳng từ mười phương đến. Biết rõ mây nhóm như vậy chẳng phải từ mười phương. Đức Như Lai nói đúng sự thật, nói đúng nghĩa, nói đúng lý. Vì nói đúng lý chân thật, nên đức Như Lai gọi là đấng thật ngữ.

Nầy Đại Ca Diếp! Nói rằng mây nhóm, chính là chẳng phải nhóm mà gọi là mây nhóm. Do đâu gọi là mây nhóm? Vì mây kia kết thành tướng trạng riêng biệt. Tướng trạng này do sự mê lầm thấy là rộng lớn, thật ra trong đó không có tướng nhỏ tướng lớn thật. Ông nhìn xem mây nhóm thành tướng rộng lớn kia, chính là chẳng phải tướng. Đã chẳng phải tướng thì chẳng thiệt có mây nhóm.

Nầy Đại Ca Diếp! Như có kẻ bảo người khác rằng: nên cùng nhau qua chỗ râm mát mà ngồi. Người trí bảo tôi chẳng qua ngồi. Kẻ kia nói nay tôi chẳng nói như vậy, tôi chỉ nói là bóng râm mát. Người trí lại bảo: Anh nói râm mát chính nơi đó chẳng phải râm mát!

Nầy Đại Ca Diếp! Ông xem người trí kia thuận theo thế tục mà còn có thể tỏ ngộ như vậy như vậy.

Nầy Đại Ca Diếp! Đức Như Lai đúng như thật biết rõ lý tánh chân thật của các pháp, rồi ở trong đại chúng tự tại tuyên thuyết.

Nầy Đại Ca Diếp! Đức Như Lai thích ở trong pháp tùy thuận mà trụ nơi chẳng tùy thuận. Nơi ngã chấp của chúng sanh, ở Như Lai là đệ nhất nghĩa. Vì nay đức Như Lai đã biết rõ ngã chấp kia: biết rõ sự chấp của chúng sanh là chẳng phải chấp. Đây là lời bí mật tối thắng của Phật.

Hoặc có kẻ ngu sanh lòng ngang trái tranh cãi với Như Lai, do đây Phật nói thế gian tranh cãi với Phật, Phật chẳng bao giờ tranh cãi với thế gian. Thế nào là thế gian? Chính là chúng sanh. Tại sao chúng sanh gọi là thế gian? Đức Như Lai biết rõ thế gian như vậy nên gọi chúng sanh là thế gian. Như kẻ ngu kia chỗ hiểu biết sai lầm, bị sự biết sai này làm tổn hại. Những kẻ này thường tin và ở mãi trong thế gian, theo mãi nơi thế tục, đây gọi là vô minh, vì họ ở trong sự tối tăm lớn nên gọi là ở thế gian. Nếu ở thế gian thì có tham. Nếu đã có tham thì có sân. Nếu đã có sân thì có si. Nếu đã có si thì là bất tịnh. Đã bất tịnh thì trái ngược. Trái ngược với ai? Trái với Như Lai và hàng Thanh Văn. Đã trái ngược thời chống trả. Đã chống trả thì thêm trái ngược. Thêm trái ngược thì thích hữu lậu. Đã thích hữu lậu thì tâm mong cầu. Đã mong cầu hữu lậu bèn khắp mong cầu. Đã khắp mong cầu thì chẳng biết đủ. Đã chẳng biết đủ thì nhiều gây tạo. Đã nhiều gây tạo thì nhiều tham dục. Đã nhiều tham dục thì kẻ đó chìm ngập trong ba cõi. Đã tự chìm ngập trong ba cõi thì làm cho người khác cũng chìm ngập. Đã làm người khác chìm ngập thì họ theo dòng và cũng trôi theo dòng. Nếu theo dòng và trôi theo dòng thì thẳng đến chỗ chết. Nếu thẳng đến chỗ chết thì chẳng đến được Niết Bàn. Đã chẳng đến Niết Bàn thì đến chỗ lỗi quấy. Đã đến chỗ lỗi quấy thì thẳng đến địa ngục.

Nầy Ca Diếp! Do tương ưng với pháp chẳng lành như vậy nên tâm trở thành giận hờn độc hại và chẳng biết đậy che. Chẳng đậy che đây là nói chẳng quán ngã chấp. Vì chẳng quán sát nên chấp làm một hiệp tướng, do đây không thể tiêu diệt được ngã và ngã sở.

Thế nào gọi là ngã? Vì chấp trước chẳng đúng thật, ở nơi các thú vọng tưởng tạo những nghiệp thế gian. Nơi đây họ chấp ngã tướng cho là ngã.

Thế nào là ngã sở? Chính do tham dục gọi là ngã sở. Do các cảnh dục hòa hiệp với thân mà có tâm tham. Đã có tâm tham thì hư hoại giới tụ. Do đây sanh tâm chẳng lành đối với sở hữu của người khác. Do giận hờn mà khinh khi hủy báng lẫn nhau. Thâu lấy tài vật làm sở hữu của mình rồi ôm ấp giữ gìn, chính đây gọi là ngã sở.

Người có ngã sở thì có lưu chuyển. Đã có lưu chuyển thì có mê lầm. Đã có mê làm thì có phỉ báng. Đã có phỉ báng thì có giận hờn. Đã có giận hờn thì có giết hại. Đã có hại nhau thì bị sự hại này đốt cháy. Đã bị đốt cháy thì có khắp đốt cháy. Những lỗi trên đây đều do lòng tham dục nơi sở hữu, nên gọi là ngã sở.

Do những nghĩa trên đây nên nói ngã sở thì đã là mắng nhiếc thân mình. Kẻ ngu si vì chấp ngã mà thành ngu phu, cho nên gọi đó là ngã sở.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu có chúng sanh chẳng nghe pháp này mà nói Bồ đề và Bồ Tát hạnh, thời là phi hạnh. Nên biết Bồ Tát hạnh thật không có chỗ thật hành mới chính là Bồ Tát hạnh.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu Bồ Tát công hạnh viên mãn không kém, không thiếu, thanh tịnh, rất thanh tịnh, khắp thanh tịnh, thời có thể gọi là tuyên thuyết đại pháp này, gọi là bực có thế lực, bực dũng mãnh tinh tấn. Chỗ thuyết pháp của Bồ Tát này đồng với hư không, chẳng chứa đọng, chẳng trệ ngại.

Người làm đúng lý, người có công đức, người khéo tu hành, trọn chẳng bao giờ làm điều phi lý, không công đức, chẳng tu hành.

Các ông phải thọ trì pháp này. Ở trong pháp này chớ sanh lòng chấp trước. Vì pháp của Như Lai nói rất là đệ nhứt. Vì là bực căn tánh tối thượng thưa hỏi, nên ta đem thắng pháp mà giải thuyết. Thế nào là thắng pháp? Chính là không pháp chấp.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát như vậy hộ trì đầy đủ tịnh giới ban đầu, tâm chẳng cống cao, chẳng tạo nghiệp vô gián, chẳng phạm Tỳ Kheo Ni, chẳng gần gũi nhà người tục, không sát sanh, trộm cắp, tà hạnh, vọng ngôn, ỷ ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu, và lìa bỏ tham dục, sân hận, tà kiến. Bồ Tát này chẳng tự não hại cũng chẳng não hại người khác, chẳng chung cùng với cảnh dục, cũng chẳng thọ dục, chẳng bài bạc cũng chẳng bảo người. Bồ Tát này trọn chẳng gần gũi kẻ lai căn, chẳng đến nhà dâm nữ, đàn bà góa, xử nữ, chẳng gẫn gũi vợ người, cũng chẳng gẫn gũi kẻ lưới chim bắt cá, kẻ săn bắn và và Chiên Đàn La, chẳng đấu tránh và chẳng nắm tay người uống rượu. Bồ Tát lìa xa những việc trên đây như tránh chó điên cùng kẻ sát nhân. Do có lòng từ nên đối với tất cả chỗ xa lìa trên, Bồ Tát không bao giờ sanh một niệm ác.

Có hai mươi chỗ Bồ Tát phải xa lìa. Bồ Tát xa lìa người nữ, cũng chẳng cùng họ đùa cợt nói thô nói tục, chẳng cùng họ luận bàn cãi cọ. Đối với cha mẹ và Tam Bảo, Bồ Tát tránh lỗi chẳng cung kính. Chẳng thuyết pháp cho nhóm người nữ dưới số hai mươi, trừ khi có người nam. Trọn chẳng đến hội thuyết pháp của chúng Tỳ Kheo Ni, cũng chẳng nên thăm hỏi các Tỳ Kheo Ni. Chẳng viết thơ từ cho người nữ. Nếu vì người khác đem thơ cho người nữ thì phải giao cho người chồng chớ trao cho vợ.

Thân tộc thỉnh mời riêng trọn chẳng nhận không luận lúc nào. Chẳng bao giờ có dục tâm ở trước người nữ dầu trong giây lát. Lại cũng chẳng nên rời chỗ ở của mình đến chỗ khuất chuyện vãn với người nữ. Chẳng cùng Tỳ Kheo Ni đi chung đường. Chẳng lãnh y phục của Tỳ Kheo Ni bố thí, trừ lúc vì tứ chúng thuyết pháp, lúc được thí y, nên có quan niệm như mặt đất hứng chịu đồ vật rồi sau sẽ lãnh lấy y phục, chẳng nên nhìn riêng mặt của người bố thí. Nếu nghe có Tỳ Kheo Ni khuyên người thí y phục thì chẳng nên thọ. Nếu Tỳ Kheo Ni mời thỉnh ăn uống; dầu có bịnh cũng chẳng thọ huống là lúc không bịnh. Nếu có đàn bà góa đến mời ăn, Tăng số chẳng đủ thì cũng chẳng thọ. Cũng chẳng nên vào trong chúng Tỳ Kheo Ni. Chẳng nên kêu Tỳ Kheo Ni đến. Nếu Tỳ Kheo Ni đến kêu Bồ Tát, thì phải vòng tay ngước đầu xây lưng lại bỏ đi. Lúc Bồ Tát thuyết pháp nếu có Tỳ Kheo Ni đến đảnh lễ dưới chân, thì chớ động chân, mắt nên nhìn ngay hai bàn tay.

Bồ Tát chẳng nên chỉ nơi thân tu tập tinh tấn, mà tâm cũng phải siêng cần chánh niệm. Đối với tất cả cảnh duyên chớ sanh lòng tham sân. Nên phát thệ nguyện vững chắc để cầu nhứt thiết chủng trí. Khi được nghe pháp này rồi phải có lòng tin và nên siêng tu học.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu có thiện nam hay thiện nữ muốn hướng đến Bồ Tát thừa, vừa nghe được pháp này nếu không có lòng tin thiết thiệt sâu chắc, thì trọn chẳng thể được Vô thượng Chánh giác. Vì do tu học mới chứng được quả Bồ đề, chẳng phải không tu học mà có thể chứng được. Nếu không tu tập mà chứng được Bồ đề, thì những loại mèo, thỏ v.v... lẽ ra cũng được chứng. Phải có chánh hạnh mới chứng được Bồ đề. Nếu không chánh hạnh mà vẫn được Bồ đề, thì ngôn thuyết tiếng tăm lẽ ra cũng chứng được Bồ đề. Giả sử tất cả chúng sanh trong Đại Thiên thế giới đồng vì một chúng sanh trải qua trăm ngàn kiếp mà bảo rằng: Ngươi nên làm Phật! Ngươi phải làm Phật! Rồi đồng vây quanh liền tiếng xướng rằng: Sẽ được thành Phật! Sẽ được thành Phật! Bảo và xướng luôn như vậy không xen hở vẫn không thể nên được tâm Bồ đề ban đầu, huống là có thể chứng quả Phật vô thượng.

Nầy Đại Ca Diếp! Chúng sanh nào tu học được hạnh này thì đáng gọi là hi hữu. Đức Như Lai xuất hiện ra đời là việc rất khó. Trong thời kỳ mạt pháp sau khi ta diệt độ, các ông cũng đã nhập Niết Bàn, chư Thiên lại chẳng tin, chẳng hộ trợ, lúc đó có nhiều chúng sanh nghe công đức của Phật mà phát tâm Bồ đề. Hoặc có hàng Tỳ Kheo dầu đã phát tâm Bồ đề nhưng vẫn phạm hai mươi lỗi trên.

Nầy Đại Ca Diếp! Như hiện nay hàng đa văn Tỳ Kheo ở chỗ tịch tịnh, hoặc ở xóm làng, siêng tu chánh pháp, thì đời mạt pháp sau này các Tỳ Kheo ở chỗ tịch tịnh, hoặc ở xóm làng trái lại phạm lỗi: họ cùng các Tỳ Kheo Ni hội họp luận bàn vấn đáp pháp nghĩa. Các Tỳ Kheo và Tỳ Kheo Ni này phần nhiều sanh nhiễm tâm, ít có người sanh pháp tâm.

Nầy Đại Ca Diếp! Ông quan sát hạng người đó được tên Bồ Tát mà sa vào chỗ rất nguy hiểm thẳng đến ác thú.

Trong thời kỳ mạt pháp đó, ban đầu họ vì pháp duyên mà gần gũi nhau, do thường thấy nhau nên lửa dục nhen nhúm trong lòng, động nơi môi miệng để nêu bày niệm dục. Ban đầu họ gần nhau lấy lễ đệ tử cung kính A Xà Lê. Từ đó về sau họ sai người hỏi han thăm viếng rồi lần lần hẹn gặp nhau ngoài đường ngoài ngõ, kế đến trong chùa đứng xa liếc ngó nhau. Trong lúc ra vào họ hỏi thăm nhau, kết làm anh em, chị em. Vì họ thường gặp nhau bèn sanh nhiễm tâm, đã có nhiễm tâm bèn cùng nhau làm sự ô uế. Đã làm sự ô uế bèn dùng danh từ chẳng phải phạm hạnh để kêu gọi nhau. Do đây họ thối thất tâm Bồ đề, mất quả lành, xa Niết Bàn, bỏ Phật, trái Pháp, nhàm Tăng. Những người này ở chỗ khuất sanh những tưởng niệm tham dục, sân hận, não hại. Những người này không có thắng nghiệp của Bồ Tát và bốn hạnh thanh tịnh.
Như hiện nay, các Bồ Tát chuyên cần tu phạm hạnh, trái lại, đời mạt pháp sau này phần nhiều sinh lòng tham dục, sân khuể, não hại, trụ trong chủng loại ác hạnh, tặc hạnh, kiểu hạnh.

Nầy Đại Ca Diếp! Ông quan sát đời vị lai những người phá hủy cấm giới nghe kinh này liền sanh lòng phỉ báng. Nếu có người đã trụ nơi giới thật hành bố thí, phát Bồ đề tâm, lúc sau nghe kinh này trở lại sanh lòng hủy báng.

Nầy Đại Ca Diếp! Đời vị lai sau này, nếu có người trí tu hành tịnh giới thọ trì chánh pháp, biết Tỳ Kheo chẳng thật hành đúng pháp như trong kinh này đã nói, phải liền lánh xa. Vì hạng Tỳ Kheo này không có lòng mến ưa và kính trọng chánh pháp.
Nầy Đại Ca Diếp! Đời mạt pháp sau này có người dối hiện tu hạnh Bồ Tát, tự khoe khoang rằng hơn bực Độc Giác và A La Hán. Những người này phi pháp, phi lý, không thể sửa trị được, họ sẽ đọa ác thú.

