Từ Điển Hán Việt

🏠 » Tác Phẩm » Kinh Văn » Ấn Độ » Hán » Thích Ca Mâu Ni Phật

Kinh Văn

DIỆU PHÁP LIÊN HOA KINH

妙法蓮華經

(Kinh Diệu Pháp Liên Hoa)

Tác giả: Thích Ca Mâu Ni Phật

Ngôn ngữ: Hán

Ấn Độ

Thời kỳ: Trước Công Nguyên

Nội dung tóm tắt: ︽

Chánh văn:
妙法蓮華經


妙法蓮華經

姚秦鳩摩羅什譯




弘傳序

序品第一

方便品第二

譬喻品第三

信解品第四

藥草喻品第五

授記品第六

化城喻品第七

五百弟子受記品第八

授學無學人記品第九

法師品第十

見寶塔品第十一

提婆達多品第十二

勸持品第十三

安樂行品第十四

從地湧出品第十五

如來壽量品第十六

分別功德品第十七

隨喜功德品第十八

法師功德品第十九

常不輕菩薩品第二十

如來神力品第二十一

囑累品第二十二

藥王菩薩本事品第二十三

妙音菩薩品第二十四

觀世音菩薩普門品第二十五

陀羅尼品第二十六

妙莊嚴王本事品第二十七

普賢菩薩勸發品第二十八

後序



妙法蓮華經弘傳序

唐終南山釋道宣述



妙法蓮華經者，統諸佛降靈之本致也。蘊結大夏，出彼千齡。東傳震旦，三百餘載。西晉惠帝永康年中，長安青門、燉煌菩薩竺法護者，初翻此經，名正法華。東晉安帝、隆安年中，後秦弘始，龜茲沙門鳩摩羅什、次翻此經，名妙法蓮華。隋氏仁壽，大興善寺、北天竺沙門闍那、笈多、後所翻者，同名妙法。三經重遝，文旨互陳。時所宗尚，皆弘秦本。自余支品、別偈，不無其流。具如敘歷，故所非述。



夫以靈嶽降靈，非大聖無由開化。適化所及，非昔緣無以導心。所以仙苑告成，機分小大之別。金河顧命，道殊半滿之科。豈非教被乘時，無足核其高會。是知五千退席，為進增慢之儔。五百授記，俱崇密化之跡。所以放光現瑞，開發請之教源。出定揚德，暢佛慧之宏略。朽宅通入大之文軌，化城引昔緣之不墜。繫珠明理性之常在，鑿井顯示悟之多方。詞義宛然，喻陳惟遠。自非大哀曠濟，拔滯溺之沈流。一極悲心，拯昏迷之失性。



自漢至唐六百餘載，總歷群籍、四千餘軸。受持盛者，無出此經。將非機教相扣，並智勝之遺塵。聞而深敬，俱威王之餘績。輒於經首，序而綜之。庶得早淨六根，仰慈尊之嘉會。速成四德，趣樂土之玄猷。弘讚莫窮，永貽諸後云爾。



[1] 妙法蓮華經卷第一



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經序品第一



如是我聞。一時、佛住王舍城、耆闍崛山中，與大比丘眾萬二千人俱。皆是阿羅漢，諸漏已盡，無復煩惱，逮得己利，盡諸有結，心得自在。其名曰：阿若憍陳如、摩訶迦葉、優樓頻螺迦葉、伽耶迦葉、那提迦葉、舍利弗、大目犍連、摩訶迦旃延、阿冕樓馱、劫賓那、憍梵波提、離婆多、畢陵伽婆蹉、薄拘羅、摩訶拘絺羅、難陀、孫陀羅難陀、富樓那彌多羅尼子、須菩提、阿難、羅侯羅，如是眾所知識、大阿羅漢等。



復有學、無學二千人。摩訶波闍波提比丘尼，與眷屬六千人俱。羅侯羅母耶輸陀羅比丘尼，亦與眷屬俱。菩薩摩訶薩八萬人，皆於阿耨多羅三藐三菩提不退轉，皆得陀羅尼。樂說辯才，轉不退轉法輪。供養無量百千諸佛，於諸佛所、植眾德本，常為諸佛之所稱歎。以慈修身，善入佛慧。通達大智，到於彼岸。名稱普聞無量世界，能度無數百千眾生。其名曰：文殊師利菩薩、觀世音菩薩、得大勢菩薩、常精進菩薩、不休息菩薩、寶掌菩薩、藥王菩薩、勇施菩薩、寶月菩薩、月光菩薩、滿月菩薩、大力菩薩、無量力菩薩、越三界菩薩、跋陀婆羅菩薩、彌勒菩薩、寶積菩薩、導師菩薩，如是等菩薩摩訶薩八萬人俱。



爾時釋提桓因，與其眷屬二萬天子俱。復有名月天子、普香天子、寶光天子、四大天王，與其眷屬萬天子俱。自在天子、大自在天子，與其眷屬三萬天子俱。娑婆世界主、梵天王、尸棄大梵、光明大梵等，與其眷屬萬二千天子俱。有八龍王、難陀龍王、跋難陀龍王、娑伽羅龍王、和修吉龍王、德叉迦龍王、阿那婆達多龍王、摩那斯龍王、優缽羅龍王等，各與若干百千眷屬俱。有四緊那羅王、法緊那羅王、妙法緊那羅王、大法緊那羅王、持法緊那羅王，各與若干百千眷屬俱。有四乾闥婆王、樂乾闥婆王、樂音乾闥婆王、美乾闥婆王、美音乾闥婆王，各與若干百千眷屬俱。有四阿修羅王、婆稚阿修羅王、佉羅騫馱阿修羅王、毗摩質多羅阿修羅王、羅侯阿修羅王，各與若干百千眷屬俱。有四迦樓羅王、大威德迦樓羅王、大身迦樓羅王、大滿迦樓羅王、如意迦樓羅王，各與若干百千眷屬俱。韋提希子阿闍世王，與若干百千眷屬俱。各禮佛足，退坐一面。



爾時世尊，四眾圍繞，供養、恭敬、尊重、讚歎。為諸菩薩說大乘經，名無量義，教菩薩法，佛所護念。佛說此經已，結跏趺坐，入於無量義處三昧，身心不動。是時天雨曼陀羅華，摩訶曼陀羅華，曼殊沙華，摩訶曼殊沙華，而散佛上、及諸大眾。普佛世界，六種震動。



爾時會中，比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人，及諸小王、轉輪聖王。是諸大眾，得未曾有，歡喜合掌，一心觀佛。



爾時佛放眉間白毫相光，照東方萬八千世界，靡不周遍，下至阿鼻地獄，上至阿迦尼吒天。於此世界，盡見彼土六趣眾生，又見彼土現在諸佛。及聞諸佛所說經法。並見彼諸比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、諸修行得道者。復見諸菩薩摩訶薩、種種因緣、種種信解、種種相貌、行菩薩道。復見諸佛般涅槃者。復見諸佛般涅槃後，以佛舍利、起七寶塔。



爾時彌勒菩薩作是念：「今者、世尊現神變相，以何因緣而有此瑞。今佛世尊入於三昧，是不可思議、現稀有事，當以問誰，誰能答者。」復作此念：「是文殊師利、法王之子，已曾親近供養過去無量諸佛，必應見此稀有之相，我今當問。」



爾時比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、及諸天龍、鬼神等，咸作此念：「是佛光明神通之相，今當問誰？」



爾時彌勒菩薩，欲自決疑，又觀四眾比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、及諸天龍、鬼神、等，眾會之心，而問文殊師利言：「以何因緣、而有此瑞、神通之相，放大光明，照於東方萬八千土，悉見彼佛國界莊嚴？」



於是彌勒菩薩欲重宣此義，以偈問曰：



文殊師利， 導師何故、 眉間白毫， 大光普照。

雨曼陀羅、 曼殊沙華， 栴檀香風， 悅可眾心。

以是因緣， 地皆嚴淨， 而此世界、 六種震動。

時四部眾、 咸皆歡喜， 身意快然， 得未曾有。

眉間光明， 照於東方， 萬八千土， 皆如金色，

從阿鼻獄、 上至有頂。 諸世界中， 六道眾生，

生死所趨、 　善惡業緣、 受報好醜， 於此悉見。

又睹諸佛、 聖主師子、 演說經典， 微妙第一。

其聲清淨， 出柔軟音， 教諸菩薩、 無數億萬，

梵音深妙， 令人樂聞。 各於世界， 講說正法、

種種因緣。 以無量喻， 照明佛法， 開悟眾生。

若人遭苦， 厭老病死， 為說涅槃， 盡諸苦際。

若人有福， 曾供養佛， 志求勝法， 為說緣覺。

若有佛子、 修種種行， 求無上慧， 為說淨道。

文殊師利， 我住於此， 見聞若斯， 及千億事，

如是眾多， 今當略說。 我見彼土， 恒沙菩薩，

種種因緣、 而求佛道。 或有行施， 　金銀珊瑚、

真珠摩尼、 硨磲瑪瑙、 金剛諸珍， 奴婢車乘、

寶飾輦輿， 歡喜布施。 回向佛道， 願得是乘，

三界第一， 諸佛所歎。 或有菩薩，　　駟馬寶車、

欄楯華蓋、 軒飾布施。　 復見菩薩，　　身肉手足、

及妻子施， 求無上道。 又見菩薩， 頭目身體、

欣樂施與， 求佛智慧。 文殊師利， 我見諸王，

往詣佛所、 問無上道， 便捨樂土、 宮殿臣妾，

剃除鬚髮、 而被法服。 或見菩薩， 而作比丘，

獨處閑靜， 樂誦經典。 又見菩薩， 勇猛精進，

入於深山， 思惟佛道。 又見離欲， 常處空閒，

深修禪定， 得五神通。 又見菩薩， 安禪合掌，

以千萬偈、 讚諸法王。 復見菩薩， 智深志固，

能問諸佛， 聞悉受持。 又見佛子， 定慧具足，

以無量喻、 為眾講法， 欣樂說法、 化諸菩薩，

破魔兵眾、 而擊法鼓。 又見菩薩， 寂然宴默，

天龍恭敬， 不以為喜。 又見菩薩， 處林放光，

濟地獄苦， 令入佛道。 又見佛子， 未嘗睡眠，

經行林中， 勤求佛道。 又見具戒， 威儀無缺，

淨如寶珠， 以求佛道。 又見佛子， 住忍辱力，

增上慢人， 　惡罵捶打， 皆悉能忍， 以求佛道。

又見菩薩， 離諸戲笑、 及癡眷屬， 親近智者，

一心除亂， 攝念山林、 億千萬歲， 以求佛道。

或見菩薩， 肴膳飲食、 百種湯藥、 施佛及僧。

名衣上服、 價值千萬， 或無價衣， 施佛及僧。

千萬億種、 栴檀寶舍、 眾妙臥具、 施佛及僧。

清淨園林、 華果茂盛、 流泉浴池、 施佛及僧。

如是等施， 種果微妙， 歡喜無厭， 求無上道。

或有菩薩， 說寂滅法， 種種教詔， 　無數眾生。

或見菩薩， 觀諸法性、 無有二相， 猶如虛空。

又見佛子， 心無所著， 以此妙慧、 求無上道。

文殊師利， 又有菩薩， 佛滅度後， 供養舍利。

又見佛子， 造諸塔廟、 無數恒沙， 嚴飾國界，

寶塔高妙、 五千由旬， 縱廣正等、 二千由旬。

一一塔廟， 各千幢幡， 珠交露幔， 寶鈴和鳴。

諸天龍神、 人及非人， 香華伎樂， 常以供養。

文殊師利， 諸佛子等， 為供舍利， 嚴飾塔廟，

國界自然， 殊特妙好， 如天樹王， 其華開敷，

佛放一光。 我及眾會， 見此國界， 種種殊妙，

諸佛神力、 智慧稀有， 放一淨光， 照無量國。

我等見此， 得未曾有。 佛子文殊， 願決眾疑，

四眾欣仰、 瞻仁及我， 世尊何故， 放斯光明。

佛子時答， 決疑令喜， 何所饒益、 演斯光明。

佛坐道場、 所得妙法， 為欲說此， 為當授記，

示諸佛土 　眾寶嚴淨、 及見諸佛。 此非小緣，

文殊當知。 四眾龍神， 瞻察仁者、 為說何等。



爾時文殊師利語彌勒菩薩摩訶薩、及諸大士，善男子等：「如我惟忖，今佛世尊欲說大法，雨大法雨，吹大法螺，擊大法鼓，演大法義。諸善男子，我於過去諸佛，曾見此瑞，放斯光已，即說大法。是故當知今佛現光，亦復如是，欲令眾生，咸得聞知一切世間難信之法，故現斯瑞。：「



「諸善男子，如過去無量無邊不可思議阿僧祇劫，爾時有佛，號日月燈明如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊，演說正法，初善、中善、後善，其義深遠，其語巧妙，純一無雜，具足清白梵行之相。為求聲聞者、說應四諦法，度生老病死，究竟涅槃。為求辟支佛者、說應十二因緣法。為諸菩薩、說應六波羅蜜，令得阿耨多羅三藐三菩提，成一切種智。」



「次復有佛、亦名日月燈明，次復有佛、亦名日月燈明，如是二萬佛、皆同一字，號日月燈明，又同一姓，姓頗羅墮。彌勒當知，初佛後佛，皆同一字，名日月燈明，十號具足。所可說法，初中後善。其最後佛，未出家時、有八王子，一名有意，二名善意，三名無量意，四名寶意，五名增意，六名除疑意，七名向意，八名法意。是八王子，威德自在，各領四天下。是諸王子，聞父出家，得阿耨多羅三藐三菩提。悉捨王位，亦隨出家，發大乘意，常修梵行，皆為法師，已於千萬佛所、植諸善本。」



「是時日月燈明佛說大乘經，名無量義、教菩薩法、佛所護念。說是經已，即於大眾中、結跏趺坐，入於無量義處三昧，身心不動。是時、天雨曼陀羅華，摩訶曼陀羅華，曼殊沙華，摩訶曼殊沙華，而散佛上、及諸大眾。普佛世界，六種震動。爾時會中，比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、及諸小王、轉輪聖王、等。是諸大眾，得未曾有，歡喜合掌，一心觀佛。」



「爾時如來放眉間白毫相光，照東方萬八千佛土，靡不周遍，如今所見、是諸佛土。彌勒當知，爾時會中，有二十億菩薩、樂欲聽法。是諸菩薩，見此光明、普照佛土，得未曾有，欲知此光所為因緣。時有菩薩，名曰妙光，有八百弟子。是時日月燈明佛從三昧起，因妙光菩薩、說大乘經，名妙法蓮華、教菩薩法、佛所護念。六十小劫、不起於座。時會聽者、亦坐一處，六十小劫、身心不動，聽佛所說，謂如食頃。是時眾中，無有一人、若身若心而生懈倦。」



「日月燈明佛於六十小劫說是經已，即於梵、魔、沙門、婆羅門、及天、人、阿修羅、眾中，而宣此言，如來於今日中夜，當入無餘涅槃。時有菩薩，名曰德藏，日月燈明佛即授其記。告諸比丘：『是德藏菩薩，次當作佛，號曰淨身，多陀阿伽度、阿羅訶、三藐三佛陀。』佛授記已，便於中夜、入無餘涅槃。佛滅度後，妙光菩薩持妙法蓮華經，滿八十小劫、為人演說。日月燈明佛八子、皆師妙光。妙光教化，令其堅固阿耨多羅三藐三菩提。是諸王子、供養無量百千萬億佛已，皆成佛道，其最後成佛者，名曰燃燈。八百弟子中，有一人、號曰求名，貪著利養，雖復讀誦眾經，而不通利，多所忘失，故號求名。是人亦以種諸善根因緣故，得值無量百千萬億諸佛，供養、恭敬，尊重、讚歎。」



「彌勒當知，爾時妙光菩薩、豈異人乎，我身是也，求名菩薩，汝身是也。今見此瑞、與本無異，是故惟忖，今日如來當說大乘經，名妙法蓮華、教菩薩法、佛所護念。」



爾時文殊師利於大眾中，欲重宣此義，而說偈言：



我念過去世， 無量無數劫， 有佛人中尊， 　 號日月燈明。

世尊演說法， 度無量眾生、 無數億菩薩， 令入佛智慧。

佛未出家時、 所生八王子， 見大聖出家， 亦隨修梵行。

時佛說大乘， 經名無量義， 於諸大眾中， 而為廣分別。

佛說此經已， 即於法座上、 跏趺坐三昧， 名無量義處。

天雨曼陀華， 天鼓自然鳴， 諸天龍鬼神， 供養人中尊。

一切諸佛土， 即時大震動。 佛放眉間光， 現諸稀有事，

此光照東方 　萬八千佛土， 示一切眾生， 生死業報處。

有見諸佛土， 以眾寶莊嚴， 琉璃玻璃色， 斯由佛光照。

及見諸天人、 龍神夜叉眾、 乾闥緊那羅， 各供養其佛。

又見諸如來， 自然成佛道， 身色如金山， 端嚴甚微妙，

如淨琉璃中， 內現真金像。 世尊在大眾， 敷演深法義。

一一諸佛土， 聲聞眾無數， 因佛光所照， 悉見彼大眾。

或有諸比丘， 在於山林中， 精進持淨戒， 猶如護明珠。

又見諸菩薩， 行施忍辱等， 其數如恒沙， 斯由佛光照。

又見諸菩薩， 深入諸禪定， 身心寂不動， 以求無上道。

又見諸菩薩， 知法寂滅相， 各於其國土， 說法求佛道。

爾時四部眾， 見日月燈佛、 現大神通力， 其心皆歡喜，

各各自相問， 是事何因緣。 天人所奉尊、 適從三昧起，

讚妙光菩薩， 汝為世間眼， 一切所歸信， 能奉持法藏，

如我所說法， 唯汝能證知。 世尊既讚歎， 令妙光歡喜，

說是法華經， 滿六十小劫、 不起於此座。 所說上妙法，

是妙光法師、 悉皆能受持。 佛說是法華， 令眾歡喜已，

尋即於是日， 告於天人眾， 諸法實相義， 已為汝等說，

我今於中夜， 當入於涅槃。 汝一心精進， 當離於放逸，

諸佛甚難值， 億劫時一遇。 世尊諸子等、 聞佛入涅槃，

各各懷悲惱， 佛滅一何速。 聖主法之王， 安慰無量眾，

我若滅度時， 汝等勿憂怖， 是德藏菩薩， 於無漏實相、

心已得通達， 其次當作佛， 號曰為淨身， 亦度無量眾。

佛此夜滅度， 如薪盡火滅， 分佈諸舍利， 而起無量塔。

比丘比丘尼， 其數如恒沙， 倍復加精進， 以求無上道。

是妙光法師， 奉持佛法藏， 八十小劫中、 廣宣法華經。

是諸八王子， 妙光所開化， 堅固無上道， 當見無數佛。

供養諸佛已， 隨順行大道， 相繼得成佛， 轉次而授記。

最後天中天， 號曰燃燈佛， 諸仙之導師， 度脫無量眾。

是妙光法師， 時有一弟子， 心常懷懈怠， 貪著於名利，

求名利無厭， 多遊族姓家， 棄捨所習誦， 廢忘不通利。

以是因緣故， 號之為求名。 亦行眾善業， 得見無數佛，

供養於諸佛， 隨順行大道， 具六波羅蜜， 今見釋師子。

其後當作佛， 號名曰彌勒， 廣度諸眾生， 其數無有量。

彼佛滅度後， 懈怠者汝是， 妙光法師者， 今則我身是。

我見燈明佛， 本光瑞如此， 以是知今佛、 欲說法華經。

今相如本瑞， 是諸佛方便， 今佛放光明， 助發實相義。

諸人今當知， 合掌一心待， 佛當雨法雨， 充足求道者。

諸求三乘人， 若有疑悔者， 佛當為除斷， 令盡無有餘。



妙法蓮華經方便品第二



爾時，世尊從三昧安詳而起，告舍利弗：「諸佛智慧，甚深無量，其智慧門，難解難入，一切聲聞、辟支佛、所不能知。所以者何。佛曾親近百千萬億無數諸佛，盡行諸佛無量道法，勇猛精進，名稱普聞。成就甚深未曾有法，隨宜所說，意趣難解。舍利弗，吾從成佛已來，種種因緣，種種譬喻，廣演言教，無數方便、引導眾生，令離諸著。所以者何。如來方便知見波羅蜜、皆已具足。舍利弗，如來知見，廣大深遠，無量無礙，力、無所畏、禪定、解脫三昧、深入無際，成就一切未曾有法。舍利弗，如來能種種分別，巧說諸法，言辭柔軟，悅可眾心。舍利弗，取要言之，無量無邊未曾有法，佛悉成就。」



「止，舍利弗，不須復說。所以者何。佛所成就第一稀有難解之法，唯佛與佛、乃能究盡諸法實相。所謂諸法、如是相，如是性，如是體，如是力，如是作，如是因，如是緣，如是果，如是報，如是本末究竟等。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



世雄不可量， 諸天及世人、 一切眾生類， 無能知佛者。

佛力無所畏、 解脫諸三昧， 及佛諸餘法， 無能測量者。

本從無數佛， 具足行諸道， 甚深微妙法， 難見難可了。

於無量億劫， 行此諸道已， 道場得成果， 我已悉知見。

如是大果報， 種種性相義， 我及十方佛， 乃能知是事。

是法不可示， 言辭相寂滅， 諸餘眾生類， 無有能得解，

除諸菩薩眾、 信力堅固者。 諸佛弟子眾， 曾供養諸佛，

一切漏已盡， 住是最後身， 如是諸人等， 其力所不堪。

假使滿世間， 皆如舍利弗， 盡思共度量， 不能測佛智。

正使滿十方、 皆如舍利弗， 及餘諸弟子、 亦滿十方剎，

盡思共度量， 亦復不能知。 辟支佛利智， 無漏最後身，

亦滿十方界， 其數如竹林， 斯等共一心， 於億無量劫、

欲思佛實智， 莫能知少分。 新發意菩薩， 供養無數佛，

了達諸義趣， 又能善說法， 如稻麻竹葦， 充滿十方剎，

一心以妙智， 於恒河沙劫、 咸皆共思量， 不能知佛智。

不退諸菩薩， 其數如恒沙， 一心共思求， 亦復不能知。

又告舍利弗， 無漏不思議、 甚深微妙法， 我今已具得，

唯我知是相， 十方佛亦然。 舍利弗當知， 諸佛語無異，

於佛所說法， 當生大信力， 世尊法久後， 要當說真實。

告諸聲聞眾、 及求緣覺乘， 我令脫苦縛， 逮得涅槃者，

佛以方便力， 示以三乘教， 眾生處處著， 引之令得出。



爾時大眾中，有諸聲聞漏盡阿羅漢阿若憍陳如、等，千二百人，及發聲聞辟支佛心、比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，各作是念：「今者、世尊何故殷勤稱歎方便、而作是言，佛所得法，甚深難解，有所言說，意趣難知，一切聲聞、辟支佛、所不能及。佛說一解脫義，我等亦得此法，到於涅槃，而今不知是義所趨。」



爾時舍利弗知四眾心疑，自亦未了，而白佛言：「世尊，何因何緣，殷勤稱歎諸佛第一方便、甚深微妙、難解之法。我自昔來，未曾從佛、聞如是說，今者、四眾咸皆有疑。惟願世尊敷演斯事，世尊何故殷勤稱歎甚深微妙難解之法。」



爾時舍利弗欲重宣此義，而說偈言：



慧日大聖尊，　　久乃說是法， 自說得如是　　　力無畏三昧、

禪定解脫等， 不可思議法。 道場所得法， 無能發問者。

我意難可測， 亦無能問者。 無問而自說，　　稱歎所行道，

智慧甚微妙， 諸佛之所得。 無漏諸羅漢、 及求涅槃者，

今皆墮疑網， 佛何故說是。 其求緣覺者、 比丘比丘尼、

諸天龍鬼神、 及乾闥婆等， 相視懷猶豫， 瞻仰兩足尊，

是事為云何， 願佛為解說。 於諸聲聞眾， 佛說我第一。

我今自於智、 疑惑不能了， 為是究竟法， 為是所行道。

佛口所生子， 合掌瞻仰待， 願出微妙音， 時為如實說。

諸天龍神等， 其數如恒沙， 求佛諸菩薩， 大數有八萬，

又諸萬億國、 轉輪聖王至， 合掌以敬心， 欲聞具足道。



爾時佛告舍利弗：「止，止，不須復說。若說是事，一切世間諸天、及人、皆當驚疑。」舍利弗重白佛言：「世尊，惟願說之，惟願說之。所以者何。是會無數百千萬億阿僧祇眾生，曾見諸佛，諸根猛利，智慧明了，聞佛所說，則能敬信。」



爾時舍利弗欲重宣此義，而說偈言：



法王無上尊， 惟說願勿慮。 是會無量眾， 有能敬信者。



佛復止舍利弗：「若說是事，一切世間天、人、阿修羅、皆當驚疑，增上慢比丘、將墜於大坑。」



爾時世尊重說偈言：



止止不須說， 我法妙難思， 諸增上慢者， 聞必不敬信。



爾時舍利弗重白佛言：「世尊，惟願說之，惟願說之。今此會中，如我等比、百千萬億，世世已曾從佛受化。如此人等，必能敬信，長夜安隱，多所饒益。」



爾時舍利弗欲重宣此義，而說偈言：



無上兩足尊， 願說第一法， 我為佛長子， 惟垂分別說。

是會無量眾， 能敬信此法， 佛已曾世世， 　教化如是等，

皆一心合掌， 欲聽受佛語。 我等千二百、 及餘求佛者，

願為此眾故， 惟垂分別說。 是等聞此法， 則生大歡喜。



爾時世尊告舍利弗：「汝已殷勤三請，豈得不說。汝今諦聽，善思念之，吾當為汝分別解說。」說此語時，會中有比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、五千人等，即從座起，禮佛而退。所以者何。此輩罪根深重，及增上慢，未得謂得，未證謂證，有如此失，是以不住。世尊默然而不制止。



爾時佛告舍利弗：「我今此眾，無復枝葉，純有貞實。舍利弗，如是增上慢人，退亦佳矣。汝今善聽，當為汝說。舍利弗言，唯、然，世尊，願樂欲聞。」



佛告舍利弗：



「如是妙法，諸佛如來、時乃說之，如優曇缽華，時一現耳。舍利弗，汝等當信佛之所說，言不虛妄。舍利弗，諸佛隨宜說法，意趣難解。所以者何。我以無數方便、種種因緣、譬喻言辭、演說諸法，是法、非思量分別之所能解，唯有諸佛乃能知之。所以者何。諸佛世尊唯以一大事因緣故、出現於世。舍利弗，云何名諸佛世尊唯以一大事因緣故、出現於世。諸佛世尊欲令眾生開佛知見、使得清淨故，出現於世。欲示眾生、佛之知見故，出現於世。欲令眾生悟佛知見故，出現於世。欲令眾生入佛知見道故，出現於世。舍利弗，是為諸佛以一大事因緣故、出現於世。」



佛告舍利弗：「諸佛如來但教化菩薩，諸有所作，常為一事，唯以佛之知見、示悟眾生。舍利弗，如來但以一佛乘故，為眾生說法，無有餘乘，若二、若三。舍利弗，一切十方諸佛，法亦如是。」



「舍利弗，過去諸佛，以無量無數方便、種種因緣、譬喻言辭、而為眾生演說諸法，是法、皆為一佛乘故。是諸眾生，從諸佛聞法，究竟皆得一切種智。舍利弗，未來諸佛、當出於世，亦以無量無數方便、種種因緣、譬喻言辭、而為眾生演說諸法，是法、皆為一佛乘故。是諸眾生，從佛聞法，究竟皆得一切種智。舍利弗，現在十方無量百千萬億佛土中、諸佛世尊，多所饒益、安樂眾生，是諸佛、亦以無量無數方便、種種因緣、譬喻言辭、而為眾生演說諸法，是法、皆為一佛乘故。是諸眾生，從佛聞法，究竟皆得一切種智。舍利弗，是諸佛、但教化菩薩，欲以佛之知見、示眾生故，欲以佛之知見、悟眾生故，欲令眾生入佛之知見故。舍利弗，我今亦復如是，知諸眾生有種種欲，深心所著，隨其本性，以種種因緣、譬喻言辭、方便力、而為說法。舍利弗，如此，皆為得一佛乘、一切種智故。」



「舍利弗，十方世界中，尚無二乘，何況有三。舍利弗，諸佛出於五濁惡世，所謂劫濁、煩惱濁、眾生濁、見濁、命濁。如是舍利弗，劫濁亂時，眾生垢重，慳貪嫉妒，成就諸不善根故，諸佛以方便力，於一佛乘、分別說三。舍利弗，若我弟子，自謂阿羅漢、辟支佛者，不聞不知諸佛如來、但教化菩薩事，此非佛弟子，非阿羅漢，非辟支佛。」



「又、舍利弗，是諸比丘、比丘尼、自謂已得阿羅漢，是最後身，究竟涅槃，便不復志求阿耨多羅三藐三菩提，當知此輩皆是增上慢人。所以者何。若有比丘、實得阿羅漢，若不信此法，無有是處。除佛滅度後，現前無佛。所以者何。佛滅度後，如是等經、受持讀誦解義者，是人難得。若遇餘佛，於此法中、便得決了。舍利弗，汝等當一心信解受持佛語。諸佛如來、言無虛妄，無有餘乘，唯一佛乘。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