Nầy Đại Ca Diếp! Đời mạt pháp sau này có người thật hành tà nghiệp, vì thuyết pháp mà đi khắp nơi. Họ chỉ thật hành những hạnh tương tợ với sáu môn ba la mật. Nếu có người đúng như thật giảng nói kinh này thì bị họ ganh ghét bỏ rơi. Đối với kinh này, họ sanh tà kiến hủy báng. Những người ngu si này chẳng rõ biết trong kinh đây quở trách sự phá giới.

Nầy Đại Ca Diếp! Đời mạt pháp sau này đều bị tặc hạnh làm ô uế, nên những người ngu si đây chẳng suy nghĩ lỗi quấy của mình, có thể phá hoại Vô thượng Bồ đề. Do ôm ấp tội lỗi nên họ thẹn mà hủy báng Phật quả Vô thượng.

Nầy Đại Ca Diếp! Đời vị lai sau này nhiều Tỳ Kheo chẳng tùy thuận Tăng chúng, chẳng biết báo ân, thường dùng lời khôn khéo dối lầm mọi người để được cúng dường. Họ chẳng gìn lời nói, chê trách giới biệt giải thoát của Như Lai. Họ chẳng nhiếp oai nghi, ở chỗ bất tịnh, rồi vì những người ở chỗ bất tịnh mà giảng nói những pháp môn.

Nầy Đại Ca Diếp! Ta quan sát vào thời kỳ đó những pháp môn sai quấy có đến số năm trăm. Những người chẳng tu hành sẽ thường tùy thuận theo. Do đây, năm trăm phiền não của họ không một mảy giảm bớt. Những việc làm của họ không khác nhà người tục. Lần lần hàng phụ nữ có nhiều người bỏ chồng vào chùa để nghe pháp. Các Tỳ Kheo vì họ mà giảng nói tương tợ Niết Bàn. Thời kỳ đó có những sự rất đáng sợ như vậy, mà họ lại ở trong đó mong cầu được lợi ích.

Vì những cớ trên đây, nên người cầu đạo Bồ đề chẳng nên gần gũi các Tỳ Kheo Ni, cũng chẳng nên làm những hạnh như vậy. Phải tránh tất cả sự giao du. Bỏ các lợi dưỡng mà đi khất thực. Bỏ y phục ưa thích mà mặc y phấn tảo. Bỏ lầu đài phòng nhà giường nệm chăn gối, mà ở bên khe suối, trong hang hóc, dưới bóng cây. Xa y sĩ thuốc men, mà dùng thuốc cũ thuốc thối nát.

Rõ biết tất cả chúng sanh là thân thuộc đời trước của mình nên thật hành tâm đại từ bi. Thường phải cam chịu sự đánh đập mắng nhiếc, không bao giờ đánh đập mắng nhiếc người khác.

Tránh xa nhà quyến thuộc, nhà thí chủ thân hữu. Phải tùy thuận trí hạnh xuất gia, chẳng nên đồng với người tục tại gia.

Thường phải tùy thuận phụng trì giáo pháp ba la đề mộc xoa.

Nầy Đại Ca Diếp! Trong thế gian nếu có người sanh quan niệm trái với giới biệt giải thoát, thời chính là móng lòng trái với trí lực vô sở úy của Phật. Đã sanh lòng trái với trí lực vô sở úy thời là sanh lòng trái với tam thế chư Phật. Do đây đời vị lai họ sẽ mang lấy quả báo khổ sở vô lượng. Khổ báo của họ trăm ngàn muôn ức lần nhẫn đến ưu ba ni sa đà lần hơn sự đau khổ của chúng sanh địa ngục.

Nếu muốn khỏi sự khổ não như vậy, thì phải tránh xa những hạng ác hạnh Tỳ Kheo ấy. Giả sử đã cách xa họ ngàn do tuần cũng còn phải tránh xa thêm, huống là gần họ. Nếu nghe tên của họ còn phải quên bỏ, huống là thấy mặt nghe tiếng mà chẳng tránh xa.

Phải nên quen gần một pháp, chính là tất cả pháp đều không chỗ có. Nếu được trí nhẫn các pháp không chỗ có, tất chẳng gần gũi, tôn thờ cúng dường những Tỳ Kheo ác như vậy.

Lại phải đi sát hai pháp: một là cầu ngộ chứng các pháp vốn không chỗ có, hai là cầu ngộ chứng pháp tánh nhưng cũng chẳng nên sanh tâm mong cầu. Phải cầu thế nào? Như chỗ mong cầu đều bất khả đắc. Trong bất khả đắc chẳng nên sanh tâm bất khả đắc, như là chẳng sanh tà kiến. Được như vậy thì lìa được tất cả tâm trong tam giới mà thuận Bồ đề hạnh, thời lìa được tất cả tâm hữu tướng mà thuận Bồ tát hạnh.

Chính những điều đã nói trước kia là Bồ Tát hạnh. Do đây nên khi được nghe pháp nầy rồi cần phải xa lìa tà hạnh. Được như vậy thì sẽ được gần gũi phụng thờ đức Phật Di Lặc vị lai. Người nầy tâm chẳng cống cao, cũng chẳng ty liệt, tự thấy sung sướng an vui được ra khỏi lưới ma và ác đạo.

Nầy Đai Ca Diếp! Đời sau nếu có người nghe kinh điển nầy mà chẳng sợ hãi, và thấy thân mình tùy thuận theo những điều đã dạy trong đó, lại có thể phát tâm thọ trì, Phật thấy rõ người này quyết định sẽ hộ trì chánh pháp.

Nầy Đại Ca Diếp! Như ông trưởng giả giàu có lớn, con trai ông thấy những đồ vật trong nhà nhẫn đến chậu đựng nước đều nghĩ là của cha mình. Lúc sau trưởng giả chết, tài sản hư hao, con trai ông tình cờ thấy chậu đựng nước, liền nhớ là vật của cha mình, bèn lấy cất hoặc đem theo.

Nầy Đại Ca Diếp! Đời sau nầy các Tỳ Kheo cũng như vậy. Họ được nghe kinh này, liền nghĩ rằng đây là những lời từ phạm âm nhu nhuyến vi diệu của đức Như Lai nói ra. Họ sẽ đính chánh với hàng Tỳ Kheo hủy báng rằng: Kinh này chính thật là của Đức Như Lai nói: Tỳ Kheo trì pháp nầy, chúng ít yếu thế, đem kinh điển nầy cất giữ ngày đêm, bị nhiều người bài bác!

Nầy Đại Ca Diếp! Hạng Tỳ Kheo trì pháp đời sau này, ta thấy và biết rõ họ, ta đem họ giao phó cho Phật Di Lặc, họ sẽ là những người bảo vệ chánh pháp của Như Lai trong thời kỳ cuối cùng, sau đó họ sẽ là bực đại thí chủ vô ngại.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu người nào được nghe pháp này, tùy theo trí huệ của mình mà tu hành, làm cho chúng sanh có chánh kiến và chánh tín, thời đời vị lai sẽ được gặp Phật Di Lặc, trong pháp hội ban đầu đầy đủ phạm hạnh và cũng sẽ bảo vệ chánh pháp trong thời kỳ cuối cùng.

Nầy Đại Ca Diếp! Ta quan sát khắp tất cả không có người nào chẳng được gần gũi ta mà có thể chẳng hủy báng, sau khi được nghe kinh điển này và có thể thọ trì đọc tụng trong thời kỳ năm mươi năm ơ đời sau này. Nếu hiện nay người nào được gặp ta và kính thờ cúng dường, trong năm mươi năm ở đời sau này, sẽ thọ trì đọc được kinh điển đây. Những người này chẳng đợi ta tán thán công đức, họ sẽ tự thành nhứt thiết chủng trí. Lúc đó những người này sẽ nhớ đến ta, lòng họ vui mừng tự nói rằng rầt kỳ đặc, rất hy hữu! Đức Phật Thích Ca Mâu Ni khéo nhiếp thọ hộ niệm chúng tôi.

Nầy Đại Ca Diếp! Vì lẽ trên đây, các ông và mọi người phải học pháp này. Người học pháp này thời sự chứng được tất cả công đức theo chỗ nguyện cầu đều không khó đối với họ”.

Đại Ca Diếp bạch rằng: “Thế Tôn! Việc làm của tôi đã trọn đã xong, không còn cầu mong gì khác. Đối với pháp này tôi thối thất đạo Vô thượng Bồ đề. Tôi rất biết đủ, trọn không thể thành nhứt thiết chủng trí.

Bạch Thế Tôn ! Vô thượng Bồ đề là sự quá hi hữu, hàng Thinh Văn chúng tôi khó chứng được”.

Phật bảo Đại Ca Diếp: “Ta chẳng phải vì ông mà nói pháp này nhưng nay do ông hỏi nên ta vì người khác và giảng nói. Đối với pháp này ông chớ sanh lòng nghi. Các ông cũng sẽ sớm chứng được vô thượng Bồ đề.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu có chúng sanh khao khát pháp này, mong cầu pháp này, lần lần đều sẽ chứng Vô thượng Bồ đề. Khi đã chứng được bèn vì dứt tất cả tâm mong cầu nên tuyên nói chánh pháp cho chúng sanh.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát phải trọn nên bốn pháp và phát tâm tinh tấn.

Những gì là bốn pháp? Tinh tấn như thế nào? Nghĩa là chẳng cầu sắc thọ, tưởng, hành, thức mà cầu pháp vô lậu, chính là không địa, thủy, hỏa, phong, chẳng nói địa, thủy, hỏa, phong. Bao nhiêu ngôn thuyết đều gọi là phương tiện biểu thị. Những pháp biểu thị này đều chẳng phải có thiệt. Bồ Tát chẳng nên cho pháp biểu thị là chơn thật”.

Đại Ca Diếp bạch rằng: “Thế Tôn! Đối với Như Lai chúng tôi thiệt không nghi ngờ.
Nếu có người hỏi rằng pháp biểu thị đây nếu chẳng phải chân thật, thời âm thanh ngôn thuyết biểu thị của Phật cũng là hư vọng ư?

Bạch Thế Tôn! Nếu có người hỏi như vậy, thời phải đáp thế nào?”.

Đức Phật dạy: “Này Đại Ca Diếp! Đời vị lai có hàng Tỳ Kheo chẳng tu thân, giới, tâm và huệ, nhiều sân hận, lời nói thô xẵng, không thể thọ trì đọc tụng kinh điển này. Vì họ ở nơi sắc, thọ, tưởng, hành, thức mà sanh tâm.

Lại có một hạng Tỳ Kheo trụ nơi pháp tại gia, không cầu mong thắng nghĩa.

Như người sanh manh lấy tràng hoa bằng vàng đội lên đầu để trang sức, mà họ chẳng tự thấy được. Đời sau đây, hàng Tỳ Kheo này cũng như vậy. Họ nghe kinh điển đây còn chẳng thọ trì được văn tự ngôn thuyết, huống là có thể tu và chứng nhập thắng nghĩa!

Như bọn trẻ thơ bị người lớn quở rầy, lúc sau nghe đến tên người lớn, bọn trẻ thơ này đều sợ hãi. Hàng Tỳ Kheo sau này cũng như vậy, nghe trong kinh này cứ theo sự thật mà nói những điều lỗi lầm, họ đã chẳng ăn năn mà trở lại sợ hãi đối với kinh này.

Như cột con ễnh ương nơi tay khỉ, mà con khỉ này chẳng xây mặt ngó đến. Hàng Tỳ Kheo đời sau này cũng như vậy. Họ nghe kinh điển đây bèn chống trái chẳng đoái đến, cũng chẳng chịu đứng ở trước.

Như chồn cáo bị chó rượt bèn chạy đến gò mả, trong hang, xuống hầm sâu. Hàng Tỳ Kheo đời sau này cũng như vậy, họ nghe kinh điển đây bèn trốn lánh.

Trên đây nói chồn cáo chạy là nói phạm giới cấm rồi hủy báng kinh này. Họ đã nghe kinh này bèn bỏ đạo về nhà chạy theo cảnh dục, theo phụ nữ, theo đấu tranh, theo y thuật, theo xử đoán, rồi ở trong đó phạm nhiều cấm giới.

Ta nói những người này như chồn chạy vào gò mả. Những người sau khi chết đọa ác đạo, như chồn chui xuống hang. Những người này sẽ sa địa ngục, như chồn rớt xuống hầm sâu. Những người này trọn nên pháp tắc của chồn cáo, không thể ngộ nhập kinh điển này, chỉ có thể hủy báng và ca ngợi những lỗi lầm. Sau khi chết họ sẽ đọa đại địa ngục.

Nầy Đại Ca Diếp! Như có người hỏi: Nếu phương pháp biểu thị không phải chân thật, thời ngôn thuyết của Như Lai cũng chẳng chân thật. Còn nếu pháp biểu thị của Phật là chân thật, thời các pháp biểu thị cũng phải đều chân thật?

Người trí nên gạn lại hỏi rằng: Nay Đại Đức chấp lấy sự gì? Là chấp lấy không, hay chấp lấy pháp biểu thị?

Nếu họ nói là họ chấp lấy pháp biểu thị, thời nên bảo họ rằng: Đại Đức là Phật. Vì Đại Đức có ngôn thuyết biểu thị pháp.

Nếu họ nói là họ chấp lấy không, thời nên bảo họ chỉ rõ chấp lấy những không gì? Vì không thể lời nói gọi là không.

Nếu họ chấp lấy biểu thị cho là không, hoặc nơi ngã, ngã sở, chúng sanh, thọ giả, chẳng phải không mà chấp là không, thời hỏi họ có thích tất cả pháp không chăng? Nếu họ nói là chẳng thích, thì nên bảo họ rằng từ lâu ông đã quên mất bổn phận Sa Môn Thích tử, vì đức Phật dạy tất cả không vô ngã. Đức Phật chẳng nói có ngã, chúng sanh, thọ giả, hữu tình.

Nếu họ nói rằng họ thích tất cả pháp không, thời nên bảo họ rằng lòng ông còn thích tất cả pháp không, huống là đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nầy Đại Đức! Nhãn là Như Lai hay nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý là Như Lai? Nếu họ nói rằng nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân ý là Như Lai, thời nên bảo họ rằng nay Đại Đức cũng là Như Lai.

Nếu họ nói nhãn, tỷ, thiệt, thân, ý chẳng phải Như Lai, thời nên bảo họ rằng: Đại Đức nói nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý biểu thị chẳng phải Như Lai, thế thì chẳng phải biểu thị chính là Như Lai vậy.

Nếu họ nói nhãn, nhĩ v.v... chẳng phải Như Lai, cũng chẳng phải rời nhãn, nhĩ v.v... có Như Lai. Thời nên bảo họ rằng: Đức Như Lai nói thập nhị xứ : nhãn, nhĩ v.v... sắc, thinh, v.v... đây chính là chúng sanh, và là danh tự chúng sanh. Nay Đại Đức cho nhãn là Như Lai hay chẳng phải là Như Lai? Nhẫn đến pháp là Như Lai hay chẳng phải là Như Lai?

Nếu họ nói nhãn là Như Lai, nhẫn đến pháp là Như Lai. Thời nên bảo họ rằng cứ như lời Đại Đức nói thời tất cả chúng sanh và núi, rừng, cây, đất lẽ ra là Như Lai cả!
Nếu họ nói nhãn chẳng phải là Như Lai, nhẫn đến ý chẳng phải là Như Lai. Thời nên bảo họ rằng cứ như lời Đại Đức thời Như Lai chính là pháp và phi pháp?

Nếu họ lại nói sắc chẳng phải là Như Lai, nhẫn đến pháp chẳng là Như Lai. Thời nên bảo họ rằng nếu như vậy có lẽ cho phi pháp là Như Lai chăng?

Nếu họ nói cho phi pháp là Như Lai. Thời nên bảo họ rằng nếu như vậy thời những chúng sanh chẳng hiếu thảo với cha mẹ, chẳng kính trọng bực Sa Môn, Bà La Môn và Sư Trưởng, những kẻ sát sanh, trộm cướp đến tà kiến v.v... lẽ ra là Như Lai cả.
Nếu họ nói phi phi pháp là Như Lai, thời nên bảo họ rằng: Nếu phi phi pháp là Như Lai thời không có biểu thị. Đại Đức cho không biểu thị là Như Lai ư?

Nầy Đại Ca Diếp! Nên vấn đáp như vậy để chiết phục kẻ ngu si.

Ta không thấy trong loài người hay trên trời có ai đối luận được với người nói đúng pháp như vậy. Chỉ trừ hạng ngu si, sân hận không nhận lấy pháp đúng thật. Dầu có vì họ mà khai thị, họ vẫn không có lòng tin, họ chê bai pháp không mà bỏ đi.

Các ông phải thọ trì kinh nầy.

Đời vị lai sau nầy, có các Tỳ Kheo thọ trì kinh điển đây sẽ có ba danh từ để biểu thị chính là nói đoạn diệt: không vật, không uẩn và không cung kính. Kinh điển này sẽ bị họ hủy báng.

Các ông xem vào thời kỳ đó, họ chẳng kính Phật, chẳng kính Pháp. Họ chỉ theo danh tự biểu thị. Họ luống mang danh từ là Tăng mà không có thật đức. Dầu họ xưng niệm danh hiệu của Phật, có người khai thị, họ cũng chẳng hiểu được. Như thế thời làm sao phụng trì Như Lai được! Dầu họ thuyết pháp, mà họ cũng chẳng biết được ý thú của Như Lai. Như thế thời làm sao được gọi là thuyết pháp giỏi.
Cả bốn đôi tám chúng Thanh Văn đệ tử Phật chỉ biết danh từ kia, mà chẳng biết thật nghĩa đối với công đức kia. Họ vì tứ sự cúng dường mà hủy báng chánh pháp.
Chư Bồ Tát phải tinh tấn thọ trì đọc tụng kinh điển này, hết lòng mến ưa tôn trọng, để làm người bảo hộ thành trì chánh pháp sau này.

Nầy Đại Ca Diếp! Ta nhớ thuở quá khứ cả chín mươi mốt kiếp, thời kỳ không có chánh pháp, kinh điển nầy không có lưu hành.

Ta lại nhớ thuở quá khứ có đức Phật Hưu Tức Nhiệt Não trụ thế tám muôn bốn ngàn kiếp giáo hóa Bồ Tát, lợi ích chúng sanh.

Ta lại nhớ thuở quá khứ có Vô Biên Lực Như Lai trụ thế hai mươi ức kiếp, thật hành Bồ Tát đạo hai mươi ức kiếp, rồi sau mới chứng Vô thượng Bồ đề!

Nầy Đại Ca Diếp! Ông xem chư Phật tu tập biết bao nhiêu là công hạnh khó làm để lợi ích cho chúng sanh!

Nầy Đại Ca Diếp! Đời trược ác mạt thế nầy, chúng ta không nên khinh tiện thân mình. Vì trong đời trược ác, nhẫn đến có một người nhân nơi ta mà tin hiểu pháp này thời là rất hi hữu. Tất cả chúng sanh không làm tổn hại ta cũng là hi hữu.
3Vì pháp nầy là pháp lành của bực trượng phu. Nghĩa là đối với các hành pháp mà không chấp lấy lành pháp, đây là khó hiểu khó biết.

Nếu có ngã kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến, hữu tình kiến, nếu thấy là có: có giới, có đa văn, có Phật, có Pháp, có Niết Bàn, nếu chấp có Niết Bàn, thời Phật gọi đó là tà kiến. Vì chính đức Phật đối với Niết Bàn vẫn vô phân biệt và vô sở đắc. Do đây nên nếu có phân biệt cùng có sở đắc đối với Niết Bàn, đức Phật đều gọi là tà kiến.
Đã là tà kiến thời gọi là vô trí. Đã là vô trí thời tổn hại. Đã là tổn hại thời gọi là ngu phu. Đã là ngu phu thời không ưa thích đại Bồ đề và cũng xa lìa thắng đạo nhẫn đến xa lìa quả báo cõi trời.

Nầy Đại Ca Diếp! Đời vị lai, sẽ có các Tỳ Kheo vì già yếu mà trang nghiêm y phục. Dầu họ cạo bỏ râu tóc, mà hủy hoại oai nghi, không có oai quang, xu hướng tà pháp. Do ý tội che chướng nên hoặc dối hiện oai nghi, hoặc dối hiện tu trì phạm hạnh, hoặc tự xưng không ai bằng ta. Họ dùng ba điều trên để tỏ rằng họ đã có chứng đắc. Họ sa vào lỗi tăng thượng mạn. Lúc lâm chung họ nghĩ gẫm những lỗi mà họ đã phạm, tự biết giải đãi không siêng tu hành, lòng họ ăn năn đau khổ. Sau khi chết họ phải đọa địa ngục.

Nầy Đại Ca Diếp! Nay Phật tuyên bố rõ ràng với các ông: Phật là chơn thiện tri thức của các ông, luôn thương mến muốn làm lợi ích cho các ông, không để các ông sau nầy phải chịu khổ nơi ba ác đạo.

Nầy Đại Ca Diếp! Phật không bao giờ cho những kẻ chấp lấy ngã kiến, chúng sanh kiến, thọ mạng kiến, hữu tình kiến được xuất gia trong chánh pháp của Phật. Phật đã không cho mà vẫn cố xuất gia thời đều là kẻ giặc ăn nhờ tín thí, và cũng không thành được Tỳ Kheo chơn thật.

Nầy Đại Ca Diếp! Thà tuyệt thực, chớ không nên đã được xuất gia trong chánh pháp ăn nhờ tín thí mà chấp lấy ngã, chúng sanh, thọ mạng, hữu tình nhẫn đến chấp lấy Niết Bàn.

Do đây nên chư Bồ Tát phải phát tâm tinh tấn, chẳng nên có kiến chấp ngã, chúng sanh, thọ giả, hữu tình cùng chấp lấy Niết Bàn. Phải thuyết pháp để dứt trừ tất cả kiến chấp.

Nầy Đại Ca Diếp! Kinh điển nầy, nay Phật giao phó cho chư Bồ Tát. Vì ý chí của chư Bồ Tát đồng với Phật, là bạn lữ của Phật, có thể lãnh được sự giao phó của Phật”.

Lúc đó đức Phật nói kệ rằng:

“Sự đau khổ quần sanh bị bức
Không có ai cứu hộ vẹn toàn
Chỉ có nhờ bực Đại Đạo Sư
Chính là đấng không còn hí luận.
Những chúng sanh chìm trôi khổ não
Tu học theo tà đạo kém hèn
Lần lần thêm dục nhiễm tham sân
Do đây phải vào ba ác đạo
Không ai dắt cũng không người cứu
Ở mãi nơi nguy hiểm xa xuôi
Thẳng đến trong mê chấp đạo tà
Trọn không chỗ an vui yên ổn.
Ví như người đi buôn cầm vốn
Muốn lợi nhiều dong ruổi đường xa
Nơi giữa đường gặp giặc xông ra
Cướp tiền hết hóa hàng cũng hết
Mất của cải tay không trở lại
Tiếc của tiền đau xót nơi lòng
Mất hết luôn cả vốn mượn vay
Bị đòi nợ càng thêm sầu khổ.
Những chúng sanh đời sau cũng vậy
Vì pháp nên dốc chí xuất gia
Bao nhiêu pháp đã thọ đã trì
Cùng thiện nghiệp đều tiêu tan sạch.
Chỉ cạo được sạch râu cùng tóc
Mà ngu si vào giữa đạo tà
Chấp lấy ngã, thọ giả, chúng sanh
Cũng chấp lấy hữu tình là thật.
Với Tỳ Kheo đúng theo chánh pháp
Giảng pháp không chẳng chấp ngã nhơn
Họ không tin hủy báng chê bai
Do tà kiến sa vào địa ngục
Lại thêm vì giận hờn ganh ghét
Nên kiếm điều bài bác lẫn nhau
Tự phạm lỗi vì sợ người hay
Nên họ vọng vu người phạm tội
Thân đã ác miệng càng thêm ác
Ý nghiệp nhiều tưởng niệm chẳng lành
Mãi đảo điên theo kiến chấp tà
Hạng người này tất vào ác đạo.
Đã gây tạo rất nhiều nghiệp ác
Tất mau qua đến cửa tam đồ
Biết bao nhiêu đau đớn đốt thiêu
Rất khổ sở không ai cứu được.
Đời vị lai có Tỳ Kheo chúng
Lòng vội vàng nhiều giận nhiều hờn
Bức não người chơn chánh xuất gia
Đã phát tâm Bồ đề Vô thượng.
Đây là hạng đáng kinh đáng sợ
Đã bác bài kinh điển đại thừa
Lại không lòng lãnh thọ kính tin
Giáo pháp của Thích Ca Văn Phật
Họ giận hờn lẫn nhau ganh ghét
Nên lẫn nahu làm khổ làm nàn
Lại rêu rao bày lỗi lẫn nhau
Tiếng xấu xa truyền lan khắp chỗ.
Đem việc xấu vu khống người khác
Lỗi của mình thời thẹn dấu che,
Người nhu hòa yếu thế ít người
Kẻ tà ác chúng đông thế mạnh,
Thấy như thế biết chánh pháp suy
Nên người ác thêm nhiều thế lực.
Những đệ tử đáng thương của Phật
Chính chỉ cho các thiện Tỳ Kheo
Phải dắt nhau tìm chỗ tìm nơi
Lánh kẻ ác ở nơi an ổn
Khỏi tai nạn sanh lòng bi mẫn
Người nhu hòa khó được chung cùng
Phải gẫm suy giáo nghĩa trong kinh
Cố thật hành theo lời Phật dạy.
Nếu người bảo đây là xứ ác
Chớ nên ở phải gấp lìa xa
Nên mau qua đến thánh đạo tràng
Là nơi Phật thành Vô thượng giác.
Hoặc có người hảo tâm chỉ bảo
Chính các Ngài khéo nói lời lành
Kinh hành quanh tháp để cầu chơn
Đúng thật là Thế Tôn giáo pháp
Thiện Tỳ Kheo phải cùng nhau đến
Chốn đạo tràng an ổn tu hành
Chớ chẳng nên thường ở nơi đây
Phải mang lấy ác tà bứt ngặt.
Đến đạo tràng thấy di tích Phật
Nhớ xưa kia đức Phật kinh hành
Chính chỗ này Phật ngự tu hành
Thành đạo chuyển pháp luân Vô thượng
Pháp hữu vi vô thường biến hoại
Giờ đâu còn thấy được cảnh xưa
Thiên, Long, Bát bộ, Nhơn, phi Nhơn
Bồ Tát, Thanh Văn đồng nghe pháp
Thiện Tỳ Kheo đã đồng vân tập
Phải nhiếp tâm đúng lý nghĩ suy
Chính chỗ này đức Phật đạo thành
Bố ma quân dẹp trừ tà ngoại
Sau khi quán Bồ đề giác thọ
Vì năm người A Nhã Trần Như
Chuyển pháp luân tứ đế ba vòng
Nên Phật ngự đến vườn Lộc Uyển
Và kia là Ta La Song Thọ
Nơi cuối cùng Phật nhập Niết Bàn
Kim thân thành Xá lợi Kim cương
Để lợi ích quần sanh mãi mãi.
Kính mến thay! Thế Tôn Đại Thánh
Đau lòng thay! Phật nhập Niết Bàn
Nay chỉ còn nghe được Phật danh
Chẳng gặp Phật thật là đáng tiếc.
Vì trí Phật đã thấy xa biết rộng
Giờ cuối cùng lại độ Thiện Hiền
Đây là lần giáo hóa rốt sau
Duyên đã mãn hiện bày tịch diệt.
Đời còn Phật người tu chơn chánh
Đương tu chết hoặc lúc phát tâm
Hoặc tu rồi thân chết mạng vong

Đều được sanh cõi lành tất cả.
Đời mạt pháp còn đâu chánh pháp
Được cúng dường không luận phạm trì
Của thí kia thọ dụng quá nhiều
Sau khi chết tất vào ác đạo
Này Ca Diếp! Ông nên quan sát
Hàng Tỳ Kheo thiện ác phân hai
Người chơn tu dầu ở đời sau
Vẫn được hưởng quả lành phước huệ.
Chư Bồ Tát những người đại trí
Có lòng từ lợi ích chúng sanh
Phải chuyên cần tu học kinh nầy
Tâm an ổn vui mừng hớn hở.
Được như thế sau đây thành Phật
Ngày gần đây gặp đức Từ Tôn
Nghe pháp lành cung kính cúng dường
Được Di Lặc xoa đầu thọ ký.
Này Ca Diếp! Nay ta thành thật
Thốt ra lời an ủi người lành.
Đời sau này dầu chẳng thấy ta.
Nhưng không khác hiện tiền gặp Phật.
Ta cũng nhắc đời sau phụ nữ
Nếu phát tâm Vô thượng Bồ đề
Ta sẽ cùng chư Phật mười phương
Hộ niệm họ ban lời an ủi.
Họ sẽ sớm rời thân phụ nữ
Được thân nam gặp đức Từ Tôn
Hầu Di Lặc cung kính cúng dường
Lòng sở nguyện thảy đều như ý.
Ta nhắn nhủ đời sau đệ tử
Phải học đòi người trí xuất gia
Tín tâm sâu chí nguyện vững bền
Thông chánh pháp kiên trì giới luật.
Để sau này dự hội Long Hoa
Được Di Lặc xoa đầu thọ ký.
Hàng đệ tử đã nghe lợi ích
Sanh tín tâm tu hạnh thiện hiền
Tâm vững bền chí nguyện cao xa
Tận vị lai nhiếp quần sanh loại.
Này Ca Diếp! Nơi đây ai được?
Ông lắng nghe ta sẽ nói đây
Người tinh cần có huệ siêng tu
Quả Vô thượng chứng liền không khó.
Siêng tu tập từ bi rộng lớn
Xa hẳn lòng dua bợ vạy vò
Nên thích ưa vắng vẻ rảnh rang
Chính đó là Bồ đề đạo cả.
Chánh pháp đây nếu không tin thọ
Luống nói suông không thể thật hành
Được mọi người lễ kính cúng dường
Đây là kẻ giặc loàn đáng sợ.
Nếu lại có người vì ăn mặc
Cầu mong nhiều lợi lộc cúng dường
Mà thọ trì chánh pháp kinh đây
Truyền lẫn nhau luận bàn giảng thuyết
Đây là kẻ ác tà hoạt mạng
Cũng gọi là luống sống qua ngày
Sau khi rời bỏ mất thân người
Tất phải đọa tam đồ thọ khổ
Hoặc có kẻ vào trong Phật pháp
Giả danh làm Đại Đức Tỳ Kheo
Họ không tin hủy báng khế kinh
Khéo rành rẽ giảng bày giới cấm
Rằng ta đây hoằng tuyên đầy đủ
Ba la đề giới pháp mộc xoa
Hạng này dầu có tướng Tỳ Kheo
Trọn sa đọa mất thân thiện đạo
Nếu có kẻ chê bai thiện đạo
Hủy báng luôn nhứt thiết trí lành
Đây là người báng chánh pháp luân
Tội nầy lại nặng hơn tội trước
Nếu người nào khéo gìn thân ý
Cũng gìn lời không lỗi không lầm
Ác nghiệp xa thêm lớn hạnh lành
Tất sẽ được Niết Bàn quả tốt”.
Đức Phật bảo Đại Ca Diếp: “Sau khi Như Lai diệt độ, các Tỳ Kheo ở nơi Phật trồng căn lành sâu cũng đã nhập Niết Bàn, những chúng sanh đủ thắng ý lạc cũng qua đời cả. Lúc thời kỳ chánh pháp dứt, năm trăm năm sau, sẽ có hàng Tỳ Kheo lòng đầy tham dục mê chấp, thích lời ly gián não hại người khác, nói năng cộc cằn hung ác, thường ở trong ba điều: nghề nghiệp thuốc men, buôn bán và gần phụ nữ. Do ở trong ba điều trên nên thối thất bốn điều: mất giới hạnh, mất thiện đạo, mất quả chứng và mất như thật thấy Phật.