比丘比丘尼， 有懷增上慢， 優婆塞我慢， 優婆夷不信，

如是四眾等， 其數有五千， 不自見其過， 於戒有缺漏，

護惜其瑕疵。 是小智已出， 眾中之糟糠， 佛威德故去，

斯人鮮福德， 不堪受是法。 此眾無枝葉， 唯有諸貞實。

舍利弗善聽， 諸佛所得法， 無量方便力， 而為眾生說。

眾生心所念， 種種所行道， 若干諸欲性， 先世善惡業。

佛悉知是已， 以諸緣譬喻、 言辭方便力， 令一切歡喜。

或說修多羅、 伽陀及本事、 本生未曾有。 亦說於因緣、

譬喻並祇夜、 優波提舍經。 鈍根樂小法， 貪著於生死，

於諸無量佛， 不行深妙道， 眾苦所惱亂， 為是說涅槃。

我設是方便， 令得入佛慧， 未曾說汝等、 當得成佛道。

所以未曾說， 說時未至故， 今正是其時， 決定說大乘。

我此九部法， 隨順眾生說， 入大乘為本， 以故說是經。

有佛子心淨， 柔軟亦利根， 無量諸佛所， 而行深妙道。

為此諸佛子， 說是大乘經。 我記如是人， 來世成佛道，

以深心念佛， 修持淨戒故。 此等聞得佛， 大喜充遍身，

佛知彼心行， 故為說大乘。 聲聞若菩薩， 聞我所說法，

乃至於一偈， 皆成佛無疑。 十方佛土中， 唯有一乘法，

無二亦無三。 除佛方便說， 但以假名字， 引導於眾生，

說佛智慧故。 諸佛出於世， 唯此一事實， 餘二則非真，

終不以小乘、 濟度於眾生。 佛自住大乘， 如其所得法、

定慧力莊嚴， 以此度眾生。 自證無上道， 大乘平等法，

若以小乘化、 乃至於一人， 我則墮慳貪， 此事為不可。

若人信歸佛， 如來不欺誑， 亦無貪嫉意， 斷諸法中惡。

故佛於十方， 而獨無所畏。 我以相嚴身， 光明照世間，

無量眾所尊， 為說實相印。 舍利弗當知， 我本立誓願，

欲令一切眾、 如我等無異。 如我昔所願， 今者已滿足，

化一切眾生， 皆令入佛道。 若我遇眾生， 盡教以佛道，

無智者錯亂， 迷惑不受教。 我知此眾生， 未曾修善本，

堅著於五欲， 癡愛故生惱。 以諸欲因緣， 墜墮三惡道，

輪迴六趣中， 備受諸苦毒， 受胎之微形， 世世常增長。

薄德少福人， 眾苦所逼迫， 入邪見稠林， 若有若無等。

依止此諸見， 具足六十二， 深著虛妄法， 堅受不可捨，

我慢自矜高， 諂曲心不實， 於千萬億劫、 不聞佛名字，

亦不聞正法， 如是人難度。 是故舍利弗， 我為設方便，

說諸盡苦道， 示之以涅槃。 我雖說涅槃， 是亦非真滅，

諸法從本來， 常自寂滅相。 佛子行道已， 來世得作佛，

我有方便力， 開示三乘法。 一切諸世尊， 皆說一乘道，

今此諸大眾， 皆應除疑惑， 諸佛語無異， 唯一無二乘。

過去無數劫， 無量滅度佛， 百千萬億種， 其數不可量。

如是諸世尊， 種種緣譬喻， 無數方便力， 演說諸法相。

是諸世尊等， 皆說一乘法， 化無量眾生， 令入於佛道。

又諸大聖主， 知一切世間、 天人群生類， 深心之所欲，

更以異方便， 助顯第一義。 若有眾生類， 值諸過去佛，

若聞法布施， 或持戒忍辱、 精進禪智等， 種種修福慧。

如是諸人等， 皆已成佛道。 諸佛滅度已， 若人善軟心，

如是諸眾生， 皆已成佛道。 諸佛滅度已， 供養舍利者，

起萬億種塔， 金銀及玻璃、 硨磲與瑪瑙、 玫瑰琉璃珠，

清淨廣嚴飾， 莊校於諸塔。 或有起石廟， 栴檀及沈水，

木蜜並餘材， 塼瓦泥土等。 若於曠野中， 積土成佛廟。

乃至童子戲， 聚沙為佛塔。 如是諸人等， 皆已成佛道。

若人為佛故， 建立諸形像， 刻雕成眾相， 皆已成佛道。

或以七寶成， 鋀石赤白銅、 白鑞及鉛錫， 鐵木及與泥，

或以膠漆布、 嚴飾作佛像， 如是諸人等， 皆已成佛道。

彩畫作佛像， 百福莊嚴相， 自作若使人， 皆已成佛道。

乃至童子戲， 若草木及筆、 或以指爪甲、 而畫作佛像，

如是諸人等， 漸漸積功德， 具足大悲心， 皆已成佛道。

但化諸菩薩， 度脫無量眾。 若人於塔廟、 寶像及畫像，

以華香幡蓋、 敬心而供養。 若使人作樂， 擊鼓吹角貝，

簫笛琴箜篌、 琵琶鐃銅鈸， 如是眾妙音，　　盡持以供養。

或以歡喜心， 歌唄頌佛德， 乃至一小音， 皆已成佛道。

若人散亂心， 乃至以一華， 供養於畫像， 漸見無數佛。

或有人禮拜， 或復但合掌， 乃至舉一手， 或復小低頭，

以此供養像， 漸見無量佛。 自成無上道， 廣度無數眾、

入無餘涅槃， 如薪盡火滅。 若人散亂心， 入於塔廟中，

一稱南無佛， 皆已成佛道。 於諸過去佛， 在世或滅後，

若有聞是法， 皆已成佛道。 未來諸世尊， 其數無有量，

是諸如來等， 亦方便說法。 一切諸如來， 以無量方便、

度脫諸眾生， 入佛無漏智， 若有聞法者， 無一不成佛。

諸佛本誓願， 我所行佛道， 普欲令眾生、 亦同得此道。

未來世諸佛， 雖說百千億、 無數諸法門， 其實為一乘。

諸佛兩足尊， 知法常無性， 佛種從緣起， 是故說一乘。

是法住法位， 世間相常住， 於道場知已， 導師方便說。

天人所供養、 現在十方佛， 其數如恒沙， 出現於世間，

安隱眾生故， 亦說如是法。 知第一寂滅， 以方便力故，

雖示種種道， 其實為佛乘。 知眾生諸行， 深心之所念，

過去所習業， 欲性精進力， 及諸根利鈍， 以種種因緣、

譬喻亦言辭， 隨應方便說。 今我亦如是， 安隱眾生故，

以種種法門、 宣示於佛道。 我以智慧力， 知眾生性欲，

方便說諸法， 皆令得歡喜。 舍利弗當知， 我以佛眼觀，

見六道眾生， 貧窮無福慧， 入生死險道， 相續苦不斷，

深著於五欲， 如犛牛愛尾、 以貪愛自弊， 盲瞑無所見。

不求大勢佛、 及與斷苦法， 深入諸邪見， 　以苦欲捨苦。

為是眾生故、 而起大悲心。 我始坐道場， 觀樹亦經行，

於三七日中， 思惟如是事。 我所得智慧， 微妙最第一。

眾生諸根鈍， 著樂癡所盲， 如斯之等類， 云何而可度，

爾時諸梵王， 及諸天帝釋、 護世四天王， 及大自在天，

並餘諸天眾、 眷屬百千萬， 恭敬合掌禮， 請我轉法輪。

我即自思惟， 若但讚佛乘， 眾生沒在苦， 不能信是法，

破法不信故， 墜於三惡道。 我寧不說法， 疾入於涅槃。

尋念過去佛、 所行方便力， 我今所得道， 亦應說三乘。

作是思惟時， 十方佛皆現， 梵音慰喻我， 善哉釋迦文，

第一之導師， 得是無上法， 隨諸一切佛、 而用方便力。

我等亦皆得 　最妙第一法， 為諸眾生類、 分別說三乘。

少智樂小法， 不自信作佛， 是故以方便、　　分別說諸果。

雖復說三乘， 但為教菩薩。 舍利弗當知， 我聞聖師子、

深淨微妙音， 喜稱南無佛。 復作如是念， 我出濁惡世，

如諸佛所說， 我亦隨順行。 思惟是事已， 即趨波羅奈，

諸法寂滅相， 不可以言宣。 以方便力故， 為五比丘說。

是名轉法輪， 便有涅槃音， 及以阿羅漢， 法僧差別名。

從久遠劫來， 讚是涅槃法， 生死苦永盡， 我常如是說。

舍利弗當知， 我見佛子等， 志求佛道者， 無量千萬億，

咸以恭敬心， 皆來至佛所， 曾從諸佛聞， 　方便所說法。

我即作是念， 如來所以出， 為說佛慧故， 今正是其時。

舍利弗當知， 鈍根小智人、 著相憍慢者， 不能信是法。

今我喜無畏， 於諸菩薩中， 正直捨方便， 但說無上道。

菩薩聞是法， 疑網皆已除， 千二百羅漢、 悉亦當作佛。

如三世諸佛， 　說法之儀式， 我今亦如是， 說無分別法。

諸佛興出世， 懸遠值遇難， 正使出於世， 說是法復難，

無量無數劫， 聞是法亦難， 能聽是法者， 斯人亦復難。

譬如優曇花， 一切皆愛樂， 天人所稀有， 時時乃一出。

聞法歡喜讚， 乃至發一言， 則為已供養， 一切三世佛，

是人甚稀有， 過於優曇花。 汝等勿有疑， 我為諸法王，

普告諸大眾， 但以一乘道、 教化諸菩薩， 無聲聞弟子。

汝等舍利弗， 聲聞及菩薩， 當知是妙法， 諸佛之秘要。

以五濁惡世， 但樂著諸欲， 如是等眾生， 終不求佛道。

當來世惡人， 聞佛說一乘， 迷惑不信受， 破法墮惡道。

有慚愧清淨、 志求佛道者， 當為如是等、 廣讚一乘道。

舍利弗當知， 諸佛法如是， 以萬億方便、 隨宜而說法，

其不習學者， 不能曉了此。 汝等既已知， 諸佛世之師，

隨宜方便事， 無復諸疑惑， 心生大歡喜， 自知當作佛。



[2] 妙法蓮華經卷第二



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經譬喻品第三



爾時舍利弗踴躍歡喜，即起、合掌、瞻仰尊顏、而白佛言：「今從世尊聞此法音，心懷踴躍，得未曾有。所以者何。我昔從佛聞如是法，見諸菩薩授記作佛，而我等不與斯事，甚自感傷、失於如來無量知見。世尊，我常獨處山林樹下，若坐若行，每作是念：『我等同入法性，云何如來以小乘法而見濟度？』是我等咎，非世尊也。所以者何。若我等待說所因，成就阿耨多羅三藐三菩提者，必以大乘而得度脫。然我等不解方便隨宜所說，初聞佛法，遇、便信受、思惟取證。世尊，我從昔來，終日竟夜、每自克責。而今從佛，聞所未聞、未曾有法，斷諸疑悔，身意泰然，快得安隱。今日乃知真是佛子，從佛口生，從法化生，得佛法分。」



爾時舍利弗欲重宣此義，而說偈言：



我聞是法音， 得所未曾有， 心懷大歡喜， 疑網皆已除。

昔來蒙佛教， 不失於大乘， 佛音甚稀有， 能除眾生惱，

我已得漏盡， 聞亦除憂惱。 我處於山谷， 或在樹林下，

若坐若經行， 常思惟是事， 嗚呼深自責， 云何而自欺。

我等亦佛子， 同入無漏法， 不能於未來、 演說無上道。

金色三十二， 十力諸解脫， 同共一法中， 而不得此事，

八十種妙好， 十八不共法， 如是等功德， 而我皆已失，

我獨經行時， 見佛在大眾， 名聞滿十方， 廣饒益眾生。

自惟失此利， 我為自欺誑。 我常於日夜， 每思惟是事，

欲以問世尊， 為失為不失， 我常見世尊， 稱讚諸菩薩，

以是於日夜， 籌量此是事。 今聞佛音聲， 隨宜而說法，

無漏難思議， 令眾至道場。 我本著邪見， 為諸梵志師，

世尊知我心， 拔邪說涅槃。 我悉除邪見，　　於空法得證，

爾時心自謂， 得至於滅度。 而今乃自覺， 非是實滅度，

若得作佛時， 具三十二相， 天人夜叉眾、 龍神等恭敬，

是時乃可謂， 永盡滅無餘。 佛於大眾中， 說我當作佛，

聞如是法音， 疑悔悉已除。 初聞佛所說， 心中大驚疑，

將非魔作佛， 惱亂我心耶。 佛以種種緣、 譬喻巧言說，

其心安如海， 我聞疑網斷。 佛說過去世、 無量滅度佛，

安住方便中， 亦皆說是法。 現在未來佛， 其數無有量，

亦以諸方便， 演說如是法。 如今者世尊， 從生及出家、

得道轉法輪， 亦以方便說。 世尊說實道， 波旬無此事，

以是我定知、 非是魔作佛。 我墮疑網故， 謂是魔所為，

聞佛柔軟音， 深遠甚微妙， 演暢清淨法。 我心大歡喜，

疑悔永已盡， 安住實智中。 我定當作佛， 為天人所敬，

轉無上法輪， 教化諸菩薩。



爾時佛告舍利弗：「吾今於天、人、沙門、婆羅門、等，大眾中說，我昔曾於二萬億佛所，為無上道故，常教化汝，汝亦長夜隨我受學。我以方便引導汝故，生我法中。舍利弗，我昔教汝志願佛道，汝今悉忘，而便自謂、已得滅度。我今還欲令汝憶念本願所行道故，為諸聲聞說是大乘經，名妙法蓮華、教菩薩法、佛所護念。」



「舍利弗，汝於未來世，過無量無邊、不可思議劫，供養若干千萬億佛，奉持正法，具足菩薩所行之道，當得作佛，號曰華光如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。國名離垢，其土平正，清淨嚴飾，安隱、豐樂，天人熾盛。琉璃為地，有八交道，黃金為繩、以界其側。其傍、各有七寶行樹，常有華果。華光如來、亦以三乘教化眾生。」



「舍利弗，彼佛出時，雖非惡世，以本願故，說三乘法。其劫、名大寶莊嚴。何故名曰大寶莊嚴，其國中以菩薩為大寶故。彼諸菩薩，無量無邊，不可思議，算數譬喻所不能及，非佛智力、無能知者。若欲行時，寶華承足。此諸菩薩，非初發意，皆久植德本，於無量百千萬億佛所、淨修梵行，恒為諸佛之所稱歎。常修佛慧，具大神通，善知一切諸法之門，質直無偽，志念堅固。如是菩薩、充滿其國。」



「舍利弗，華光佛、壽十二小劫，除為王子、未作佛時。其國人民，壽八小劫。華光如來過十二小劫，授堅滿菩薩、阿耨多羅三藐三菩提記。告諸比丘，是堅滿菩薩、次當作佛，號曰華足安行、多陀阿伽度、阿羅訶、三藐三佛陀，其佛國土，亦復如是。舍利弗，是華光佛滅度之後，正法住世、三十二小劫，像法住世、亦三十二小劫。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



舍利弗來世， 成佛普智尊， 號名曰華光， 當度無量眾。

供養無數佛， 具足菩薩行、 十力等功德， 證於無上道。

過無量劫已， 劫名大寶嚴， 世界名離垢， 清淨無瑕穢。

以琉璃為地， 金繩界其道， 七寶雜色樹， 常有華果實。

彼國諸菩薩， 志念常堅固， 神通波羅蜜， 皆已悉具足。

於無數佛所， 善學菩薩道， 如是等大士， 華光佛所化。

佛為王子時， 棄國捨世榮， 於最末後身， 出家成佛道。

華光佛住世、 壽十二小劫， 其國人民眾， 壽命八小劫。

佛滅度之後， 正法住於世， 三十二小劫， 廣度諸眾生。

正法滅盡已， 像法三十二， 舍利廣流布， 天人普供養。

華光佛所為， 其事皆如是， 其兩足聖尊， 最勝無倫匹。

彼即是汝身， 宜應自欣慶。



爾時四部眾，比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、等大眾，見舍利弗於佛前受阿耨多羅三藐三菩提記，心大歡喜，踴躍無量，各各脫身所著上衣、以供養佛。釋提桓因、梵天王、等，與無數天子，亦以天妙衣、天曼陀羅華、摩訶曼陀羅華、等，供養於佛。所散天衣，住虛空中，而自回轉。諸天伎樂、百千萬種，於虛空中、一時俱作，雨眾天華。而作是言：「佛昔於波羅奈、初轉法輪，今乃復轉無上最大法輪。」



爾時諸天子欲重宣此義，而說偈言：



昔於波羅奈、 轉四諦法輪， 分別說諸法， 五眾之生滅。

今復轉最妙， 無上大法輪， 是法甚深奧， 少有能信者。

我等從昔來， 數聞世尊說， 未曾聞如是， 深妙之上法。

世尊說是法， 我等皆隨喜。 大智舍利弗， 今得受尊記，

我等亦如是， 必當得作佛， 於一切世間， 最尊無有上。

佛道叵思議， 方便隨宜說。 我所有福業， 今世若過世，

及見佛功德， 盡回向佛道。



爾時舍利弗白佛言：「世尊，我今無復疑悔，親於佛前、得受阿耨多羅三藐三菩提記。是諸千二百心自在者，昔住學地，佛常教化，言我法、能離生老病死，究竟涅槃。是學無學人，亦各自以離我見及有無見等、謂得涅槃。而今於世尊前、聞所未聞，皆墮疑惑。善哉、世尊，願為四眾說其因緣，令離疑悔。」



爾時佛告舍利弗：「我先不言、諸佛世尊、以種種因緣、譬喻言辭、方便說法，皆為阿耨多羅三藐三菩提耶。是諸所說，皆為化菩薩故。然舍利弗，今當復以譬喻、更明此義，諸有智者、以譬喻得解。」



「舍利弗，若國邑聚落，有大長者、其年衰邁，財富無量，多有田宅、及諸僮仆。其家廣大，唯有一門，多諸人眾，一百、二百、乃至五百人、止住其中。堂閣朽故，牆壁隤落，柱根腐敗，梁棟傾危，周匝俱時、欻然火起，焚燒舍宅。長者諸子，若十、二十、或至三十、在此宅中。長者見是大火從四面起，即大驚怖，而作是念：『我雖能於此所燒之門、安隱得出，而諸子等，於火宅內、樂著嬉戲，不覺不知，不驚不怖，火來逼身，苦痛切己，心不厭患，無求出意。』」



「舍利弗，是長者作是思惟：『我身手有力，當以衣祴、若以幾案、從舍出之。』復更思惟：『是舍、唯有一門，而復狹小。諸子幼稚，未有所識，戀著戲處，或當墮落，為火所燒。我當為說怖畏之事，此舍已燒，宜時疾出，勿令為火之所燒害。』作是念已，如所思惟，具告諸子，汝等速出。父雖憐愍、善言誘喻，而諸子等樂著嬉戲，不肯信受，不驚不畏，了無出心。亦復不知何者是火，何者為舍，云何為失，但東西走戲、視父而已。」



「爾時長者即作是念：『此舍已為大火所燒，我及諸子若不時出，必為所焚，我今當設方便，令諸子等得免斯害。』父知諸子、先心各有所好，種種珍玩奇異之物，情必樂著。而告之言：『汝等所可玩好、稀有難得，汝若不取，後必憂悔。如此種種羊車、鹿車、牛車，今在門外，可以遊戲。汝等於此火宅、宜速出來，隨汝所欲，皆當與汝。』爾時諸子聞父所說珍玩之物，適其願故，心各勇銳，互相推排，競共馳走，爭出火宅。是時長者見諸子等安隱得出，皆於四衢道中、露地而坐，無復障礙，其心泰然，歡喜踴躍。時諸子等各白父言：『父先所許玩好之具，羊車、鹿車、牛車，願時賜與。』」



「舍利弗，爾時長者各賜諸子、等一大車，其車高廣，眾寶莊校，周匝欄楯，四面懸鈴。又於其上、張設幰蓋，亦以珍奇雜寶而嚴飾之，寶繩交絡，垂諸華纓，重敷婉筵，安置丹枕。駕以白牛，膚色充潔，形體姝好，有大筋力，行步平正，其疾如風。又多僕從、而侍衛之。所以者何。是大長者、財富無量，種種諸藏，悉皆充溢。而作是念，我財物無極，不應以下劣小車、與諸子等，今此幼童，皆是吾子，愛無偏党，我有如是七寶大車，其數無量，應當等心、各各與之，不宜差別。所以者何。以我此物、周給一國，猶尚不匱，何況諸子。是時諸子各乘大車，得未曾有，非本所望。」



「舍利弗，於汝意云何，是長者、等與諸子珍寶大車，寧有虛妄否？」舍利弗言：「不也、世尊，是長者、但令諸子得免火難，全其軀命，非為虛妄。何以故。若全身命，便為已得玩好之具，況復方便，於彼火宅而拔濟之。世尊，若是長者，乃至不與最小一車，猶不虛妄。何以故。是長者先作是意：『我以方便、令子得出。』以是因緣，無虛妄也。何況長者、自知財富無量，欲饒益諸子，等與大車。」



佛告舍利弗：「善哉善哉，如汝所言。舍利弗，如來亦復如是，則為一切世間之父。於諸怖畏、衰惱、憂患、無明闇蔽，永盡無餘，而悉成就無量知見、力無所畏，有大神力及智慧力，具足方便、智慧波羅蜜，大慈、大悲，常無懈倦，恒求善事，利益一切。而生三界朽故火宅，為度眾生、生老病死、憂悲、苦惱、愚癡、闇蔽、三毒之火，教化、令得阿耨多羅三藐三菩提。見諸眾生為生老病死、憂悲、苦惱、之所燒煮，亦以五欲財利故、受種種苦，又以貪著追求故，現受眾苦，後受地獄、畜生、餓鬼、之苦，若生天上、及在人間，貧窮困苦、愛別離苦、怨憎會苦、如是等種種諸苦。眾生沒在其中，歡喜遊戲，不覺不知，不驚不怖，亦不生厭，不求解脫。於此三界火宅、東西馳走，雖遭大苦，不以為患。舍利弗，佛見此已，便作是念：『我為眾生之父，應拔其苦難，與無量無邊佛智慧樂，令其遊戲。』」



「舍利弗，如來復作是念：『若我但以神力、及智慧力，捨於方便，為諸眾生讚如來知見、力無所畏者，眾生不能以是得度。所以者何。是諸眾生，未免生老病死、憂悲、苦惱，而為三界火宅所燒，何由能解佛之智慧。』」



「舍利弗，如彼長者、雖復身手有力，而不用之，但以殷勤方便、勉濟諸子火宅之難，然後各與珍寶大車。如來亦復如是，雖有力、無所畏，而不用之，但以智慧方便，於三界火宅、拔濟眾生，為說三乘、聲聞、辟支佛、佛乘，而作是言：『汝等莫得樂住三界火宅，勿貪粗敝、色聲香味觸也。若貪著生愛，則為所燒。汝速出三界，當得三乘、聲聞、辟支佛、佛乘，我今為汝保任此事，終不虛也。汝等但當勤修精進。』如來以是方便、誘進眾生，復作是言：『汝等當知此三乘法，皆是聖所稱歎，自在無繫，無所依求。乘是三乘，以無漏根、力、覺、道、禪定、解脫、三昧、等，而自娛樂，便得無量安隱快樂。』」



「舍利弗，若有眾生，內有智性，從佛世尊聞法信受，殷勤精進，欲速出三界，自求涅槃，是名聲聞乘，如彼諸子為求羊車、出於火宅。若有眾生，從佛世尊聞法信受，殷勤精進，求自然慧，樂獨善寂，深知諸法因緣，是名辟支佛乘，如彼諸子為求鹿車、出於火宅。若有眾生，從佛世尊聞法信受，勤修精進，求一切智、佛智、自然智、無師智、如來知見、力無所畏，愍念、安樂無量眾生，利益天人，度脫一切，是名大乘，菩薩求此乘故，名為摩訶薩，如彼諸子為求牛車、出於火宅。」



「舍利弗，如彼長者、見諸子等安隱得出火宅，到無畏處，自惟財富無量，等以大車而賜諸子。如來亦復如是，為一切眾生之父，若見無量億千眾生，以佛教門、出三界苦、怖畏險道，得涅槃樂。如來爾時便作是念：『我有無量無邊智慧、力無畏等諸佛法藏，是諸眾生，皆是我子，等與大乘，不令有人獨得滅度。』皆以如來滅度而滅度之。是諸眾生脫三界者，悉與諸佛禪定、解脫、等娛樂之具，皆是一相、一種，聖所稱歎，能生淨妙第一之樂。」



「舍利弗，如彼長者、初以三車誘引諸子，然後但與大車，寶物莊嚴，安隱第一，然彼長者無虛妄之咎。如來亦復如是、無有虛妄，初說三乘、引導眾生，然後但以大乘而度脫之。何以故。如來有無量智慧、力無所畏諸法之藏，能與一切眾生大乘之法，但不盡能受。」



「舍利弗，以是因緣，當知諸佛方便力故，於一佛乘、分別說三。」



佛欲重宣此義，而說偈言：



譬如長者、 有一大宅， 其宅久故， 而復頓敝，

堂舍高危， 柱根摧朽， 梁棟傾斜， 基陛隤毀，

牆壁圯坼， 泥塗褫落， 覆苫亂墜， 椽梠差脫，

周障屈曲， 雜穢充遍。 有五百人， 止住其中。

鴟梟雕鷲、 烏鵲鳩鴿、 蚖蛇蝮蠍， 蜈蚣蚰蜒，

守宮百足， 狖狸鼷鼠， 諸惡蟲輩， 交橫馳走。

屎尿臭處， 不淨流溢， 蜣蜋諸蟲、 而集其上。

狐狼野干， 咀嚼踐蹋， □齧死屍、 骨肉狼藉。

由是群狗、 競來搏撮， 饑羸慞惶， 處處求食。

鬥諍□掣， 啀喍嗥吠， 其舍恐怖， 變狀如是。

處處皆有， 　魑魅魍魎， 夜叉惡鬼， 食啖人肉，

毒蟲之屬， 諸惡禽獸， 孚乳產生， 各自藏護。

夜叉競來， 爭取食之， 食之既飽， 惡心轉熾，

鬥諍之聲， 甚可怖畏。 鳩槃荼鬼、 蹲踞土埵，

或時離地， 一尺二尺， 往返遊行， 縱逸嬉戲，

捉狗兩足， 撲令失聲， 以腳加頸， 怖狗自樂。

復有諸鬼， 其身長大， 裸形黑瘦， 常住其中，

發大惡聲， 叫呼求食。 復有諸鬼， 其咽如針。

復有諸鬼， 首如牛頭， 或食人肉， 或復啖狗，

頭髮蓬亂， 殘害兇險， 饑渴所逼， 叫喚馳走。

夜叉餓鬼， 諸惡鳥獸， 饑急四向， 窺看窗牖，

如是諸難， 恐畏無量。 是朽故宅， 屬於一人。

其人近出， 未久之間， 於後舍宅， 忽然火起，

四面一時， 其炎俱熾。 棟梁椽柱、 爆聲震裂，

摧折墮落， 牆壁崩倒。 諸鬼神等、 揚聲大叫。

雕鷲諸鳥， 鳩槃荼等， 周章惶怖， 不能自出。

惡獸毒蟲， 藏竄孔穴， 毗舍闍鬼、 亦住其中，

薄福德故， 為火所逼， 共相殘害， 飲血啖肉。

野干之屬， 並已前死， 諸大惡獸、 競來食啖，

臭煙烽烰， 四面充塞。 蜈蚣蚰蜒， 毒蛇之類，

為火所燒， 爭走出穴， 鳩槃荼鬼、 隨取而食。

又諸餓鬼， 頭上火燃， 饑渴熱惱， 周章悶走。

其宅如是、 甚可怖畏， 毒害火災， 眾難非一。

是時宅主 在門外立， 聞有人言， 汝諸子等，

先因遊戲、 來入此宅， 稚小無知， 歡娛樂著。

長者聞已， 驚入火宅， 方宜救濟， 令無燒害。

告喻諸子， 說眾患難， 惡鬼毒蟲， 災火蔓延，

眾苦次第、 相續不絕。 毒蛇蚖蝮， 及諸夜叉、

鳩槃荼鬼， 野干狐狗， 雕鷲鴟梟， 百足之屬，

饑渴惱急， 甚可怖畏， 此苦難處， 況復大火。

諸子無知， 雖聞父誨， 猶故樂著， 嬉戲不已。

是時長者， 而作是念， 諸子如此， 益我愁惱。

今此舍宅， 無一可樂， 而諸子等、 耽湎嬉戲，

不受我教， 將為火害。 即便思惟， 設諸方便、

告諸子等， 我有種種， 　珍玩之具， 妙寶好車，

羊車鹿車、 大牛之車， 今在門外。 汝等出來，

吾為汝等 　造作此車， 隨意所樂， 可以遊戲。

諸子聞說， 如此諸車， 即時奔競、 馳走而出，

到於空地， 離諸苦難。 長者見子， 得出火宅，

住於四衢， 坐師子座、 而自慶言， 我今快樂。

此諸子等， 生育甚難， 愚小無知， 而入險宅。

多諸毒蟲， 魑魅可畏， 大火猛炎、 四面俱起，

而此諸子、 貪著嬉戲， 我已救之， 令得脫難。

是故諸人， 我今快樂。 爾時諸子、 知父安坐，

皆詣父所、 而白父言， 願賜我等， 三種寶車。

如前所許， 諸子出來， 當以三車、 隨汝所欲，

今正是時， 惟垂給與。 長者大富， 庫藏眾多，

金銀琉璃、 硨磲瑪瑙， 以眾寶物、 造諸大車。

莊校嚴飾， 周匝欄楯， 四面懸鈴， 金繩交絡。

真珠羅網， 張施其上， 金華諸瓔， 處處垂下，

眾彩雜飾， 周匝圍繞， 柔軟繒纊， 以為茵蓐。

上妙細疊， 價值千億， 鮮白淨潔， 以覆其上。

有大白牛， 肥壯多力， 形體姝好， 以駕寶車。

多諸儐從， 而侍衛之。 以是妙車， 等賜諸子。

諸子是時， 歡喜踴躍， 乘是寶車， 遊於四方，

嬉戲快樂， 自在無礙。 告舍利弗， 我亦如是，

眾聖中尊， 世間之父。 一切眾生， 皆是吾子，

深著世樂， 無有慧心。 三界無安， 猶如火宅，

眾苦充滿， 甚可怖畏， 常有生老 　病死憂患，

如是等火， 熾燃不息。 如來已離， 三界火宅，

寂然閒居， 安處林野。 今此三界， 皆是我有，

其中眾生， 悉是吾子。 而今此處， 多諸患難，

唯我一人， 能為救護。 雖復教詔， 而不信受，

於諸欲染， 貪著深故。 以是方便， 為說三乘，

令諸眾生， 知三界苦， 開示演說、 出世間道。

是諸子等， 若心決定， 具足三明、 及六神通，

有得緣覺、 不退菩薩。 汝舍利弗， 我為眾生，

以此譬喻、 說一佛乘， 汝等若能、 　信受是語，

一切皆當， 成得佛道。 是乘微妙、 清淨第一，

於諸世間、 為無有上， 佛所悅可， 一切眾生、

所應稱讚、 供養禮拜。 無量億千、 　諸力解脫，

禪定智慧， 及佛餘法， 得如是乘。 令諸子等，

日夜劫數、 常得遊戲， 與諸菩薩、 及聲聞眾，

乘此寶乘， 直至道場。 以是因緣， 十方諦求，

更無餘乘， 除佛方便。 告舍利弗， 汝諸人等，

皆是吾子， 我則是父。 汝等累劫、 眾苦所燒，

我皆濟拔， 令出三界。 我雖先說、 汝等滅度，

但盡生死， 而實不滅， 今所應作， 唯佛智慧。

若有菩薩， 於是眾中， 能一心聽、 諸佛實法，

諸佛世尊、 雖以方便， 所化眾生， 皆是菩薩。

若人小智， 深著愛欲， 為此等故、 說於苦諦。

眾生心喜， 得未曾有， 佛說苦諦， 真實無異。

若有眾生， 不知苦本， 深著苦因， 不能暫捨，

為是等故、 方便說道。 諸苦所因， 貪欲為本，

若滅貪欲， 無所依止， 滅盡諸苦， 名第三諦。

為滅諦故， 修行於道， 離諸苦縛， 名得解脫。

是人於何 　而得解脫， 但離虛妄， 名為解脫，

其實未得、 　一切解脫。 佛說是人、 未實滅度，

斯人未得， 無上道故， 我意不欲、 令至滅度。

我為法王， 於法自在， 安隱眾生， 故現於世。

汝舍利弗， 我此法印， 為欲利益， 　世間故說，

在所遊方， 勿妄宣傳。 若有聞者， 隨喜頂受，

當知是人、 阿鞞跋致。 若有信受， 此經法者，

是人已曾， 　見過去佛， 恭敬供養， 亦聞是法。

若人有能， 信汝所說， 則為見我， 亦見於汝、

及比丘僧、 並諸菩薩。 斯法華經， 為深智說，

淺識聞之，　　迷惑不解， 一切聲聞、　　及辟支佛，

於此經中， 力所不及。　　汝舍利弗，　　尚於此經、

以信得入，　 況餘聲聞。 其餘聲聞， 信佛語故，

隨順此經， 非己智分。 又舍利弗， 憍慢懈怠、

計我見者， 莫說此經。 凡夫淺識， 深著五欲，

聞不能解， 亦勿為說。 若人不信， 譭謗此經，

則斷一切， 　世間佛種。 或復顰蹙， 而懷疑惑，

汝當聽說， 此人罪報。 若佛在世， 若滅度後，

其有誹謗， 　如斯經典， 見有讀誦、 書持經者，

輕賤憎嫉、 而懷結恨， 此人罪報， 汝今復聽，

其人命終， 入阿鼻獄， 具足一劫， 劫盡更生，

如是展轉， 至無數劫， 從地獄出， 當墮畜生，

若狗野干， 其影□瘦， 黧黮疥癩， 人所觸嬈，

又復為人， 之所惡賤， 常困饑渴， 骨肉枯竭，

生受楚毒， 死被瓦石， 斷佛種故， 受斯罪報。

若作駱駝， 或生驢中， 身常負重， 加諸杖捶，

但念水草， 餘無所知， 謗斯經故， 獲罪如是。

有作野干， 來入聚落， 身體疥癩， 又無一目，

為諸童子 　之所打擲， 受諸苦痛， 或時致死。

於此死已， 更受蟒身， 其形長大， 　五百由旬，

聾騃無足， 宛轉腹行， 為諸小蟲， 之所咂食，

晝夜受苦， 無有休息， 謗斯經故， 獲罪如是。

若得為人， 諸根闇鈍， 矬陋攣躄， 　盲聾背傴，

有所言說， 人不信受， 口氣常臭， 鬼魅所著，

貧窮下賤， 為人所使， 多病痟瘦， 無所依怙，

雖親附人， 人不在意， 若有所得， 尋復忘失。

若修醫道， 順方治病， 更增他疾， 或復致死。

若自有病， 無人救療， 設服良藥， 而復增劇。

若他反逆、 抄劫竊盜， 如是等罪， 橫羅其殃。

如斯罪人， 永不見佛， 眾聖之王， 說法教化，

如斯罪人， 常生難處， 狂聾心亂， 永不聞法。

於無數劫、 如恒河沙， 生輒聾啞， 諸根不具、

常處地獄， 如遊園觀， 在餘惡道， 如己舍宅，

駝驢豬狗、 是其行處， 謗斯經故， 獲罪如是。

若得為人， 聾盲瘖啞、 貧窮諸衰、 以自莊嚴，

水腫乾痟、 疥癩癰疽、 如是等病， 以為衣服，

身常臭處， 垢穢不淨， 深著我見， 增益瞋恚，

淫欲熾盛， 不擇禽獸， 謗斯經故， 獲罪如是。

告舍利弗， 謗斯經者， 若說其罪， 窮劫不盡。

以是因緣， 我故語汝， 無智人中， 莫說此經。

若有利根， 智慧明了， 多聞強識， 求佛道者，

如是之人， 乃可為說。 若人曾見， 億百千佛，

植諸善本， 深心堅固， 如是之人， 乃可為說。

若人精進， 常修慈心， 不惜身命， 乃可為說。

若人恭敬， 無有異心， 離諸凡愚， 獨處山澤，

如是之人， 乃可為說。 又舍利弗， 若見有人，

捨惡知識， 親近善友， 如是之人， 乃可為說。

若見佛子， 持戒清潔， 如淨明珠， 求大乘經，

如是之人， 乃可為說。 若人無瞋， 質直柔軟，

常愍一切， 恭敬諸佛， 如是之人， 乃可為說。

復有佛子， 於大眾中， 以清淨心， 種種因緣、

譬喻言辭、 說法無礙， 如是之人， 乃可為說。

若有比丘， 為一切智， 四方求法， 合掌頂受，

但樂受持， 　大乘經典， 乃至不受， 餘經一偈，

如是之人， 乃可為說。 如人至心， 　求佛舍利，

如是求經， 得已頂受， 其人不復， 志求餘經，

亦未曾念， 　外道典籍， 如是之人， 乃可為說。

告舍利弗， 我說是相， 求佛道者、 窮劫不盡，

如是等人， 則能信解， 汝當為說， 　妙法華經。



妙法蓮華經信解品第四



爾時慧命須菩提、摩訶迦旃延、摩訶迦葉、摩訶目犍連，從佛所、聞未曾有法，世尊授舍利弗阿耨多羅三藐三菩提記，發稀有心，歡喜踴躍，即從座起，整衣服，偏袒右肩，右膝著地，一心合掌，屈躬恭敬，瞻仰尊顏、而白佛言：「我等居僧之首，年並朽邁，自謂已得涅槃，無所堪任，不復進求阿耨多羅三藐三菩提。世尊往昔說法既久，我時在座，身體疲懈，但念空、無相、無作，於菩薩法、遊戲神通，淨佛國土，成就眾生，心不喜樂。所以者何。世尊令我等出於三界，得涅槃證，又今我等年已朽邁，於佛教化菩薩阿耨多羅三藐三菩提、不生一念好樂之心。我等今於佛前、聞授聲聞阿耨多羅三藐三菩提記，心甚歡喜，得未曾有，不謂於今，忽然得聞稀有之法，深自慶倖，獲大善利，無量珍寶、不求自得。」



「世尊，我等今者樂說譬喻、以明斯義，譬若有人，年既幼稚，捨父逃逝，久住他國，或十、二十、至五十歲，年既長大，加復窮困，馳騁四方、以求衣食，漸漸遊行，遇向本國。其父先來、求子不得，中止一城。其家大富，財寶無量，金、銀、琉璃、珊瑚、琥珀、玻璃、珠、等，其諸倉庫，悉皆盈溢，多有僮仆、臣佐、吏民，象馬、車乘、牛羊、無數，出入息利，乃遍他國，商估賈客、亦甚眾多。時貧窮子、遊諸聚落，經歷國邑，遂到其父所止之城。父母念子，與子離別五十餘年，而未曾向人說如此事，但自思惟，心懷悔恨，自念老朽，多有財物，金銀、珍寶，倉庫盈溢，無有子息，一旦終沒，財物散失，無所委付，是以殷勤、每憶其子。復作是念：『我若得子、委付財物，坦然快樂，無復憂慮。』」



「世尊，爾時窮子、傭賃展轉、遇到父舍，住立門側。遙見其父、踞師子床，寶幾承足，諸婆羅門、剎利、居士、皆恭敬圍繞，以真珠瓔珞、價值千萬，莊嚴其身，吏民、僮仆，手執白拂，侍立左右。覆以寶帳，垂諸華幡，香水灑地，散眾名華，羅列寶物，出內取與，有如是等種種嚴飾，威德特尊。窮子見父有大力勢，即懷恐怖，悔來至此。竊作是念：『此或是王、或是王等，非我傭力得物之處，不如往至貧里，肆力有地，衣食易得，若久住此，或見逼迫，強使我作。』作是念已，疾走而去。」



「時富長者於師子座，見子便識，心大歡喜。即作是念：『我財物庫藏、今有所付，我常思念此子，無由見之，而忽自來，甚適我願，我雖年朽，猶故貪惜。』即遣傍人，急追將還。爾時使者，疾走往捉。窮子驚愕，稱怨、大喚：『我不相犯，何為見捉？』使者執之愈急，強牽將還。於時窮子，自念無罪，而被囚執，此必定死，轉更惶怖，悶絕躄地。父遙見之，而語使言：『不需此人，勿強將來，以冷水灑面，令得醒悟，莫復與語。』所以者何。父知其子、志意下劣，自知豪貴、為子所難，審知是子，而以方便，不語他人、云是我子。使者語之：『我今放汝，隨意所趨。』窮子歡喜、得未曾有，從地而起，往至貧里、以求衣食。」



「爾時長者將欲誘引其子、而設方便，密遣二人、形色憔悴、無威德者：『汝可詣彼，徐語窮子，此有作處，倍與汝值。窮子若許，將來、使作。若言、欲何所作，便可語之，雇汝除糞，我等二人、亦共汝作。』時二使人即求窮子，既已得之，具陳上事。爾時窮子先取其價，尋與除糞。其父見子，愍而怪之。又以他日，於窗牖中、遙見子身，羸瘦憔悴，糞土塵坌，污穢不淨。即脫瓔珞、細軟上服、嚴飾之具，更著粗敝垢膩之衣、塵土坌身，右手執持除糞之器，狀有所畏。語諸作人：『汝等勤作，勿得懈息。』以方便故，得近其子。後復告言：『咄、男子，汝常此作，勿復餘去，當加汝價。諸有所需、盆器米麵、鹽醋之屬，莫自疑難，亦有老敝使人、需者相給，好自安意，我如汝父，勿復憂慮。所以者何。我年老大，而汝少壯，汝常作時，無有欺怠、瞋恨怨言，都不見汝有此諸惡、如餘作人，自今已後，如所生子。』即時長者、更與作字，名之為兒。爾時窮子、雖欣此遇，猶故自謂、客作賤人。由是之故，於二十年中、常令除糞。過是已後，心相體信，入出無難，然其所止、猶在本處。」



「世尊，爾時長者有疾，自知將死不久。語窮子言：『我今多有金銀珍寶，倉庫盈溢，其中多少、所應取與，汝悉知之，我心如是，當體此意。所以者何。今我與汝，便為不異，宜加用心，無令漏失。』爾時窮子，即受教敕，領知眾物、金銀珍寶、及諸庫藏，而無希取一餐之意，然其所止，故在本處，下劣之心、亦未能捨。復經少時，父知子意，漸已通泰，成就大志，自鄙先心。臨欲終時、而命其子、並會親、族、國王、大臣、剎利、居士，皆悉已集，即自宣言：『諸君當知，此是我子，我之所生，於某城中、捨吾逃走，伶俜辛苦、五十餘年，其本字某，我名某甲，昔在本城、懷憂推覓，忽於此間、遇會得之，此實我子，我實其父，今我所有一切財物，皆是子有，先所出內，是子所知。世尊，是時窮子聞父此言，即大歡喜、得未曾有，而作是念，我本無心、有所希求，今此寶藏自然而至。』」



「世尊，大富長者、則是如來，我等皆似佛子，如來常說、我等為子。世尊，我等以三苦故，於生死中、受諸熱惱，迷惑無知，樂著小法。今日世尊，令我等思惟捐除諸法戲論之糞，我等於中勤加精進，得至涅槃一日之價，既得此已，心大歡喜，自以為足，便自謂言：『於佛法中勤精進故，所得宏多。』然世尊先知我等心著敝欲，樂於小法，便見縱捨，不為分別、汝等當有如來知見寶藏之分。世尊以方便力、說如來智慧，我等從佛，得涅槃一日之價，以為大得，於此大乘，無有志求。我等又因如來智慧，為諸菩薩，開示演說，而自於此無有志願。所以者何。佛知我等心樂小法，以方便力、隨我等說，而我等不知真是佛子。今我等方知世尊於佛智慧、無所吝惜。所以者何。我等昔來真是佛子，而但樂小法，若我等有樂大之心，佛則為我說大乘法。於此經中、唯說一乘，而昔於菩薩前、毀呰聲聞樂小法者，然佛實以大乘教化，是故我等說、本無心有所希求。今法王大寶自然而至，如佛子所應得者、皆已得之。」



爾時摩訶迦葉欲重宣此義，而說偈言：



我等今日、 聞佛音教， 歡喜踴躍， 得未曾有。

佛說聲聞， 當得作佛， 無上寶聚， 不求自得。

譬如童子， 幼稚無識， 捨父逃逝， 遠到他土，

周流諸國、 五十餘年。 其父憂念， 四方推求，

求之既疲， 頓止一城， 造立舍宅， 五欲自娛。

其家巨富， 多諸金銀、 硨磲瑪瑙、 真珠琉璃、

象馬牛羊、 輦輿車乘、 田業僮仆， 人民眾多，

出入息利、 乃遍他國， 商估賈人、 無處不有，

千萬億眾、 圍繞恭敬， 常為王者 　之所愛念，

群臣豪族， 皆共宗重。 以諸緣故， 往來者眾，

豪富如是， 有大力勢。 而年朽邁， 益憂念子，

夙夜惟念， 死時將至， 癡子捨我， 　五十餘年，

庫藏諸物、 當如之何。 爾時窮子， 求索衣食，

從邑至邑、 從國至國， 或有所得， 或無所得，

饑餓羸瘦， 體生瘡癬， 漸次經歷， 到父住城，

傭賃展轉， 遂至父舍。 爾時長者， 於其門內、

施大寶帳， 處師子座， 眷屬圍繞， 諸人侍衛，

或有計算， 金銀寶物， 出內財產， 注記券疏。

窮子見父 　豪貴尊嚴， 謂是國王、 若國王等，

驚怖自怪， 何故至此。 覆自念言， 我若久住，

或見逼迫， 強驅使作。 思惟是已， 馳走而去，

借問貧里， 欲往傭作。 長者是時、 在師子座，

遙見其子， 默而識之， 即敕使者、 追捉將來。

窮子驚喚， 迷悶躄地， 是人執我， 必當見殺，

何用衣食、 使我至此。 長者知子， 愚癡狹劣，

不信我言， 不信是父。 即以方便， 更遣餘人，

眇目矬陋、 無威德者， 汝可語之， 云當相雇，

除諸糞穢， 倍與汝價。 窮子聞之， 歡喜隨來，

為除糞穢， 淨諸房舍。 長者於牖、 常見其子，

念子愚劣， 樂為鄙事。 於是長者 　著敝垢衣，

執除糞器， 往到子所， 方便附近， 語令勤作。

既益汝價， 　並塗足油， 飲食充足， 薦席厚暖，

如是苦言、 汝當勤作， 又以軟語、 若如我子。

長者有智，　　漸令入出， 經二十年， 執作家事，

示其金銀、 真珠玻璃、 諸物出入， 皆使令知。

猶處門外， 止宿草庵， 自念貧事， 我無此物。

父知子心， 　 漸已廣大， 欲與財物， 即聚親族、

國王大臣、 剎利居士。 於此大眾， 說是我子，

捨我他行、 經五十歲， 自見子來、 已二十年，

昔於某城， 　而失是子， 周行求索， 遂來至此。

凡我所有、 　舍宅人民， 悉以付之， 恣其所用。

子念昔貧， 志意下劣， 今於父所、 大獲珍寶，

並及舍宅、 一切財物， 甚大歡喜， 得未曾有。

佛亦如是， 知我樂小， 未曾說言， 　汝等作佛，

而說我等， 得諸無漏， 　成就小乘、 　聲聞弟子。

佛敕我等， 說最上道， 修習此者， 當得成佛。

我承佛教， 為大菩薩， 以諸因緣、　　種種譬喻、

若干言辭、 說無上道。　　諸佛子等、 從我聞法，

日夜思惟， 　精勤修習。 是時諸佛， 即授其記，

汝於來世、 當得作佛， 一切諸佛， 　秘藏之法，

但為菩薩， 演其實事，　 而不為我， 　說斯真要。

如彼窮子、　　得近其父， 雖知諸物， 心不希取。

我等雖說， 　佛法寶藏， 自無志願， 　亦復如是。

我等內滅， 自謂為足，　 唯了此事， 更無餘事。

我等若聞，　　淨佛國土， 教化眾生， 都無欣樂。

所以者何， 一切諸法， 皆悉空寂，　　無生無滅，

無大無小， 無漏無為， 如是思惟， 不生喜樂。

我等長夜， 　於佛智慧， 無貪無著， 無復志願，

而自於法、 謂是究竟。 我等長夜、 　 修習空法，

得脫三界， 苦惱之患， 　 住最後身、 有餘涅槃。

佛所教化， 得道不虛， 則為已得， 報佛之恩。

我等雖為， 　諸佛子等， 說菩薩法、 　 以求佛道，

而於是法、 永無願樂。 　 導師見捨， 觀我心故，

初不勸進、 　說有實利。 如富長者， 知子志劣，

以方便力、 柔伏其心， 然後乃付，　　一切財物。

佛亦如是、 現稀有事 　　知樂小者， 　以方便力、

調伏其心， 乃教大智。 我等今日、 得未曾有，

非先所望， 而今自得， 如彼窮子， 　得無量寶。

世尊我今， 得道得果， 於無漏法、　　得清淨眼。

我等長夜、 持佛淨戒， 　始於今日， 得其果報，

法王法中、 　 久修梵行， 今得無漏、 無上大果。

我等今者、 真是聲聞， 以佛道聲、 　 令一切聞。

我等今者、 真阿羅漢，　　於諸世間、 天人魔梵，

普於其中、 　 應受供養。 世尊大恩， 以稀有事，

憐愍教化、 利益我等， 　無量億劫、 　 誰能報者。

手足供給， 頭頂禮敬， 　一切供養， 皆不能報。

若以頂戴， 　兩肩荷負， 於恒沙劫、 盡心恭敬，

又以美膳、 無量寶衣、 及諸臥具、　　種種湯藥，

牛頭栴檀、 及諸珍寶、 　以起塔廟， 寶衣布地，

如斯等事， 　 以用供養， 於恒沙劫， 亦不能報。

諸佛稀有、 無量無邊、 不可思議、　　大神通力，

無漏無為， 諸法之王， 能為下劣、 忍於斯事，

取相凡夫，　　隨宜為說。 諸佛於法， 得最自在，

知諸眾生， 種種欲樂、 及其志力， 　隨所堪任，

以無量喻、 而為說法，　　隨諸眾生， 宿世善根，

又知成熟、 　未成熟者， 種種籌量， 分別知已，

於一乘道、 隨宜說三。



[3] 妙法蓮華經卷第三



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經藥草喻品第五



爾時世尊告摩訶迦葉、及諸大弟子：「善哉、善哉，迦葉善說如來真實功德。誠如所言，如來復有無量無邊阿僧祇功德，汝等若於無量億劫、說不能盡。迦葉，當知如來是諸法之王，若有所說，皆不虛也。於一切法，以智方便而演說之，其所說法，皆悉到於一切智地。如來觀知一切諸法之所歸趨，亦知一切眾生深心所行，通達無礙，又於諸法究盡明了，示諸眾生一切智慧。」



「迦葉，譬如三千大千世界、山川溪谷土地，所生卉木叢林、及諸藥草，種類若干，名色各異。密雲彌布，遍覆三千大千世界，一時等澍，其澤普洽。卉木叢林、及諸藥草，小根小莖、小枝小葉，中根中莖、中枝中葉，大根大莖、大枝大葉，諸樹大小，隨上中下、各有所受，一雲所雨，稱其種性而得生長，華果敷實。雖一地所生，一雨所潤，而諸草木、各有差別。」



「迦葉，當知如來亦復如是、出現於世，如大雲起，以大音聲、普遍世界天、人、阿修羅，如彼大雲遍覆三千大千國土。於大眾中、而唱是言：『我是如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊，未度者令度，未解者令解，未安者令安，未涅槃者令得涅槃，今世後世、如實知之。我是一切知者、一切見者、知道者、開道者、說道者、汝等天、人、阿修羅眾、皆應到此，為聽法故。』」



「爾時無數千萬億種眾生，來至佛所、而聽法。如來於時，觀是眾生諸根利鈍，精進、懈怠，隨其所堪、而為說法，種種無量，皆令歡喜、快得善利。」



「是諸眾生、聞是法已，現世安隱，後生善處，以道受樂，亦得聞法。既聞法已，離諸障礙，於諸法中，任力所能，漸得入道。如彼大雲、雨於一切卉木叢林、及諸藥草，如其種性，具足蒙潤，各得生長。」



「如來說法，一相一味，所謂解脫相、離相、滅相，究竟至於一切種智。其有眾生、聞如來法，若持讀誦，如說修行，所得功德、不自覺知。所以者何。唯有如來、知此眾生種相體性，念何事，思何事，修何事，云何念，云何思，云何修，以何法念，以何法思，以何法修，以何法得何法，眾生住於種種之地，唯有如來、如實見之，明了無礙。如彼卉木叢林、諸藥草等，而不自知上中下性，如來知是一相一味之法，所謂解脫相、離相、滅相，究竟涅槃、常寂滅相，終歸於空。佛知是已，觀眾生心欲、而將護之，是故不即為說一切種智。汝等迦葉、甚為稀有，能知如來隨宜說法，能信能受。所以者何。諸佛世尊、隨宜說法，難解難知。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



破有法王、 出現世間， 隨眾生欲， 種種說法。

如來尊重， 智慧深遠， 久默斯要， 不務速說。

有智若聞， 則能信解， 無智疑悔， 則為永失。

是故迦葉， 隨力為說， 以種種緣、 令得正見。

迦葉當知， 譬如大雲， 起於世間， 遍覆一切，

慧雲含潤， 電光晃曜， 雷聲遠震， 令眾悅豫。

日光掩蔽， 地上清涼， 靉靆垂布、 如可承攬。

其雨普等， 四方俱下， 流澍無量， 率土充洽。

山川險谷、 幽邃所生， 卉木藥草， 大小諸樹，

百穀苗稼， 甘蔗葡萄， 雨之所潤， 無不豐足，

乾地普洽， 藥木並茂。 其雲所出， 　一味之水，

草木叢林， 隨分受潤。 一切諸樹， 上中下等，

稱其大小， 各得生長， 根莖枝葉， 華果光色，

一雨所及， 皆得鮮澤。 如其體相、 性分大小，

所潤是一， 而各滋茂。 佛亦如是， 出現於世，

譬如大雲、 普覆一切。 既出於世， 為諸眾生、

分別演說、 　諸法之實。 大聖世尊， 於諸天人、

一切眾中、 而宣是言， 我為如來， 兩足之尊，

出於世間， 猶如大雲、 充潤一切， 枯槁眾生，

皆令離苦， 得安隱樂、 世間之樂、 及涅槃樂。

諸天人眾， 一心善聽， 皆應到此、 覲無上尊。

我為世尊， 無能及者， 安隱眾生， 故現於世，

為大眾說， 　甘露淨法。 其法一味， 解脫涅槃，

以一妙音、 演暢斯義， 常為大乘， 而作因緣。

我觀一切， 普皆平等， 無有彼此、 愛憎之心。

我無貪著， 亦無限礙， 恒為一切、 平等說法，

如為一人， 眾多亦然。 常演說法， 曾無他事，

去來坐立、　 終不疲厭， 充足世間， 如雨普潤。

貴賤上下， 持戒毀戒， 威儀具足、 及不具足，

正見邪見， 利根鈍根， 等雨法雨， 而無懈倦。

一切眾生、 聞我法者， 隨力所受， 住於諸地。

或處人天， 轉輪聖王， 釋梵諸王， 是小藥草。

知無漏法， 能得涅槃， 起六神通， 及得三明，

獨處山林， 常行禪定， 得緣覺證， 是中藥草。

求世尊處， 我當作佛， 行精進定， 是上藥草。

又諸佛子、 專心佛道， 常行慈悲， 自知作佛，

決定無疑， 是名小樹。 安住神通， 轉不退輪，

度無量億、 　百千眾生， 如是菩薩， 名為大樹。

佛平等說， 如一味雨， 隨眾生性、 所受不同，

如彼草木， 所稟各異， 佛以此喻、 方便開示，

種種言辭， 演說一法， 於佛智慧， 如海一滴。

我雨法雨， 充滿世間， 一味之法， 隨力修行，

如彼叢林、 藥草諸樹， 隨其大小， 漸增茂好。

諸佛之法， 常以一味， 令諸世間、 普得具足，

漸次修行， 皆得道果。 聲聞緣覺， 處於山林，

住最後身， 聞法得果， 是名藥草， 各得增長。

若諸菩薩， 智慧堅固， 了達三界， 求最上乘，

是名小樹、 而得增長。 復有住禪， 得神通力，

聞諸法空， 心大歡喜， 放無數光， 度諸眾生，

是名大樹、 而得增長。 如是迦葉， 佛所說法，

譬如大雲， 以一味雨、 潤於人華， 各得成實。

迦葉當知， 以諸因緣、 種種譬喻、 開示佛道，

是我方便， 諸佛亦然。 今為汝等， 　說最實事，

諸聲聞眾、 皆非滅度， 汝等所行， 是菩薩道，

漸漸修學， 悉當成佛。



妙法蓮華經授記品第六



爾時世尊說是偈已，告諸大眾，唱如是言：「我此弟子摩訶迦葉，於未來世、當得奉覲三百萬億諸佛世尊，供養、恭敬，尊重、讚歎，廣宣諸佛無量大法。於最後身、得成為佛，名曰光明如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。國名光德，劫名大莊嚴。佛壽、十二小劫，正法住世、二十小劫，像法亦住二十小劫。國界嚴飾，無諸穢惡、瓦礫荊棘、便利不淨。其土平正，無有高下、坑坎堆阜。琉璃為地，寶樹行列，黃金為繩、以界道側，散諸寶華，周遍清淨。其國菩薩、無量千億，諸聲聞眾、亦復無數，無有魔事，雖有魔及魔民，皆護佛法。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



告諸比丘， 我以佛眼， 見是迦葉。 於未來世、

過無數劫， 當得作佛。 而於來世、 供養奉覲，

三百萬億、 諸佛世尊， 為佛智慧， 淨修梵行。

供養最上、 　二足尊已， 修習一切、 無上之慧，

於最後身、 得成為佛。 其土清淨， 琉璃為地，

多諸寶樹、 行列道側、 金繩界道， 見者歡喜。

常出好香， 散眾名華， 種種奇妙、 以為莊嚴。

其地平正， 無有丘坑。 諸菩薩眾、 不可稱計，

其心調柔， 逮大神通， 奉持諸佛、 　大乘經典。

諸聲聞眾、 無漏後身， 法王之子， 亦不可計，

乃以天眼、 不能數知。 其佛當壽、 十二小劫，

正法住世、 二十小劫， 像法亦住， 二十小劫。

光明世尊， 其事如是。



爾時大目犍連、須菩提、摩訶迦栴延等，皆悉悚栗，一心合掌，瞻仰尊顏，目不暫捨，即共同聲而說偈言：



大雄猛世尊， 諸釋之法王， 哀愍我等故， 而賜佛音聲。

若知我深心， 見為授記者， 如以甘露灑， 除熱得清涼。

如從饑國來， 忽遇大王膳， 心猶懷疑懼， 未敢即便食，

若復得王教， 然後乃敢食。 我等亦如是， 每惟小乘過，

不知當云何、 得佛無上慧。 雖聞佛音聲， 言我等作佛，

心尚懷憂懼， 如未敢便食， 若蒙佛授記， 爾乃快安樂。

大雄猛世尊， 常欲安世間， 願賜我等記， 如饑需教食。



爾時世尊知諸大弟子心之所念，告諸比丘：「是須菩提，於當來世、奉覲三百萬億那由他佛，供養恭敬，尊重讚歎，常修梵行，具菩薩道。於最後身、得成為佛，號曰名相如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。劫名有寶。國名寶生。其土平正，玻璃為地，寶樹莊嚴，無諸丘坑、沙礫、荊棘、便利之穢，寶華覆地，周遍清淨。其土人民，皆處寶台、珍妙樓閣。聲聞弟子、無量無邊，算數譬喻所不能知。諸菩薩眾、無數千萬億那由他。佛壽、十二小劫。正法住世、二十小劫，像法亦住二十小劫。其佛常處虛空、為眾說法，度脫無量菩薩、及聲聞眾。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



諸比丘眾， 今告汝等， 皆當一心， 聽我所說。

我大弟子、 須菩提者， 當得作佛， 號曰名相。

當供無數、 萬億諸佛， 隨佛所行， 漸具大道。

最後身得， 三十二相， 端正姝妙， 猶如寶山。

其佛國土， 嚴淨第一， 眾生見者， 無不愛樂，

佛於其中、 度無量眾。 其佛法中， 多諸菩薩，

皆悉利根， 轉不退輪。 彼國常以、 菩薩莊嚴，

諸聲聞眾、 不可稱數， 皆得三明， 具六神通，

住八解脫， 有大威德。 其佛說法， 現於無量，

神通變化、 不可思議。 諸天人民， 數如恒沙，

皆共合掌， 聽受佛語。 其佛當壽、 十二小劫，

正法住世、 二十小劫， 像法亦住 二十小劫。



爾時世尊復告諸比丘眾：「我今語汝，是大迦旃延，於當來世，以諸供具、供養奉事八千億佛，恭敬、尊重。諸佛滅後，各起塔廟，高千由旬，縱廣正等五百由旬，皆以金、銀、琉璃、硨磲、瑪瑙、真珠、玫瑰、七寶合成，眾華、瓔珞、塗香、末香、燒香、繒蓋、幢幡，供養塔廟。過是已後，當復供養二萬億佛，亦復如是。」



「供養是諸佛已，具菩薩道。當得作佛，號曰閻浮那提金光如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。其土平正，玻璃為地，寶樹莊嚴、黃金為繩、以界道側，妙華覆地，周遍清淨，見者歡喜。無四惡道，地獄、餓鬼、畜生、阿修羅道。多有天、人、諸聲聞眾、及諸菩薩，無量萬億、莊嚴其國。佛壽、十二小劫，正法住世、二十小劫，像法亦住二十小劫。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



諸比丘眾、 皆一心聽， 如我所說， 真實無異。

是迦栴延， 當以種種， 妙好供具、 供養諸佛。

諸佛滅後， 起七寶塔， 亦以華香、 供養舍利。

其最後身， 得佛智慧， 成等正覺。 國土清淨，

度脫無量， 　萬億眾生， 皆為十方， 　之所供養，

佛之光明， 無能勝者。 其佛號曰， 　閻浮金光。

菩薩聲聞， 斷一切有， 無量無數， 莊嚴其國。



爾時世尊復告大眾：「我今語汝，是大目犍連，當以種種供具、供養八千諸佛，恭敬、尊重。諸佛滅後，各起塔廟，高千由旬，縱廣正等五百由旬，皆以金、銀、琉璃、硨磲、瑪瑙、真珠、玫瑰、七寶合成，眾華、瓔珞、塗香、末香、燒香、繒蓋、幢幡，以用供養。過是已後，當復供養二百萬億諸佛，亦復如是。當得成佛，號曰多摩羅跋栴檀香如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。劫名喜滿，國名意樂。其土平正，玻璃為地，寶樹莊嚴，散真珠華，周遍清淨，見者歡喜。多諸天、人、菩薩、聲聞，其數無量。佛壽二十四小劫，正法住世、四十小劫，像法亦住四十小劫。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



我此弟子、 大目犍連， 捨是身已， 得見八千，

二百萬億， 　諸佛世尊， 為佛道故， 供養恭敬。

於諸佛所、 常修梵行， 於無量劫、 奉持佛法。

諸佛滅後， 起七寶塔， 長表金剎， 華香伎樂，

而以供養， 諸佛塔廟。 漸漸具足， 　菩薩道已，

於意樂國、 而得作佛， 號多摩羅、 栴檀之香。

其佛壽命、 二十四劫， 常為天人， 演說佛道。

聲聞無量， 如恒河沙， 三明六通， 有大威德。

菩薩無數， 志固精進， 於佛智慧、 皆不退轉。

佛滅度後， 正法當住 　四十小劫， 像法亦爾。

我諸弟子， 威德具足， 其數五百， 皆當授記。

於未來世、 咸得成佛。 我及汝等、 宿世因緣，

吾今當說， 汝等善聽。



妙法蓮華經化城喻品第七



佛告諸比丘：「乃往過去無量無邊不可思議阿僧祇劫，爾時有佛，名大通智勝如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊，其國名好城，劫名大相。諸比丘，彼佛滅度已來，甚大久遠，譬如三千大千世界所有地種，假使有人、磨以為墨、過於東方千國土、乃下一點，大如微塵，又過千國土、復下一點，如是展轉盡地種墨，於汝等意云何，是諸國土，若算師，若算師弟子，能得邊際、知其數否？」「不也、世尊。」「諸比丘，是人所經國土，若點不點，盡抹為塵，一塵一劫，彼佛滅度已來，復過是數無量無邊百千萬億阿僧祇劫，我以如來知見力故，觀彼久遠、猶若今日。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



我念過去世、 無量無邊劫， 有佛兩足尊， 名大通智勝。

如人以力磨， 　三千大千土， 盡此諸地種， 皆悉以為墨，

過於千國土， 乃下一塵點， 如是展轉點， 盡此諸塵墨。

如是諸國土， 點與不點等、 復盡抹為塵， 一塵為一劫。

此諸微塵數， 其劫復過是， 彼佛滅度來， 如是無量劫。

如來無礙智， 知彼佛滅度， 及聲聞菩薩， 如見今滅度。

諸比丘當知， 佛智淨微妙， 無漏無所礙， 通達無量劫。



佛告諸比丘：「大通智勝佛、壽五百四十萬億那由他劫。其佛本坐道場，破魔軍已，垂得阿耨多羅三藐三菩提，而諸佛法不現在前，如是一小劫乃至十小劫，結跏趺坐，身心不動，而諸佛法猶不在前。」



「爾時忉利諸天、先為彼佛、於菩提樹下、敷師子座，高一由旬，佛於此座、當得阿耨多羅三藐三菩提。適坐此座，時諸梵天王、雨眾天華、面百由旬，香風時來，吹去萎華，更雨新者，如是不絕、滿十小劫供養於佛，乃至滅度、常雨此華。四王諸天、為供養佛，常擊天鼓，其餘諸天、作天伎樂，滿十小劫，至於滅度、亦復如是。」



「諸比丘，大通智勝佛過十小劫，諸佛之法、乃現在前，成阿耨多羅三藐三菩提。其佛未出家時，有十六子，其第一者、名曰智積。諸子各有種種珍異玩好之具，聞父得成阿耨多羅三藐三菩提，皆捨所珍，往詣佛所。諸母涕泣而隨送之。其祖轉輪聖王、與一百大臣、及餘百千萬億人民，皆共圍繞、隨至道場。咸欲親近大通智勝如來，供養、恭敬，尊重、讚歎。到已、頭面禮足，繞佛畢已，一心合掌、瞻仰世尊，以偈頌曰：



大威德世尊， 為度眾生故， 於無量億劫， 爾乃得成佛，

諸願已具足， 善哉吉無上。 世尊甚稀有， 一坐十小劫，

身體及手足、 靜然安不動。 其心常惔怕， 未曾有散亂，

究竟永寂滅， 安住無漏法。 今者見世尊 　安隱成佛道，

我等得善利， 稱慶大歡喜。 眾生常苦惱、 盲瞑無導師，

不識苦盡道， 不知求解脫。 長夜增惡趣， 減損諸天眾，

從冥入於冥， 永不聞佛名。 今佛得最上、 安隱無漏道，

我等及天人， 為得最大利， 是故咸稽首、 歸命無上尊。



爾時十六王子、偈讚佛已，勸請世尊轉於法輪，咸作是言：「世尊說法，多所安隱、憐愍、饒益、諸天人民。」重說偈言：



世雄無等倫， 百福自莊嚴， 得無上智慧。 願為世間說，

度脫於我等、 及諸眾生類， 為分別顯示， 令得是智慧。

若我等得佛， 眾生亦復然。 世尊知眾生 　深心之所念，

亦知所行道， 又知智慧力， 欲樂及修福， 宿命所行業。

世尊悉知已， 當轉無上輪。



佛告諸比丘：『大通智勝佛、得阿耨多羅三藐三菩提時，十方各五百萬億諸佛世界、六種震動，其國中間幽冥之處，日月威光所不能照，而皆大明。其中眾生，各得相見，咸作是言：『此中云何忽生眾生，又其國界、諸天宮殿、乃至梵宮、六種震動，大光普照，遍滿世界，勝諸天光。』』