Vì thối thất bốn điều trên nên sanh ra bốn điều hừng thạnh: tật đố hiềm ghét hừng thạnh, giận dữ ác tâm hừng thạnh, tham đắm giòng họ hừng thạnh, và tham đắm uống ăn chứa cất các thực phẩm, ưa thích y phục cất để đầy rương. Vì bốn điều hừng thạnh trên đây nên họ không được pháp Sa Môn, cũng chẳng phát sanh quả chứng của Sa Môn. Họ nghe kinh này sẽ sa vào bốn điều: một là hủy báng chánh pháp, hai là những điều Phật không cho phép họ lại đem giảng nói, ba là riêng vì hàng phụ nữ mà nói pháp yếu, bốn là hủy báng giới biệt giải thoát của Như Lai. Hàng Tỳ Kheo này nghe kinh điển đây càng thêm sanh lòng phá hoại chánh pháp, thêm lớn nghiệp ác.

Nầy Đại Ca Diếp! Như lấy mật đắng nhỏ vào mũi chó dữ, con chó đó sẽ thế nào, nó có hung dữ thêm chăng?

- Bạch Thế Tôn! Chó dữ nó càng thêm hung dữ.
-
- Nầy Đại Ca Diếp! Những người ác đã nói trên kia cũng như chó dữ cùng quỉ Tỳ Xá Xà. Họ thấy có Tỳ Kheo chơn tu giới hạnh thanh tịnh, thọ trì kinh pháp nầy, giảng thuyết kinh pháp nầy, thiểu dục tri túc và ca ngợi thiểu dục tri túc, họ liền ganh ghét hờn giận cho là bị khinh hủy. Do đây nên khi nghe nói kinh pháp nầy, họ liền hủy báng cho là không phải của Phật nói.
-
Nầy Đại Ca Diếp! Phật dùng nhiều từ ngữ đề tán thán người thiểu dục tri túc, là người dễ nuôi, người dễ đầy, người sạch sẽ, người có hạnh đầu đà, người rất đoan nghiêm. Phật cũng tán thán người ở a lan nhã, người phát tâm tinh tấn, người sanh hoạt thanh tịnh.

Các ông chớ nên chứa để nhiều rương nhiều tủ, mà phải tu tập hạnh thiểu dục.

Các ông chớ nên như chụp chã đồng, chỉ luống có tiếng kêu, mà phải tùy thuận tu tập pháp của Như Lai dạy đây, cũng chẳng nên thêm lớn lòng sân hận cùng tham chấp sự vật, phải trụ nơi vô sự vô vật.

Các ông chớ trụ trước nơi chỗ ở, mà phải vô sở trụ.

Các ông chớ tự khoe, chớ nuôi loài bò, lừa v.v...

Các ông chớ sanh lòng biếng nhác trễ lười, mà phải phát tâm tinh tấn xa lìa pháp ác, tu tập pháp lành.

Nầy Đại Ca Diếp! Phật thường khen ngợi sự tịch tịnh ở a lan nhã xa lìa ồn ào. Nay Phật nói rõ hạnh dứt trừ rất thanh tịnh.

Những kẻ không thật hành hạnh dứt trừ rất thanh tịnh, kẻ nhiều tham dục, kẻ tạo tội ác, tất sẽ hủy báng người có hạnh dứt trừ rất thanh tịnh.

Nầy Đại Ca Diếp! Như kẻ ngu kia, giữa tháng tư uống chất tô sanh khát bèn đến người xin nước uống. Người bảo: Anh vừa uống chất tô chớ uống nước, vì sẽ có thể nguy đến tánh mạng. Kẻ ngu giận dữ mắng nhiếc, không nghe lời khuyên của người, nó uống nước rồi chết.

Nầy Đại Ca Diếp! Cũng thế, đời vị lai, các Tỳ Kheo ưa chấp có, thích việc ác. Nếu có người thọ trì chánh pháp bảo họ: Đây là việc nên làm, đây là việc chẳng nên làm. Họ sẽ giận dữ trách mắng, và hủy báng kinh điển nầy.

Hiện tại đây còn có nhiều người cạnh tranh với Như Lai, huống là đời vị lai! Như Hiền Hộ Tỳ Kheo chẳng hạn. Phật chế giới khiến các Tỳ Kheo thọ pháp một lần ngồi ăn, Hiền Hộ giận hờn trọn ba tháng hạ không chịu đến chỗ Phật.

Nầy Đại Ca Diếp! Hiện nay ở trước Phật còn có người khinh hủy phạm hạnh, huống là sau khi Phật diệt độ, những kẻ tham ăn, tham mặc, thuốc men ngủ nghỉ, thêm nhiều giận hờn! Những kẻ này nghe kinh pháp đây còn chẳng kính trọng đức Như Lai Đại Sư, huống là đối với Tỳ Kheo trì giới!

Nầy Đại Ca Diếp! Những người ấy gọi là bất thiện, cũng gọi là rất ác. Pháp bảo này sẽ ẩn mất.

Trong đời ác trược sau này, thời kỳ mà người lành rất khó có, nếu thiện nam hay thiện nữ nào muốn được sự lợi ích lớn, tin giáo pháp của Phật, nghe kinh pháp rất sâu nầy rồi, nên vì người đúng lý, người có lòng tin mà giảng nói, chớ chẳng nói với người không đúng lý, không tin. Hiện nay, Phật cũng chỉ giảng nói với những người đúng lý, với những người có lòng tin mà thôi.

Nầy Đại Ca Diếp! Như ngựa ác dở chẳng chịu mặc giáp, nếu bắt nó mặc giáp như ngựa hay, thời tất nó sẽ kinh sợ, huống là nghe tiếng loa, tiếng trống mà có thể chịu được.

Nầy Đại Ca Diếp! Tỳ Kheo phá giới không có lúc nào ưa thích pháp lành. Nhẫn đến họ nghe nói các pháp không ngã chấp không ngã tưởng, họ liền sợ hãi bài bác, huống là nghe đến pháp lành! Nếu thật hành pháp lành thời có thể hàng phục trăm ức quân ma và trọn không có sự đấu tránh.

Các thiện Tỳ Kheo nên mặc giáp tinh tấn, chẳng hư công đức đầu đà, dứt sạch căn bản tham sân si, không tật đố, ly dục, thích nhàn tịnh, thường thức tỉnh, nơi vật dụng không mong cầu, phát tâm Bồ đề Vô thượng, không chấp pháp, không chấp ngã, chúng sanh, thọ giả, hữu tình, không kiến chấp nam, nữ, địa, thủy, hỏa, phong, dục giới, sắc giới, vô sắc giới, trì giới, phá giới, tánh không v.v... Tóm lại, không nên có tất cả chấp tất cả tưởng. Vì tất cả tưởng đều vô sở đắc.

Nầy Đại Ca Diếp! Nếu có tham, Tỳ Kheo phải biết rõ và liền dứt trừ tâm tham ái, chẳng phải cứ trụ một chỗ mà được vô trụ! Chỉ trừ kẻ vọng ngữ.

Do đây nên Như Lai hiệu là đấng thật ngữ.

Như Lai nói bao nhiêu tham ái đều là chẳng phải ngã. Các pháp như vậy là Sa Môn pháp. Các Sa Môn pháp đều vô sở đắc.

Nếu người nào còn có tưởng chấp lấy pháp, thời là chấp ngã, chúng sanh v.v.. như núi Tu Di, mà thối thất thánh giáo. Nơi người này pháp Sa Môn không có được, cũng không thể trụ nơi Sa Môn pháp.

Pháp quảng đại tối thắng này chẳng nên giảng nói với những kẻ ngu si kia, dầu chỉ một ít. Vì nếu họ chấp trước thời tất sẽ phải chịu khổ ở địa ngục trọn một kiếp.

Nầy Đại Ca Diếp! Ông xem các Tỳ Kheo: Câu Ca Lợi, Đề Bà Đạt Đa, Khiên Đồ Đạt La, Ca Lô Để Luân, Mẫu Đạt Đa La, A Thấp Phiền, Bố Na Bà Tô, Tô Khí Đát La, các Tỳ Kheo trên đây là những người thường ở gần bên Phật, nghe Phật thuyết pháp, thấy Phật kinh hành, thấy Phật đoan tọa, thấy Phật hiện thần thông đi đứng trên không gian, thấy Phật hàng phục hàng ngàn ngoại đạo, giữa đại chúng thấy Phật trừ dẹp tà pháp, mà họ còn chẳng có lòng tin mến đối với Phật. Vì họ luôn muốn hủy báng Phật nên càng ngày họ thêm lớn ác nghiệp.

Nếu có người nghe danh hiệu Phật có lòng tin chắc là thật, thời mọi người nên đem hoa hương như núi Tu Di, phan lọng trùm cả Đại Thiên để cúng dường, vì người nầy tin Phật vậy. Huống là người đã tin Phật rồi bỏ dục lạc xuất gia, không kiến chấp, tu các môn tịnh lự!

Nầy Đại Ca Diếp! Người nào tin ưa kinh pháp nầy thời đáng gọi là hi hữu. Người nầy có thể khéo hộ trì giới cấm của Phật chế, có thể rõ biết pháp cam lồ nầy.

Ví như trong đại chúng dùng da thúi cùng những vật hôi nhơ cùng nhau chế làm hình người, hoặc làm các thứ mặt nạ, rồi sơn vẽ trau tria rất mực xinh đẹp. Có người lấy những thứ ấy mang lên mặt, hoặc gói lại xách đi. Như thế há lại vì tướng mạo mà gọi là tốt ư! Biết rõ là vật hôi nhơ thời sẽ nhàm bỏ.

Cũng vậy, với các ác Tỳ Kheo, phải dùng oai đức dung nghi của Như Lai để thẩm xét mới biết họ là cực ác. Do họ chấp ngã nhơn mà sanh lòng tham ái.

Nếu người rõ biết ngã chấp không thật, thời khi nghe kinh nầy tất ưa thích vui mừng.

Nếu kẻ nào chấp trước thời là tà kiến. Đã có tà kiến thời không tin ưa lời dạy chơn chánh nơi kinh này. Vì người chấp ngã thời có giận hờn.

Nếu hàng tứ chúng nghe kinh pháp này mà giận ghét hủy báng thời không phải là Sa Môn. Dầu họ có danh hiệu Sa Môn, nhưng không phải đệ tử Phật. Ta cũng không phải thầy của họ. Vì đệ tử Phật thời không vọng ngữ. Phật không phải thầy của kẻ vọng ngữ.

Nên biết rằng Phật là đấng thật ngữ, có thể nói đúng thật tất cả pháp không.
Nầy Đại Ca Diếp! Nếu kẻ nào tranh cãi Như Lai thời gọi là ác ma. Như Lai không cho ma chúng xuất gia thọ giới cụ túc.

Ý ông nghĩ thế nào? Như có người nói chim thanh tước đẻ rồng lớn. Lời này có đáng tin và có đồng loại chăng?

- Bạch Thế Tôn! Lời đó không đáng tin, cũng không phải đồng loại.
- Như có người nói kim xí điểu đẻ loài phi điểu. Ông nghĩ thế nào?
- Bạch Thế Tôn! Lời đó không đáng tin, cũng không phải đồng loại.
- Như có người nói con đom đóm mang núi Tu Di bay lên không gian. Ông nghĩ thế nào?

- Bạch Thế Tôn! Lời đó không đáng tin, cũng không phải đồng loại.
- Nầy Đại Ca Diếp! Những kẻ ác trên kia chấp ngã nhẫn đến chấp Niết Bàn kêu Phật bằng thầy lại càng chẳng phải đồng loại.
-
Nầy Đại Ca Diếp! Như có Đế Vương ở nước mình lãnh đạo nhơn dân an lạc vô cực. Cạnh vua có các thị thần tuân hành chánh hóa của vua.

Lúc đó có người không ai quen biết, người này vì danh lợi mà học cách làm quan, không lãnh lịnh vua, tự ý ở giữa bá quan dối tuyên lịnh vua, bảo mọi người rằng các Ngài phải ở nơi đây, làm như vầy.

Cũng vậy, đức Như Lai Pháp Vương quản trị cả Đại Thiên thế giới, nhiếp hóa tất cả tam thừa chúng sanh, đầy đủ mười trí lực, viên mãn tất cả công đức, thật hành Phật sự vô biên an lạc.

Có một hạng người đại chúng chưa từng quen biết, vì sanh sống mà nói tướng ngã, chúng sanh v.v... nhẫn đến Niết Bàn, chẳng tuân theo thánh giáo vô ngã của Như Lai, vọng nói rằng Phật bảo việc này nên làm, việc này chẳng nên làm.

Trong đại chúng có những người tin thuận Phật pháp, nghe lời nói trên đây nhận là bực phước điền thanh tịnh, bèn đem của cải cung kính dâng cúng mãi trong thời gian chưa rõ họ là sái quấy!

Kẻ ác này đồng với kẻ dối lịnh vua trong ví dụ kia. Sau khi ăn uống xong, họ ở chỗ đông người thường luận bàn việc vua, việc giặc, việc ăn mặc, việc dâm dật, việc phụ nữ, việc thuốc men, việc rượu trà, việc nhựt thực nguyệt thực, việc nhà vua đi về, việc dòng họ, việc ngày tốt xấu v.v... Ngày đêm họ luôn suy tính luận bàn những việc như vậy, không có chánh niệm chánh huệ, hư mất oai nghi, ngủ mê lăn lộn miệng chảy nhớt dãi. Lúc thức tưởng nghĩ gì, lúc ngủ họ mơ thấy việc ấy. Đến lúc thức dậy, họ tụ nhau luận bàn chiêm bao tốt xấu. Họ đi đứng hành động không khác người thế tục. Họ nói không nhằm lúc, tâm niệm buông lung, thích đến xóm đông, đến nhà giàu sang. Họ không giữ được giới cấm của Phật. Họ riêng nói pháp cho phụ nữ. Lúc nói pháp họ sanh nhiễm tâm, được cúng dường nhiều, tham trước luyến ái, chẳng biết hối hận.

Họ được cúng thí tốt thời ca ngợi, trái lại thời chê trách.

Lúc họ gặp nhau bèn xem đồ được cúng của nhau. Họ hỏi nhau hôm nay thí chủ cúng món chi? Cho ai? Tiền bạc đồ dùng nhiều hay ít?

Đây gọi là hạng chẳng tu hành, cũng gồm cả lỗi hủy báng chánh pháp.