爾時東方五百萬億諸國土中、梵天宮殿，光明照曜，倍於常明。諸梵天王、各作是念：「今者宮殿光明，昔所未有。以何因緣、而現此相？」是時諸梵天王、即各相詣，共議此事。時彼眾中、有一大梵天王，名救一切，為諸梵眾而說偈言：



我等諸宮殿， 光明昔未有， 此是何因緣， 宜各共求之。

為大德天生， 為佛出世間， 而此大光明、 遍照於十方。



爾時五百萬億國土諸梵天王，與宮殿俱，各以衣祴，盛諸天華，共詣西方、推尋是相。見大通智勝如來、處於道場菩提樹下，坐師子座，諸天、龍王、乾闥婆、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，恭敬圍繞，及見十六王子、請佛轉法輪。



即時諸梵天王頭面禮佛，繞百千匝，即以天華而散佛上。其所散華、如須彌山，並以供養佛菩提樹，其菩提樹、高十由旬，華供養已，各以宮殿奉上彼佛，而作是言：「惟見哀愍，饒益我等，所獻宮殿，願垂納受。」時諸梵天王、即於佛前，一心同聲、以偈頌曰：



世尊甚稀有， 難可得值遇， 具無量功德， 能救護一切。

天人之大師， 哀愍於世間， 十方諸眾生， 普皆蒙饒益。

我等所從來、 五百萬億國， 捨深禪定樂， 為供養佛故。

我等先世福， 宮殿甚嚴飾， 今以奉世尊， 唯願哀納受。



爾時諸梵天王、偈讚佛已，各作是言：「惟願世尊轉於法輪，度脫眾生，開涅槃道。」時諸梵天王、一心同聲、而說偈言：



世雄兩足尊， 惟願演說法， 以大慈悲力、 度苦惱眾生。



爾時大通智勝如來，默然許之。



又諸比丘，東南方五百萬億國土、諸大梵王，各自見宮殿光明照曜，昔所未有。歡喜踴躍，生稀有心，即各相詣，共議此事。時彼眾中、有一大梵天王，名曰大悲，為諸梵眾而說偈言：



是事何因緣、 而現如此相， 我等諸宮殿， 光明昔未有。

為大德天生， 為佛出世間， 未曾見此相， 當共一心求。

過千萬億土， 尋光共推之， 多是佛出世， 度脫苦眾生。



爾時五百萬億諸梵天王、與宮殿俱，各以衣祴盛諸天華，共詣西北方、推尋是相。見大通智勝如來、處於道場菩提樹下，坐師子座，諸天、龍王、乾闥婆、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，恭敬圍繞，及見十六王子、請佛轉法輪。



時諸梵天王頭面禮佛，繞百千匝，即以天華而散佛上。所散之華、如須彌山，並以供養佛菩提樹。華供養已，各以宮殿奉上彼佛，而作是言：「惟見哀愍，饒益我等，所獻宮殿，願垂納受。」爾時諸梵天王、即於佛前，一心同聲、以偈頌曰：



聖主天中王， 迦陵頻伽聲， 哀愍眾生者， 我等今敬禮。

世尊甚稀有， 久遠乃一現， 一百八十劫、 空過無有佛，

三惡道充滿， 諸天眾減少， 今佛出於世， 為眾生作眼，

世間所歸趨， 救護於一切， 為眾生之父， 哀愍饒益者。

我等宿福慶， 今得值世尊。



爾時諸梵天王、偈讚佛已，各作是言：「惟願世尊哀愍一切，轉於法輪，度脫眾生。」時諸梵天王、一心同聲、而說偈言：



大聖轉法輪， 顯示諸法相， 度苦惱眾生， 令得大歡喜。

眾生聞此法， 得道若生天， 諸惡道減少， 忍善者增益。



爾時大通智勝如來默然許之。



又、諸比丘，南方五百萬億國土、諸大梵王，各自見宮殿光明照曜，昔所未有。歡喜踴躍，生稀有心，即各相詣，共議此事：「以何因緣，我等宮殿有此光曜？」時彼眾中、有一大梵天王，名曰妙法，為諸梵眾、而說偈言：



我等諸宮殿， 光明甚威曜， 此非無因緣， 是相宜求之。

過於百千劫， 未曾見是相， 為大德天生， 為佛出世間。



爾時五百萬億諸梵天王、與宮殿俱，各以衣祴盛諸天華，共詣北方、推尋是相。見大通智勝如來、處於道場菩提樹下，坐師子座，諸天、龍王、乾闥婆、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，恭敬圍繞，及見十六王子請佛轉法輪。



時諸梵天王、頭面禮佛，繞百千匝，即以天華而散佛上。所散之華、如須彌山，並以供養佛菩提樹。華供養已，各以宮殿、奉上彼佛，而作是言：「惟見哀愍、饒益我等，所獻宮殿，願垂納受。」爾時諸梵天王，即於佛前、一心同聲、以偈頌曰：



世尊甚難見， 破諸煩惱者， 過百三十劫 ， 今乃得一見。

諸饑渴眾生， 以法雨充滿， 昔所未曾睹、 無量智慧者，

如優曇缽華， 今日乃值遇。 我等諸宮殿， 蒙光故嚴飾，

世尊大慈愍， 惟願垂納受。



爾時諸梵天王、偈讚佛已，各作是言：「惟願世尊轉於法輪，令一切世間、諸天、魔、梵、沙門、婆羅門，皆獲安隱、而得度脫。」時諸梵天王，一心同聲、以偈頌曰：



惟願天人尊、 轉無上法輪， 擊於大法鼓， 而吹大法螺，

普雨大法雨， 度無量眾生。 我等咸歸請， 當演深遠音。



爾時大通智勝如來默然許之。西南方、乃至下方，亦復如是。



爾時上方五百萬億國土、諸大梵王，皆悉自睹所止宮殿、光明威曜，昔所未有。歡喜踴躍，生稀有心，即各相詣，共議此事：「以何因緣，我等宮殿，有斯光明？」時彼眾中、有一大梵天王，名曰尸棄，為諸梵眾而說偈言：



今以何因緣， 我等諸宮殿、 威德光明曜， 嚴飾未曾有。

如是之妙相， 昔所未聞見， 為大德天生， 為佛出世間。



爾時五百萬億諸梵天王、與宮殿俱，各以衣祴盛諸天華，共詣下方、推尋是相。見大通智勝如來、處於道場菩提樹下，坐師子座，諸天、龍王、乾闥婆、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，恭敬圍繞，及見十六王子請佛轉法輪。



時諸梵天王頭面禮佛，繞百千匝，即以天華而散佛上。所散之華、如須彌山，並以供養佛菩提樹。華供養已，各以宮殿、奉上彼佛，而作是言：「惟見哀愍、饒益我等，所獻宮殿，願垂納受。」時諸梵天王，即於佛前、一心同聲、以偈頌曰：



善哉見諸佛， 救世之聖尊， 能於三界獄， 勉出諸眾生。

普智天人尊， 哀愍群萌類， 能開甘露門， 廣度於一切。

於昔無量劫， 空過無有佛， 世尊未出時， 十方常暗冥，

三惡道增長， 阿修羅亦盛， 諸天眾轉減， 死多墮惡道。

不從佛聞法， 常行不善事， 色力及智慧， 斯等皆減少，

罪業因緣故， 失樂及樂想， 住於邪見法， 不識善儀則，

不蒙佛所化， 常墮於惡道。 佛為世間眼， 久遠時乃出，

哀愍諸眾生， 故現於世間。 超出成正覺， 我等甚欣慶，

及餘一切眾， 喜歎未曾有。 我等諸宮殿， 蒙光故嚴飾，

今以奉世尊， 惟垂哀納受。 願以此功德， 普及於一切，

我等與眾生、 皆共成佛道。



爾時五百萬億諸梵天王、偈讚佛已，各白佛言：「惟願世尊轉於法輪，多所安隱，多所度脫。」時諸梵天王而說偈言：



世尊轉法輪， 擊甘露法鼓， 度苦惱眾生， 開示涅槃道。

惟願受我請， 以大微妙音， 哀愍而敷演、 無量劫集法。



爾時大通智勝如來、受十方諸梵天王、及十六王子請，即時三轉十二行法輪，若沙門、婆羅門，若天、魔、梵、及餘世間所不能轉，謂是苦，是苦集，是苦滅，是苦滅道。及廣說十二因緣法，無明緣行，行緣識，識緣名色，名色緣六入，六入緣觸，觸緣受，受緣愛，愛緣取，取緣有，有緣生，生緣老死憂悲苦惱。無明滅、則行滅，行滅、則識滅，識滅、則名色滅，名色滅、則六入滅，六入滅、則觸滅，觸滅、則受滅，受滅、則愛滅，愛滅、則取滅，取滅、則有滅，有滅、則生滅，生滅、則老死憂悲苦惱滅。



佛於天人大眾之中、說是法時，六百萬億那由他人，以不受一切法故，而於諸漏、心得解脫，皆得深妙禪定，三明、六通，具八解脫。第二第三第四說法時，千萬億恒河沙那由他等眾生，亦以不受一切法故，而於諸漏、心得解脫。從是已後，諸聲聞眾、無量無邊不可稱數。



爾時十六王子、皆以童子出家、而為沙彌，諸根通利，智慧明了，已曾供養百千萬億諸佛，淨修梵行，求阿耨多羅三藐三菩提。俱白佛言：「世尊，是諸無量千萬億大德聲聞，皆已成就，世尊，亦當為我等說阿耨多羅三藐三菩提法，我等聞已，皆共修學。世尊，我等志願如來知見，深心所念，佛自證知。」爾時轉輪聖王所將眾中、八萬億人，見十六王子出家，亦求出家。王即聽許。



爾時彼佛受沙彌請，過二萬劫已，乃於四眾之中、說是大乘經，名妙法蓮華、教菩薩法、佛所護念。說是經已，十六沙彌為阿耨多羅三藐三菩提故，皆共受持，諷誦通利。說是經時，十六菩薩沙彌皆悉信受，聲聞眾中、亦有信解，其餘眾生、千萬億種，皆生疑惑。佛說是經，於八千劫、未曾休廢，說此經已，即入靜室，住於禪定、八萬四千劫。是時十六菩薩沙彌、知佛入室、寂然禪定，各升法座，亦於八萬四千劫、為四部眾、廣說分別妙法華經，一一皆度六百萬億那由他恒河沙等眾生，示教、利喜，令發阿耨多羅三藐三菩提心。



大通智勝佛過八萬四千劫已，從三昧起，往詣法座、安詳而坐，普告大眾：「是十六菩薩沙彌、甚為稀有，諸根通利，智慧明了，已曾供養無量千萬億數諸佛。於諸佛所，常修梵行，受持佛智，開示眾生、令入其中。汝等皆當數數親近而供養之。所以者何。若聲聞、辟支佛、及諸菩薩，能信是十六菩薩所說經法、受持不毀者，是人皆當得阿耨多羅三藐三菩提、如來之慧。」



佛告諸比丘：「是十六菩薩、常樂說是妙法蓮華經，一一菩薩，所化六百萬億那由他恒河沙等眾生，世世所生、與菩薩俱，從其聞法，悉皆信解，以此因緣，得值四百萬億諸佛世尊，於今不盡。」



「諸比丘，我今語汝，彼佛弟子十六沙彌，今皆得阿耨多羅三藐三菩提，於十方國土、現在說法，有無量百千萬億菩薩、聲聞、以為眷屬。其二沙彌，東方作佛，一名阿，在歡喜國，二名須彌頂。東南方二佛，一名師子音，二名師子相。南方二佛，一名虛空住，二名常滅。西南方二佛，一名帝相，二名梵相。西方二佛，一名阿彌陀，二名度一切世間苦惱。西北方二佛，一名多摩羅跋栴檀香神通，二名須彌相。北方二佛，一名雲自在，二名雲自在王。東北方佛、名壞一切世間怖畏，第十六、我釋迦牟尼佛，於娑婆國土、成阿耨多羅三藐三菩提。」



「諸比丘，我等為沙彌時，各各教化無量百千萬億恒河沙等眾生，從我聞法，為阿耨多羅三藐三菩提。此諸眾生，於今有住聲聞地者，我常教化阿耨多羅三藐三菩提，是諸人等，應以是法、漸入佛道。所以者何。如來智慧，難信難解。爾時所化無量恒河沙等眾生者，汝等諸比丘、及我滅度後、未來世中聲聞弟子是也。我滅度後，復有弟子、不聞是經，不知不覺菩薩所行，自於所得功德、生滅度想，當入涅槃。我於餘國作佛，更有異名，是人雖生滅度之想、入於涅槃，而於彼土、求佛智慧，得聞是經，惟以佛乘而得滅度，更無餘乘，除諸如來方便說法。」



「諸比丘，若如來自知涅槃時到，眾又清淨，信解堅固，了達空法，深入禪定，便集諸菩薩及聲聞眾，為說是經。世間無有二乘而得滅度，惟一佛乘得滅度耳。比丘當知，如來方便、深入眾生之性，如其志樂小法，深著五欲，為是等故、說於涅槃，是人若聞，則便信受。」



「譬如五百由旬險難惡道，曠絕無人、怖畏之處，若有多眾，欲過此道、至珍寶處。有一導師，聰慧明達，善知險道通塞之相，將導眾人，欲過此難。所將人眾、中路懈退，白導師言：『我等疲極、而復怖畏，不能復進，前路猶遠，今欲退還。』導師多諸方便、而作是念，此等可愍，云何捨大珍寶而欲退還。作是念已，以方便力，於險道中，過三百由旬、化作一城。告眾人言：『汝等勿怖，莫得退還。今此大城，可於中止，隨意所作，若入是城，快得安隱。若能前至寶所，亦可得去。』是時疲極之眾、心大歡喜，歎未曾有：『我等今者、免斯惡道，快得安隱。』於是眾人前入化城，生已度想，生安隱想。爾時導師，知此人眾既得止息，無復疲倦。即滅化城，語眾人言：『汝等去來，寶處在近。向者大城，我所化作、為止息耳。』」



「諸比丘，如來亦復如是，今為汝等作大導師，知諸生死煩惱惡道、險難長遠，應去應度。若眾生但聞一佛乘者，則不欲見佛，不欲親近，便作是念：『佛道長遠，久受勤苦、乃可得成。』佛知是心、怯弱下劣，以方便力，而於中道為止息故，說二涅槃。若眾生住於二地，如來爾時即便為說：『汝等所作未辦，汝所住地、近於佛慧，當觀察籌量所得涅槃、非真實也。但是如來方便之力，於一佛乘、分別說三。』如彼導師、為止息故，化作大城。既知息已，而告之言：『寶處在近，此城非實，我化作耳。』」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



大通智勝佛， 十劫坐道場， 佛法不現前， 不得成佛道。

諸天神龍王、 阿修羅眾等， 常雨於天華， 以供養彼佛，

諸天擊天鼓， 並作眾伎樂， 香風吹萎華， 更雨新好者。

過十小劫已， 乃得成佛道， 諸天及世人， 心皆懷踴躍。

彼佛十六子， 皆與其眷屬、 千萬億圍繞， 俱行至佛所，

頭面禮佛足， 而請轉法輪。 聖師子法雨， 充我及一切，

世尊甚難值， 久遠時一現， 為覺悟群生， 震動於一切。

東方諸世界、 五百萬億國， 梵宮殿光曜， 昔所未曾有。

諸梵見此相， 尋來至佛所， 散花以供養， 並奉上宮殿，

請佛轉法輪， 以偈而讚歎。 佛知時未至， 受請默然坐。

三方及四維、 上下亦復爾， 散華奉宮殿， 請佛轉法輪，

世尊甚難值， 願以大慈悲、 廣開甘露門， 轉無上法輪。

無量慧世尊， 受彼眾人請， 為宣種種法， 四諦十二緣，

無明至老死、 皆從生緣有。 如是眾過患， 汝等應當知。

宣暢是法時， 六百萬億垓、 得盡諸苦際， 皆成阿羅漢。

第二說法時， 千萬恒沙眾， 於諸法不受， 亦得阿羅漢。

從是後得道， 其數無有量， 萬億劫算數、 不能得其邊。

時十六王子、 出家作沙彌， 皆共請彼佛、 演說大乘法。

我等及營從， 皆當成佛道， 願得如世尊、 慧眼第一淨。

佛知童子心， 宿世之所行， 以無量因緣、 種種諸譬喻，

說六波羅蜜、 及諸神通事。 分別真實法、 菩薩所行道，

說是法華經， 如恒河沙偈。 彼佛說經已， 靜室入禪定，

一心一處坐、 八萬四千劫。 是諸沙彌等， 知佛禪未出，

為無量億眾、 說佛無上慧， 各各坐法座， 說是大乘經，

於佛宴寂後， 宣揚助法化。 一一沙彌等、 所度諸眾生，

有六百萬億， 恒河沙等眾。 彼佛滅度後， 是諸聞法者，

在在諸佛土、 常與師俱生。 是十六沙彌， 具足行佛道，

今現在十方， 各得成正覺。 爾時聞法者， 各在諸佛所，

其有住聲聞， 漸教以佛道。 我在十六數， 曾亦為汝說，

是故以方便、 引汝趨佛慧。 以是本因緣， 今說法華經，

令汝入佛道， 慎勿懷驚懼。 譬如險惡道， 迥絕多毒獸，

又復無水草， 人所怖畏處。 無數千萬眾、 欲過此險道，

其路甚曠遠， 經五百由旬。 時有一導師， 強識有智慧，

明了心決定， 在險濟眾難。 眾人皆疲倦、 而白導師言，

我等今頓乏， 於此欲退還。 導師作是念， 此輩甚可愍，

如何欲退還， 而失大珍寶。 尋時思方便， 當設神通力，

化作大城郭， 莊嚴諸舍宅， 周匝有園林、 渠流及浴池，

重門高樓閣， 男女皆充滿。 即作是化已， 慰眾言勿懼，

汝等入此城， 各可隨所樂。 諸人既入城， 心皆大歡喜，

皆生安隱想， 自謂已得度。 導師知息已， 集眾而告言，

汝等當前進， 此是化城耳。 我見汝疲極， 中路欲退還，

故以方便力、 權化作此城， 汝今勤精進， 當共至寶所。

我亦復如是， 為一切導師。 見諸求道者、 中路而懈廢，

不能度生死、 煩惱諸險道。 故以方便力， 為息說涅槃，

言汝等苦滅， 所作皆已辦。 既知到涅槃， 皆得阿羅漢，

爾乃集大眾， 為說真實法。 諸佛方便力， 分別說三乘，

唯有一佛乘， 息處故說二。 今為汝說實， 汝所得非滅，

為佛一切智， 當發大精進。 汝證一切智， 十力等佛法，

具三十二相， 乃是真實滅。 諸佛之導師， 為息說涅槃，

既知是息已， 引入於佛慧。



[4] 妙法蓮華經卷第四



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經五百弟子受記品第八



爾時富樓那彌多羅尼子、從佛聞是智慧方便、隨宜說法，又聞授諸大弟子阿耨多羅三藐三菩提記，復聞宿世因緣之事，復聞諸佛有大自在神通之力，得未曾有，心淨踴躍。即從座起，到於佛前，頭面禮足，卻住一面，瞻仰尊顏、目不暫捨。而作是念：「世尊甚奇特，所為稀有。隨順世間若干種性，以方便知見、而為說法，拔出眾生處處貪著。我等於佛功德，言不能宣，惟佛世尊能知我等深心本願。」



爾時佛告諸比丘：「汝等見是富樓那彌多羅尼子否。我常稱其於說法人中、最為第一。亦常歎其種種功德，精勤護持，助宣我法，能於四眾、示教利喜，具足解釋佛之正法，而大饒益同梵行者。自捨如來，無能盡其言論之辯。」



「汝等勿謂富樓那但能護持助宣我法，亦於過去九十億諸佛所、護持助宣佛之正法，於彼說法人中、亦最第一。又於諸佛所說空法，明了通達，得四無礙智，常能審諦清淨說法，無有疑惑，具足菩薩神通之力。隨其壽命，常修梵行，彼佛世人、咸皆謂之實是聲聞。而富樓那以斯方便，饒益無量百千眾生，又化無量阿僧祇人、令立阿耨多羅三藐三菩提。為淨佛土故，常作佛事，教化眾生。」



「諸比丘，富樓那亦於七佛說法人中、而得第一，今於我所說法人中、亦為第一，於賢劫中當來諸佛、說法人中，亦復第一，而皆護持、助宣佛法。亦於未來、護持助宣無量無邊諸佛之法，教化饒益無量眾生，令立阿耨多羅三藐三菩提。為淨佛土故，常勤精進、教化眾生，漸漸具足菩薩之道。過無量阿僧祇劫，當於此土、得阿耨多羅三藐三菩提，號曰法明如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。」



其佛、以恒河沙等三千大千世界、為一佛土，七寶為地，地平如掌，無有山陵溪澗溝壑，七寶台觀、充滿其中，諸天宮殿，近處虛空，人天交接，兩得相見。無諸惡道，亦無女人，一切眾生，皆以化生，無有淫欲。得大神通，身出光明，飛行自在，志念堅固，精進智慧，普皆金色，三十二相、而自莊嚴。其國眾生，常以二食，一者、法喜食，二者、禪悅食。有無量阿僧祇千萬億那由他諸菩薩眾，得大神通、四無礙智，善能教化眾生之類。其聲聞眾、算數校計所不能知，皆得具足六通、三明、及八解脫。其佛國土、有如是等無量功德莊嚴成就。劫名寶明，國名善淨。其佛、壽命無量阿僧祇劫。法住甚久，佛滅度後，起七寶塔、遍滿其國。



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



諸比丘諦聽， 佛子所行道， 善學方便故， 不可得思議。

知眾樂小法、 而畏於大智， 是故諸菩薩， 作聲聞緣覺，

以無數方便、 化諸眾生類。 自說是聲聞， 去佛道甚遠，

度脫無量眾， 皆悉得成就， 雖小欲懈怠， 漸當令作佛。

內秘菩薩行， 外現是聲聞， 少欲厭生死， 實自淨佛土。

示眾有三毒， 又現邪見相， 我弟子如是， 　方便度眾生。

若我具足說、 種種現化事， 眾生聞是者， 心則懷疑惑。

今此富樓那， 於昔千億佛、 勤修所行道， 宣護諸佛法。

為求無上慧， 而於諸佛所， 現居弟子上。 多聞有智慧，

所說無所畏， 能令眾歡喜， 未曾有疲倦， 而以助佛事。

已度大神通， 具四無礙智， 知諸根利鈍， 常說清淨法，

演暢如是義， 教諸千億眾， 令住大乘法， 而自淨佛土。

未來亦供養、 無量無數佛， 護助宣正法， 亦自淨佛土。

常以諸方便， 說法無所畏， 度不可計眾、 成就一切智。

供養諸如來， 護持法寶藏， 其後得成佛， 號名曰法明。

其國名善淨， 七寶所合成， 劫名為寶明。 菩薩眾甚多，

其數無量億， 皆度大神通， 威德力具足， 充滿其國土。

聲聞亦無數， 三明八解脫， 得四無礙智， 以是等為僧。

其國諸眾生， 淫欲皆已斷， 純一變化生， 具相莊嚴身。

法喜禪悅食， 更無餘食想。 無有諸女人， 亦無諸惡道。

富樓那比丘， 功德悉成滿， 當得斯淨土， 賢聖眾甚多。

如是無量事， 我今但略說。



爾時千二百阿羅漢心自在者、作是念：「我等歡喜，得未曾有，若世尊各見授記、如餘大弟子者，不亦快乎。」佛知此等心之所念，告摩訶迦葉：「是千二百阿羅漢，我今當現前次第與授阿耨多羅三藐三菩薩記。於此眾中，我大弟子憍陳如比丘，當供養六萬二千億佛，然後得成為佛，號曰普明如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。其五百阿羅漢、優樓頻螺迦葉、伽耶迦葉、那提迦葉、迦留陀夷、優陀夷、阿冕樓馱、離婆多、劫賓那、薄拘羅、周陀、莎伽陀、等，皆當得阿耨多羅三藐三菩提，盡同一號，名曰普明。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



憍陳如比丘， 當見無量佛， 過阿僧祇劫， 乃成等正覺。

常放大光明， 具足諸神通， 名聞遍十方， 一切之所敬，

常說無上道， 故號為普明。 其國土清淨， 菩薩皆勇猛，

咸升妙樓閣， 遊諸十方國， 以無上供具、 奉獻於諸佛。

作是供養已， 心懷大歡喜， 須臾還本國， 有如是神力。

佛壽六萬劫， 正法住倍壽， 像法復倍是， 法滅天人憂。

其五百比丘， 次第當作佛， 同號曰普明， 轉次而授記。

我滅度之後， 某甲當作佛， 其所化世間， 亦如我今日。

國土之嚴淨， 及諸神通力， 菩薩聲聞眾， 正法及像法，

壽命劫多少， 皆如上所說。 迦葉汝已知， 五百自在者，

餘諸聲聞眾， 亦當復如是。 其不在此會， 汝當為宣說。



爾時五百阿羅漢、於佛前得受記已，歡喜踴躍，即從座起，到於佛前，頭面禮足，悔過自責：「世尊，我等常作是念，自謂已得究竟滅度，今乃知之、如無智者。所以者何。我等應得如來智慧，而便自以小智為足。」



「世尊，譬如有人至親友家，醉酒而臥。是時親友官事當行，以無價寶珠、繫其衣裏，與之而去。其人醉臥，都不覺知。起已、遊行，到於他國。為衣食故，勤力求索，甚大艱難，若少有所得，便以為足。於後、親友會遇見之，而作是言：『咄哉、丈夫，何為衣食乃至如是。我昔欲令汝得安樂，五欲自恣，於某年月日，以無價寶珠、繫汝衣裏，今故現在。而汝不知，勤苦憂惱，以求自活，甚為癡也。汝今可以此寶、貿易所需，常可如意，無所乏短。』」



「佛亦如是，為菩薩時，教化我等，令發一切智心。而尋廢忘，不知不覺，既得阿羅漢道，自謂滅度，資生艱難，得少為足。一切智願，猶在、不失。今者、世尊覺悟我等，作如是言：『諸比丘，汝等所得，非究竟滅。我久令汝等種佛善根，以方便故，示涅槃相，而汝謂為實得滅度。』」



「世尊，我今乃知實是菩薩，得受阿耨多羅三藐三菩提記，以是因緣，甚大歡喜，得未曾有。」



爾時阿若憍陳如等，欲重宣此義，而說偈言：



我等聞無上、 安隱授記聲， 歡喜未曾有， 禮無量智佛。

今於世尊前、 自悔諸過咎， 於無量佛寶， 得少涅槃分，

如無智愚人， 便自以為足。 譬如貧窮人、 往至親友家，

其家甚大富， 具設諸肴膳。 以無價寶珠、 繫著內衣裏，

默與而捨去， 時臥不覺知。 是人既已起， 遊行詣他國，

求衣食自濟， 資生甚艱難， 得少便為足， 更不願好者。

不覺內衣裏、 有無價寶珠。 與珠之親友， 後見此貧人，

苦切責之已， 示以所繫珠。 貧人見此珠， 其心大歡喜，

富有諸財物， 五欲而自恣。 我等亦如是， 世尊於長夜，

常愍見教化， 令種無上願。 我等無智故， 不覺亦不知，

得少涅槃分， 自足不求餘。 今佛覺悟我， 言非實滅度，

得佛無上慧， 爾乃為真滅。 我今從佛聞 　授記莊嚴事，

及轉次受決， 身心遍歡喜。



妙法蓮華經授學無學人記品第九



爾時阿難、羅侯羅、而作是念：「我等每自思惟，設得授記，不亦快乎。」即從座起，到於佛前，頭面禮足，俱白佛言：「世尊，我等於此、亦應有分，惟有如來，我等所歸。又我等為一切世間天、人、阿修羅、所見知識，阿難常為侍者，護持法藏，羅侯羅是佛之子，若佛見授阿耨多羅三藐三菩提記者，我願既滿，眾望亦足。」



爾時學無學聲聞弟子二千人，皆從座起，偏袒右肩，到於佛前，一心合掌，瞻仰世尊，如阿難、羅侯羅、所願，住立一面。爾時佛告阿難：「汝於來世、當得作佛，號山海慧自在通王如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。當供養六十二億諸佛，護持法藏，然後得阿耨多羅三藐三菩提。教化二十千萬億恒河沙諸菩薩等，令成阿耨多羅三藐三菩提。國名常立勝幡，其土清淨，琉璃為地，劫名妙音遍滿。其佛、壽命無量千萬億阿僧祇劫，若人於千萬億無量阿僧祇劫中、算數校計，不能得知。正法住世、倍於壽命，像法住世、復倍正法。阿難，是山海慧自在通王佛，為十方無量千萬億恒河沙等諸佛如來、所共讚歎，稱其功德。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



我今僧中說， 阿難持法者， 當供養諸佛， 然後成正覺，

號曰山海慧 　自在通王佛。 其國土清淨， 名常立勝幡，

教化諸菩薩， 其數如恒沙。 佛有大威德， 名聞滿十方。

壽命無有量， 以愍眾生故。 正法倍壽命， 像法復倍是。

如恒河沙等、 無數諸眾生， 於此佛法中， 種佛道因緣。



爾時會中新發意菩薩八千人、咸作是念：「我等尚不聞諸大菩薩得如是記，有何因緣、而諸聲聞得如是決？」



爾時世尊知諸菩薩、心之所念，而告之曰：「諸善男子，我與阿難等，於空王佛所、同時發阿耨多羅三藐三菩提心。阿難常樂多聞，我常勤精進。是故我已得成阿耨多羅三藐三菩提，而阿難護持我法，亦護將來諸佛法藏，教化成就諸菩薩眾，其本願如是，故獲斯記。」



阿難面於佛前，自聞授記、及國土莊嚴，所願具足，心大歡喜，得未曾有。即時憶念過去無量千萬億諸佛法藏，通達無礙，如今所聞，亦識本願。爾時阿難而說偈言：



世尊甚稀有， 令我念過去， 無量諸佛法， 如今日所聞。

我今無復疑， 安住於佛道， 方便為侍者， 護持諸佛法。



爾時佛告羅侯羅：「汝於來世、當得作佛，號蹈七寶華如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。當供養十世界微塵等數諸佛如來，常為諸佛而作長子，猶如今也。是蹈七寶華佛，國土莊嚴，壽命劫數，所化弟子，正法、像法，亦如山海慧自在通王如來無異，亦為此佛而作長子。過是已後，當得阿耨多羅三藐三菩提。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



我為太子時， 羅侯為長子， 我今成佛道， 受法為法子，

於未來世中， 見無量億佛， 皆為其長子， 一心求佛道。

羅侯羅密行， 惟我能知之， 現為我長子， 以示諸眾生。

無量億千萬 　功德不可數， 安住於佛法， 以求無上道。



爾時世尊見學無學二千人，其意柔軟，寂然清淨，一心觀佛。佛告阿難：「汝見是學無學二千人否。唯、然，已見。」「阿難，是諸人等，當供養五十世界微塵數諸佛如來，恭敬、尊重，護持法藏。末後、同時於十方國、各得成佛，皆同一號，名曰寶相如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。壽命一劫。國土莊嚴，聲聞、菩薩、正法、像法、皆悉同等。」



爾時世尊重宣此義，而說偈言：



是二千聲聞， 今於我前住， 悉皆與授記， 未來當成佛。

所供養諸佛， 如上說塵數， 護持其法藏， 後當成正覺。

各於十方國， 悉同一名號， 俱時坐道場， 以證無上慧，

皆名為寶相。 國土及弟子， 正法與像法， 悉等無有異。

咸以諸神通、 度十方眾生， 名聞普周遍， 漸入於涅槃。



爾時學無學二千人、聞佛授記，歡喜踴躍、而說偈言：



世尊慧燈明， 我聞授記音， 心歡喜充滿， 如甘露見灌。



妙法蓮華經法師品第十



爾時世尊因藥王菩薩、告八萬大士：「藥王，汝見是大眾中，無量諸天、龍王、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人與非人、及比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、求聲聞者，求辟支佛者，求佛道者，如是等類，咸於佛前、聞妙法華經一偈一句、乃至一念隨喜者，我皆與授記，當得阿耨多羅三藐三菩提。」



佛告藥王：「又如來滅度之後，若有人聞妙法華經、乃至一偈一句，一念隨喜者，我亦與授阿耨多羅三藐三菩提記。若復有人、受持、讀誦、解說、書寫妙法華經，乃至一偈，於此經卷，敬視如佛，種種供養，華、香、瓔珞、末香、塗香、燒香，繒蓋、幢幡，衣服、伎樂，乃至合掌恭敬。藥王，當知是諸人等、已曾供養十萬億佛，於諸佛所、成就大願，愍眾生故，生此人間。」



「藥王，若有人問，何等眾生，於未來世、當得作佛。應示、是諸人等，於未來世、必得作佛。何以故。若善男子、善女人，於法華經、乃至一句，受持、讀誦、解說、書寫，種種供養經卷，華、香、瓔珞，末香、塗香、燒香，繒蓋、幢幡，衣服、伎樂，合掌恭敬，是人、一切世間所應瞻奉，應以如來供養而供養之。當知此人是大菩薩，成就阿耨多羅三藐三菩提，哀愍眾生，願生此間，廣演分別妙法華經。何況盡能受持、種種供養者？」