Nầy Đại Ca Diếp! Với hạng người ngu ác trên đây, các ông phải có lòng xót thương họ. Vì họ sẽ phải bị quả báo rất khổ não”.

-Tôn giả Đại Ca Diếp bạch rằng: “Thế Tôn! Rất lạ thay, những người ấy được nghe kinh pháp nầy, mà họ không có lòng yểm ly!”

- Nầy Đại Ca Diếp! Nếu là kẻ có bốn điều sau đây, thời dầu được nghe kinh pháp nầy, nhưng họ vẫn không yểm ly. Đây là bốn điều: nhiều phóng dật, không tin chắc nghiệp quả, không tin chắc đại địa ngục, không tin chắc mình sẽ chết.

Lại có kẻ vì có bốn điều dưới đây nên không yểm ly: lúc tráng niên khỏe mạnh tự cậy sức mạnh, mê say dục lạc, ham uống rượu, không suy gẫm quan sát để hiểu biết.

Nếu Tỳ Kheo có bốn điều dưới đây thời hủy báng Vô thượng Bồ đề: ác nghiệp thành thục chẳng biết phát lồ chẳng rành nghiệp quả ác, làm uế dục với Tỳ Kheo Ni, cậy có Hòa Thượng A Xà Lê được nhiều người kính mến, theo thầy học tập vì tật đố mà khinh chê thầy là ít học.
Nầy Đại Ca Diếp! Nếu có người được một pháp sau đây thời trọn nên bực Sa Môn, Bà La Môn: đối với tất cả pháp, tâm vô sở trụ.

Nầy Đại Ca Diếp! Ví như có người rơi trên chót núi, bèn cho rằng không có mặt đất cây cối rừng rậm, chỉ tưởng trống không mà dứt hơi thở.

Những kẻ chấp pháp cũng như vậy. Nếu chấp có nhãn, nhĩ v.v... cùng chấp có tướng nhãn, nhĩ v.v... hoặc chấp sắc, thọ v.v... hoặc chấp trì giới, đa văn, tàm quý, tu hành, được Bồ đề v.v... Đây đều là không phải pháp của Sa Môn, Bà La Môn. Nếu có tưởng chấp thời bị làm hại. Những gì làm hại? Chính là tham, sân, si vậy.

Nếu chấp tướng nhãn, nhĩ v.v... thời thấy có sắc, thanh v.v... khả ái hay không khả ái, tất bị nhãn, nhĩ v.v... làm hại. Đã bị hại thời rất bị hại nơi trong vòng địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, nhơn và thiên.

Do đâu mà bị hại? Do tưởng chấp.

Sao gọi là tưởng chấp? Chính là chấp ngã và ngã sở, chấp nam, nữ, địa, thủy, hỏa, phong, chấp thây chết xanh bầm, tan rã, xương trắng, chấp thắng giải thoát, chấp kia có phần ít giải thoát, đây không phần ít giải thoát, chấp hiện chứng, ta tùy niệm khác với quá khứ, khác với hiện tại, ta là quá khứ, ta là hiện tại, nhẫn đến chấp Niết Bàn, thấy ta được Niết Bàn, với các pháp sanh tưởng chấp.

Nầy Đại Ca Diếp! Tóm lại, kẻ chấp trước thời với chỗ nào cũng sanh niệm tưởng, nhẫn đến trong tánh không, họ vẫn có tất cả tưởng niệm. Đây đều chẳng phải pháp Sa Môn, Bà La Môn, đều chẳng phải hạnh Sa Môn, hạnh Bà La Môn.

Nầy Đại Ca Diếp! Như Lai nói pháp Sa Môn, Bà La Môn như hư không cùng với mặt đất. Vì hư không trọn không nghĩ rằng ta là hư không. Cũng vậy, bực Sa Môn, Bà La Môn trọn không tự nói ta là Sa môn, Bà La Môn. Các pháp cũng chẳng tự nói là pháp Sa Môn, Bà La Môn. Chẳng tạo tác chẳng trừ bỏ, đây gọi là Sa Môn, là Bà La Môn.

Nầy Đại Ca Diếp! Như có kẻ giữa đêm tối múa tay chơn, động đầu mặt, rồi nói rằng ta đùa cợt thế gian! Ta đùa cợt thế gian!

Ý ông thế nào, họ đùa cợt ai?

- Bạch Thế Tôn! Kẻ đó tự đùa cợt lấy họ, vì giữa đêm tối không có ai để họ đùa cợt cả.
- Nầy Đại Ca Diếp! Cũng vậy, nếu có Tỳ Kheo đến a lan nhã, hoặc đến dưới tàng cây, nhà vắng, đất trống, quán tưởng rằng nhãn, nhĩ v.v... đều là vô thường, sắc, thinh v.v... cũng đều vô thường. Ta thẳng đến Niết Bàn.
Các Tỳ Kheo ấy tự luống khổ nhọc không phải thật hạnh của Sa Môn. Vì họ có rất nhiều tà chấp.

Họ biết tướng nhãn, nhĩ v.v... rồi vì muốn diệt nhãn, nhĩ v.v... mà tu tập nhọc nhằn. Nếu ở nơi căn, trần, thức, ba chỗ đó mà biết rành thời sanh niệm phân biệt đối với ba chỗ ấy. Nếu đã ở nơi chỗ thấy biết mà sanh niệm phân biệt thời làm thế nào được tâm nhứt tánh cảnh.

Nầy Đại Ca Diếp! Thậm thâm Bồ đề rất khó đến khó vào, khó có đủ tư lương.

Thế nào gọi là tâm nhứt tánh cảnh? Suy tìm cùng khắp nhẫn đến một pháp cũng là bất khả đắc. Nghĩa là nhãn, nhĩ v.v... đều chẳng thể có thật. Tất cả pháp đều chẳng có thật. Vì bổn tánh như vậy. Tâm tánh vốn bất sanh, tất cả các pháp đều không có thật nên tâm đó bất khả đắc.

Vì nếu quá khứ, hiện, tại, vị lai là vô sở đắc thời là vô sở tác.

Thế nào gọi là vô sở tác? Hoặc cũ hoặc mới đều chẳng thể tạo tác nên gọi là vô sở tác.

Trong đây, quá khứ tâm không giải thoát, hiện tại tâm không giải thoát, vị lai tâm không giải thoát, tùy chỗ có tâm đều vô sở đắc, đây là tâm nhứt tánh cảnh, chính đây gọi là nhập vào số của tâm vậy.

Nầy Đại Ca Diếp! Sẽ có hàng tứ chúng chấp cho rằng nhãn, nhĩ v.v... là diệt hoại. Đối với các uẩn chấp là vật có thật.

Như Lai nói các uẩn dường như cảnh chiêm bao. Nhưng họ lại bảo chiêm bao là thật có, vì thế gian nói có chiêm bao; nếu không chiêm bao, lẽ ra mọi người không có sự mộng tưởng để biểu thị. Do đây chúng ta trong lúc ngủ mơ sanh mộng tưởng. Thật vậy, vì các uẩn có sở nhơn nên gọi là như chiêm bao. Nếu uẩn đã không, thời chẳng nên nói các uẩn dường như cảnh chiêm bao!

Những kẻ ngu si kia cho chiêm bao là thật có. Họ nghe kinh pháp này bèn hủy báng. Trong hạng này lại có Tỳ Kheo Ni đối với các nhà thí chủ, vọng xưng rằng ta là bậc A La Hán. Hoặc vì y cứ nơi trí thô cạn, họ nói hiện chứng được. Hoặc có Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di nghe kệ tụng trong kinh luật rồi nói tôi hiện chứng.

Nầy Đại Ca Diếp! Lúc đó, hoặc có Tỳ Kheo đã thường ở a lan nhã trải qua hai ba mươi năm tinh tấn tu tập, vì Phật pháp mà họ đến nơi Ưu Bà Tắc mới có lòng tin vừa được một ngày, rồi chỉ dùng lời không mà xướng thuyết lẫn nhau. Họ bảo rằng vì không không nên ta biết khắp tất cả, ta biết khắp tất cả!

Hoặc có Tỳ Kheo nghe kinh pháp này rồi luận nói với nhau. Có người nghe sanh lòng hãi sợ, lại nói những người tại gia cùng xuất gia chẳng nên gần gũi các vị ấy, phải xa lìa, vì chẳng phải giáo sư.

Hoặc có người giảng nói pháp lý thậm thâm lại bị hàng tại gia xuất gia khinh tiện bỏ rơi.

Hiện nay đây Phật nói phạm hạnh thắng diệu còn ít người biết, huống là đời vị lai đến cả người biết chút ít cũng đã qua đời. Lúc đó, một ngàn, hai ngàn vị Tỳ Kheo thuyết pháp khó có được một người hiểu biết đúng thật tin nhập diệu pháp. Trong hàng đó, hoặc có Tỳ Kheo hoặc đến đỗi không nói được suông câu huống là hiểu rõ.
Nầy Đại Ca Diếp! Lúc đó, hàng tại gia, xuất gia chung nhau khinh hủy giáo pháp nầy.

Nếu có Tỳ Kheo tinh tấn vì thêm lành dứt ác, nên bớt ngủ nghỉ, đầu hôm cuối đêm tinh tấn tu học. Các vị này tất bị kẻ khác ganh ghét chê bai hoặc giết chết. Những kinh pháp như đây sẽ diệt mất. Hàng Tỳ Kheo đúng pháp cũng đều tiêu diệt. Trong lúc đó, người có trí thanh tịnh vô nhiễm hiểu rõ diệu pháp, phải tôn trọng kinh pháp này, tin sâu cung kính, cùng nhau họp ở nơi a lan nhã.”

Bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:
“Pháp lành của Phật dạy
Hiệp với đệ nhất nghĩa
Rằng uẩn không chắc thật.
Nên xem nó như mộng.
Đời sau, các Tỳ Kheo
Lòng ganh đua lăng xăng
Không phân biệt tôn ti
Chỉ luống có danh tự.
Lời Tỳ Kheo nói ra
Tại gia cũng nói vậy
Giáo pháp lúc bây giờ
Đạo tục đồng cùng nói.
Tỳ Kheo bảo kẻ tục
Ông hiểu pháp hi hữu
Chính là Phật Bồ đề
Đã phát quả Sơ địa!
Lòng tự cho thấy pháp
Gần gũi người tại gia
Đây dâng cúng Tỳ Kheo
Đồ cúng dường tối thượng.
Các Tỳ Kheo này nói
Tất cả lời đều thật
Cùng tại gia thân nhau
Rằng ta đã thấy pháp.
Người ở đời vị lai
Vì lợi dưỡng xuất gia
Chẳng tuân theo chánh pháp
Hủy hoại Bồ đề đạo.
Ta đem đạo dạy cho
Gần ta chớ theo ai
Ít lâu ngươi sẽ được.
Như chỗ ta đã được.
Đây là ngôi tịch tịnh
Ta nói rõ cho ngươi
Trong đại chúng đông người
Làm hư giáo pháp Phật.
Ví như bọn giặc cướp
Lòng hung dữ hiểm độc
Đánh phá thành xóm làng
Cũng cướp tụ lạc lớn.
Tỳ Kheo nầy cũng vậy
Vô trí, nhiều ngu si
Huệ ít hay phạm lỗi
Chấp ngã chấp thọ mạng.
Rời xa giáo pháp Phật
An trụ trong kiến chấp
Tự xưng A La Hán
Đầy lòng tăng thượng mạn.
Họ ở giữa đại hội
Đối trước chúng Tỳ Kheo
Khoe mình nhiều trí huệ
Danh tiếng ít người có.
Lúc đó có Tỳ Kheo
Hoặc thật hành đúng pháp
Bị họ ghét chê bai
Bác không phải Phật tử.
Chư Phật đại Bồ đề
Lúc đó bị hủy báng
Chư Thiên lòng buồn lo
Thường hướng nhau than thở.
Chư Thiên tin chánh pháp
Thấy mất chánh pháp luân
Của Thích Ca Văn Phật
Đau lòng lăn trên đất.
Chư Thiên ca ngợi Phật
Cùng tán thán pháp môn
Khen ngợi phước điền Tăng
Con yêu của chư Phật.
Chúng ta chẳng còn nghe
Pháp nhiệm mầu của Phật
Thích Ca đã diệt độ
Không hiểu ôm lòng mê.
Tứ Thiên, Đao Lợi Thiên
Vang lên tiếng tăm lớn
Phổ cáo cùng chư Thiên
Đuốc pháp nay sắp tắt.
Các Ngài được nghe Phật
Nếu chẳng gần Như Lai
Hàng Thiên, Long sau này
Sẽ ôm lòng hối hận.
Trải qua vô số kiếp
Vì mình cũng vì người
Chịu đủ điều khốn khổ
Rồi sau mới thành Phật.
Đây là lời chư Phật
Vì giáo hóa chúng sanh
Giảng nói thiện pháp môn
Nay đây sẽ ẩn mất.
Kẻ giả dối ra đời
Gây nhiều tội đáng sợ
Là ma sứ, ác ma
Tha hồ nói lời ác.
Dua dối nhiều ngu si
Phỉnh gạt người khờ dại
Hoặc giận hoặc chẳng hờn
Chê Thầy, chê chánh pháp.
Nghe tiếng Trời truyền xướng
Các cõi trên đều buồn
Tứ Vương Thiên, loài người
Cũng đều cưu sầu khổ.
Thần Dạ Xoa nhóm họp
A Tra Phiệt Để thành
Kêu lên tiếng hãi hùng
Đôi mắt đồng rơi lệ.
Đền đài châu báu đẹp
Nghiêm lệ của chư Thiên
Thảy đều mất quang huy
Đen tối như đống đất.
Cung điện xưa xinh đẹp
Rất đáng mến đáng ưa
Nay mất cả oai quang
Nhìn xem không còn thích
Chư Thiên cùng nhau đến
Xưa kia chỗ Phật sanh
Lăn trên đất kêu gào
Càng thêm sầu thêm khổ.
Ta từ trời xuống đất
Đi qua các quốc thành
Phật pháp đều trầm luân
Nhìn khắp chẳng còn thấy.
Khắp cả Diêm Phù Đề
Chánh pháp đã suy tàn
Bức não người xuất gia
Nên chư Thiên than khóc.
Cung trời bảy ngày trọn
Nơi nơi mất oai quang
Chư Thiên cũng bảy ngày
Thường buồn rầu than khóc:
Than ôi đấng Đại Hùng!
Xưa tôi từng gặp Ngài
Nào ngờ nay chẳng thấy
Lời Ngài cũng thành không.
Phật thường ở Xá Vệ
Chúng tôi đến kính lễ
Nay thấy chỗ nhớ Người
Càng thêm buồn than khóc.
Và đây là rừng Lộc
Phật xưa ở nơi đây
Chuyển Tứ đế pháp luân
Chúng tôi thân nghe thấy!
Nay thế gian tăm tối
Chẳng kính mến lẫn nhau
Đã gây tạo tội nhơn
Tất sanh ba ác đạo.
Trên trời nhiều cung điện
Nay đều trống vắng người
Chúng sanh Diêm Phù Đề
Không chủ, không ai cứu.
Chỗ kinh hành của Phật
Nay hủy hoại hoang vu
Pháp Vương đã Niết Bàn
Thế gian mất an lạc
Giữa chúng trời Đao Lợi
Thiên Chúa Thích Đề Hoàn
Lòng khổ não ưu sầu
To tiếng than thở khóc.
Như vậy hàng Thiên chúng
Thường tán thán Như Lai
Tự hận xa Thế Tôn
Từng là Thầy thuyết pháp.
Không ăn cam lồ được
Cũng tuyệt tiếng đờn ca
Hàng chư Thiên như đây
Lòng sầu cả sáu tháng.
A Tu La nghe nói
Chánh pháp đã trống hư
Bèn kêu gọi lẫn nhau
Đem binh đánh Đao Lợi.
Diêm Phù các vua chúa
Hủy hoại Phật luật nghi
Chính trong thời kỳ nầy
Trời cùng Tu La chiến.
Sanh vào trong ác đạo
Có rất đông Tỳ Kheo
Cũng nhiều Tỳ Kheo Ni
Chịu đủ mọi sự khổ.
Tại gia phạm các tội
Cư sĩ phá thi la
Tranh bài bác lẫn nhau
Do đây đọa ác đạo.
Phụ nữ làm việc ác
Đều cũng vào tam đồ
Lúc hưng thạnh việc này
Thế gian chẳng an tịnh.
Có lúc qua tụ lạc
Hoặc trốn vào núi rừng
Vì lo sợ nhọc nhằn
Mọi người thọ ngắn yểu.
Khắp nơi nhiều trộm cướp
Sự đói khát lan tràn
Lúa má lại mất mùa
Thêm sâu keo phá hại.
Đời nhiều nghèo đói khổ
Loài người lúc chết rồi
Ngạ quỉ nhiều sanh vào
Chịu biết bao khổ sở.
Những đồ cúng chùa tháp
Vật dâng tứ phương Tăng
Lúc đó các Tỳ Kheo
Cùng nhau chia lấy hết.
Sau khi Phật diệt độ
Khổ như thế dẫy đầy
Phải sớm cố siêng năng
Chớ nhìn lui trở lại.
Bao nhiêu kẻ ngu dại
Người không huệ không căn
Do nghiệp ngu đã thành
Sớm đọa vào ác đạo.
Phải thích giảng đọc tụng
Trí huệ do đây sanh
Người tu huệ tu tâm
Mau sanh cõi lành tốt.
Thường dùng trí quán sát
Học đúng theo lời Phật
Lìa hẳn những buộc ràng
Sớm được Niết Bàn đạo.
Chánh pháp chẳng còn lâu
Phải gắng tinh tấn tu
Phật nói đã cạn lời
Gấp gẫm suy chơn chánh.
Khi kiếp này đã qua
Cả sáu mươi đại kiếp
Hiệu Phật chẳng được nghe
Làm sao có ưa thích.
Đến thời kỳ cơ cẩn
Sự đói khổ không cùng
Dầu cho đến mẹ con
Cũng giết nhau ăn thịt.
Lúc đó đến con đẻ
Kinh hãi đi chẳng yên
Dầu ở trong nhà mình
Vẫn lòng lo sợ sệt.
Thấy nghe những việc này
Rõ kia sanh tử khổ
Ai là người có trí
Mà lại thích lại ưa.
Vô minh là gốc sanh
Phụ nữ là gốc dục
Thân là cội gốc khổ
Do đây phải xa lìa.
Trong đời chúng sanh ngu
Say đắm nơi nữ dục
Người lìa được ngu si
Sẽ được Niết Bàn đạo.
Lúc giảng nói pháp nầy
Chẳng bị quả báo ác
Vì bác không nhơn quả
Nên phải sa ác đạo.
Pháp công đức vô lậu
Không không vô sở đắc
Tịch tịnh vốn không bền
Nên phải mau hiểu rõ”.