「藥王，當知是人、自捨清淨業報，於我滅度後，愍眾生故，生於惡世，廣演此經。若是善男子、善女人，我滅度後，能竊為一人說法華經、乃至一句，當知是人、則如來使，如來所遣、行如來事。何況於大眾中、廣為人說？」



「藥王，若有惡人，以不善心，於一劫中、現於佛前，常毀罵佛，其罪尚輕，若人以一惡言、毀呰在家出家讀誦法華經者，其罪甚重。」



「藥王，其有讀誦法華經者，當知是人、以佛莊嚴而自莊嚴，則為如來肩所荷擔。其所至方，應隨向禮，一心合掌，恭敬、供養，尊重、讚歎，華、香、瓔珞，末香、塗香、燒香，繒蓋、幢幡，衣服、肴饌，作諸伎樂，人中上供、而供養之，應持天寶、而以散之，天上寶聚，應以奉獻。所以者何。是人歡喜說法，須臾聞之，即得究竟阿耨多羅三藐三菩提故。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若欲住佛道， 成就自然智， 常當勤供養， 受持法華者。

其有欲疾得， 　一切種智慧， 當受持是經， 並供養持者。

若有能受持， 　妙法華經者， 當知佛所使， 愍念諸眾生。

諸有能受持， 　妙法華經者， 捨於清淨土， 愍眾故生此。

當知如是人， 自在所欲生， 能於此惡世， 廣說無上法。

應以天華香， 及天寶衣服， 天上妙寶聚， 供養說法者。

吾滅後惡世、 能持是經者， 當合掌禮敬， 如供養世尊，

上饌眾甘美、 及種種衣服、 供養是佛子， 冀得須臾聞。

若能於後世、 受持是經者， 我遣在人中， 行於如來事。

若於一劫中， 常懷不善心， 作色而罵佛， 獲無量重罪，

其有讀誦持、 是法華經者， 須臾加惡言， 其罪復過彼。

有人求佛道， 而於一劫中， 合掌在我前， 以無數偈讚。

由是讚佛故， 得無量功德， 歎美持經者、 其福復過彼。

於八十億劫， 以最妙色聲、 及與香味觸、 供養持經者，

如是供養已， 若得須臾聞， 則應自欣慶、 我今獲大利。

藥王今告汝， 我所說諸經， 而於此經中， 法華最第一。



爾時佛復告藥王菩薩摩訶薩：「我所說經典、無量千萬億，已說、今說、當說，而於其中，此法華經、最為難信難解。藥王，此經是諸佛秘要之藏，不可分佈、妄授與人，諸佛世尊之所守護，從昔已來，未曾顯說。而此經者，如來現在，猶多怨嫉，況滅度後？」



「藥王，當知如來滅後，其能書、持、讀、誦、供養、為他人說者，如來則為以衣覆之，又為他方現在諸佛之所護念。是人有大信力，及志願力、諸善根力，當知是人、與如來共宿，則為如來手摩其頭。」



「藥王，在在處處，若說、若讀、若誦、若書，若經卷所住處，皆應起七寶塔，極令高廣嚴飾，不需復安舍利。所以者何。此中已有如來全身，此塔、應以一切華、香、瓔珞，繒蓋、幢幡，伎樂、歌頌，供養、恭敬，尊重、讚歎。若有人得見此塔，禮拜、供養，當知是等、皆近阿耨多羅三藐三菩提。」



「藥王，多有人、在家出家行菩薩道，若不能得見、聞、讀、誦、書、持、供養、是法華經者，當知是人未善行菩薩道，若有得聞是經典者，乃能善行菩薩之道。其有眾生、求佛道者，若見、若聞、是法華經，聞已、信解受持者，當知是人、得近阿耨多羅三藐三菩提。」



「藥王，譬如有人、渴乏需水，於彼高原、穿鑿求之，猶見乾土，知水尚遠，施功不已，轉見濕土，遂漸至泥，其心決定、知水必近。菩薩亦復如是，若未聞、未解、未能修習是法華經者，當知是人、去阿耨多羅三藐三菩提尚遠，若得聞、解、思惟、修習，必知得近阿耨多羅三藐三菩提。所以者何。一切菩薩阿耨多羅三藐三菩提，皆屬此經，此經開方便門，示真實相。是法華經藏，深固幽遠，無人能到，今佛教化成就菩薩、而為開示。」



「藥王，若有菩薩聞是法華經，驚疑、怖畏，當知是為新發意菩薩，若聲聞人聞是經，驚疑、怖畏，當知是為增上慢者。藥王，若有善男子、善女人，如來滅後，欲為四眾說是法華經者，云何應說。是善男子、善女人，入如來室，著如來衣，坐如來座，爾乃應為四眾廣說斯經。如來室者，一切眾生中、大慈悲心是，如來衣者，柔和忍辱心是，如來座者，一切法空是，安住是中，然後以不懈怠心，為諸菩薩及四眾、廣說是法華經。」



「藥王，我於餘國，遣化人、為其集聽法眾，亦遣化比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、聽其說法，是諸化人，聞法信受，隨順不逆。若說法者在空閒處，我時廣遣天龍、鬼神、乾闥婆、阿修羅、等，聽其說法。我雖在異國，時時令說法者得見我身。若於此經忘失句讀，我還為說，令得具足。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



欲捨諸懈怠， 應當聽此經， 是經難得聞， 信受者亦難。

如人渴需水， 窄鑿於高原， 猶見乾燥土， 知去水尚遠，

漸見濕土泥， 決定知近水。 藥王汝當知， 如是諸人等，

不聞法華經， 去佛智甚遠， 若聞是深經， 決了聲聞法。

是諸經之王， 聞已諦思惟， 當知此人等、 近於佛智慧。

若人說此經， 應入如來室， 著於如來衣， 而坐如來座，

處眾無所畏， 廣為分別說。 大慈悲為室， 柔和忍辱衣，

諸法空為座， 處此為說法。 若說此經時， 有人惡口罵，

加刀杖瓦石， 念佛故應忍。 我千萬億土、 現淨堅固身，

於無量億劫、 為眾生說法。 若我滅度後、 能說此經者，

我遣化四眾、 比丘比丘尼、 及清信士女、 供養於法師，

引導諸眾生， 集之令聽法。 若人欲加惡、 刀杖及瓦石，

則遣變化人、 為之作衛護。 若說法之人， 獨在空閒處，

寂寞無人聲， 讀誦此經典， 我爾時為現 　清淨光明身。

若忘失章句， 為說令通利。 若人具是德， 或為四眾說，

空處讀誦經， 皆得見我身。 若人在空閒， 我遣天龍王、

夜叉鬼神等， 為作聽法眾。 是人樂說法， 分別無罣礙，

諸佛護念故， 能令大眾喜。 若親近法師， 速得菩薩道，

隨順是師學， 得見恒沙佛。



妙法蓮華經見寶塔品第十一



爾時佛前有七寶塔，高五百由旬，縱廣二百五十由旬，從地湧出，住在空中，種種寶物而莊校之。五千欄楯，龕室千萬，無數幢幡以為嚴飾，垂寶瓔珞寶鈴萬億而懸其上。四面皆出多摩羅跋栴檀之香，充遍世界。其諸幡蓋，以金、銀、琉璃、硨磲、瑪瑙、真珠、玫瑰、七寶合成，高至四天王宮。三十三天、雨天曼陀羅華、供養寶塔。餘諸天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，千萬億眾，以一切華、香、瓔珞、幡蓋、伎樂，供養寶塔，恭敬、尊重、讚歎。



爾時寶塔中、出大音聲，歎言：「善哉善哉，釋迦牟尼世尊，能以平等大慧教菩薩法、佛所護念、妙法華經、為大眾說。如是如是，釋迦牟尼世尊，如所說者，皆是真實。」爾時四眾見大寶塔住在空中，又聞塔中所出音聲，皆得法喜，怪未曾有，從座而起，恭敬合掌，卻住一面。



爾時有菩薩摩訶薩、名大樂說，知一切世間天、人、阿修羅、等，心之所疑，而白佛言，世尊：「以何因緣，有此寶塔、從地湧出，又於其中發是音聲？」爾時佛告大樂說菩薩：「此寶塔中、有如來全身，乃往過去、東方無量千萬億阿僧祇世界，國名寶淨，彼中有佛，號曰多寶。其佛行菩薩道時，作大誓願：『若我成佛、滅度之後，於十方國土、有說法華經處，我之塔廟，為聽是經故、湧現其前，為作證明，讚言、善哉。』」



「彼佛成道已，臨滅度時，於天人大眾中、告諸比丘，我滅度後，欲供養我全身者，應起一大塔。其佛以神通願力，十方世界，在在處處、若有說法華經者，彼之寶塔、皆湧出其前，全身在於塔中，讚言：『善哉善哉。』」



「大樂說，今多寶如來塔、聞說法華經故，從地湧出，讚言：『善哉善哉。』」



是時大樂說菩薩、以如來神力故，白佛言：「世尊，我等願欲見此佛身。」佛告大樂說菩薩摩訶薩：「是多寶佛、有深重願，若我寶塔、為聽法華經故、出於諸佛前時，其有欲以我身示四眾者，彼佛分身諸佛、在於十方世界說法，盡還集一處，然後我身乃出現耳。」



「大樂說，我分身諸佛、在於十方世界說法者，今應當集。」



大樂說白佛言：「世尊，我等亦願欲見世尊分身諸佛，禮拜供養。」爾時佛放白毫一光，即見東方五百萬億那由他恒河沙等國土諸佛，彼諸國土，皆以玻璃為地，寶樹、寶衣、以為莊嚴，無數千萬億菩薩、充滿其中，遍張寶幔，寶網羅上。彼國諸佛，以大妙音而說諸法，及見無量千萬億菩薩，遍滿諸國，為眾說法。南西北方、四維、上下、白毫相光所照之處，亦復如是。



爾時十方諸佛、各告眾菩薩言：「善男子，我今應往娑婆世界、釋迦牟尼佛所，並供養多寶如來寶塔。」時娑婆世界、即變清淨，琉璃為地，寶樹莊嚴，黃金為繩、以界八道，無諸聚落、村營、城邑、大海、江河、山川、林藪。燒大寶香，曼陀羅華、遍佈其地，以寶網幔，羅覆其上，懸諸寶鈴。惟留此會眾，移諸天人、置於他土。是時、諸佛各將一大菩薩、以為侍者，至娑婆世界，各到寶樹下。一一寶樹、高五百由旬，枝、葉、華、果、次第莊嚴，諸寶樹下、皆有師子之座，高五由旬，亦以大寶而校飾之。爾時諸佛、各於此座結跏趺坐。如是展轉遍滿三千大千世界，而於釋迦牟尼佛、一方所分之身，猶故未盡。



時釋迦牟尼佛、欲容受所分身諸佛故，八方各更變二百萬億那由他國，皆令清淨，無有地獄、餓鬼、畜生、及阿修羅，又移諸天、人、置於他土。所化之國，亦以琉璃為地，寶樹莊嚴，樹高五百由旬，枝、葉、華、果、次第嚴飾，樹下皆有寶師子座，高五由旬，種種諸寶以為莊校。亦無大海、江河、及目真鄰陀山、摩訶目真鄰陀山、鐵圍山、大鐵圍山、須彌山、等，諸山王，通為一佛國土。寶地平正，寶交露幔、遍覆其上，懸諸幡蓋，燒大寶香，諸天寶華遍佈其地。



釋迦牟尼佛為諸佛當來坐故，復於八方、各更變二百萬億那由他國，皆令清淨，無有地獄、餓鬼、畜生、及阿修羅，又移諸天、人、置於他土。所化之國，亦以琉璃為地，寶樹莊嚴，樹高五百由旬，枝、葉、華、果、次第莊嚴，樹下皆有寶師子座，高五由旬，亦以大寶而校飾之。亦無大海、江河、及目真鄰陀山、摩訶目真鄰陀山、鐵圍山、大鐵圍山、須彌山、等，諸山王，通為一佛國土。寶地平正，寶交露幔、遍覆其上，懸諸幡蓋，燒大寶香，諸天寶華、遍佈其地。



爾時東方釋迦牟尼佛所分之身、百千萬億那由他恒河沙等國土中諸佛，各各說法、來集於此，如是次第十方諸佛、皆悉來集，坐於八方，爾時一一方、四百萬億那由他國土諸佛如來、遍滿其中。是時、諸佛各在寶樹下、坐師子座，皆遣侍者問訊釋迦牟尼佛，各齎寶華滿掬、而告之言：



「善男子，汝往詣耆闍崛山、釋迦牟尼佛所，如我辭曰：『少病、少惱，氣力安樂，及菩薩、聲聞眾、悉安隱否？』以此寶華、散佛供養，而作是言：『彼某甲佛，與欲開此寶塔』，諸佛遣使、亦復如是。」



爾時釋迦牟尼佛、見所分身佛悉已來集，各各坐於師子之座，皆聞諸佛與欲同開寶塔。即從座起，住虛空中。一切四眾，起立、合掌，一心觀佛。於是釋迦牟尼佛、以右指開七寶塔戶，出大音聲，如卻關鑰、開大城門。即時一切眾會，皆見多寶如來、於寶塔中坐師子座，全身不散，如入禪定。又聞其言：「善哉善哉，釋迦牟尼佛、快說是法華經，我為聽是經故、而來至此。」爾時四眾等、見過去無量千萬億劫滅度佛說如是言，歎未曾有，以天寶華聚、散多寶佛及釋迦牟尼佛上。



爾時多寶佛、於寶塔中、分半座與釋迦牟尼佛，而作是言：「釋迦牟尼佛、可就此座。」即時釋迦牟尼佛入其塔中，坐其半座，結跏趺坐。爾時、大眾見二如來在七寶塔中師子座上、結跏趺坐，各作是念：「佛座高遠，惟願如來以神通力，令我等輩、俱處虛空。」即時釋迦牟尼佛、以神通力，接諸大眾、皆在虛空。以大音聲、普告四眾：「誰能於此娑婆國土、廣說妙法華經，今正是時。如來不久當入涅槃，佛欲以此妙法華經、付囑有在。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



聖主世尊、 雖久滅度， 在寶塔中， 尚為法來，

諸人云何 　不勤為法。 此佛滅度， 　無央數劫，

處處聽法， 以難遇故。 彼佛本願， 我滅度後，

在在所往， 常為聽法。 又我分身， 無量諸佛，

如恒沙等， 來欲聽法。 及見滅度， 　多寶如來，

各捨妙土， 及弟子眾、 天人龍神、 諸供養事，

令法久住， 故來至此。 為坐諸佛， 以神通力、

移無量眾， 令國清淨。 諸佛各各， 　詣寶樹下，

如清淨池、 蓮華莊嚴。 其寶樹下、 諸師子座，

佛坐其上， 光明嚴飾， 如夜闇中、 燃大炬火。

身出妙香， 遍十方國， 眾生蒙薰， 喜不自勝，

譬如大風、 吹小樹枝。 以是方便， 令法久住。

告諸大眾， 我滅度後， 誰能護持、 讀說斯經，

今於佛前、 自說誓言。 其多寶佛， 雖久滅度，

以大誓願、 而師子吼。 多寶如來， 及與我身，

所集化佛， 當知此意。 諸佛子等， 誰能護法，

當發大願， 令得久住。 其有能護， 　此經法者，

則為供養， 我及多寶。 此多寶佛， 處於寶塔，

常遊十方， 為是經故， 亦復供養， 諸來化佛，

莊嚴光飾、 諸世界者， 若說此經， 則為見我，

多寶如來、 及諸化佛。 諸善男子， 各諦思惟，

此為難事， 宜發大願。 諸餘經典， 數如恒沙，

雖說此等， 未足為難。 若接須彌， 擲置他方，

無數佛土， 亦未為難。 若以足指， 　動大千界，

遠擲他國， 亦未為難。 若立有頂， 為眾演說，

無量餘經， 亦未為難。 若佛滅後， 於惡世中、

能說此經， 是則為難。 假使有人， 手把虛空、

而以遊行， 亦未為難。 於我滅後， 若自書持，

若使人書， 是則為難。 若以大地， 　置足甲上，

升於梵天， 亦未為難。 佛滅度後， 於惡世中、

暫讀此經， 是則為難。 假使劫燒， 擔負乾草、

入中不燒， 亦未為難。 我滅度後， 若持此經、

為一人說， 是則為難。 若持八萬、 　四千法藏、

十二部經、 為人演說， 令諸聽者， 得六神通，

雖能如是， 亦未為難。 於我滅後， 聽受此經，

問其義趣， 是則為難。 若人說法， 令千萬億、

無量無數， 　恒沙眾生、 得阿羅漢， 具六神通，

雖有是益， 亦未為難。 於我滅後， 若能奉持，

如斯經典， 是則為難。 我為佛道， 於無量土，

從始至今、 廣說諸經， 而於其中， 此經第一。

若有能持， 則持佛身。 諸善男子， 於我滅後，

誰能受持、 讀誦此經， 今於佛前、 自說誓言。

此經難持， 若暫持者， 我則歡喜， 諸佛亦然，

如是之人， 諸佛所歎。 是則勇猛， 是則精進，

是名持戒、 行頭陀者， 則為疾得， 　無上佛道。

能於來世， 　讀持此經， 是真佛子， 住淳善地。

佛滅度後， 能解其義， 是諸天人、 世間之眼。

於恐畏世， 能須臾說， 一切天人、 皆應供養。



妙法蓮華經提婆達多品第十二



爾時佛告諸菩薩、及天人四眾：「吾於過去無量劫中，求法華經，無有懈倦。於多劫中、常作國王，發願求於無上菩提，心不退轉。為欲滿足六波羅蜜，勤行布施，心無吝惜，象、馬、七珍、國、城、妻、子，奴婢、僕從，頭、目、髓、腦，身、肉、手、足，不惜軀命。時世人民、壽命無量，為於法故，捐捨國位，委政太子，擊鼓宣令、四方求法：『誰能為我說大乘者，吾當終身供給走使。』時有仙人、來白王言：『我有大乘，名妙法蓮華經，若不違我，當為宣說。』王聞仙言，歡喜踴躍，即隨仙人、供給所需，採果、汲水，拾薪、設食，乃至以身而為床座，身心無倦。於時奉事、經於千歲，為於法故，精勤給侍，令無所乏。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



我念過去劫， 為求大法故， 雖作世國王， 不貪五欲樂。

捶鐘告四方， 誰有大法者， 若為我解說， 身當為奴僕。

時有阿私仙， 來白於大王， 我有微妙法， 世間所稀有，

若能修行者， 吾當為汝說。 時王聞仙言， 心生大喜悅，

即便隨仙人， 供給於所需。 採薪及果蓏， 隨時恭敬與，

情存妙法故， 身心無懈倦。 普為諸眾生， 勤求於大法，

亦不為己身、 及以五欲樂。 故為大國王， 勤求獲此法，

遂致得成佛， 今故為汝說。



佛告諸比丘：「爾時王者，則我身是。時仙人者，今提婆達多是。由提婆達多善知識故，令我具足六波羅蜜，慈悲喜捨，三十二相，八十種好，紫磨金色，十力、四無所畏、四攝法、十八不共、神通道力，成等正覺，廣度眾生，皆因提婆達多善知識故。」



告諸四眾：「提婆達多卻後過無量劫，當得成佛，號曰天王如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。世界名天道。時天王佛、住世二十中劫，廣為眾生說於妙法，恒河沙眾生得阿羅漢果，無量眾生發緣覺心，恒河沙眾生發無上道心，得無生忍，至不退轉。」



「時天王佛般涅槃後，正法住世二十中劫。全身舍利、起七寶塔，高六十由旬，縱廣四十由旬，諸天人民，悉以雜華、末香、燒香、塗香，衣服、瓔珞、幢幡、寶蓋，伎樂、歌頌，禮拜、供養七寶妙塔。無量眾生、得阿羅漢果，無量眾生、悟辟支佛，不可思議眾生、發菩提心，至不退轉。」



佛告諸比丘：「未來世中，若有善男子、善女人，聞妙法華經提婆達多品，淨心信敬，不生疑惑者，不墮地獄、餓鬼、畜生，生十方佛前，所生之處，常聞此經。若生人天中，受勝妙樂，若在佛前，蓮華化生。」



於時下方多寶世尊、所從菩薩，名曰智積，白多寶佛：「當還本土。」釋迦牟尼佛告智積曰：「善男子，且待須臾，此有菩薩、名文殊師利，可與相見，論說妙法，可還本土。」



爾時文殊師利、坐千葉蓮華，大如車輪，俱來菩薩亦坐寶蓮華，從於大海娑竭羅龍宮、自然湧出，住虛空中，詣靈鷲山，從蓮華下，至於佛所，頭面敬禮二世尊足。修敬已畢，往智積所，共相慰問，卻坐一面。



智積菩薩問文殊師利：「仁往龍宮，所化眾生，其數幾何？」文殊師利言：「其數無量，不可稱計，非口所宣，非心所測，且待須臾，自當證知。」所言未竟，無數菩薩、坐寶蓮華，從海湧出，詣靈鷲山，住虛空中。此諸菩薩，皆是文殊師利之所化度，具菩薩行，皆共論說六波羅蜜。本聲聞人、在虛空中說聲聞行，今皆修行大乘空義。文殊師利謂智積曰：「於海教化，其事如是。」爾時智積菩薩，以偈讚曰：



大智德勇健， 化度無量眾， 今此諸大會、 及我皆已見。

演暢實相義， 開闡一乘法， 廣導諸眾生， 令速成菩提，



文殊師利言：「我於海中，惟常宣說妙法華經。」智積問文殊師利言：「此經甚深微妙，諸經中寶，世所稀有，頗有眾生、勤加精進，修行此經，速得佛否？」文殊師利言：「有裟竭羅龍王女，年始八歲，智慧利根，善知眾生諸根行業，得陀羅尼，諸佛所說甚深秘藏，悉能受持。深入禪定，了達諸法，於剎那頃、發菩提心，得不退轉，辯才無礙。慈念眾生、猶如赤子，功德具足，心念口演，微妙廣大，慈悲仁讓，志意和雅，能至菩提。」



智積菩薩言：「我見釋迦如來，於無量劫、難行苦行，積功累德，求菩提道，未曾止息。觀三千大千世界，乃至無有如芥子許、非是菩薩捨身命處，為眾生故，然後乃得成菩提道。不信此女於須臾頃、便成正覺。」言論未訖，時龍王女、忽現於前，頭面禮敬，卻住一面，以偈讚曰：



深達罪福相， 遍照於十方， 微妙淨法身， 具相三十二，

以八十種好、 用莊嚴法身。 天人所戴仰， 龍神咸恭敬，

一切眾生類， 無不宗奉者。 又聞成菩提， 唯佛當證知，

我闡大乘教， 度脫苦眾生。



時舍利弗語龍女言：「汝謂不久得無上道，是事難信。所以者何。女身垢穢，非是法器，云何能得無上菩提。佛道懸曠，經無量劫、勤苦積行，具修諸度，然後乃成。又女人身、猶有五障，一者、不得作梵天王，二者、帝釋，三者、魔王，四者、轉輪聖王，五者、佛身，云何女身速得成佛？」



爾時龍女有一寶珠，價值三千大千世界，持以上佛。佛即受之。龍女謂智積菩薩、尊者舍利弗言：「我獻寶珠，世尊納受，是事疾否？」答言：「甚疾。」女言：「以汝神力、觀我成佛，復速於此。」當時眾會，皆見龍女、忽然之間、變成男子，具菩薩行，即往南方無垢世界，坐寶蓮華，成等正覺，三十二相、八十種好，普為十方一切眾生、演說妙法。爾時娑婆世界、菩薩、聲聞、天龍八部、人與非人，皆遙見彼龍女成佛，普為時會人天說法，心大歡喜，悉遙敬禮。無量眾生、聞法解悟，得不退轉，無量眾生、得受道記，無垢世界、六反震動，娑婆世界、三千眾生住不退地、三千眾生發菩提心、而得受記。智積菩薩、及舍利弗，一切眾會，默然信受。



妙法蓮華經勸持品第十三



爾時藥王菩薩摩訶薩、及大樂說菩薩摩訶薩、與二萬菩薩眷屬俱，皆於佛前、作是誓言：「惟願世尊不以為慮，我等於佛滅後，當奉持、讀誦、說此經典。後惡世眾生，善根轉少，多增上慢，貪利供養，增不善根，遠離解脫。雖難可教化，我等當起大忍力，讀誦此經，持說、書寫、種種供養、不惜身命。」



爾時眾中五百阿羅漢得受記者、白佛言：「世尊，我等亦自誓願，於異國土、廣說此經。」復有學無學八千人、得受記者，從座而起，合掌向佛、作是誓言：「世尊，我等亦當於他國土、廣說此經。所以者何。是娑婆國中、人多敝惡，懷增上慢，功德淺薄、瞋濁、諂曲，心不實故。」



爾時佛姨母摩訶波闍波提比丘尼、與學無學比丘尼六千人俱，從座而起，一心合掌，瞻仰尊顏，目不暫捨。於時世尊告憍曇彌：「何故憂色而視如來，汝心、將無謂我不說汝名，授阿耨多羅三藐三菩提記耶？」



「憍曇彌，我先總說、一切聲聞皆已授記，今汝欲知記者，將來之世，當於六萬八千億諸佛法中、為大法師。及六千學無學比丘尼、俱為法師。汝如是漸漸具菩薩道，當得作佛，號一切眾生喜見如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。憍曇彌，是一切眾生喜見佛、及六千菩薩，轉次授記、得阿耨多羅三藐三菩提。」



爾時羅侯羅母耶輸陀羅比丘尼作是念：「世尊於授記中，獨不說我名。」佛告耶輸陀羅：「汝於來世百千萬億諸佛法中、修菩薩行，為大法師，漸具佛道。於善國中、當得作佛，號具足千萬光相如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。佛壽無量阿僧祇劫。」



爾時摩訶波闍波提比丘尼、及耶輸陀羅比丘尼、並其眷屬，皆大歡喜，得未曾有，即於佛前而說偈言：



世尊導師， 安隱天人， 我等聞記， 心安具足。



諸比丘尼說是偈已，白佛言：「世尊，我等亦能於他方國土、廣宣此經。」爾時世尊視八十萬億那由他諸菩薩摩訶薩。是諸菩薩，皆是阿惟越致，轉不退法輪，得諸陀羅尼。即從座起，至於佛前，一心合掌，而作是念：「若世尊告敕我等、持說此經者，當如佛教，廣宣斯法。」復作是念：「佛今默然、不見告敕，我當云何？」



時諸菩薩敬順佛意，並欲自滿本願，便於佛前、作師子吼，而發誓言：「世尊，我等於如來滅後，周旋往返十方世界，能令眾生書寫此經，受持、讀誦，解說其義，如法修行，正憶念，皆是佛之威力，惟願世尊，在於他方、遙見守護。」即時諸菩薩俱同發聲、而說偈言：



惟願不為慮， 於佛滅度後， 恐怖惡世中， 我等當廣說。

有諸無智人， 惡口罵詈等， 及加刀杖者， 我等皆當忍。

惡世中比丘， 邪智心諂曲， 未得謂為得， 我慢心充滿。

或有阿練若， 納衣在空閒， 自謂行真道， 輕賤人間者。

貪著利養故， 與白衣說法， 為世所恭敬、 如六通羅漢。

是人懷惡心， 常念世俗事， 假名阿練若， 好出我等過，

而作如是言， 此諸比丘等， 為貪利養故、 說外道論議，

自作此經典， 誑惑世間人， 為求名聞故。 分別於是經，

常在大眾中、 欲毀我等故， 向國王大臣、 婆羅門居士、

及餘比丘眾， 誹謗說我惡， 謂是邪見人、 說外道論議。

我等敬佛故， 悉忍是諸惡。 為斯所輕言、 汝等皆是佛，

如此輕慢言， 皆當忍受之。 濁劫惡世中， 多有諸恐怖，

惡鬼入其身， 罵詈毀辱我。 我等敬信佛， 當著忍辱鎧，

為說是經故， 忍此諸難事。 我不愛身命， 但惜無上道，

我等於來世， 護持佛所囑， 世尊自當知。 濁世惡比丘，

不知佛方便、 隨宜所說法， 惡口而顰蹙， 數數見擯出，

遠離於塔寺。 如是等眾惡， 念佛告敕故， 皆當忍是事。

諸聚落城邑， 其有求法者， 我皆到其所， 說佛所囑法。

我是世尊使， 處眾無所畏， 我當善說法， 願佛安隱住。

我於世尊前、 諸來十方佛， 發如是誓言， 佛自知我心。



[5] 妙法蓮華經卷第五



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經安樂行品第十四



爾時文殊師利法王子菩薩摩訶薩、白佛言：「世尊，是諸菩薩，甚為稀有，敬順佛故，發大誓願，於後惡世、護持讀說是法華經。世尊，菩薩摩訶薩、於後惡世、云何能說是經。」佛告文殊師利：「若菩薩摩訶薩，於後惡世、欲說是經，當安住四法。一者、安住菩薩行處及親近處，能為眾生演說是經。」



「文殊師利，云何名菩薩摩訶薩行處，若菩薩摩訶薩住忍辱地，柔和善順、而不卒暴，心亦不驚，又復於法、無所行，而觀諸法如實相，亦不行、不分別，是名菩薩摩訶薩行處。」



「云何名菩薩摩訶薩親近處。菩薩摩訶薩不親近國王、王子、大臣、官長，不親近諸外道梵志、尼犍子等，及造世俗文筆、讚詠外書，及路伽耶陀、逆路伽耶陀者，亦不親近諸有凶戲、相叉相撲、及那羅等種種變現之戲，又不親近旃陀羅、及畜豬羊雞狗、畋獵漁捕、諸惡律儀。如是人等、或時來者，則為說法，無所希望。又不親近求聲聞比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，亦不問訊。若於房中，若經行處，若在講堂中，不共住止。或時來者，隨宜說法，無所希求。」



「文殊師利，又菩薩摩訶薩不應於女人身、取能生欲想相，而為說法，亦不樂見。若入他家，不與小女、處女、寡女等共語。亦復不近五種不男之人、以為親厚，不獨入他家，若有因緣、須獨入時，但一心念佛。若為女人說法，不露齒笑，不現胸臆，乃至為法、猶不親厚，況復餘事。不樂畜年少弟子、沙彌、小兒，亦不樂與同師。常好坐禪，在於閑處、修攝其心。文殊師利，是名初親近處。」



「復次、菩薩摩訶薩觀一切法空，如實相，不顛倒，不動，不退，不轉，如虛空，無所有性。一切語言道斷，不生、不出、不起，無名、無相，實無所有，無量、無邊，無礙、無障，但以因緣有，從顛倒生，故說。常樂觀如是法相，是名菩薩摩訶薩第二親近處。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若有菩薩， 於後惡世， 無怖畏心， 欲說是經，

應入行處、 及親近處。 常離國王、 及國王子、

大臣官長， 兇險戲者， 及旃陀羅、 外道梵志。

亦不親近， 　增上慢人， 貪著小乘、 三藏學者，

破戒比丘， 名字羅漢。 及比丘尼， 　好戲笑者，

深著五欲， 求現滅度， 諸優婆夷， 皆勿親近。

若是人等、 以好心來， 到菩薩所、 為聞佛道、

菩薩則以， 無所畏心， 不懷希望、 而為說法。

寡女處女、 及諸不男， 皆勿親近、 以為親厚。

亦莫親近， 　屠兒魁膾， 畋獵漁捕， 為利殺害，

販肉自活， 炫賣女色， 如是之人， 皆勿親近。

兇險相撲， 種種嬉戲， 諸淫女等， 盡勿親近。

莫獨屏處、 為女說法， 若說法時， 無得戲笑。

入里乞食， 將一比丘， 若無比丘， 一心念佛。

是則名為， 行處近處， 以此二處， 能安樂說。

又復不行， 　上中下法， 有為無為， 實不實法，

亦不分別， 　是男是女， 不得諸法， 不知不見，

是則名為， 菩薩行處。 一切諸法， 空無所有，

無有常住， 亦無起滅， 是名智者， 所親近處。

顛倒分別， 　諸法有無， 是實非實， 是生非生。

在於閑處、 修攝其心， 安住不動， 如須彌山。

觀一切法、 皆無所有、 猶如虛空， 無有堅固、

不生不出， 不動不退， 常住一相， 是名近處。

若有比丘， 於我滅後， 入是行處、 及親近處，

說斯經時， 無有怯弱。 菩薩有時、 入於靜室，

以正憶念、 隨義觀法。 從禪定起。 為諸國王、

王子臣民、 婆羅門等， 開化演暢， 說斯經典，

其心安隱， 無有怯弱。 文殊師利， 是名菩薩，

安住初法， 能於後世、 說法華經。



「又、文殊師利，如來滅後，於末法中、欲說是經，應住安樂行。若口宣說、若讀經時，不樂說人、及經典過。亦不輕慢諸餘法師，不說他人好惡、長短。於聲聞人，亦不稱名說其過惡，亦不稱名讚歎其美，又亦不生怨嫌之心。善修如是安樂心故，諸有聽者、不逆其意，有所難問，不以小乘法答，但以大乘而為解說，令得一切種智。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



菩薩常樂 　安隱說法， 於清淨地、 而施床座，

以油塗身， 澡浴塵穢， 著新淨衣， 內外俱淨。

安處法座， 隨問為說。 若有比丘、 及比丘尼，

諸優婆塞、 及優婆夷， 國王王子、 群臣士民，

以微妙義， 和顏為說。 若有難問， 隨義而答。

因緣譬喻， 敷演分別、 以是方便， 皆使發心，

漸漸增益、 入於佛道。 除懶惰意、 及懈怠想，

離諸憂惱， 慈心說法。 晝夜常說， 　無上道教，

以諸因緣、 無量譬喻、 開示眾生， 咸令歡喜。

衣服臥具， 飲食醫藥， 而於其中， 無所希望。

但一心念， 說法因緣、 願成佛道， 令眾亦爾，

是則大利、 安樂供養。 我滅度後， 若有比丘、

能演說斯 　妙法華經， 心無嫉恚、 諸惱障礙，

亦無憂愁、 及罵詈者， 又無怖畏 　加刀杖等，

亦無擯出， 安住忍故。 智者如是， 　善修其心，

能住安樂， 如我上說。 其人功德， 千萬億劫、

算數譬喻、 說不能盡。



「又、文殊師利菩薩摩訶薩，於後末世、法欲滅時，受持、讀誦、斯經典者，無懷嫉妒諂誑之心，亦勿輕罵學佛道者、求其長短。若比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，求聲聞者，求辟支佛者，求菩薩道者，無得惱之，令其疑悔。語其人言：『汝等去道甚遠，終不能得一切種智，所以者何？汝是放逸之人，於道懈怠故。』又亦不應戲論諸法，有所諍競。當於一切眾生、起大悲想，於諸如來、起慈父想，於諸菩薩、起大師想，於十方諸大菩薩，常應深心、恭敬禮拜。於一切眾生，平等說法，以順法故，不多不少，乃至深愛法者、亦不為多說。」



「文殊師利，是菩薩摩訶薩，於後末世、法欲滅時，有成就是第三安樂行者，說是法時，無能惱亂，得好同學、共讀誦是經，亦得大眾而來聽受，聽已、能持，持已、能誦，誦已、能說，說已、能書，若使人書，供養經卷，恭敬、尊重、讚歎。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若欲說是經， 當捨嫉恚慢、 諂誑邪偽心， 常修質直行，

不輕蔑於人， 亦不戲論法， 不令他疑悔， 云汝不得佛。

是佛子說法， 常柔和能忍， 慈悲於一切， 不生懈怠心。

十方大菩薩， 愍眾故行道， 應生恭敬心， 是則我大師。

於諸佛世尊， 生無上父想， 破於憍慢心， 說法無障礙，

第三法如是， 智者應守護， 一心安樂行， 無量眾所敬。



「又、文殊師利，菩薩摩訶薩，於後末世、法欲滅時，有持是法華經者，於在家出家人中、生大慈心，於非菩薩人中、生大悲心，應作是念：『如是之人，則為大失。如來方便隨宜說法，不聞不知不覺、不問不信不解，其人雖不問不信不解是經，我得阿耨多羅三藐三菩提時，隨在何地，以神通力、智慧力、引之，令得住是法中。』文殊師利，是菩薩摩訶薩，於如來滅後、有成就此第四法者，說是法時，無有過失，常為比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、國王、王子、大臣、人民、婆羅門、居士、等，供養、恭敬、尊重、讚歎。虛空諸天、為聽法故，亦常隨侍，若在聚落、城邑、空閒林中，有人來、欲難問者，諸天晝夜、常為法故而衛護之，能令聽者皆得歡喜。所以者何。此經是一切過去未來現在諸佛、神力所護故。文殊師利，是法華經，於無量國中、乃至名字不可得聞，何況得見、受持讀誦？」



「文殊師利，譬如強力轉輪聖王，欲以威勢降伏諸國，而諸小王不順其命，時轉輪王、起種種兵而往討罰。王見兵眾、戰有功者，即大歡喜，隨功賞賜，或與田宅、聚落、城邑，或與衣服、嚴身之具，或與種種珍寶，金銀、琉璃，硨磲、瑪瑙，珊瑚、琥珀，象、馬、車乘，奴婢、人民，惟髻中明珠、不以與之。所以者何。獨王頂上有此一珠，若以與之，王諸眷屬、必大驚怪。」



「文殊師利，如來亦復如是，以禪定智慧力、得法國土，王於三界，而諸魔王不肯順伏。如來賢聖諸將、與之共戰，其有功者，心亦歡喜，於四眾中、為說諸經，令其心悅，賜以禪定、解脫、無漏根力、諸法之財，又復賜與涅槃之城，言得滅度，引導其心，令皆歡喜，而不為說是法華經。」



「文殊師利，如轉輪王、見諸兵眾有大功者，心甚歡喜，以此難信之珠、久在髻中，不妄與人，而今與之。如來亦復如是，於三界中、為大法王，以法教化一切眾生、見賢聖軍，與五陰魔、煩惱魔、死魔、共戰，有大功勳，滅三毒，出三界，破魔網，爾時如來亦大歡喜，此法華經，能令眾生至一切智，一切世間、多怨難信，先所未說，而今說之。」



「文殊師利，此法華經，是諸如來第一之說，於諸說中、最為甚深，末後賜與，如彼強力之王、久護明珠，今乃與之。文殊師利，此法華經，諸佛如來秘密之藏，於諸經中、最在其上，長夜守護，不妄宣說，始於今日、乃與汝等而敷演之。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



常行忍辱， 哀愍一切， 乃能演說， 佛所讚經。

後末世時、 持此經者， 於家出家、 及非菩薩，

應生慈悲， 斯等不聞， 　不信是經， 則為大失。

我得佛道， 以諸方便、 為說此法， 令住其中。

譬如強力 　轉輪之王， 兵戰有功， 賞賜諸物，

象馬車乘， 嚴身之具， 及諸田宅， 聚落城邑，

或與衣服、 種種珍寶， 奴婢財物， 歡喜賜與。

如有勇健、 能為難事， 王解髻中， 　明珠賜之。

如來亦爾， 為諸法王， 忍辱大力， 智慧寶藏，

以大慈悲、 如法化世。 見一切人、 受諸苦惱，

欲求解脫， 與諸魔戰。 為是眾生， 　說種種法，

以大方便、 說此諸經。 既知眾生， 　得其力已，

末後乃為， 　說是法華， 如王解髻， 明珠與之。

此經為尊， 眾經中上， 我常守護， 不妄開示，

今正是時， 為汝等說， 我滅度後， 求佛道者、

欲得安隱， 　演說斯經， 應當親近， 如是四法。

讀是經者， 常無憂惱， 又無病痛， 顏色鮮白，

不生貧窮、 卑賤醜陋。 眾生樂見， 如慕賢聖，

天諸童子、 以為給使。 刀杖不加， 毒不能害，

若人惡罵， 口則閉塞。 遊行無畏， 如師子王，

智慧光明， 如日之照。 若於夢中， 但見妙事。

見諸如來， 坐師子座， 諸比丘眾、 圍繞說法。

又見龍神、 阿修羅等， 數如恒沙， 恭敬合掌、

自見其身， 而為說法。 又見諸佛、 身相金色，

放無量光、 照於一切， 以梵音聲、 演說諸法。

佛為四眾， 　說無上法， 見身處中， 合掌讚佛，

聞法歡喜、 而為供養， 得陀羅尼， 證不退智。

佛知其心， 　深入佛道， 即為授記、 成最正覺。

汝善男子， 當於來世， 得無量智、 佛之大道，

國土嚴淨， 廣大無比， 亦有四眾、 合掌聽法。

又見自身、 在山林中， 修習善法， 證諸實相，

深入禪定， 見十方佛。



諸佛身金色， 百福相莊嚴， 聞法為人說， 常有是好夢。

又夢作國王， 捨宮殿眷屬、 及上妙五欲， 行詣於道場。

在菩提樹下、 而處師子座， 求道過七日， 得諸佛之智。

成無上道已， 起而轉法輪， 為四眾說法、 經千萬億劫，

說無漏妙法， 度無量眾生。 後當入涅槃， 如煙盡燈滅。

若後惡世中、 說是第一法， 是人得大利 ， 如上諸功德。



妙法蓮華經從地湧出品第十五



爾時他方國土諸來菩薩摩訶薩，過八恒河沙數，於大眾中起，合掌作禮、而白佛言：「世尊，若聽我等、於佛滅後，在此娑婆世界，勤加精進，護持、讀誦、書寫、供養、是經典者，當於此土而廣說之。」爾時佛告諸菩薩摩訶薩眾：「止，善男子，不需汝等護持此經。所以者何。我娑婆世界、自有六萬恒河沙等菩薩摩訶薩，一一菩薩、各有六萬恒河沙眷屬，是諸人等，能於我滅後、護持讀誦廣說此經。」



佛說是時，娑婆世界三千大千國土，地皆震裂，而於其中，有無量千萬億菩薩摩訶薩、同時湧出。是諸菩薩，身皆金色，三十二相，無量光明，先盡在此娑婆世界之下、此界虛空中住。是諸菩薩、聞釋迦牟尼佛所說音聲，從下發來。一一菩薩、皆是大眾唱導之首，各將六萬恒河沙眷屬，況將五萬、四萬、三萬、二萬、一萬、恒河沙等眷屬者，況復乃至一恒河沙、半恒河沙、四分之一、乃至千萬億那由他分之一，況復千萬億那由他眷屬，況復億萬眷屬，況復千萬、百萬、乃至一萬，況復一千、一百、乃至一十，況復將五、四、三、二、一、弟子者，況復單己、樂遠離行，如是等比、無量無邊，算數譬喻所不能知。



是諸菩薩從地出已，各詣虛空七寶妙塔多寶如來、釋迦牟尼佛、所，到已、向二世尊頭面禮足、及至諸寶樹下師子座上佛所、亦皆作禮，右繞三匝，合掌恭敬，以諸菩薩種種讚法、而以讚歎，住在一面，欣樂瞻仰於二世尊。是諸菩薩摩訶薩，從初湧出，以諸菩薩種種讚法、而讚於佛，如是時間、經五十小劫。是時釋迦牟尼佛默然而坐，及諸四眾、亦皆默然五十小劫，佛神力故，令諸大眾謂如半日。爾時四眾亦以佛神力故，見諸菩薩、遍滿無量百千萬億國土虛空。



是菩薩眾中、有四導師，一、名上行，二、名無邊行，三、名淨行，四、名安立行，是四菩薩，於其眾中、最為上首唱導之師，在大眾前，各共合掌，觀釋迦牟尼佛、而問訊言：「世尊，少病、少惱，安樂行否，所應度者，受教易否，不令世尊生疲勞耶？」



爾時四大菩薩而說偈言：



世尊安樂， 少病少惱， 教化眾生， 得無疲倦。

又諸眾生、 受化易否， 不令世尊， 　生疲勞耶。



爾時世尊、於菩薩大眾中而作是言：「如是、如是，諸善男子，如來安樂，少病、少惱，諸眾生等，易可化度，無有疲勞。所以者何。是諸眾生，世世已來、常受我化，亦於過去諸佛、恭敬尊重，種諸善根。此諸眾生，始見我身，聞我所說，即皆信受、入如來慧。除先修習、學小乘者，如是之人，我今亦令得聞是經，入於佛慧。」爾時諸大菩薩而說偈言：



善哉善哉， 大雄世尊， 諸眾生等， 易可化度。

能問諸佛， 甚深智慧， 聞已信行， 我等隨喜。



於時世尊讚歎上首諸大菩薩：「善哉、善哉，善男子，汝等能於如來、發隨喜心。」爾時彌勒菩薩及八千恒河沙諸菩薩眾、皆作是念：「我等從昔已來，不見不聞如是大菩薩摩訶薩眾、從地湧出，住世尊前，合掌、供養，問訊如來。」



時彌勒菩薩摩訶薩、知八千恒河沙諸菩薩等、心之所念，並欲自決所疑，合掌向佛，以偈問曰：



無量千萬億、 大眾諸菩薩， 昔所未曾見， 願兩足尊說，

是從何所來， 以何因緣集。 巨身大神通， 智慧叵思議、

其志念堅固， 有大忍辱力， 眾生所樂見， 為從何所來。

一一諸菩薩、 所將諸眷屬， 其數無有量， 如恒河沙等。

或有大菩薩， 將六萬恒沙， 如是諸大眾， 一心求佛道。

是諸大師等， 　六萬恒河沙， 俱來供養佛、 及護持是經。

將五萬恒沙， 其數過於是。 四萬及三萬、 二萬至一萬、

一千一百等， 乃至一恒沙、 半及三四分、 億萬分之一，

千萬那由他， 萬億諸弟子， 乃至於半億， 其數復過上。

百萬至一萬、 一千及一百、 五十與一十、 乃至三二一、

單己無眷屬， 樂於獨處者， 俱來至佛所， 其數轉過上。

如是諸大眾， 若人行籌數， 過於恒沙劫， 猶不能盡知。

是諸大威德、 精進菩薩眾， 誰為其說法， 教化而成就。

從誰初發心， 稱揚何佛法， 受持行誰經， 修習何佛道。

如是諸菩薩， 神通大智力， 四方地震裂， 皆從中湧出。

世尊我昔來， 未曾見是事， 願說其所從， 國土之名號。

我常遊諸國， 未曾見是眾， 我於此眾中、 乃不識一人，

忽然從地出， 願說其因緣。 今此之大會， 無量百千億，

是諸菩薩等， 皆欲知此事。 是諸菩薩眾、 本末之因緣，

無量德世尊， 惟願決眾疑。



爾時釋迦牟尼分身諸佛、從無量千萬億他方國土來者，在於八方諸寶樹下、師子座上，結跏趺坐。其佛侍者，各各見是菩薩大眾，於三千大千世界、四方、從地湧出，住於虛空。各白其佛言：「世尊，此諸無量無邊阿僧祇菩薩大眾，從何所來？」爾時諸佛各告侍者：「諸善男子，且待須臾，有菩薩摩訶薩、名曰彌勒，釋迦牟尼佛之所授記，次後作佛，已問斯事，佛今答之，汝等自當因是得聞。」



爾時釋迦牟尼佛告彌勒菩薩：「善哉、善哉，阿逸多，乃能問佛如是大事。汝等當共一心，被精進鎧，發堅固意，如來今欲顯發宣示諸佛智慧，諸佛自在神通之力，諸佛師子奮迅之力，諸佛威猛大勢之力。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



當精進一心， 我欲說此事， 勿得有疑悔 ， 佛智叵思議。

汝今出信力， 住於忍善中， 昔所未聞法， 今皆當得聞。

我今安慰汝， 勿得懷疑懼， 佛無不實語， 智慧不可量。

所得第一法， 甚深叵分別， 如是今當說， 汝等一心聽。



爾時世尊說此偈已，告彌勒菩薩：「我今於此大眾、宣告汝等，阿逸多，是諸大菩薩摩訶薩，無量無數阿僧祇、從地湧出，汝等昔所未見者，我於是娑婆世界、得阿耨多羅三藐三菩提已，教化示導是諸菩薩，調伏其心，令發道意。此諸菩薩，皆於是娑婆世界之下、此界虛空中住，於諸經典，讀誦通利，思惟分別、正憶念。阿逸多，是諸善男子等，不樂在眾、多有所說，常樂靜處、勤行精進，未曾休息。亦不依止人天而住。常樂深智，無有障礙、亦常樂於諸佛之法，一心精進，求無上慧。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



阿逸汝當知， 是諸大菩薩， 從無數劫來， 修習佛智慧，

悉是我所化， 令發大道心。 此等是我子， 依止是世界，

常行頭陀事， 　志樂於靜處， 捨大眾憒鬧， 不樂多所說。

如是諸子等， 學習我道法， 晝夜常精進， 為求佛道故，

在娑婆世界、 下方空中住， 志念力堅固， 常勤求智慧，

說種種妙法， 其心無所畏。 我於伽耶城、 菩提樹下坐，

得成最正覺， 轉無上法輪。 爾乃教化之、 令初發道心，

今皆住不退， 悉當得成佛。 我今說實語， 汝等一心信，

我從久遠來、 教化是等眾。



爾時、彌勒菩薩摩訶薩、及無數諸菩薩等，心生疑惑，怪未曾有，而作是念：「云何世尊於少時間、教化如是無量無邊阿僧祇諸大菩薩，令住阿耨多羅三藐三菩提？」即白佛言：「世尊，如來為太子時，出於釋宮，去伽耶城不遠，坐於道場，得成阿耨多羅三藐三菩提，從是已來，始過四十餘年，世尊，云何於此少時、大作佛事，以佛勢力，以佛功德，教化如是無量大菩薩眾、當成阿耨多羅三藐三菩提？」



「世尊，此大菩薩眾，假使有人，於千萬億劫、數不能盡，不得其邊，斯等久遠已來，於無量無邊諸佛所、植諸善根，成就菩薩道，常修梵行。世尊，如此之事，世所難信。譬如有人、色美發黑，年二十五，指百歲人、言是我子，其百歲人，亦指年少，言是我父，生育我等，是事難信。」



「佛亦如是，得道已來，其實未久，而此大眾諸菩薩等，已於無量千萬億劫，為佛道故，勤行精進，善入出住無量百千萬億三昧，得大神通，久修梵行，善能次第習諸善法，巧於問答，人中之寶，一切世間甚為稀有。今日世尊方云，得佛道時，初令發心，教化示導，令向阿耨多羅三藐三菩提，世尊得佛未久，乃能作此大功德事。我等雖復信佛隨宜所說，佛所出言、未曾虛妄，佛所知者，皆悉通達，然諸新發意菩薩，於佛滅後，若聞是語，或不信受、而起破法罪業因緣。惟、然，世尊，願為解說，除我等疑，及未來世諸善男子、聞此事已，亦不生疑。」



爾時彌勒菩薩欲重宣此義，而說偈言：



佛昔從釋種、 出家近伽耶， 坐於菩提樹， 爾來尚未久。

此諸佛子等， 其數不可量， 久已行佛道， 住於神通力，

善學菩薩道， 不染世間法， 如蓮華在水， 從地而湧出，

皆起恭敬心， 住於世尊前。 是事難思議， 云何而可信，

佛得道甚近、 所成就甚多， 願為除眾疑， 如實分別說。

譬如少壯人， 年始二十五， 示人百歲子， 發白而面皺，

是等我所生， 子亦說是父， 父少而子老， 舉世所不信。

世尊亦如是， 得道來甚近。 是諸菩薩等， 志固無怯弱，

從無量劫來、 而行菩薩道， 巧於難問答， 其心無所畏，

忍辱心決定， 端正有威德， 十方佛所讚， 善能分別說，

不樂在人眾， 常好在禪定， 為求佛道故， 於下空中住。

我等從佛聞、 於此事無疑， 願佛為未來， 演說令開解。

若有於此經、 生疑不信者， 即當墮惡道。 願今為解說，

是無量菩薩， 云何於少時、 教化令發心， 而住不退地。



妙法蓮華經如來壽量品第十六



爾時、佛告諸菩薩及一切大眾：「諸善男子，汝等當信解如來誠諦之語。」復告大眾：「汝等當信解如來誠諦之語。」又復告諸大眾：「汝等當信解如來誠諦之語。」是時菩薩大眾，彌勒為首，合掌白佛言：「世尊，惟願說之，我等當信受佛語。」如是三白已，復言：「惟願說之，我等當信受佛語。」



爾時世尊知諸菩薩三請不止，而告之言：「汝等諦聽，如來秘密神通之力。一切世間天、人、及阿修羅，皆謂，今釋迦牟尼佛、出釋氏宮，去伽耶城不遠，坐於道場，得阿耨多羅三藐三菩提。然善男子，我實成佛已來、無量無邊、百千萬億那由他劫。」



「譬如五百千萬億那由他、阿僧祇、三千大千世界，假使有人、抹為微塵，過於東方五百千萬億那由他阿僧祇國、乃下一塵，如是東行，儘是微塵，諸善男子、於意云何，是諸世界，可得思惟校計、知其數否。」



彌勒菩薩等、俱白佛言：「世尊，是諸世界，無量無邊，非算數所知、亦非心力所及，一切聲聞、辟支佛，以無漏智，不能思惟、知其限數，我等住阿惟越致地，於是事中、亦所不達，世尊，如是諸世界，無量無邊。」



爾時佛告大菩薩眾：「諸善男子，今當分明宣語汝等，是諸世界，若著微塵及不著者、盡以為塵，一塵一劫，我成佛已來，復過於此百千萬億那由他阿僧祇劫。自從是來，我常在此娑婆世界、說法教化，亦於餘處百千萬億那由他阿僧祇國、導利眾生。」



「諸善男子，於是中間，我說燃燈佛等，又復言其入於涅槃，如是、皆以方便分別。諸善男子，若有眾生、來至我所，我以佛眼、觀其信等、諸根利鈍，隨所應度，處處自說、名字不同、年紀大小，亦復現言、當入涅槃，又以種種方便、說微妙法，能令眾生發歡喜心。諸善男子，如來見諸眾生、樂於小法，德薄垢重者，為是人說，我少出家，得阿耨多羅三藐三菩提，然我實成佛已來、久遠若斯，但以方便、教化眾生，令入佛道，作如是說。」



「諸善男子，如來所演經典，皆為度脫眾生，或說己身，或說他身，或示己身，或示他身，或示己事，或示他事，諸所言說，皆實不虛。所以者何。如來如實知見三界之相，無有生死、若退若出，亦無在世、及滅度者，非實非虛，非如非異，不如三界、見於三界，如斯之事，如來明見，無有錯謬。以諸眾生有種種性、種種欲、種種行、種種憶想分別故，欲令生諸善根，以若干因緣、譬喻、言辭、種種說法，所作佛事，未曾暫廢。如是，我成佛已來、甚大久遠，壽命無量阿僧祇劫，常住不滅。」



「諸善男子，我本行菩薩道、所成壽命，今猶未盡，復倍上數。然今非實滅度，而便唱言、當取滅度，如來以是方便、教化眾生。所以者何。若佛久住於世，薄德之人，不種善根，貧窮下賤，貪著五欲，入於憶想妄見網中，若見如來常在不滅，便起憍恣、而懷厭怠，不能生難遭之想、恭敬之心，是故如來以方便說：『比丘當知，諸佛出世，難可值遇。』所以者何。諸薄德人，過無量百千萬億劫，或有見佛，或不見者，以此事故，我作是言：『諸比丘，如來難可得見。』斯眾生等、聞如是語，必當生於難遭之想，心懷戀慕，渴仰於佛，便種善根，是故如來雖不實滅，而言滅度。」



「又、善男子，諸佛如來、法皆如是，為度眾生，皆實不虛。譬如良醫，智慧聰達，明練方藥，善治眾病。其人多諸子息，若十、二十、乃至百數，以有事緣，遠至餘國。諸子於後、飲他毒藥，藥發、悶亂，宛轉於地。是時其父還來歸家，諸子飲毒，或失本心，或不失者，遙見其父，皆大歡喜，拜跪、問訊、善安隱歸：『我等愚癡，誤服毒藥，願見救療，更賜壽命。』父見子等苦惱如是，依諸經方，求好藥草，色香美味、皆悉具足，搗篩和合，與子令服，而作是言：『此大良藥，色香美味、皆悉具足，汝等可服，速除苦惱，無復眾患。』」



「其諸子中、不失心者，見此良藥、色香俱好，即便服之，病盡除愈。餘失心者，見其父來，雖亦歡喜問訊，求索治病，然與其藥、而不肯服。所以者何。毒氣深入，失本心故，於此好色香藥、而謂不美。父作是念：『此子可愍，為毒所中，心皆顛倒，雖見我喜，求索救療，如是好藥、而不肯服，我今當設方便、令服此藥。』即作是言：『汝等當知，我今衰老，死時已至，是好良藥，今留在此，汝可取服，勿憂不瘥。』作是教已，復至他國，遣使還告：『汝父已死。』是時諸子聞父背喪，心大憂惱，而作是念：『若父在者，慈愍我等，能見救護，今者、捨我遠喪他國。』自惟孤露，無復恃怙，常懷悲感，心遂醒悟，乃知此藥色味香美。即取服之，毒病皆愈。其父聞子悉已得瘥，尋便來歸，咸使見之。」



「諸善男子，於意云何，頗有人、能說此良醫虛妄罪否？」「不也，世尊。」佛言：「我亦如是，成佛已來、無量無邊百千萬億那由他阿僧祇劫，為眾生故，以方便力、言當滅度，亦無有能如法說我虛妄過者。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



自我得佛來， 所經諸劫數， 無量百千萬 　億載阿僧祇，

常說法教化 　無數億眾生， 令入於佛道。 爾來無量劫，

為度眾生故， 方便現涅槃、 而實不滅度， 常住此說法。

我常住於此， 以諸神通力， 令顛倒眾生、 雖近而不見。

眾見我滅度， 廣供養舍利， 咸皆懷戀慕、 而生渴仰心。

眾生既信伏， 質直意柔軟， 一心欲見佛， 不自惜身命。

時我及眾僧、 俱出靈鷲山， 我時語眾生， 常在此不滅，

以方便力故， 現有滅不滅。 餘國有眾生、 恭敬信樂者，

我復於彼中、 為說無上法， 汝等不聞此， 但謂我滅度。

我見諸眾生、 沒在於苦惱， 故不為現身， 令其生渴仰，

因其心戀慕， 乃出為說法。 神通力如是， 於阿僧祇劫，

常在靈鷲山、 及餘諸住處， 眾生見劫盡、 大火所燒時，

我此土安隱， 天人常充滿。 園林諸堂閣、 種種寶莊嚴，

寶樹多花果， 眾生所遊樂。 諸天擊天鼓， 常作眾伎樂，

雨曼陀羅花、 散佛及大眾。 我淨土不毀， 而眾見燒盡，

憂怖諸苦惱、 如是悉充滿。 是諸罪眾生， 以惡業因緣，

過阿僧祇劫、 不聞三寶名。 諸有修功德、 柔和質直者，

則皆見我身 　在此而說法。 或時為此眾、 說佛壽無量，

久乃見佛者， 為說佛難值。 我智力如是， 慧光照無量，

壽命無數劫， 久修業所得。 汝等有智者， 勿於此生疑，

當斷令永盡， 佛語實不虛。 如醫善方便， 為治狂子故，

實在而言死， 無能說虛妄。 我亦為世父， 救諸苦患者，

為凡夫顛倒， 實在而言滅。 以常見我故， 而生憍恣心，

放逸著五欲， 墮於惡道中。 我常知眾生、 行道不行道，

隨所應可度， 為說種種法。 每自作是意， 以何令眾生、

得入無上惠， 速成就佛身。



妙法蓮華經分別功德品第十七



爾時大會、聞佛說壽命劫數長遠如是，無量無邊阿僧祇眾生、得大饒益。於時世尊告彌勒菩薩摩訶薩：「阿逸多，我說是如來壽命長遠時，六百八十萬億那由他恒河沙眾生、得無生法忍，復有千倍菩薩摩訶薩、得聞持陀羅尼門，復有一世界微塵數菩薩摩訶薩、得樂說無礙辯才，復有一世界微塵數菩薩摩訶薩、得百千萬億無量旋陀羅尼，復有三千大千世界微塵數菩薩摩訶薩、能轉不退法輪，復有二千中國土微塵數菩薩摩訶薩、能轉清淨法輪，復有小千國土微塵數菩薩摩訶薩、八生當得阿耨多羅三藐三菩提，復有四四天下微塵數菩薩摩訶薩、四生當得阿耨多羅三藐三菩提，復有三四天下微塵數菩薩摩訶薩、三生當得阿耨多羅三藐三菩提，復有二四天下微塵數菩薩摩訶薩、二生當得阿耨多羅三藐三菩提，復有一四天下微塵數菩薩摩訶薩、一生當得阿耨多羅三藐三菩提，復有八世界微塵數眾生、皆發阿耨多羅三藐三菩提心。」



「佛說是諸菩薩摩訶薩得大法利時，於虛空中，雨曼陀羅華、摩訶曼陀羅華，以散無量百千萬億眾寶樹下、師子座上、諸佛，並散七寶塔中、師子座上、釋迦牟尼佛、及久滅度多寶如來，亦散一切諸大菩薩、及四部眾。又雨細末栴檀、沈水香等，於虛空中，天鼓自鳴，妙聲深遠，又雨千種天衣，垂諸瓔珞、真珠瓔珞、摩尼珠瓔珞、如意珠瓔珞，遍於九方，眾寶香爐、燒無價香，自然周至，供養大會。一一佛上，有諸菩薩、執持幡蓋，次第而上，至於梵天。是諸菩薩，以妙音聲、歌無量頌，讚歎諸佛。」



爾時彌勒菩薩從座而起，偏袒右肩，合掌向佛，而說偈言：



佛說稀有法， 昔所未曾聞， 世尊有大力， 壽命不可量。

無數諸佛子， 聞世尊分別， 說得法利者， 歡喜充遍身。

或住不退地， 或得陀羅尼， 或無礙樂說、 萬億旋總持，

或有大千界、 微塵數菩薩， 各各皆能轉， 　不退之法輪。

復有中千界、 微塵數菩薩， 各各皆能轉， 　清淨之法輪。

復有小千界、 微塵數菩薩， 餘各八生在， 當得成佛道。

復有四三二、 如此四天下、 微塵諸菩薩， 隨數生成佛。

或一四天下、 微塵數菩薩， 餘有一生在， 當成一切智。

如是等眾生， 聞佛壽長遠， 得無量無漏， 　清淨之果報。

復有八世界、 微塵數眾生， 聞佛說壽命， 皆發無上心。

世尊說無量， 　不可思議法， 多有所饒益， 如虛空無邊。

雨天曼陀羅、 摩訶曼陀羅， 釋梵如恒沙， 無數佛土來。

雨栴檀沈水， 繽紛而亂墜， 如鳥飛空下， 供散於諸佛。

天鼓虛空中、 自然出妙聲， 天衣千萬種、 旋轉而來下，

眾寶妙香爐， 燒無價之香， 自然悉周遍、 供養諸世尊。

其大菩薩眾， 執七寶幡蓋， 高妙萬億種， 次第至梵天，

一一諸佛前， 寶幢懸勝幡。 亦以千萬偈、 歌詠諸如來。

如是種種事， 昔所未曾有， 聞佛壽無量， 一切皆歡喜。

佛名聞十方， 廣饒益眾生， 一切具善根， 以助無上心。



爾時佛告彌勒菩薩摩訶薩：「阿逸多，其有眾生、聞佛壽命長遠如是，乃至能生一念信解，所得功德、無有限量。若有善男子、善女人，為阿耨多羅三藐三菩提故，於八十萬億那由他劫、行五波羅蜜、檀波羅蜜、尸羅波羅蜜、羼提波羅密、毗梨耶波羅蜜、禪波羅蜜、除般若波羅蜜，以是功德比前功德，百分、千分、百千萬億分、不及其一，乃至算數譬喻所不能知。若善男子、善女人，有如是功德，於阿耨多羅三藐三菩提、退者，無有是處。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若人求佛慧， 於八十萬億、 那由他劫數、 行五波羅蜜。

於是諸劫中， 布施供養佛、 及緣覺弟子、 並諸菩薩眾，

珍異之飲食、 上服與臥具， 栴檀立精舍， 以園林莊嚴。

如是等布施， 種種皆微妙， 盡此諸劫數， 以回向佛道。

若復持禁戒， 清淨無缺漏， 求於無上道， 諸佛之所歎。

若復行忍辱， 住於調柔地， 設眾惡來加， 其心不傾動。

諸有得法者， 懷於增上慢， 為此所輕惱， 如是亦能忍。

若復勤精進， 志念常堅固， 於無量億劫、 一心不懈息。

又於無數劫， 住於空閒處， 若坐若經行， 除睡常攝心，

以是因緣故， 能生諸禪定， 八十億萬劫、 安住心不亂，

持此一心福， 願求無上道。 我得一切智， 盡諸禪定際，

是人於百千、 　萬億劫數中、 行此諸功德， 如上之所說。

有善男女等， 聞我說壽命， 乃至一念信， 其福過於彼。

若人悉無有， 　一切諸疑悔， 深心須臾信， 其福為如此。

其有諸菩薩， 無量劫行道， 聞我說壽命， 是則能信受。

如是諸人等， 頂受此經典， 願我於未來， 長壽度眾生，

如今日世尊、 諸釋中之王， 道場師子吼， 說法無所畏。

我等未來世， 一切所尊敬， 坐於道場時， 說壽亦如是。

若有深心者， 清淨而質直， 多聞能總持， 隨義解佛語，

如是諸人等， 於此無有疑。



「又、阿逸多，若有聞佛壽命長遠，解其言趣，是人所得功德、無有限量，能起如來無上之慧。何況廣聞是經、若教人聞，若自持、若教人持，若自書、若教人書，若以華、香、瓔珞，幢幡、繒蓋，香油、酥燈，供養經卷，是人功德、無量無邊，能生一切種智。阿逸多，若善男子、善女人，聞我說壽命長遠，深心信解，則為見佛常在耆闍崛山，共大菩薩、諸聲聞眾、圍繞說法。又見此娑婆世界，其地琉璃，坦然平正，閻浮檀金、以界八道，寶樹行列，諸台樓觀、皆悉寶成，其菩薩眾、咸處其中。若有能如是觀者，當知是為深信解相。」