Phật bảo Đại Ca Diếp: “Nếu có Tỳ Kheo hoặc người nào có thể trọn nên pháp đệ nhứt nầy mà cầu pháp vô lậu, thời nên bảo rằng: đối với tất cả pháp, tâm không chỗ trụ.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát phải kiên cố tu tập.
Thế nào là kiên cố? Thế nào là tu tập?
Kiên cố là tâm kiên cố và tinh tấn kiên cố.

Thế nào gọi là tâm kiên cố? Bồ Tát nghĩ rằng: cúng dường một đức Phật nhẫn đến cúng dường cả hằng hà sa số chư Phật rồi sau mới phát một niệm cầu Phật đạo, sau đó lại trải qua hằng hà sa số kiếp có một đức Phật hiện ra đời, vì phát hằng hà sa số tâm nguyện nên một lần được thọ thân người, nhẫn đến thọ hằng hà sa số thân người nghe pháp một câu phát trí huệ sáng suốt, được lợi ích lớn nơi đạo Vô thượng Bồ đề.

Bồ Tát nên phát tâm kiên cố như vậy.

Bồ Tát lại dùng nhiều phương tiện để nhiếp lấy trí huệ của Phật, dùng nhiều khổ hạnh để trông cầu, nhiều khổ hạnh để nhiếp thọ Phật trí. Bồ Tát phải có tâm kiên cố như vậy.

Nầy Đại Ca Diếp! Nay Phật vì ông mà nói ví dụ. Những người trí do ví dụ mà được hiểu nghĩa trên đây nói về sự nhờ nhiều khổ hạnh mà có thể được Vô thượng Bồ đề, trải qua hằng hà sa số kiếp không nên thôi nghỉ. Nếu hằng hà sa số kiếp học tập mãi không thôi nghỉ, thời có thể hiện chứng Vô thượng Bồ đề. Bồ Tát nên phát tâm kiên cố như vậy để thêm thế lực sách tấn, vĩnh viễn không rời bỏ đạo Vô thượng Bồ đề.

Bồ Tát đã phát tâm như vậy, đối với phải chỗ không phải chỗ chẳng nên chấp lấy. Vì chấp lấy thời trở ngại đạo Vô thượng. Nếu Bồ Tát không chấp lấy phải chỗ không phải chỗ thời sớm được Vô thượng Bồ đề.

Nầy Đại Ca Diếp! Ví như có người đem của báu đầy cả Đại Thiên thế giới dùng bố thí. Nếu có người tin và thọ trì kinh điển thuận Bồ đề của Phật nói, thời phước của người này hơn người bố thí kia.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát lại có tâm kiên cố, nhẫn đến tâm kiên cố này cũng bất khả đắc. Do đây sự tu hành của Bồ Tát chẳng nên thôi nghỉ.

Bồ Tát phải tu tập nhiều đến bao nhiêu? Tùy có bao nhiêu pháp tu tập. Nếu còn có một niệm không thể thấu rõ thời đều phải tu tập. Vì những pháp tu tập đó không biểu thị được, dầu vậy nhưng là pháp tu tập tối thắng, nghĩa là tâm tánh kiên cố vậy”.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Vô tâm, khởi tâm tưởng
Sẽ có bố úy lớn,
Ta sẽ thành, chẳng thành?
Việc này sẽ thế nào?
Do thường suy thường nghĩ
Kẹt ở nơi một bên
Hủy báng đạo chánh pháp
Nên chẳng được Bồ đề.
Đây là tâm giải đãi
Chẳng phải tướng Bồ đề
Người nầy nghi tất cả
Nghi Phật đến Thanh Văn.
Chẳng tu mà mong cầu
Thánh Hiền các Phật pháp,
Chẳng phải do ngôn thuyết
Thành được quả an lạc.
Cần phải có tin ưa
Mới thành được đại pháp,
Chẳng phải chỉ tâm lường
Mà được pháp thắng diệu.
Do một pháp thành được
Tất cả hạnh đã tu,
Biết thắng pháp kia rồi
Vì Phật nên siêng tu.

Nầy Đại Ca Diếp! Do có thể thành tựu pháp này, Bồ Tát không gần gũi cúng dường chư Phật, tự biết chắc rằng tôi sẽ thành Vô thượng Chánh giác.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia có ba pháp tu tập có thể lợi ích đạo Bồ đề: vì nhứt thiết trí nên tin sâu phát nguyện, chẳng đắm trước nghiệp tại gia và giữ chắc năm giới.

Bồ Tát tại gia có đủ ba điều trên thời có thể thành sáu pháp: được báo hiền thánh, chẳng câm, chẳng ngọng, chẳng điếc, nghe pháp mau hiểu, đi đứng đoan nghiêm, lòng tin sâu chắc, nơi pháp thậm thâm chẳng kinh sợ, khi nghe pháp dễ hiểu dễ ngộ và mau được bực bất thối.

Đối với sáu pháp trên đây, phải khéo biết có năm điều chướng: lời ly gián, vọng ngữ, không có chí nguyện, tật đố và đắm trước ngũ dục.

Bồ Tát tại gia lại có ba pháp cần tu hành: thường có lòng muốn xuất gia, nên phải cung kính tôn trọng các bực Sa Môn, Bà La Môn, nếu người thuyết pháp chẳng phải đồng loại thời nên lánh xa, vì chẳng nên học tập theo những pháp tà ngoại chẳng phải Phật đạo.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát lại phải tu học ba pháp: thường tùy thuận chư Phật, vì giảng dạy người khác nên tự mình siêng tu hành, tập rèn lòng từ đối với chúng sanh.

Bồ Tát lại phải gần gũi ba pháp: lìa hẳn sự đánh đập, chẳng mắng nhiếc người và ban sự vô úy cho người đương kinh sợ”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Chẳng gần người hạ liệt
Thấy người chẳng chánh trực
Liền phải gấp lánh xa
Như lánh xa rắn độc.
Chẳng theo học đạo khác
Phi lễ phải xa lìa
Dường như thấy chó điên
Vì phải đọa ác đạo.
Nếu chấp trước theo người
Đồng họ đi đường ác
Nghe pháp “không” thắng diệu
Phải có lòng thích ưa.
Với Tỳ Kheo không tịch
Nên cung kính tôn thờ
Thêm lớn sự đa văn
Mà được sanh trí huệ.
Bực gần gũi Bồ đề
Mọi người phải kính lễ
Gặp qua để học hỏi
Sớm sanh những căn lành.
Muốn trí huệ thêm lên
Như hoa sen trong nước
Phải nghe nhiều chánh pháp
Căn lành lớn càng thêm.
Do trí huệ thêm nhiều
Có thể dứt hữu lậu
Thành oai đức vô úy
Đại trí rất tinh cần
Vì lợi ích mọi người
Tự mình thành lợi ích,
Người tại gia phải bỏ
Đừøng đánh đập chúng sanh.
Phát tâm cầu Bồ đề
Nơi pháp không thối chuyển,
Thân không bịnh, xinh đẹp
Mọi người điều kính ưa.
Nếu tu tập lòng từ
Thoát khỏi ba ác đạo,
Cõi trời Đao Lợi kia
Hưởng quả vui sung sướng.
Thân trời nếu đã chết
Chẳng sa đọa tam đồ
Sẽ sanh trong loài người
Nơi nhà sang tôn quí,
Thân đoan nghiêm xinh đẹp
Chẳng bị người khinh chê,
Thiên, Long theo hộ trì
Tu hành đúng chánh pháp,
Thọ hưởng nơi thắng diệu
Người kính trọng mến thương,
Giấc ngủ được an lành
Lúc thức lòng an ổn,
Vì chư Thiên ủng hộ
Nên chẳng sợ chẳng kinh,
Pháp rộng lớn trên đây
Nhiều lợi ích như vậy.
Hàng tại gia xuất gia
Lại có lợi ích lớn
Làm nẩy nở trí huệ
Căn lành cho mọi người,
Người sợ làm cho an
Đưa đến Vô thượng quả.
Chỉ cầu nhứt thiết trí
Chẳng mong mỏi cõi trời,
Người này được tương ưng
Chánh đạo cùng chánh huệ,
Vì có căn lành này
Chẳng còn sa ác đạo.
Được trí được tam minh
Khéo học ba vô lậu
Trọn nên những công đức
Như chư Phật đã thành.
Đấng tôn quí trong đời
Mọi người cung kính lễ
Người lễ kính Như Lai
Là bực nhứt trong chúng.
Nếu người còn tại gia
Phát được tâm Vô thượng
Vì họ nói pháp yếu
Ông nên lắng nghe đây.

Nầy Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia phải có ba điều: xa lìa những sự buông lung chơi bời theo thế gian, cho tặng lẫn nhau cùng lựa chọn ngày lành giờ tốt, nên thanh khiết tránh nhận lãnh nhiều và phải nên tinh tấn siêng học chánh pháp.

Hàng tại gia lại phải ba điều: chẳng trở ngại người thuyết pháp, phải khuyến thỉnh người thuyết pháp và thường thắp đèn đuốc.

Và trọn chẳng được làm ba điều này, nếu làm thời sẽ mang thân phụ nữ: chẳng được ngăn trở mẹ đến nghe chánh pháp và ra mắt Tỳ Kheo, chẳng được ngăn trở vợ ra mắt Tỳ Kheo và đi nghe chánh pháp; chẳng được phạm chỗ phi đạo của vợ”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Nên thường có lòng tin
5Thắp sáng đèn với đuốc
Bèn được đôi mắt Phật
Thanh tịnh không cấu nhơ.
Do nơi mắt thanh tịnh
Rõ các pháp sở tri
Vì rõ được sở tri
Nên biết pháp quá khứ
Biết hiện tại cũng vậy
Chẳng phân biệt vị lai
Không có ba thứ tướng.
Có ba thứ tướng này
Bỏ lìa tướng thứ ba.
Tướng gọi là vô tướng
Đều đồng là một nghĩa.
Phật dầu nói chư căn
Nhưng pháp không căn bản
Nơi đây sanh phân biệt
Thời mất đạo Bồ đề.
Tịnh tu Phật nhãõn rồi
Hiện chứng tất cả pháp
Câu đây là Bồ đề
như vừa rồi khai thị.
Pháp không khai thị được
Cũng không hủy hoại được
Các pháp như hư không
Nên nói là khai thị.
Phật tuyên nói nghĩa này
Để dạy chúng tại gia
Thường thắp sáng đèn đuốc
Được Phật nhãn rõ ràng.
Chẳng chướng người thuyết pháp
Giáo pháp của Thích Ca
Trọn chẳng vào tam đồ
Chẳng mắc sanh manh báo.
Thường hay cầu thỉnh người
Tuyên dương pháp tối thắng
Do sức căn lành này
Chuyển pháp luân Vô thượng.
Nếu có người với mẹ
Ngăn trở nghe pháp lành
Thọ thân nữ xấu xa
Đui gù nhiều tội lỗi,
Chẳng thấy được màu sắc
Cũng chẳng nghe tiếng tăm
Ở nơi chỗ tối tăm
Không khác loài dơi chuột.
Với vợ sanh đố kî
Ngăn trở việc tu hành
Mãn thọ sau khi chết
Sẽ mang thân gái xấu:
Tóc vàng, tròng mắt xanh
Đen điu mắt mù lòa
Chưn què, lòng độc ác
Tai điếc, miệng nhiều lời,
Nhiều tội lỗi như đây
Sớm có thân xấu ác
Do dục nhiễm nhân duyên
Mà bị chồng ghen ghét.

Này Đại Ca Diếp! Tại gia Bồ Tát không nên làm ba điều này: những đồ vật bố thí của người khác không luận nhiều ít tốt xấu, nếu người chủ chẳng mời thỉnh thời chẳng nên đem bố thí, người khác muốn xuất gia chẳng được làm trở ngại, còn người chưa xuất gia nên khuyên bảo xuất gia, thấy người xây dựng chùa tháp nên trợ giúp, chẳng được nhơn việc xây cất mà lạm lấy tiền của hay đồ vật”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Của cải người bố thí
Không phải chỗ chẳng cho
Chỗ thí chẳng được ngăn
Lạm dụng thời mắc tội
Nên ở trước thí chủ
Vòng tay đứng thẳng ngay,
Trong đây nếu thiếu người
Cung cấp cho tăng chúng,
Phải theo lời thí chủ
Đem công giúp cho người,
Đồ uống cùng món ăn
Nhẫn đến thứ rẻ mọn
Đúng theo lòng thí chủ
Chớ để họ oán hờn.
Nếu ai muốn xuất gia
Hoặc con hoặc quyến thuộc
Bồ Tát nên thuận theo
Chẳng nên làm trở ngại.
Nguyện chúng sanh an lạc
Nguyện đặng chứng Niết Bàn
Bổn nguyện tôi được tròn
Nguyện thuyết pháp vô thượng.
Lúc biết mình có lỗi
Chớ để thân tâm nhơ
Chớ mãi mãi lo rầu
Mà bị phiền não nhiễm.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia lại chẳng nên làm ba điều này: chẳng nên buôn bán người nam người nữ, chẳng nên đem thuốc độc cho người, chẳng nên gần gũi những người làm các việc trên”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Chớ buôn bán người nam
Chẳng buôn bán người nữ
Thuốc độc chớ cho người
Người làm phải tránh xa.
Vì làm khổ chúng sanh
Chư Thiên thừng quở trách,
Không luận đến xứ nào
Lòng lo sợ bị hại.
Hằng ngày thêm buồn lo
Nạn khổ bức thân thể
Chết yểu tự diệt vong
Do đây chẳng nên phạm.
Lỗi nầy và tội khác
Phật biết rõ nguyên nhơn
Lược nói một ít phần
Dạy răn chư Bồ Tát.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia lại chẳng nên làm ba điều dưới đây: chẳng nên đến nhà dâm nữ, chẳng nên gần gũi những người mai mối, chẳng ở chỗ hàng thịt sát sanh”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Chẳng đến nhà dâm nữ
Nơi nhơ uế buông lung
Người đời sẽ chê bai
Vì gần gũi tệ dục
Đế đó, người trí biết
Ắt quở tách rầy la
Chiêu họa hại thân mình
Do đây thườn chết sớm.
Lại chẳng nên gần gũi
Kẻ mai mối gái trai
Người cưới vợ lấy chồng
Gần họ bị khi dễ.
Nhà sát sanh hàng thịt
Cũng phải chánh chớ qua
Nơi đó người khôn ngoan
Không bao giờ ca ngợi.
Những tội lỗi sâu nặng
Như Lai biết rõ ràng
Vì những người lỗi lầm
Nay Phật nói như thật.
Giáo pháp của Phật dạy
Để tử Phật phải rành
Đúng theo pháp thọ trì
Chỗ tu hành kết quả.
Chúng sanh tu thánh đạo
Mau đến quả Niết Bàn
Phật giảng cho hạng này
Chẳng phải vì người ác.

Này Đại Ca Diếp! Có ba điều Bồ Tát tại gia phải thật hành: ở nhà nên quan sát thân mạng của mình giả tạm như khách; với của cải đã bố thí có quan niệm như được chứa cất, với của cải chưa bố thí xem như xa lìa ta cả trăm do tuần, chẳng có quan niệm chứa của để cho vợ con”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Thường quan sát sự chết
Mạng tôi chẳng còn lâu
Sản nghiệp cùng của tiền
Nên thí gieo phước đức.
Của chẳng để vợ con
Cũng chẳng vì thân mình
Đem bố thí cho người
Được phước đức bền chắc.
Ân cần cầu Phật đạo
Chẳng sanh lòng cống cao
Nếu rời các pháp lành
Thường mang lấy tổn hại.
Như trẻ thơ đùa giỡn
Ăn chút ít chẳng no
Pháp vị còn mỏng manh
Dầu tin nhưng khó vững.
Nếu tu chẳng dõng mãnh
Cách đạo thiệt xa vời,
Hoằng pháp nếu chẳng thôi
Gọi là pháp rốt ráo.
Nay Phật vì đại chúng
Nói những pháp môn này
Nếu ai hiểu rõ ràng
Là bực nhứt thiết trí.
Dùng trí khéo quan sát
Lòng nhàm lìa nơi thân
Thường chánh niệm tư duy
Thời như đối trước Phật.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia thành tựu được ba pháp dưới đây thời chẳng thối chuyển đạo Vô thượng Bồ đề: Cha mẹ chẳng tin Tam Bảo thời làm cho cha mẹ có lng tin, cha mẹ hủy phạm giới pháp thời khuyên cha mẹ giũ giới, cha mẹ tham lam bỏn sẻn thời khuyên cha mẹ bố thí, khen ngợi đạo Vô thượng Bồ đề mà vì người khác thuyết pháp, đây là pháp thứ nhứt được chẳng thối chuyển Vô thượng Bồ đề.

Bồ Tát tại gia biết rõ đáng cúng dường cùng chẳng đáng cúng dường, cúng dường cho người đáng cúùng, chẳng cúng dường cho người không đáng cúng, dầu chẳng cúng nhưng vẫn có lòng từ đối với họ, đây là pháp thứ hai được chẳng thối chuyển Vô thượng Bồ đề.

Bồ Tát tại gia nhọc nhằn làm ra của cải, chẳng phung phí, chẳng để thất phát, chẳng đem cho bừa bãi, phải nên cất giữ kỹ lưỡng. dầu vậy, nhưng đối với các bực Sa Môn, Bà La Môn thanh tịnh cùng các chúng sanh, vẫn bình đẳng bố thí cúng dường, và không làm chướng ngại những người đồng bố thí. Đây là pháp thứ ba được chẳng thối chuyển Đạo vô thượng Bồ đề”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Hàng tại gia Bồ Tát
Cầu Vô thượng Bồ đề
Trọn nên ba căn lành
Thẳng lên Vô thượng giác.
Cha mẹ đối Tam Bảo
Tà kiến không lòng tin
Khuyên cho phát tín tâm
Khiến trụ nơi thắng pháp
Cha mẹ tham bỏn sẻn
Khuyên bố thí làm lành
Phạm giới khuyên giữ gìn
Cũng khuyên tu trí huệ.
Bốn phương nên đi khắp
Thỉnh cầu các pháp sư
Thuyết pháp để độ người
Do đây thêm trí huệ.
Phạm giới khiến giữ giới
Chưa tin khiến được tin
Không huệ khiến chuyên tu
Do đây được bất thối.
Gặp Tỳ Kheo trí huệ
Giữ giới học rộng nhiều
Nên cung kính theo gần
Để thường thường học hỏi,
Do đây hàng cư sĩ
Được bất thối Bồ đề.
Gặp người đức sâu dầy
Hiểu đạo nhiều trí huệ,
Bực này đáng tôn trọng
Thân của đem cúng dường.
Tiêu biểu lònn kính tin
Trước kia Phật từng nói:
Không tin thời không được
Phát đại Bồ đề tâm,
Trí huệ thấy pháp mầu
Mau nên lợi ích lớn,
Ở nơi các pháp diệu
Chứng nhập chẳng khó khăn.
Biết mình cũng biết người
Nơi đây được lợi lớn,
Tương ưng pháp xuất thế
Nên trí huệ càng thêm.
Bao nhiêu những của tiền
Xưa nay thường chứa nhóm
Không phải gìn giữ mãi
Đem bố thí người tu.
Tiền của được sau này
Cũng mang ra bố thí
Bố thí thường tinh tấn
Phật quả ắt mau thành.
Trì giới cùng chúng sanh
Từ tâm đồng bố thí
Bố thí lòng trong sạch
Trọn không chút mong cầu,
Bạc tiền đến ngọc vàng
Đều vui lòng thí cả
Dõng mãnh thí tất cả
Những công hạnh đã làm
Hồi hướng Vô thượng thừa
Bồ đề đại giác đạo.
Cúng dường nếu phi pháp
Dầu bố thí Nhơn, Thiên
Chẳng bằng thuận pháp lành
Cho một người hèn khó.
Tinh tấn vì cầu pháp
Nhờ pháp được tỏ thông
Thắng đạo sanh trí mầu
Chứng Bồ đề vô thượng.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia sau khi phát Bồ đề tâm nếu có ba điều dưới đây thời sẽ qua Thanh Văn thừa mà nhập Niết Bàn: có một hạng người sợ ba ác đạo, xem đạo Vô thượng quá nặng quá khó, không chuyên tu tập những thiện căn đã từng tu tập, chẳng thích cầu pháp lành, nản lòng cho là khổ, đây là điều thứ nhứt. Nếu có điều này thời thối thất Bồ đề tâm mà qua Thanh Văn thừa nhập Niết Bàn.

Có một hạng người lúc làm việc bố thí lòng không hoan hỉ, đã bố thí rồi lại hối hận, cũng chẳng hồi hướng cầu trí huệ Phật. Nếu người có điều thứ hai đây thời thối thất tâm Bồ đề, mau qua Thanh Văn thừa mà nhập Niết Bàn.

Lại có hạng người chẳng chuyên cần tinh tấn thật hành hạnh Đại thừa, chỉ thích cầu học rộng, do thiện căn hạ liệt mau nhập Niết Bàn. Đây là hạng thứ ba thối thất Bồ đề tâm, qua Thanh Văn mà nhập Niết Bàn”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Đã phát Bồ đề tâm
Chẳng tùy thuận chánh hạnh
Thối thất nơi Phật thừa
Vào nơi Thanh Văn đạo.
Vẫn tin đai Bồ đề
Cũng không lòng giải đãi
Do vô trí xan tham
Nên phải bị trở ngại.
Cảm ơn Phật trì giới
Bố thí lòng siêng năng
Ba la mật được thành
Chứng Bồ đề không khó.
Do tâm tạo những ác
Tâm củng thích cúng dường
Tâm chúng sanh nếu bền
Sẽ là thế gian quả.
Nếu lìa được ba lỗi
Hồi hướng đại Bồ đề
Sẽ là bực Thế Tôn
Chứng Bồ đề vô thượng

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia nếu có ba điều dưới đây, thời thối thất đạo Bồ đề, mà bát Niết Bàn nơi Độc Giác thừa: có hạng người dầu đã phát tâm Bồ đề nhưng bỏn sẻn chánh pháp. Có hạng người ham coi hạn coi sao và đoán việc cát hung thế gian. Lại co hạng người vì giải đãi mà không thể tu học khắp các pháp trợ Bồ đề. Những hàng tại gia đã phát tâm đại Bồ đề, nếu có ba lỗi trên thời sẽ thoiá thất Đại thừa mà vào Độc Giác thừa bát Niết Bàn.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Người bỏn sẻn chánh pháp
Chẳng chịu dạy bảo người
Sẽ qua Độc Giác thừa.
Thối thất đạo vô thượng.
Đã tu Đại thừa pháp
Lại xu cát tî hung
Chẳng phải chánh tín tâm
Tất phải xa Phật đạo.
Có thể chuyên tín nhạo
Kiên cố đạo Bồ đề
Trọn không lễ trời thần
Chỉ phụng thờ đức Phật.
Nếu có lòng tịnh tín
Chẳng cầu muốn quả trời
Có thể được Phật thừa
Hiệu là đấùng vô thượng
Nếu lòng thích Bồ đề
Chẳng thờ cúng trời thần
Không luận sanh chốn nào
Thân đẹp xinh tráng kiện.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia vì có ba điều mà thọ lấy thân thể đen xấu: lấy đèn sáng nơi tháp của Như Lai, đối với người tranh cãi kiện tụng mà tỏ vẻ giận dữ, với người đen xấu không can dự đến mình mà lại chê mắng”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Lấy đèn sáng nơi tháp
Hoặc làm tắt đèn thờ
Thọ lấy thân đen điu
Như lông đen chim quạ
Khinh chê người đen xấu
Tôi trắng trẻo anh đen
Do khinh chê nơi người
Thọ lấy thân đen xấu
Phải khéo gìn lỗ miệng
Lỗi họa tự miệng ra
Tùy theo nghiệp đã làm
Sẽ thọ lấy nghiệp báo.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia vì có ba điều sau đây mà phải sanh vào nhà thợ thuyền: tự đã giữ được năm giới, hoặc bị tân khách ép mời mà uống rượi, hoặc tự mời người khác uống, thời sẽ thọ sanh vào nhà thợ thuyền, đây là điều thứ nhứt.

Tự đã giữ được phạm hạnh, lại hòa hiệp người khác khiến họ làm việc uế dục, nên sẽ thọ sanh vào nhà thợ thuyền. Đây là điều thứ hai.

Thấy người siêng năng đọc tụng kinh pháp mà nhà mình lại hưng công rồi bảo kia rằng: Anh nên nghỉ đọc tụng để làm tiếp công việc cho tôi, do đây nên sẽ thọ sanh vào nhà thợ thuyền. Đây là điều thứ ba”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Đem rượi mời người uống
Uống rượu với bà con
Vì uống rượu say sưa
Bèn sanh vào nhà thợ.
Làm kim dao chẳng biết
Nghề khéo khác chẳng rành
Chỉ được ngồi động tay
Trước lò thụt ống bễ.
Tự mình tu phạm hạnh
Bảo người làm việc dâm
Mãn báo đã chết rồi
Sẽ sanh vào nhà thợ.
Làm kim dao chẳng biết
Ống bễ chẳng được làm
Chỉ biết quơ búa to
Đập xuống đe rèn sắt.
Bảo người bỏ đọc tụng
Sau khi đã chết rồi
Thọ sanh nhà thợ thuyền
Đâu óc thường nhu tối.
Chẳng biếtt thụt ống bễ
Cũng chẳng biết đập rèn
Do nghiệp báo khiến nên
Làm hư hại đồ đạc.
Phật có lời khuyên dạy
Nói năng phải gìn lời
Vĩnh viễn chớ dạy người
Làm tất cả việc ác.
Luân hồi sanh tử khổ,
Do tham ái mà ra
Pháp lành phải siêng tu
Lánh xa nhử pháp ác.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia nếu có ba điều dưới đây thời sẽ thọ sanh vào nhà vua chúa sang giàu, thanâ thể đoan nghiêm xinh đẹp, được mọi người kính yêu, thông minh khéo léo siêng năng chẳng biếng trễ: người tại gia vừa mới gặp bực Sa Môn, Bà La Môn lần đầu, liền kính tin cúng dường những vật thực y phục thuốc men đồ nằm cùng những vật cần dùng khác. Đây là điều thứ nhứt.

Người tại gia giữ vững bổn nguyện tu hành đúng như lời nói trọn chẳng vọng ngữ. Đây là điều thứ hai.

Người tại gia đối với bực Sa Môn, Bà La Môn đầy đủ giới hạnh, kính tin cúng dường các bực ấy mà lại có thể thọ học chánh pháp. Đây là điều thứ ba”.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Những người có trí huệ
Thấy bực giới học cao
Phải sanh lòng vui mừng
Thường đi theo học hỏi.
Đã được lời dạy dỗ
Nên đúng pháp cúng dường
Bố thí đồ cần dùng
Trọn không lòng hối hận.
Đây là pháp bền chắc
Cần phải tùy thuận làm
Phật trí được tương ưng
Khó được mà mau được.
Do lòng tin sâu chắc
Thẳng đến đại Bồ đề
Đường trí huệ tu hành
Phật đạo chứng chẳng khó.
Sống trong pháp Vô thượng
Mong được pháp diệu mầu
Phải thọ thất thánh tài
Quả Niết Bàn được chứng.
Sẽ sanh nhà tôn quí
Thân xinh đẹp đoan nghiêm
Ăn mặc đều cao sang
Chứng Niếtt bàn Vô thượng.
Như chỗ Phật khen ngợi
Tu hành tối thượng thừa
Thanh tịnnh diệu Niết Bàn
Đây là quả tối thắng.
Đã tạo nên công hạnh
Quả đẳng lưu chẳng dừng
Trăm ức kiếp trải qua
Nghiệp này cũng chẳng mất.