「又復如來滅後，若聞是經、而不毀呰，起隨喜心，當知已為深信解相，何況讀誦、受持之者，斯人則為頂戴如來。阿逸多，是善男子、善女人，不須為我復起塔寺，及作僧坊、以四事供養眾僧。所以者何。是善男子、善女人，受持讀誦是經典者，為已起塔、造立僧坊、供養眾僧。則為以佛舍利、起七寶塔，高廣漸小、至於梵天，懸諸幡蓋、及眾寶鈴，華、香、瓔珞，末香、塗香、燒香，眾鼓、伎樂，簫、笛、箜篌，種種舞戲，以妙音聲、歌唄讚頌，則為於無量千萬億劫、作是供養已。」



「阿逸多，若我滅後，聞是經典，有能受持，若自書、若教人書，則為起立僧坊，以赤栴檀、作諸殿堂三十有二，高八多羅樹，高廣嚴好，百千比丘、於其中止，園林、浴池，經行、禪窟，衣服、飲食，床褥、湯藥，一切樂具、充滿其中，如是僧坊、堂閣、若干百千萬億，其數無量，以此現前、供養於我、及比丘僧。是故我說，如來滅後，若有受持、讀誦、為他人說，若自書、若教人書，供養經卷，不須復起塔寺，及造僧坊、供養眾僧。況復有人能持是經，兼行布施、持戒、忍辱、精進、一心、智慧，其德最勝，無量無邊，譬如虛空、東西南北、四維、上下、無量無邊，是人功德，亦復如是無量無邊，疾至一切種智。若人讀誦受持是經，為他人說，若自書、若教人書，復能起塔，及造僧坊、供養讚歎聲聞眾僧，亦以百千萬億讚歎之法、讚歎菩薩功德，又為他人、種種因緣，隨義解說此法華經，復能清淨持戒，與柔和者而共同止，忍辱無瞋，志念堅固，常貴坐禪、得諸深定，精進勇猛、攝諸善法，利根智慧、善答問難。」



「阿逸多，若我滅後，諸善男子、善女人，受持讀誦是經典者，復有如是諸善功德，當知是人、已趨道場，近阿耨多羅三藐三菩提，坐道樹下。阿逸多，是善男子、善女人，若坐、若立、若經行處，此中便應起塔，一切天人、皆應供養如佛之塔。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若我滅度後， 能奉持此經， 斯人福無量， 如上之所說。

是則為具足 　一切諸供養、 以舍利起塔， 七寶而莊嚴，

表剎甚高廣， 漸小至梵天， 寶鈴千萬億， 風動出妙音。

又於無量劫、 而供養此塔， 華香諸瓔珞， 天衣眾伎樂，

燃香油酥燈， 周匝常照明。 惡世法末時、 能持是經者，

則為已如上、 具足諸供養。 若能持此經， 則如佛現在，

以牛頭栴檀、 起僧坊供養， 堂有三十二， 高八多羅樹，

上饌妙衣服、 床臥皆具足， 百千眾住處， 園林諸浴池，

經行及禪窟， 種種皆嚴好。 若有信解心、 受持讀誦書，

若復教人書、 及供養經卷， 散華香末香、 以須曼薝蔔、

阿提目多伽、 薰油常燃之。 如是供養者， 得無量功德，

如虛空無邊， 其福亦如是。 況復持此經， 兼布施持戒，

忍辱樂禪定， 不瞋不惡口， 恭敬於塔廟， 謙下諸比丘，

遠離自高心， 常思惟智慧， 有問難不瞋， 隨順為解說，

若能行是行， 功德不可量。 若見此法師、 成就如是德，

應以天華散， 天衣覆其身， 頭面接足禮， 生心如佛想。

又應作是念， 不久詣道場， 得無漏無為， 廣利諸人天。

其所住止處， 經行若坐臥， 乃至說一偈， 是中應起塔，

莊嚴令妙好， 種種以供養。 佛子住此地， 則是佛受用，

常在於其中、 經行及坐臥。



[6] 妙法蓮華經卷第六



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經隨喜功德品第十八



爾時、彌勒菩薩摩訶薩白佛言：「世尊，若有善男子、善女人，聞是法華經、隨喜者，得幾所福？」而說偈言：



世尊滅度後， 其有聞是經， 若能隨喜者， 為得幾所福。



爾時佛告彌勒菩薩摩訶薩：「阿逸多，如來滅後，若比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，及餘智者、若長若幼，聞是經、隨喜已，從法會出，至於餘處，若在僧坊，若空閒地，若城邑、巷陌、聚落、田裏，如其所聞，為父母、宗親、善友、知識、隨力演說，是諸人等，聞已、隨喜，復行轉教，餘人聞已，亦隨喜轉教，如是展轉、至第五十，阿逸多，其第五十善男子、善女人，隨喜功德，我今說之，汝當善聽。」



「若四百萬億阿僧祇世界六趣四生眾生，卵生、胎生、濕生、化生，若有形、無形，有想、無想，非有想、非無想，無足、二足、四足、多足、如是等、在眾生數者，有人求福，隨其所欲娛樂之具、皆給與之，一一眾生、與滿閻浮提金、銀、琉璃、硨磲、瑪瑙、珊瑚、琥珀、諸妙珍寶，及象、馬、車乘，七寶所成宮殿樓閣等，是大施主、如是布施、滿八十年已，而作是念：『我已施眾生娛樂之具、隨意所欲，然此眾生、皆已衰老，年過八十，發白、面皺，將死不久，我當以佛法而訓導之。』即集此眾生，宣佈法化，示教利喜，一時皆得須陀洹道、斯陀含道、阿那含道、阿羅漢道，盡諸有漏，於深禪定、皆得自在，具八解脫。於汝意云何，是大施主所得功德、寧為多否？」



彌勒白佛言：「世尊，是人功德甚多，無量無邊，若是施主、但施眾生一切樂具，功德無量，何況令得阿羅漢果。」佛告彌勒：「我今分明語汝，是人以一切樂具、施於四百萬億阿僧祇世界六趣眾生，又令得阿羅漢果，所得功德，不如是第五十人聞法華經一偈、隨喜功德，百分、千分、百千萬億分、不及其一，乃至算數譬喻所不能知。阿逸多，如是第五十人展轉聞法華經隨喜功德，尚無量無邊阿僧祇，何況最初於會中、聞而隨喜者，其福復勝，無量無邊阿僧祇、不可得比。」



「又、阿逸多，若人為是經故，往詣僧坊，若坐、若立、須臾聽受，緣是功德，轉身所生，得好上妙象、馬、車乘、珍寶輦輿，及乘天宮。若復有人、於講法處坐，更有人來，勸令坐聽，若分座令坐，是人功德，轉身得帝釋坐處，若梵王坐處，若轉輪聖王所坐之處。」



「阿逸多，若復有人、語餘人言：『有經、名法華，可共往聽。』即受其教，乃至須臾間聞，是人功德，轉身得與陀羅尼菩薩共生一處，利根智慧，百千萬世、終不瘖啞，口氣不臭，舌常無病，口亦無病，齒不垢黑、不黃、不疏，亦不缺落、不差、不曲、唇不下垂，亦不褰縮、不粗澀、不瘡胗，亦不缺壞，亦不喎斜，不厚、不大，亦不黧黑，無諸可惡，鼻不匾□，亦不曲戾，面色不黑，亦不狹長，亦不窊曲，無有一切不可喜相，唇舌牙齒、悉皆嚴好，鼻修、高直，面貌圓滿，眉高而長，額廣、平、正，人相具足，世世所生，見佛聞法、信受教誨。」



「阿逸多，汝且觀是、勸於一人令往聽法，功德如此，何況一心聽說、讀誦，而於大眾、為人分別如說修行？」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若人於法會， 得聞是經典、 乃至於一偈， 隨喜為他說，

如是展轉教、 至於第五十， 最後人獲福、 今當分別之。

如有大施主， 供給無量眾， 具滿八十歲、 隨意之所欲，

見彼衰老相， 發白而面皺， 齒疏形枯竭， 念其死不久，

我今應當教、 令得於道果。 即為方便說、 涅槃真實法，

世皆不牢固， 如水沫泡焰， 汝等咸應當、 疾生厭離心。

諸人聞是法， 皆得阿羅漢， 具足六神通、 三明八解脫。

最後第五十， 聞一偈隨喜， 是人福勝彼、 不可為譬喻。

如是展轉聞， 其福尚無量， 何況於法會、 初聞隨喜者。

若有勸一人、 將引聽法華， 言此經深妙， 千萬劫難遇，

即受教往聽， 乃至須臾聞， 斯人之福報， 今當分別說。

世世無口患， 齒不疏黃黑， 唇不厚褰缺， 無有可惡相，

舌不乾黑短， 鼻高修且直， 額廣而平正， 面目悉端嚴，

為人所喜見， 口氣無臭穢， 優缽華之香、 當從其口出。

若故詣僧坊， 欲聽法華經， 須臾聞歡喜， 今當說其福。

後生天人中， 得妙象馬車、 珍寶之輦輿， 及乘天宮殿。

若於講法處、 勸人坐聽經， 是福因緣得、 釋梵轉輪座。

何況一心聽， 解說其義趣， 如說而修行， 其福不可量。



妙法蓮華經法師功德品第十九



爾時佛告常精進菩薩摩訶薩：「若善男子、善女人，受持是法華經，若讀、若誦，若解說、若書寫，是人當得八百眼功德、千二百耳功德、八百鼻功德、千二百舌功德、八百身功德、千二百意功德，以是功德、莊嚴六根，皆令清淨。是善男子、善女人，父母所生清淨肉眼，見於三千大千世界、內外所有山林河海，下至阿鼻地獄，上至有頂，亦見其中一切眾生，及業因緣、果報生處，悉見悉知。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若於大眾中， 以無所畏心、 說是法華經， 汝聽其功德。

是人得八百、 　功德殊勝眼， 以是莊嚴故， 其目甚清淨。

父母所生眼， 悉見三千界、 內外彌樓山、 須彌及鐵圍，

並諸餘山林、 大海江河水、 下至阿鼻獄， 上至有頂處，

其中諸眾生， 一切皆悉見。 雖未得天眼， 肉眼力如是。



「復次、常精進，若善男子、善女人，受持此經，若讀、若誦，若解說、若書寫，得千二百耳功德。以是清淨耳，聞三千大千世界，下至阿鼻地獄，上至有頂，其中內外種種語言音聲，象聲、馬聲、牛聲、車聲，啼哭聲、愁歎聲，螺聲、鼓聲、鐘聲、鈴聲，笑聲、語聲，男聲、女聲、童子聲、童女聲，法聲、非法聲，苦聲、樂聲，凡夫聲、聖人聲，喜聲、不喜聲，天聲、龍聲、夜叉聲、乾闥婆聲、阿修羅聲、迦樓羅聲、緊那羅聲、摩侯羅伽聲，火聲、水聲、風聲，地獄聲、畜生聲、餓鬼聲，比丘聲、比丘尼聲，聲聞聲、辟支佛聲，菩薩聲、佛聲。以要言之，三千大千世界中、一切內外所有諸聲，雖未得天耳，以父母所生清淨常耳，皆悉聞知，如是分別種種音聲、而不壞耳根。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



父母所生耳， 清淨無濁穢， 以此常耳聞， 三千世界聲。

象馬車牛聲、 鐘鈴螺鼓聲， 琴瑟箜篌聲、 簫笛之音聲，

清淨好歌聲， 聽之而不著， 無數種人聲， 聞悉能解了。

又聞諸天聲， 微妙之歌音， 及聞男女聲， 童子童女聲。

山川險谷中、 迦陵頻伽聲， 命命等諸鳥， 悉聞其音聲。

地獄眾苦痛， 種種楚毒聲， 餓鬼饑渴逼， 求索飲食聲，

諸阿修羅等， 居在大海邊， 自共言語時、 出於大音聲。

如是說法者， 安住於此間， 遙聞是眾聲， 而不壞耳根。

十方世界中、 禽獸鳴相呼， 其說法之人， 於此悉聞之。

其諸梵天上， 光音及遍淨， 乃至有頂天， 言語之音聲，

法師住於此， 悉皆得聞之。 一切比丘眾、 及諸比丘尼，

若讀誦經典， 若為他人說， 法師住於此， 悉皆得聞之。

復有諸菩薩， 讀誦於經法， 若為他人說， 撰集解其義，

如是諸音聲， 悉皆得聞之。 諸佛大聖尊， 教化眾生者，

於諸大會中、 演說微妙法， 持此法華者， 悉皆得聞之。

三千大千界、 內外諸音聲， 下至阿鼻獄， 上至有頂天，

皆聞其音聲， 而不壞耳根， 其耳聰利故， 悉能分別知。

持是法華者， 雖未得天耳， 但用所生耳， 功德已如是。



「復次、常精進，若善男子、善女人，受持是經，若讀、若誦，若解說，若書寫，成就八百鼻功德。以是清淨鼻根，聞於三千大千世界、上下內外種種諸香，須曼那華香、闍提華香、末利華香、瞻卜華香、波羅羅華香，赤蓮華香、青蓮華香、白蓮華香，華樹香、果樹香，栴檀香、沈水香、多摩羅跋香、多伽羅香，及千萬種和香，若末、若丸、若塗香，持是經者，於此間住，悉能分別。又復別知眾生之香，象香、馬香、牛羊等香，男香、女香、童子香、童女香，及草木叢林香，若近、若遠、所有諸香，悉皆得聞，分別不錯。持是經者，雖住於此，亦聞天上諸天之香，波利質多羅、拘鞞陀羅樹香，及曼陀羅華香、摩訶曼陀羅華香、曼殊沙華香、摩訶曼殊沙華香、栴檀、沈水、種種末香，諸雜華香，如是等天香、和合所出之香，無不聞知。又聞諸天身香，釋提桓因、在勝殿上，五欲娛樂嬉戲時香，若在妙法堂上、為忉利諸天說法時香，若於諸園遊戲時香，及餘天等、男女身香，皆悉遙聞。如是展轉、乃至梵世、上至有頂、諸天身香，亦皆聞之。並聞諸天所燒之香，及聲聞香、辟支佛香、菩薩香、諸佛身香，亦皆遙聞，知其所在。雖聞此香，然於鼻根不壞不錯，若欲分別為他人說，憶念不謬。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



是人鼻清淨， 於此世界中， 若香若臭物， 種種悉聞知。

須曼那闍提、 多摩羅栴檀、 沈水及桂香， 種種華果香，

及知眾生香， 男子女人香， 說法者遠住， 聞香知所在。

大勢轉輪王， 小轉輪及子， 群臣諸宮人， 聞香知所在。

身所著珍寶， 及地中寶藏， 轉輪王寶女， 聞香知所在。

諸人嚴身具， 衣服及瓔珞、 種種所塗香， 聞香知其身。

諸天若行坐、 遊戲及神變， 持是法華者， 聞香悉能知。

諸樹華果實， 及酥油香氣， 持經者住此， 悉知其所在。

諸山深險處， 栴檀樹花敷， 眾生在中者， 聞香皆能知。

鐵圍山大海、 地中諸眾生， 持經者聞香， 悉知其所在。

阿修羅男女、 及其諸眷屬， 鬥諍遊戲時， 聞香皆能知。

曠野險隘處， 獅子象虎狼、 野牛水牛等， 聞香知所在。

若有懷妊者， 未辯其男女、 無根及非人， 聞香悉能知。

以聞香力故， 知其初懷妊， 成就不成就， 安樂產福子。

以聞香力故， 知男女所念、 染欲癡恚心， 亦知修善者。

地中眾伏藏， 金銀諸珍寶、 銅器之所盛， 聞香悉能知。

種種諸瓔珞， 無能識其價， 聞香知貴賤、 出處及所在。

天上諸華等， 曼陀曼殊沙、 波利質多樹， 聞香悉能知。

天上諸宮殿， 上中下差別， 眾寶花莊嚴， 聞香悉能知。

天園林勝殿、 諸觀妙法堂， 在中而娛樂， 聞香悉能知。

諸天若聽法， 或受五欲時， 來往行坐臥， 聞香悉能知。

天女所著衣、 好華香莊嚴， 周旋遊戲時， 聞香悉能知。

如是展轉上， 乃至於梵世， 入禪出禪者， 聞香悉能知。

光音遍淨天， 乃至於有頂， 初生及退沒， 聞香悉能知。

諸比丘眾等， 於法常精進， 若坐若經行， 及讀誦經典，

或在林樹下、 專精而坐禪， 持經者聞香， 悉知其所在。

菩薩志堅固， 坐禪若讀誦， 或為人說法， 聞香悉能知。

在在方世尊， 一切所恭敬， 愍眾而說法， 聞香悉能知。

眾生在佛前， 聞經皆歡喜， 如法而修行， 聞香悉能知。

雖未得菩薩 　無漏法生鼻， 而是持經者， 先得此鼻相。



「復次、常精進，若善男子、善女人，受持是經，若讀、若誦、若解說，若書寫，得千二百舌功德。若好、若醜，若美、不美，及諸苦澀物，在其舌根，皆變成上味，如天甘露，無不美者。若以舌根、於大眾中有所演說，出深妙聲，能入其心，皆令歡喜快樂。又諸天子、天女，釋梵諸天，聞是深妙音聲，有所演說、言論次第，皆悉來聽。及諸龍、龍女，夜叉、夜叉女，乾闥婆、乾闥婆女，阿修羅、阿修羅女，迦樓羅、迦樓羅女，緊那羅、緊那羅女，摩侯羅伽、摩侯羅伽女，為聽法故，皆來親近、恭敬供養。及比丘、比丘尼，優婆塞、優婆夷，國王、王子、群臣、眷屬，小轉輪王、大轉輪王、七寶千子內外眷屬，乘其宮殿，俱來聽法，以是菩薩善說法故。婆羅門、居士、國內人民、盡其形壽，隨侍供養。又諸聲聞、辟支佛、菩薩、諸佛，常樂見之。是人所在方面，諸佛皆向其處說法，悉能受持一切佛法，又能出於深妙法音。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



是人舌根淨， 終不受惡味， 其有所食啖， 悉皆成甘露。

以深淨妙聲， 於大眾說法， 以諸因緣喻、 引導眾生心，

聞者皆歡喜， 設諸上供養。 諸天龍夜叉、 及阿修羅等，

皆以恭敬心， 而共來聽法， 是說法之人， 若欲以妙音、

遍滿三千界， 隨意即能至。 大小轉輪王、 及千子眷屬，

合掌恭敬心， 常來聽受法。 諸天龍夜叉、 羅剎毗舍闍，

亦以歡喜心， 常樂來供養。 梵天王魔王， 自在大自在，

如是諸天眾， 常來至其所。 諸佛及弟子、 聞其說法音，

常念而守護， 或時為現身。



「復次、常精進，若善男子、善女人，受持是經，若讀、若誦，若解說，若書寫，得八百身功德。得清淨身、如淨琉璃，眾生喜見。其身淨故，三千大千世界眾生，生時、死時，上下、好醜，生善處、惡處，悉於中現。及鐵圍山、大鐵圍山、彌樓山、摩訶彌樓山、等諸山，及其中眾生，悉於中現。下至阿鼻地獄、上至有頂，所有及眾生，悉於中現。若聲聞、辟支佛、菩薩、諸佛、說法，皆於身中現其色像。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



若持法華者， 其身甚清淨， 如彼淨琉璃， 眾生皆喜見，

又如淨明鏡， 悉見諸色像， 菩薩於淨身， 皆見世所有，

唯獨自明了， 餘人所不見。 三千世界中、 一切諸群萌，

天人阿修羅、 地獄鬼畜生， 如是諸色像， 皆於身中現。

諸天等宮殿， 乃至於有頂， 鐵圍及彌樓、 摩訶彌樓山、

諸大海水等， 皆於身中現。 諸佛及聲聞、 佛子菩薩等，

若獨若在眾， 說法悉皆現。 雖未得無漏 　法性之妙身，

以清淨常體， 一切於中現。

「復次、常精進，若善男子、善女人，如來滅後、受持是經，若讀、若誦，若解說，若書寫，得千二百意功德。以是清淨意根，乃至聞一偈一句，通達無量無邊之義，解是義已，能演說一句一偈、至於一月、四月、乃至一歲，諸所說法，隨其義趣，皆與實相不相違背。若說俗間經書、治世語言、資生業等，皆順正法。三千大千世界、六趣眾生，心之所行，心所動作，心所戲論，皆悉知之，雖未得無漏智慧，而其意根、清淨如此。是人有所思惟、籌量、言說，皆是佛法，無不真實，亦是先佛、經中所說。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



是人意清淨， 明利無濁穢， 以此妙意根， 知上中下法，

乃至聞一偈， 通達無量義， 次第如法說， 月四月至歲。

是世界內外、 一切諸眾生， 若天龍及人， 夜叉鬼神等，

其在六趣中、 所念若干種， 持法華之報， 一時皆悉知。

十方無數佛， 百福莊嚴相， 為眾生說法， 悉聞能受持。

思惟無量義， 說法亦無量， 終始不忘錯， 以持法華故。

悉知諸法相， 隨義識次第， 達名字語言， 如所知演說。

此人有所說， 皆是先佛法， 以演此法故， 於眾無所畏。

持法華經者， 意根淨若斯， 雖未得無漏， 先有如是相，

是人持此經， 安住稀有地， 為一切眾生、 歡喜而愛敬。

能以千萬種， 　善巧之語言， 分別而說法， 持法華經故。



妙法蓮華經常不輕菩薩品第二十



爾時佛告得大勢菩薩摩訶薩：「汝今當知，若比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、持法華經者，若有惡口、罵詈誹謗，獲大罪報，如前所說，其所得功德，如向所說、眼耳鼻舌身意清淨。得大勢，乃往古昔，過無量無邊不可思議阿僧祇劫，有佛、名威音王如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。劫名離衰，國名大成。其威音王佛，於彼世中，為天、人、阿修羅、說法，為求聲聞者、說應四諦法，度生老病死，究竟涅槃，為求辟支佛者、說應十二因緣法，為諸菩薩、因阿耨多羅三藐三菩提，說應六波羅蜜法，究竟佛慧。得大勢，是威音王佛、壽四十萬億那由他恒河沙劫，正法住世劫數、如一閻浮提微塵，像法住世劫數、如四天下微塵，其佛饒益眾生已，然後滅度。正法像法滅盡之後，於此國土、復有佛出，亦號威音王如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。如是次第有二萬億佛，皆同一號。」



「最初威音王如來、既已滅度，正法滅後，於像法中，增上慢比丘有大勢力。爾時有一菩薩比丘、名常不輕，得大勢以何因緣、名常不輕，是比丘、凡有所見，若比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，皆悉禮拜讚歎、而作是言：『我深敬汝等，不敢輕慢。所以者何。汝等皆行菩薩道，當得作佛。』而是比丘、不專讀誦經典，但行禮拜，乃至遠見四眾，亦復故往禮拜讚歎、而作是言：『我不敢輕於汝等，汝等皆當作佛。』四眾之中，有生瞋恚、心不淨者，惡口罵詈言：『是無智比丘、從何所來？自言我不輕汝，而與我等授記，當得作佛，我等不用如是虛妄授記。』如此經歷多年，常被罵詈，不生瞋恚，常作是言：『汝當作佛。』說是語時，眾人或以杖木瓦石而打擲之，避走遠住，猶高聲唱言：『我不敢輕於汝等，汝等皆當作佛。』以其常作是語故，增上慢比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，號之為常不輕。」



「是比丘、臨欲終時，於虛空中，具聞威音王佛、先所說法華經二十千萬億偈，悉能受持，即得如上眼根清淨、耳鼻舌身意根清淨。得是六根清淨已，更增壽命二百萬億那由他歲，廣為人說是法華經。於時增上慢四眾，比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，輕賤是人、為作不輕名者，見其得大神通力、樂說辯力、大善寂力，聞其所說，皆信伏隨從。是菩薩復化千萬億眾，令住阿耨多羅三藐三菩提。命終之後，得值二千億佛，皆號日月燈明，於其法中、說是法華經，以是因緣，復值二千億佛，同號雲自在燈王，於此諸佛法中、受持讀誦，為諸四眾說此經典故，得是常眼清淨、耳鼻舌身意諸根清淨，於四眾中說法，心無所畏。」



「得大勢，是常不輕菩薩摩訶薩、供養如是若干諸佛，恭敬、尊重、讚歎、種諸善根，於後復值千萬億佛，亦於諸佛法中、說是經典，功德成就，當得作佛。得大勢，於意云何，爾時常不輕菩薩、豈異人乎，則我身是。若我於宿世、不受持讀誦此經、為他人說者，不能疾得阿耨多羅三藐三菩提，我於先佛所、受持讀誦此經、為人說故，疾得阿耨多羅三藐三菩提。得大勢，彼時四眾、比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，以瞋恚意、輕賤我故，二百億劫、常不值佛，不聞法，不見僧，千劫於阿鼻地獄受大苦惱，畢是罪已，復遇常不輕菩薩，教化阿耨多羅三藐三菩提。得大勢，於汝意云何，爾時四眾常輕是菩薩者、豈異人乎，今此會中、跋陀婆羅等五百菩薩，師子月等五百比丘，尼思佛等、五百優婆塞，皆於阿耨多羅三藐三菩提不退轉者是。得大勢，當知是法華經，大饒益諸菩薩摩訶薩，能令至於阿耨多羅三藐三菩提，是故諸菩薩摩訶薩、於如來滅後，常應受持、讀誦、解說、書寫是經。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



過去有佛， 號威音王， 神智無量， 將導一切，

天人龍神、 所共供養。 是佛滅後， 法欲盡時，

有一菩薩、 名常不輕。 時諸四眾、 計著於法。

不輕菩薩、 往到其所， 　而語之言， 我不輕汝，

汝等行道， 皆當作佛。 諸人聞已， 輕毀罵詈，

不輕菩薩， 能忍受之。 其罪畢已， 臨命終時，

得聞此經， 六根清淨， 神通力故， 增益壽命，

復為諸人， 　廣說是經。 諸著法眾， 皆蒙菩薩，

教化成就、 令住佛道。 不輕命終， 值無數佛，

說是經故， 得無量福， 漸具功德， 疾成佛道。

彼時不輕， 則我身是。 時四部眾、 著法之者，

聞不輕言、 汝當作佛， 以是因緣， 值無數佛。

此會菩薩、 五百之眾， 並及四部， 清信士女，

今於我前， 　聽法者是。 我於前世， 勸是諸人，

聽受斯經， 第一之法。 開示教人， 令住涅槃，

世世受持， 　如是經典。 億億萬劫， 至不可議，

時乃得聞， 　是法華經。 億億萬劫， 　至不可議，

諸佛世尊、 時說是經。 是故行者、 於佛滅後，

聞如是經， 勿生疑惑。 應當一心、 廣說此經，

世世值佛， 疾成佛道。



妙法蓮華經如來神力品第二十一



爾時千世界微塵等菩薩摩訶薩、從地湧出者，皆於佛前、一心合掌，瞻仰尊顏，而白佛言：「世尊，我等於佛滅後，世尊分身所在國土、滅度之處，當廣說此經，所以者何。我等亦自欲得是真淨大法，受持、讀誦、解說、書寫、而供養之。」



爾時世尊於文殊師利等、無量百千萬億舊住娑婆世界菩薩摩訶薩、及諸比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，一切眾前，現大神力，出廣長舌上至梵世，一切毛孔、放於無量無數色光，皆悉遍照十方世界。眾寶樹下、師子座上諸佛，亦復如是，出廣長舌、放無量光。釋迦牟尼佛、及寶樹下諸佛、現神力時、滿百千歲，然後還攝舌相。一時謦欬、俱共彈指，是二音聲，遍至十方諸佛世界，地皆六種震動。其中眾生，天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，以佛神力故，皆見此娑婆世界、無量無邊百千萬億眾寶樹下、師子座上諸佛，及見釋迦牟尼佛、共多寶如來、在寶塔中、坐師子座，又見無量無邊百千萬億菩薩摩訶薩、及諸四眾，恭敬圍繞釋迦牟尼佛，既見是已，皆大歡喜，得未曾有。



即時諸天、於虛空中、高聲唱言：「過此無量無邊百千萬億阿僧祇世界，有國、名娑婆，是中有佛、名釋迦牟尼，今為諸菩薩摩訶薩說大乘經，名妙法蓮華、教菩薩法、佛所護念，汝等當深心隨喜，亦當禮拜供養釋迦牟尼佛。」彼諸眾生、聞虛空中聲已，合掌向娑婆世界、作如是言：「南無釋迦牟尼佛。南無釋迦牟尼佛。」以種種華、香、瓔珞、幡蓋、及諸嚴身之具、珍寶妙物，皆共遙散娑婆世界。所散諸物、從十方來，譬如雲集，變成寶帳，遍覆此間諸佛之上。於時十方世界，通達無礙，如一佛土。



爾時佛告上行等菩薩大眾：「諸佛神力，如是無量無邊、不可思議，若我以是神力，於無量無邊百千萬億阿僧祇劫，為囑累故、說此經功德，猶不能盡。以要言之，如來一切所有之法，如來一切自在神力，如來一切所秘要之藏，如來一切甚深之事，皆於此經、宣示顯說。是故汝等於如來滅後，應一心受持、讀誦、解說、書寫、如說修行。所在國土，若有受持、讀誦、解說、書寫、如說修行，若經卷所住之處，若於園中，若於林中，若於樹下，若於僧坊，若白衣舍，若在殿堂，若山谷曠野，是中皆應起塔供養。所以者何。當知是處、即是道場，諸佛於此、得阿耨多羅三藐三菩提，諸佛於此、轉於法輪，諸佛於此、而般涅槃。」



爾時世尊欲重宣此義，而說偈言：



諸佛救世者， 住於大神通， 為悅眾生故， 現無量神力，

舌相至梵天， 身放無數光， 為求佛道者、 現此稀有事。

諸佛謦欬聲、 及彈指之聲， 周聞十方國， 地皆六種動。

以佛滅度後、 能持是經故， 諸佛皆歡喜， 現無量神力。

囑累是經故， 讚美受持者， 於無量劫中、 猶故不能盡。

是人之功德， 無邊無有窮， 如十方虛空， 不可得邊際。

能持是經者， 則為已見我， 亦見多寶佛、 及諸分身者，

又見我今日、 教化諸菩薩。 能持是經者， 令我及分身、

滅度多寶佛， 一切皆歡喜。 十方現在佛、 並過去未來，

亦見亦供養， 亦令得歡喜。 諸佛坐道場， 所得秘要法，

能持是經者， 不久亦當得。 能持是經者， 於諸法之義、

名字及言辭， 樂說無窮盡， 如風於空中， 一切無障礙。

於如來滅後， 知佛所說經， 因緣及次第， 隨義如實說，

如日月光明， 能除諸幽冥。 斯人行世間， 能滅眾生闇，

教無量菩薩、 畢竟住一乘。 是故有智者、 聞此功德利，

於我滅度後， 應受持斯經， 是人於佛道， 決定無有疑。



妙法蓮華經囑累品第二十二



爾時釋迦牟尼佛從法座起，現大神力，以右手摩無量菩薩摩訶薩頂，而作是言：「我於無量百千萬億阿僧祇劫、修習是難得阿耨多羅三藐三菩提法，今以付囑汝等，汝等應當一心流布此法，廣令增益。」如是三摩諸菩薩摩訶薩頂、而作是言：「我於無量百千萬億阿僧祇劫、修習是難得阿耨多羅三藐三菩提法，今以付囑汝等，汝等當受持、讀誦、廣宣此法，令一切眾生、普得聞知。所以者何。如來有大慈悲，無諸慳吝，亦無所畏，能與眾生、佛之智慧、如來智慧、自然智慧，如來是一切眾生之大施主。汝等亦應隨學如來之法，勿生慳吝，於未來世，若有善男子、善女人、信如來智慧者，當為演說此法華經，使得聞知，為令其人得佛慧故。若有眾生不信受者，當於如來餘深法中、示教利喜，汝等若能如是，則為已報諸佛之恩。」