Này Đại Ca Diếp! Bồ Tát tại gia trọn nên ba điều vun trồng các căn lành nhẫn đến chứng được Vô thượng Bồ đề trọn chẳng thọ vui ngũ dục thế gian:

Người tại gia thọ trì năm giới, không ca ngợi vui ngũ dục với người khác, siêng năng tu tập nghiệp hạnh của mình. Lại phát nguyện rằng: tôi thôi gần gũi tất cả phụ nữ. Từ nay đến khi chứng Vô thượng Bồ đề, nguyện tôi chẳng gặp sự vui ngũ dục thế gian. Đây là điều thứ nhứt.

Người tại gia nghe kinh điển này, sanh lòng tin cầu quả đại Niết Bàn dầu thọ trì giáo pháp này nhưng yêm ẩn chẳng thật hành. Được người khác giảng giải và phát khởi, liền phải xa bỏ việc yêm ẩn mà cố gắng thật hành. Do căn lành này đặng biện tài vô ngại, vô trước. Người này đời hiện tại hoặc lúc lâm chung sẽ được thấy Phật. Sau khi chết sanh lên cõi trời, không bao lâu sẽ chứng được Vô thượng Bồ đề. Đây là điều thứ hai.

Bồ Tát tại gia đem những căn lành mà mình đã có đều hồi hướng Vô thượng Bồ đề, chẳng ưa thích cảnh lục trần, của cải, chức tước, chẳng trìu mến quyến thuộc. Do Tâm vô vi và quả vô vi nên mau chứng Vô thượng Bồ đề. Đây là điều thứ ba.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:

“Tại gia tu năm giới
Khéo giữ khéo hộ trì
Chẳng gần gũi nữ nhơn
Trong đây sanh nhàm chán.
Những pháp môn Vô thượng
Siêng tu chẳng mỏi nhàm
Nếu có lỗi chẳng lành
Mau ăn năn chừa bỏ.
Những căn lành tu tập
Đều hồi hướng Bồ đề
Do công đức lành này
Sớm lìa vui ngũ dục.
Thường được học biết rộng
Đem chánh pháp dạy người
Sanh lòng đại từ bi
Cầu Bồ đề Vô thượng
Đã nghe những lợi ích
Phải sanh niệm hiền lành
Các dục nhiễm nên xa
Sớm được thành Phật đạo”.

Đại Ca Diếp bạch rằng: “Thế Tôn! Kinh pháp này tên là gì? Nay chúng tôi phải phụng trì thế nào?”.

Phật bảo Đại Ca Diếp: “Kinh này tên là “Thuyết Tam Luật Nghi”. Cũng tên là “Tuyên Thuyết Bồ Tát Cấm Giới”. Cũng tên là “Đồng Nhập Nhứt Thiết Pháp”.

Phật nói kinh này rồi, Tôn giả Đại Ca Diếp, tất cả đại chúng, Thiên, Long, Bát bộ v.v...nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI TAM TỤ LUẬT NGHI –
THỨ NHỨT
HẾT

Cùng tác giả Thích Ca Mâu Ni Phật


  1. Kinh Phù-di - Bhùmija sutta (Chỉ nguyên nhân "tu mà không kết quả" thường do sai hướng/thiếu điều kiện đúng pháp hoặc mong cầu lệch; nhấn mạnh nguyên tắc nhân–duyên: đúng phương pháp quan trọng hơn cố gắng mù quáng)
  2. Kinh Ví dụ tấm vải - Vatthùpama sutta (Dùng ẩn dụ Tấm Vải để nói về thanh tịnh tâm)
  3. Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt - Sigàlovàda sutta (Lễ sáu phương và các bổn-phận ở nhà, xã-hội)
  4. Kinh Bạc-câu-la - Bakkula sutta (Bakkula thuật đời sống phạm hạnh thanh tịnh, tri túc và tinh cần bền bỉ; nêu gương "phạm hạnh giản dị" và sức mạnh của nội lực không phô trương)
  5. Tương ưng Chánh cần - Sammappadhāna-saṃyutta (Nhóm bài về bốn chánh cần: đoạn ác, ngăn ác, sinh thiện, tăng trưởng thiện)
  6. Kinh Tập - Suttanipāta (Tuyển tập kinh cổ thiên về thơ/kệ và đối thoại; gồm nhiều phẩm (vagga) với văn phong kệ tụng nổi bật và các đoạn đối đáp hỏi–đáp. Các chủ đề thường gặp: nếp sống xuất ly, chuẩn mực đạo đức, tranh luận/đối thoại tôn giáo và các câu hỏi về cứu cánh)
  7. Đại kinh Thí dụ Lõi cây - Mahasaropama-sutta (Ví cây có vỏ, giác và lõi để chỉ nguy cơ nhầm thành tựu trung gian (lợi dưỡng, danh tiếng, tri thức, định lực) với mục tiêu giải thoát)
  8. Kinh Assalàyana - Assalàyana sutta (Tranh luận chống học thuyết đẳng cấp; bác bỏ "thanh tịnh bẩm sinh", khẳng định giá trị theo nghiệp hạnh/giới hạnh)
  9. Kinh Samanamandikà - Samanamandikàputta sutta (Định nghĩa Sa-môn chân thật theo đoạn trừ bất thiện và thanh tịnh thân–khẩu–ý; không đồng nhất Sa-môn với danh xưng/hình thức)
  10. Trung Bộ Kinh - Majjhima-Nikāya (Tên gọi khác: Kinh Trung Bộ, 中部經)
  11. Tiểu kinh Màlunkyà - Cula Màlunkyà sutta (Ví dụ "mũi tên tẩm độc": bác việc sa đà siêu hình; đặt trọng tâm vào Tứ Thánh đế và mục tiêu đoạn khổ)
  12. Tương Ưng Kosala - Kosala-saṃyutta (Các bài liên hệ vua Kosala, bàn về trị sự, đời sống và pháp hành)
  13. Kinh Đế-thích sở vấn - Sakka-panha sutta (Vua Trời hỏi Phật 6 câu về sân và giải-thoát)
  14. Chuyện Tiền Thân Đức Phật (III) - Jàtaka (Tiếp theo Chuyện Tiền Thân Đức Phật 2, từ chuyện 264 đến chuyện 395)
  15. Kinh Nhập tức, Xuất tức niệm (Kinh Quán niệm hơi thở) - Anàpànasati sutta (Dạy 16 bước niệm hơi thở (thân–thọ–tâm–pháp) và nối trực tiếp với Tứ niệm xứ, Thất giác chi, minh và giải thoát; văn bản nền tảng thiền hơi thở)
  16. Đại kinh Sáu xứ - Mahàsalàyatanika sutta (Khai triển rộng về sáu xứ: không như thật tri thì tham ái tăng trưởng; như thật tri thì ái diệt và đạo lộ mở ra—đặt tri kiến đúng về lục xứ làm nền đoạn tận khổ)
  17. Kinh Tâm hoang vu - Cetokhila sutta (Chỉ ra các chướng ngại khiến tu thiền không tiến ()
  18. Kinh Nhất dạ hiền giả - Bhaddekaratta sutta (Dạy bài kệ "nhất dạ hiền giả": không truy tìm quá khứ, không mơ tưởng tương lai; quán sát như thật pháp hiện tại với chánh niệm và tinh tấn)
  19. Tương ưng Tâm - Citta-saṃyutta (Liên hệ cư sĩ Citta: đời sống cư sĩ thực hành đúng pháp và các vấn đề cốt lõi học–tu)
  20. Đại kinh Đoạn tận ái - Mahàtanhàsankhaya sutta (Khiển trách tà kiến về "thức" như thực thể thường hằng đi tái sinh và giải thích duyên khởi liên hệ thức–danh sắc và cấu trúc hình thành khổ)
  21. Kinh Ghatìkàra - Ghatìkàra sutta (Câu chuyện thời Phật Kassapa về cư sĩ thợ gốm hộ trì cha mẹ và Tam bảo; nêu hình mẫu công hạnh tại gia)
  22. Kinh Hoa Nghiêm phẩm 33: Phật Bất Tư Nghì (Pháp môn không thể nghĩ bàn của Phật)
  23. Kinh Ưu-đàm-bà-la sư tử hống - Udumbarikà-Sìhanàda sutta (Tà-giáo chẳng biết nghe lời giảng-dạy như sư-tử rống của đức Phật)
  24. Đại kinh Khổ uẩn - Mahàdukkhakkhanda sutta (Dục theo ba mặt: vị ngọt, nguy hiểm, xuất ly)
  25. Chương ba pháp - Tikanipāta (Hệ thống theo bộ ba (ba pháp), thường gặp như ba nghiệp, ba căn bất thiện, ba học, hoặc các nhóm ba điều kiện/ba loại hành xử. Vấn đề quan trọng: nhiều giáo lý vận hành theo "tam phần", giúp thấy đạo lộ có cấu trúc thay vì rời rạc)
  26. Kinh Gulisàni - Gulisàni sutta (Chuẩn mực cho vị sống viễn ly khi hòa hợp đại chúng: khiêm cung, tri túc, phòng hộ căn, chánh niệm và tu tập đưa đến định–tuệ)
  27. Kinh Hoa Nghiêm phẩm 37: Như Lai Xuất Hiện (Sự xuất hiện của Phật để hóa độ chúng sinh)
  28. Tương ưng Trưởng lão Vaṅgīsa - Vaṅgīsa-saṃyutta (Các bài kệ của Trưởng lão Vaṅgīsa, phản ánh tâm hành và kỷ luật tu tập)
  29. Kinh Hoa Nghiêm phẩm 5: Hoa Tạng Thế Giới (Chi tiết về cõi nước Tỳ Lô Giá Na rộng lớn)
  30. Kinh Trường Trảo - Dìghanakha sutta (Phân tích cơ chế chấp kiến "tất cả/không gì"; hướng về quán cảm thọ và các pháp hữu vi như vô thường–khổ–vô ngã)
  31. Chương chín pháp - Navakanipāta (Theo chín pháp, thường là các nhóm điều kiện/nhân duyên và cách "xếp lớp" yếu tố theo mức độ. Vấn đề quan trọng: tu học là tiến trình tích lũy điều kiện, không phải "một bước nhảy" bằng niềm tin)
  32. Kinh Ca-diếp Sư tử hống - Kassapa-Sìhanàda sutta (Thiếu-sót của việc tu Phạm-chí khổ-hạnh quá ép-xác)
  33. Tương ưng Giác chi - Bojjhaṅga-saṃyutta (Trình bày bảy giác chi và điều kiện nuôi dưỡng/viên mãn các yếu tố giác ngộ)
  34. Kinh Giáo giới Phú-lâu-na - Punnovàda sutta (Đức Phật thử sức Puṇṇa bằng các tình huống bị mắng–đánh–hại, rồi dạy thái độ nhẫn nhục và từ tâm khi hoằng hóa; đạo lực nằm ở vô sân và tuệ tri đúng pháp trước nghịch duyên)
  35. Kinh Hoa Nghiêm phẩm 38: Ly Thế Gian (Bồ tát vượt thoát sự ràng buộc của thế gian)
  36. Tương ưng Dự lưu - Sotāpatti-saṃyutta (Các bài về dự lưu/nhập lưu: tiêu chuẩn, nhân duyên, và quả của giai đoạn này)
  37. Kinh Sangàrava - Sangàrava sutta (Trả lời về nguồn gốc tri kiến và năng lực giáo hóa; khẳng định thẩm quyền đặt trên chứng tri trực tiếp do tu tập (thiền–tuệ))
  38. Tương ưng Nhân duyên - Nidāna-saṃyutta (Trình bày hệ thống duyên khởi: các pháp sinh khởi do điều kiện)
  39. Kinh Phạm võng - Brahmajàla sutta (Kinh nói về lưới tà kiến cõi Phạm)
  40. Tiểu kinh Dụ dấu chân voi - Cùlahatthipadopama sutta (Dùng ví dụ "dấu chân voi" để hướng dẫn kiểm chứng giáo pháp theo lộ trình tu tập từ tín tâm, trì giới đến thiền định và tuệ giải thoát)
  41. Kinh Tiểu không - Cùlasunnata sutta (Đức Phật chỉ A-nan pháp "không" theo lộ trình: buông dần các tướng (tưởng) thô để vào tĩnh lặng vi tế và tuệ tri các pháp hữu vi không đáng chấp thủ)
  42. Kinh Pháp trang nghiêm - Dhammacetiya sutta (Vua Pasenadi bày tỏ lòng kính tín; nhấn mạnh "pháp trang nghiêm" là đức hạnh làm nền cho đời sống (kể cả vương quyền))
  43. Chuyện Tiền Thân Đức Phật (IV) - Jàtaka (Chuyện Tiền Thân Đức Phật tiếp theo, từ số chuyện 396 đến số 472)
  44. Tương ưng Rādha - Rādha-saṃyutta (Đối thoại với Rādha, nhấn điểm then chốt cần hiểu đúng để tiến tu)
  45. Kinh Tư sát - Vìmamsaka sutta (Nêu phương pháp thẩm định bậc Đạo sư bằng quan sát lâu dài hành vi, lời nói và động cơ, nhấn mạnh tiêu chuẩn đoạn trừ tham–sân–si)
  46. Kinh Potaliya - Potaliya sutta (Tái định nghĩa "xuất ly": không chỉ rút khỏi việc đời mà là đoạn trừ các tập khí bất thiện và thiết lập chuẩn mực sống đưa đến an tịnh)
  47. Tương ưng Rừng - Vana-saṃyutta (Kệ liên quan đời sống viễn ly nơi rừng và tinh thần hành trì chỗ tịch mịch)
  48. Kinh Nên hành trì, không nên hành trì - Sevitabba-asevitabba sutta (Dạy tiêu chí chọn lựa rất thực dụng: điều gì làm tăng trưởng bất thiện thì không nên thân cận/thực hành; điều gì tăng trưởng thiện pháp thì nên thân cận/thực hành)
  49. Kinh Khởi thế nhân bổn - Agganna sutta (Thế-giới: từ sơ-khai đến lúc thành bốn giai-cấp)
  50. Trường Bộ Kinh - Dīgha-Nikāya (Tên gọi khác: Kinh Trường Bộ, 長部經)

Xem
tất cả tác phẩm

Hướng dẫn tìm kiếm:
  • Nhập trực tiếp chữ Hán, hoặc chữ Latinh
  • Nhấn vào chữ "V" hoặc "P".
  • Chữ "V" tìm kiếm từ âm Hán Việt.
  • Chữ "P" tìm kiếm từ Pinyin.
  • Các nút: 一 丨 ノ 丶 フ dùng để tìm chữ qua nét bút.
  • Hoặc dùng: Vẽ chữ rồi tìm
  • Tải app từ điển này:
  • App dành cho điện thoại Android: Tải về

NỘI DUNG CHÍNH

hvdic.thaiphong.net

Những nội dung căn bản nhất của website bạn có thể truy vấn:

TRA CỨU

CÔNG CỤ

KHÁC

Xem thêm:

黑水
hắc thuỷ

Xem thêm:

牺

hi, hy [ suō , xī ]

727A, tổng 10 nét, bộ ngưu 牛 (+6 nét)

Nghĩa: con vật tế thần

Xem thêm:

招雪
chiêu tuyết

Quảng Cáo

nhôm kính quận 1