時諸菩薩摩訶薩、聞佛作是說已，皆大歡喜、遍滿其身，益加恭敬，屈躬、低頭、合掌向佛，俱發聲言：「如世尊敕，當具奉行，唯、然，世尊，願不有慮。」諸菩薩摩訶薩眾，如是三反、俱發聲言：「如世尊敕，當具奉行，唯、然，世尊，願不有慮。」爾時釋迦牟尼佛令十方來諸分身佛、各還本土，而作是言：「諸佛各隨所安，多寶佛塔、還可如故。」說是語時，十方無量分身諸佛、坐寶樹下師子座上者，及多寶佛，並上行等無邊阿僧祇菩薩大眾，舍利弗等聲聞四眾，及一切世間、天、人、阿修羅、等，聞佛所說，皆大歡喜。



妙法蓮華經藥王菩薩本事品第二十三



爾時宿王華菩薩白佛言：「世尊，藥王菩薩、云何遊於娑婆世界，世尊，是藥王菩薩、有若干百千萬億那由他難行苦行，善哉、世尊，願少解說。」諸天、龍、神、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，又他國土、諸來菩薩，及此聲聞眾，聞皆歡喜。



爾時佛告宿王華菩薩：「乃往過去無量恒河沙劫，有佛、號日月淨明德如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。其佛有八十億大菩薩摩訶薩，七十二恒河沙大聲聞眾，佛壽四萬二千劫，菩薩壽命亦等。彼國無有女人、地獄、餓鬼、畜生、阿修羅、等，及以諸難，地平如掌，琉璃所成，寶樹莊嚴，寶帳覆上，垂寶華幡，寶瓶香爐、周遍國界，七寶為台，一樹一台，其樹去台、盡一箭道。此諸寶樹，皆有菩薩、聲聞、而坐其下，諸寶臺上，各有百億諸天、作天伎樂，歌歎於佛，以為供養。」



「爾時彼佛為一切眾生喜見菩薩、及眾菩薩、諸聲聞眾、說法華經。是一切眾生喜見菩薩，樂習苦行，於日月淨明德佛法中、精進經行，一心求佛、滿萬二千歲已，得現一切色身三昧。得此三昧已，心大歡喜，即作念言，我得現一切色身三昧，皆是得聞法華經力，我今當供養日月淨明德佛、及法華經。即時入是三昧，於虛空中、雨曼陀羅華、摩訶曼陀羅華、細末堅黑栴檀，滿虛空中、如雲而下，又雨海此岸栴檀之香，此香六銖、價值娑婆世界，以供養佛。」



作是供養已，從三昧起，而自念言：『我雖以神力供養於佛，不如以身供養。』即服諸香，栴檀、薰陸、兜樓婆、畢力迦、沈水、膠香，又飲瞻蔔諸華香油，滿千二百歲已，香油塗身，於日月淨明德佛前，以天寶衣而自纏身，灌諸香油，以神通力願、而自燃身，光明遍照八十億恒河沙世界。其中諸佛、同時讚言：『善哉、善哉，善男子，是真精進，是名真法供養如來。若以華、香、瓔珞、燒香、末香、塗香、天繒、幡蓋、及海此岸栴檀之香、如是等種種諸物供養，所不能及，假使國城、妻子、布施，亦所不及。善男子，是名第一之施，於諸施中、最尊最上，以法供養諸如來故。』作是語已，而各默然。其身火燃、千二百歲，過是已後，其身乃盡。一切眾生喜見菩薩、作如是法供養已，命終之後，復生日月淨明德佛國中，於淨德王家、結跏趺坐，忽然化生。即為其父而說偈言：



大王今當知， 我經行彼處， 即時得一切， 現諸身三昧，

勤行大精進， 捨所愛之身， 供養於世尊、 為求無上慧。



「說是偈已，而白父言：『日月淨明德佛、今故現在。我先供養佛已，得解一切眾生語言陀羅尼，復聞是法華經八百千萬億那由他、甄迦羅、頻婆羅、阿婆、等，偈。大王，我今當還供養此佛。』白已即坐七寶之台，上升虛空，高七多羅樹，往到佛所，頭面禮足，合十指爪，以偈讚佛：



容顏甚奇妙， 光明照十方， 我適曾供養， 今復還親覲。



爾時一切眾生喜見菩薩說是偈已，而白佛言：『世尊，世尊猶故在世。』爾時日月淨明德佛、告一切眾生喜見菩薩：『善男子，我涅槃時到，滅盡時至，汝可安施床座，我於今夜、當般涅槃。』又敕一切眾生喜見菩薩：『善男子，我以佛法、囑累於汝、及諸菩薩、大弟子，並阿耨多羅三藐三菩提法，亦以三千大千七寶世界、諸寶樹、寶台、及給侍諸天、悉付於汝，我滅度後，所有舍利、亦付囑汝，當令流布，廣設供養，應起若干千塔。』如是日月淨明德佛、敕一切眾生喜見菩薩已，於夜後分、入於涅槃。



爾時一切眾生喜見菩薩見佛滅度，悲感、懊惱，戀慕於佛，即以海此岸栴檀為□、供養佛身，而以燒之。火滅已後，收取舍利，作八萬四千寶瓶、以起八萬四千塔，高三世界，表剎莊嚴，垂諸幡蓋，懸眾寶鈴。



「爾時一切眾生喜見菩薩復自念言：『我雖作是供養，心猶未足，我今當更供養舍利。』便語諸菩薩大弟子、及天龍、夜叉、等一切大眾：『汝等當一心念，我今供養日月淨明德佛舍利。』作是語已，即於八萬四千塔前，燃百福莊嚴臂七萬二千歲、而以供養，令無數求聲聞眾、無量阿僧祇人、發阿耨多羅三藐三菩提心，皆使得住現一切色身三昧。」



「爾時諸菩薩、天、人、阿修羅、等，見其無臂，憂惱悲哀、而作是言：『此一切眾生喜見菩薩，是我等師，教化我者，而今燒臂，身不具足。』於時一切眾生喜見菩薩、於大眾中立此誓言：『我捨兩臂，必當得佛金色之身，若實不虛，令我兩臂還復如故。』作是誓已，自然還復，由斯菩薩福德智慧淳厚所致。當爾之時，三千大千世界、六種震動，天雨寶華，一切人天、得未曾有。」



佛告宿王華菩薩：「於汝意云何，一切眾生喜見菩薩，豈異人乎，今藥王菩薩是也，其所捨身布施，如是無量百千萬億那由他數。宿王華，若有發心欲得阿耨多羅三藐三菩提者，能燃手指、乃至足一指、供養佛塔，勝以國城妻子、及三千大千國土山林河池、諸珍寶物、而供養者，若復有人，以七寶滿三千大千世界，供養於佛、及大菩薩、辟支佛、阿羅漢，是人所得功德，不如受持此法華經、乃至一四句偈，其福最多。」



「宿王華，譬如一切川流江河，諸水之中，海為第一，此法華經、亦復如是，於諸如來所說經中，最為深大。又如土山、黑山、小鐵圍山、大鐵圍山、及十寶山，眾山之中，須彌山為第一，此法華經、亦復如是，於諸經中、最為其上。又如眾星之中，月天子最為第一，此法華經亦復如是，於千萬億種諸經法中、最為照明。又如日天子能除諸闇，此經亦復如是，能破一切不善之闇。又如諸小王中，轉輪聖王最為第一，此經亦復如是，於眾經中、最為其尊。又如帝釋、於三十三天中王，此經亦復如是，諸經中王。又如大梵天王、一切眾生之父，此經亦復如是，一切賢聖、學、無學、及發菩薩心者之父。又如一切凡夫人中，須陀洹、斯陀含、阿那含、阿羅漢、辟支佛、為第一，此經亦復如是，一切如來所說、若菩薩所說、若聲聞所說、諸經法中，最為第一，有能受持是經典者，亦復如是，於一切眾生中、亦為第一。一切聲聞辟支佛中，菩薩為第一，此經亦復如是，於一切諸經法中、最為第一。如佛為諸法王，此經亦復如是，諸經中王。」



「宿王華，此經能救一切眾生者，此經能令一切眾生離諸苦惱，此經能大饒益一切眾生，充滿其願。如清涼池、能滿一切諸渴乏者，如寒者得火，如裸者得衣，如商人得主，如子得母，如渡得船，如病得醫，如暗得燈，如貧得寶，如民得王，如賈客得海，如炬除暗，此法華經亦復如是，能令眾生離一切苦、一切病痛，能解一切生死之縛。若人得聞此法華經，若自書，若使人書，所得功德，以佛智慧、籌量多少，不得其邊。若書是經卷，華、香、瓔珞、燒香、末香、塗香，幡蓋、衣服，種種之燈，酥燈、油燈、諸香油燈、瞻蔔油燈、須曼那油燈、波羅羅油燈、婆利師迦油燈、那婆摩利油燈、供養，所得功德，亦復無量。」



「宿王華，若有人、聞是藥王菩薩本事品者，亦得無量無邊功德。若有女人、聞是藥王菩薩本事品，能受持者，儘是女身，後不復受。若如來滅後、後五百歲中，若有女人、聞是經典，如說修行，於此命終，即往安樂世界，阿彌陀佛、大菩薩眾，圍繞住處，生蓮華中，寶座之上，不復為貪欲所惱，亦復不為瞋恚愚癡所惱，亦復不為憍慢嫉妒諸垢所惱，得菩薩神通、無生法忍。得是忍已，眼根清淨，以是清淨眼根，見七百萬二千億那由他恒河沙等諸佛如來。是時諸佛遙共讚言：『善哉、善哉，善男子，汝能於釋迦牟尼佛法中、受持讀誦思惟是經，為他人說，所得福德、無量無邊，火不能燒，水不能漂，汝之功德，千佛共說、不能令盡。汝今已能破諸魔賊，壞生死軍，諸餘怨敵、皆悉摧滅。善男子，百千諸佛，以神通力、共守護汝，於一切世間、天人之中，無如汝者，惟除如來，其諸聲聞、辟支佛、乃至菩薩，智慧禪定、無有與汝等者。』宿王華，此菩薩成就如是功德智慧之力。」



「若有人聞是藥王菩薩本事品，能隨喜讚善者，是人現世、口中常出青蓮華香，身毛孔中常出牛頭栴檀之香，所得功德，如上所說。是故宿王華，以此藥王菩薩本事品、囑累於汝，我滅度後、後五百歲中，廣宣流布於閻浮提，無令斷絕，惡魔、魔民、諸天龍、夜叉、鳩槃荼等，得其便也。」



「宿王華，汝當以神通之力、守護是經。所以者何。此經則為閻浮提人、病之良藥，若人有病，得聞是經，病即消滅，不老不死。宿王華，汝若見有受持是經者，應以青蓮花、盛滿末香，供散其上，散已、作是念言：『此人不久、必當取草坐於道場，破諸魔軍，當吹法螺、擊大法鼓，度脫一切眾生、老病死海。』是故求佛道者、見有受持是經典人，應當如是生恭敬心。」



說是藥王菩薩本事品時，八萬四千菩薩、得解一切眾生語言陀羅尼。多寶如來、於寶塔中讚宿王華菩薩言：「善哉、善哉，宿王華，汝成就不可思議功德，乃能問釋迦牟尼佛如此之事，利益無量一切眾生。」



[7] 妙法蓮華經卷第七



後秦龜茲國三藏法師鳩摩羅什奉詔譯



妙法蓮華經妙音菩薩品第二十四



爾時釋迦牟尼佛放大人相、肉髻光明，及放眉間白毫相光，遍照東方百八萬億那由他恒河沙等諸佛世界。過是數已，有世界、名淨光莊嚴，其國有佛，號淨華宿王智如來、應供、正遍知、明行足、善逝世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊，為無量無邊菩薩大眾恭敬圍繞、而為說法，釋迦牟尼佛白毫光明遍照其國。



爾時一切淨光莊嚴國中，有一菩薩、名曰妙音，久已植眾德本，供養親近無量百千萬億諸佛，而悉成就甚深智慧，得妙幢相三昧、法華三昧、淨德三昧、宿王戲三昧、無緣三昧、智印三昧、解一切眾生語言三昧、集一切功德三昧、清淨三昧、神通遊戲三昧、慧炬三昧、莊嚴王三昧、淨光明三昧、淨藏三昧、不共三昧、日旋三昧、得如是等百千萬億恒河沙等諸大三昧。釋迦牟尼佛光照其身，即白淨華宿王智佛言：「世尊，我當往詣娑婆世界，禮拜、親近、供養、釋迦牟尼佛，及見文殊師利法王子菩薩、藥王菩薩、勇施菩薩、宿王華菩薩、上行意菩薩、莊嚴王菩薩、藥上菩薩。」



爾時淨華宿王智佛告妙音菩薩：「汝莫輕彼國，生下劣想。善男子，彼娑婆世界，高下不平，土石諸山、穢惡充滿，佛身卑小，諸菩薩眾、其形亦小，而汝身四萬二千由旬，我身六百八十萬由旬，汝身第一端正，百千萬福、光明殊妙，是故汝往、莫輕彼國、若佛菩薩、及國土，生下劣想。」妙音菩薩白其佛言：「世尊，我今詣娑婆世界，皆是如來之力，如來神通遊戲，如來功德智慧莊嚴。」於是妙音菩薩不起於座，身不動搖，而入三昧，以三昧力，於耆闍崛山、去法座不遠，化作八萬四千眾寶蓮華，閻浮檀金為莖，白銀為葉，金剛為須，甄叔迦寶以為其台。



爾時文殊師利法王子、見是蓮華，而白佛言：「世尊，是何因緣，先現此瑞，有若干千萬蓮華，閻浮檀金為莖，白銀為葉，金剛為須，甄叔迦寶以為其台。」爾時釋迦牟尼佛告文殊師利：「是妙音菩薩摩訶薩，欲從淨華宿王智佛國，與八萬四千菩薩、圍繞而來，至此娑婆世界，供養、親近、禮拜、於我，亦欲供養、聽法華經。」



文殊師利白佛言：「世尊，是菩薩種何善本？修何功德？而能有是大神通力？行何三昧？願為我等說是三昧名字，我等亦欲勤修行之，行此三昧，乃能見是菩薩色相大小，威儀進止。惟願世尊以神通力，彼菩薩來，令我得見。」爾時釋迦牟尼佛告文殊師利：「此久滅度多寶如來、當為汝等而現其相。」



時多寶佛告彼菩薩：「善男子、來，文殊師利法王子欲見汝身。」於時妙音菩薩於彼國沒，與八萬四千菩薩、俱共發來，所經諸國，六種震動，皆悉雨於七寶蓮華，百千天樂，不鼓自鳴。是菩薩目如廣大青蓮華葉，正使和合百千萬月，其面貌端正、復過於此，身真金色，無量百千功德莊嚴，威德熾盛，光明照曜，諸相具足，如那羅延堅固之身。入七寶台，上升虛空，去地七多羅樹，諸菩薩眾恭敬圍繞、而來詣此娑婆世界耆闍崛山。



到已下七寶台，以價值百千瓔珞、持至釋迦牟尼佛所，頭面禮足，奉上瓔珞，而白佛言：「世尊，淨華宿王智佛問訊世尊，少病、少惱，起居輕利，安樂行否，四大調和否，世事可忍否，眾生易度否，無多貪欲、瞋恚、愚癡、嫉妒、慳慢否，無不孝父母、不敬沙門、邪見、不善心、不攝五情否，世尊，眾生能降伏諸魔怨否，久滅度多寶如來在七寶塔中、來聽法否，又問訊多寶如來，安隱、少惱，堪忍久住否。世尊，我今欲見多寶佛身，惟願世尊，示我令見。」



爾時釋迦牟尼佛語多寶佛：「是妙音菩薩欲得相見。」時多寶佛告妙音言：「善哉、善哉，汝能為供養釋迦牟尼佛、及聽法華經，並見文殊師利等，故來至此。」



爾時華德菩薩白佛言：「世尊，是妙音菩薩，種何善根，修何功德，有是神力。」佛告華德菩薩：「過去有佛，名雲雷音王多陀阿伽度、阿羅訶、三藐三佛陀，國名現一切世間，劫名喜見，妙音菩薩於萬二千歲，以十萬種伎樂、供養雲雷音王佛，並奉上八萬四千七寶缽，以是因緣果報，今生淨華宿王智佛國，有是神力。華德，於汝意云何，爾時雲雷音王佛所、妙音菩薩，伎樂供養、奉上寶器者，豈異人乎，今此妙音菩薩摩訶薩是。華德，是妙音菩薩，已曾供養親近無量諸佛，久植德本，又值恒河沙等百千萬億那由他佛。」



「華德，汝但見妙音菩薩、其身在此，而是菩薩、現種種身，處處為諸眾生說是經典，或現梵王身，或現帝釋身，或現自在天身，或現大自在天身，或現天大將軍身，或現毗沙門天王身，或現轉輪聖王身，或現諸小王身，或現長者身，或現居士身，或現宰官身，或現婆羅門身，或現比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷身，或現長者居士婦女身，或現宰官婦女身，或現婆羅門婦女身，或現童男童女身，或現天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等身，而說是經。諸有地獄、餓鬼、畜生、及眾難處，皆能救濟，乃至於王后宮，變為女身、而說是經。」



「華德，是妙音菩薩，能救護娑婆世界諸眾生者，是妙音菩薩如是種種變化現身，在此娑婆國土，為諸眾生說是經典，於神通、變化、智慧、無所損減。是菩薩，以若干智慧、明照娑婆世界，令一切眾生、各得所知，於十方恒河沙世界中，亦復如是，若應以聲聞形得度者，現聲聞形而為說法，應以辟支佛形得度者，現辟支佛形而為說法，應以菩薩形得度者，現菩薩形而為說法，應以佛形得度者，即現佛形而為說法，如是種種、隨所應度而為現形，乃至應以滅度而得度者，示現滅度，華德，妙音菩薩摩訶薩、成就大神通智慧之力，其事如是。」



爾時華德菩薩白佛言：「世尊，是妙音菩薩、深種善根，世尊，是菩薩、住何三昧，而能如是在所變現，度脫眾生？」佛告華德菩薩：「善男子，其三昧、名現一切色身，妙音菩薩住是三昧中，能如是饒益無量眾生。」說是妙音菩薩品時，與妙音菩薩俱來者八萬四千人，皆得現一切色身三昧，此娑婆世界無量菩薩，亦得是三昧、及陀羅尼。



爾時妙音菩薩摩訶薩供養釋迦牟尼佛、及多寶佛塔已，還歸本土，所經諸國，六種震動，雨寶蓮華，作百千萬億種種伎樂。既到本國，與八萬四千菩薩、圍繞至淨華宿王智佛所，白佛言：「世尊，我到娑婆世界、饒益眾生，見釋迦牟尼佛、及見多寶佛塔，禮拜、供養，又見文殊師利法王子菩薩，及見藥王菩薩、得勤精進力菩薩、勇施菩薩等，亦令是八萬四千菩薩、得現一切色身三昧。說是妙音菩薩來往品時，四萬二千天子、得無生法忍，華德菩薩、得法華三昧。」



妙法蓮華經觀世音菩薩普門品第二十五



爾時無盡意菩薩、即從座起，偏袒右肩，合掌向佛、而作是言：「世尊，觀世音菩薩、以何因緣、名觀世音？」佛告無盡意菩薩：「善男子，若有無量百千萬億眾生、受諸苦惱，聞是觀世音菩薩，一心稱名，觀世音菩薩即時觀其音聲，皆得解脫。若有持是觀世音菩薩名者，設入大火，火不能燒，由是菩薩威神力故。若為大水所漂，稱其名號，即得淺處。若有百千萬億眾生，為求金、銀、琉璃、硨磲、瑪瑙、珊瑚、琥珀、真珠、等寶，入於大海，假使黑風吹其船舫、飄墮羅剎鬼國，其中若有乃至一人、稱觀世音菩薩名者，是諸人等，皆得解脫羅剎之難。以是因緣，名觀世音。」



「若復有人、臨當被害，稱觀世音菩薩名者，彼所執刀杖、尋段段壞，而得解脫。若三千大千國土，滿中夜叉、羅剎，欲來惱人，聞其稱觀世音菩薩名者，是諸惡鬼、尚不能以惡眼視之，況復加害。設復有人，若有罪、若無罪，杻械、枷鎖、檢繫其身，稱觀世音菩薩名者，皆悉斷壞，即得解脫。若三千大千國土、滿中怨賊，有一商主，將諸商人，齎持重寶、經過險路，其中一人、作是唱言：『諸善男子、勿得恐怖，汝等應當一心稱觀世音菩薩名號，是菩薩能以無畏施於眾生，汝等若稱名者，於此怨賊、當得解脫。』眾商人聞，俱發聲言：『南無觀世音菩薩。』稱其名故，即得解脫。」



「無盡意，觀世音菩薩摩訶薩威神之力、巍巍如是。若有眾生、多於淫欲，常念恭敬觀世音菩薩，便得離欲。若多瞋恚，常念恭敬觀世音菩薩，便得離瞋。若多愚癡，常念恭敬觀世音菩薩，便得離癡。無盡意，觀世音菩薩、有如是等大威神力，多所饒益，是故眾生、常應心念。若有女人、設欲求男，禮拜供養觀世音菩薩，便生福德智慧之男，設欲求女，便生端正有相之女，宿植德本，眾人愛敬。無盡意，觀世音菩薩有如是力，若有眾生、恭敬禮拜觀世音菩薩，福不唐捐，是故眾生皆應受持觀世音菩薩名號。」



「無盡意，若有人、受持六十二億恒河沙菩薩名字，復盡形供養飲食、衣服、臥具、醫藥，於汝意云何，是善男子、善女人、功德多否？」



無盡意言：「甚多，世尊。」佛言：「若復有人、受持觀世音菩薩名號，乃至一時禮拜、供養，是二人福，正等無異，於百千萬億劫、不可窮盡，無盡意，受持觀世音菩薩名號，得如是無量無邊福德之利。」



無盡意菩薩白佛言：「世尊，觀世音菩薩、云何遊此娑婆世界，云何而為眾生說法，方便之力，其事云何？」佛告無盡意菩薩：「善男子，若有國土眾生、應以佛身得度者，觀世音菩薩即現佛身而為說法。應以辟支佛身得度者，即現辟支佛身而為說法。應以聲聞身得度者，即現聲聞身而為說法。應以梵王身得度者，即現梵王身而為說法。應以帝釋身得度者，即現帝釋身而為說法。應以自在天身得度者，即現自在天身而為說法。應以大自在天身得度者，即現大自在天身而為說法。應以天大將軍身得度者，即現天大將軍身而為說法。應以毗沙門身得度者，即現毗沙門身而為說法。應以小王身得度者，即現小王身而為說法。應以長者身得度者，即現長者身而為說法。應以居士身得度者，即現居士身而為說法。應以宰官身得度者，即現宰官身而為說法。應以婆羅門身得度者，即現婆羅門身而為說法。應以比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷身得度者，即現比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷身而為說法。應以長者、居士、宰官、婆羅門婦女身得度者，即現婦女身而為說法。應以童男、童女身得度者，即現童男、童女身而為說法。應以天龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等身、得度者，即皆現之而為說法。應以執金剛神得度者，即現執金剛神而為說法。」



「無盡意，是觀世音菩薩成就如是功德，以種種形、遊諸國土，度脫眾生，是故汝等應當一心供養觀世音菩薩。是觀世音菩薩摩訶薩，於怖畏急難之中、能施無畏，是故此娑婆世界、皆號之為施無畏者。」



無盡意菩薩白佛言：「世尊，我今當供養觀世音菩薩。」即解頸眾寶珠瓔珞、價值百千兩金，而以與之，作是言：「仁者，受此法施珍寶瓔珞。」時觀世音菩薩不肯受之。無盡意復白觀世音菩薩言：「仁者，愍我等故，受此瓔珞。」



爾時佛告觀世音菩薩：「當愍此無盡意菩薩、及四眾、天、龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等故，受是瓔珞。」即時觀世音菩薩愍諸四眾、及於天、龍、人非人、等，受其瓔珞，分作二分，一分奉釋迦牟尼佛，一分奉多寶佛塔。「無盡意，觀世音菩薩有如是自在神力，遊於娑婆世界。」



爾時無盡意菩薩以偈問曰：



世尊妙相具， 我今重問彼， 佛子何因緣， 名為觀世音。

具足妙相尊， 偈答無盡意。 汝聽觀音行， 善應諸方所，

宏誓深如海， 歷劫不思議， 侍多千億佛， 發大清淨願。

我為汝略說， 聞名及見身， 心念不空過， 能滅諸有苦。

假使興害意， 推落大火坑， 念彼觀音力， 火坑變成池。

或漂流巨海， 龍魚諸鬼難， 念彼觀音力， 波浪不能沒。

或在須彌峰、 為人所推墮， 念彼觀音力， 如日虛空住。

或被惡人逐， 墮落金剛山， 念彼觀音力， 不能損一毛。

或值怨賊繞， 各執刀加害， 念彼觀音力， 咸即起慈心。

或遭王難苦， 臨刑欲壽終， 念彼觀音力， 刀尋段段壞。

或囚禁枷鎖， 手足被杻械， 念彼觀音力， 釋然得解脫。

咒詛諸毒藥、 所欲害身者， 念彼觀音力， 還著於本人。

或遇惡羅剎、 毒龍諸鬼等， 念彼觀音力， 時悉不敢害。

若惡獸圍繞， 利牙爪可怖， 念彼觀音力， 疾走無邊方。

蚖蛇及蝮蠍， 氣毒煙火燃， 念彼觀音力， 尋聲自回去。

雲雷鼓掣電， 降雹澍大雨， 念彼觀音力， 應時得消散。

眾生被困厄， 無量苦逼身， 觀音妙智力， 能救世間苦。

具足神通力， 廣修智方便， 十方諸國土， 無剎不現身。

種種諸惡趣， 地獄鬼畜生， 生老病死苦， 以漸悉令滅。

真觀清淨觀， 廣大智慧觀， 悲觀及慈觀， 常願常瞻仰。

無垢清淨光、 慧日破諸闇， 能伏災風火， 普明照世間。

悲體戒雷震， 慈意妙大雲， 澍甘露法雨， 滅除煩惱焰。

諍訟經官處， 怖畏軍陣中， 念彼觀音力， 眾怨悉退散。

妙音觀世音、 梵音海潮音， 勝彼世間音， 是故須常念，

念念勿生疑。 觀世音淨聖， 於苦惱死厄、 能為作依怙。

具一切功德， 慈眼視眾生， 福聚海無量， 是故應頂禮。



爾時持地菩薩即從座起，前白佛言：「世尊，若有眾生、聞是觀世音菩薩品、自在之業，普門示現神通力者，當知是人功德不少。」佛說是普門品時，眾中八萬四千眾生，皆發無等等阿耨多羅三藐三菩提心。



妙法蓮華經陀羅尼品第二十六



爾時藥王菩薩、即從座起，偏袒右肩，合掌向佛、而白佛言：「世尊，若善男子、善女人，有能受持法華經者。若讀誦通利，若書寫經卷，得幾所福？」佛告藥王：「若有善男子、善女人，供養八百萬億那由他恒河沙等諸佛，於汝意云何，其所得福、寧為多否？」「甚多，世尊。」佛言：「若善男子、善女人，能於是經，乃至受持一四句偈，讀誦、解義，如說修行，功德甚多。」爾時藥王菩薩白佛言：「世尊，我今當與說法者陀羅尼咒、以守護之。」即說咒曰：



安爾 曼爾 摩禰 摩摩禰 旨隸 遮梨第 賒□ 賒履多瑋 羶帝 目帝 目多履 娑履 阿瑋娑覆 桑履 娑履 叉裔 阿叉裔 阿耆膩 羶帝 賒履 陀羅尼 阿盧伽婆娑簸蔗毗叉膩 禰毗剃 阿便哆邏禰履剃 阿亶哆波隸輸地 漚究隸 牟究隸 阿羅隸 波羅隸 首迦差 阿三磨三履 佛馱毗吉利□帝 達磨波利差帝 僧伽涅瞿沙禰 婆舍婆舍輸地 曼哆邏 曼哆邏叉夜多 郵樓哆 郵樓哆憍舍略 惡叉邏 惡叉冶多冶 阿婆盧 阿磨若那多夜



「世尊，是陀羅尼神咒，六十二億恒河沙等諸佛所說，若有侵毀此法師者，則為侵毀是諸佛已。」



時釋迦牟尼佛讚藥王菩薩言：「善哉、善哉，藥王，汝愍念擁護此法師故，說是陀羅尼，於諸眾生、多所饒益。」



爾時勇施菩薩白佛言：「世尊，我亦為擁護讀誦受持法華經者，說陀羅尼，若此法師得是陀羅尼，若夜叉、若羅剎、若富單那、若吉遮、若鳩槃荼、若餓鬼、等，伺求其短，無能得便。」即於佛前而說咒曰：



痤隸 摩訶痤隸 鬱枳 目枳 阿隸 阿羅婆第 涅隸第 涅隸多婆第 伊致柅 韋致柅 旨致柅 涅隸墀柅 涅犁墀婆底



「世尊，是陀羅尼神咒，恒河沙等諸佛所說，亦皆隨喜，若有侵毀此法師者，則為侵毀是諸佛已。」



爾時毗沙門天王護世者白佛言：「世尊，我亦為愍念眾生、擁護此法師故，說是陀羅尼。」即說咒曰：



阿梨 那梨 □那梨 阿那盧 那履 拘那覆



「世尊，以是神咒、擁護法師，我亦自當擁護持是經者，令百由旬內、無諸衰患。」



爾時持國天王、在此會中，與千萬億那由他乾闥婆眾，恭敬圍繞，前詣佛所，合掌白佛言：「世尊，我亦以陀羅尼神咒、擁護持法華經者。」即說咒曰：



阿伽禰 伽禰 瞿利 乾陀利 旃陀利 摩蹬耆 常求利 浮樓莎柅 頞底



「世尊，是陀羅尼神咒，四十二億諸佛所說，若有侵毀此法師者，則為侵毀是諸佛已。」



爾時有羅剎女等，一名藍婆，二名毗藍婆，三名曲齒，四名華齒，五名黑齒，六名多發，七名無厭足，八名持瓔珞，九名睾帝，十名奪一切眾生精氣，是十羅剎女，與鬼子母、並其子、及眷屬，俱詣佛所，同聲白佛言：「世尊，我等亦欲擁護讀誦受持法華經者，除其衰患，若有伺求法師短者，令不得便。」即於佛前，而說咒曰：



伊提履 伊提泯 伊提履 阿提履 伊提履 泥履 泥履 泥履 泥履 泥履 樓醯 樓醯 樓醯 樓醯 多醯 多醯 多醯 兜醯 □醯



「寧上我頭上，莫惱於法師。若夜叉、若羅剎、若餓鬼、若富單那、若吉遮、若毗陀羅、若犍馱、若烏摩勒伽、若阿跋摩羅、若夜叉吉遮、若人吉遮、若熱病、若一日、若二日、若三日、若四日、乃至七日、若常熱病，若男形、若女形、若童男形、若童女形，乃至夢中，亦復莫惱。」即於佛前、而說偈言：



若不順我咒， 惱亂說法者， 頭破作七分， 如阿梨樹枝。

如殺父母罪， 亦如壓油殃， 斗秤欺誑人， 調達破僧罪。

犯此法師者， 當獲如是殃。



諸羅剎女說此偈已，白佛言：「世尊，我等亦當身自擁護受持、讀誦、修行、是經者，令得安隱，離諸衰患，消眾毒藥。」佛告諸羅剎女：「善哉、善哉，汝等但能擁護受持法華名者，福不可量，何況擁護具足受持，供養經卷，華、香、瓔珞，末香、塗香、燒香，幡蓋、伎樂，燃種種燈，酥燈、油燈、諸香油燈、蘇摩那華油燈、瞻卜華油燈、婆師迦華油燈、優缽羅華油燈，如是等百千種供養者。睾帝，汝等及眷屬，應當擁護如是法師。」說是陀羅尼品時，六萬八千人、得無生法忍。



妙法蓮華經妙莊嚴王本事品第二十七



爾時佛告諸大眾：「乃往古世、過無量無邊不可思議阿僧祇劫，有佛、名雲雷音宿王華智、多陀阿伽度、阿羅訶、三藐三佛陀，國名光明莊嚴，劫名喜見。」



「彼佛法中有王，名妙莊嚴，其王夫人、名曰淨德，有二子，一名淨藏，二名淨眼。是二子、有大神力，福德智慧，久修菩薩所行之道，所謂檀波羅蜜、尸羅波羅蜜、羼提波羅蜜、毗梨耶波羅蜜、禪波羅蜜、般若波羅蜜、方便波羅蜜，慈悲喜捨，乃至三十七品助道法、皆悉明了通達。又得菩薩淨三昧、日星宿三昧、淨光三昧、淨色三昧、淨照明三昧、長莊嚴三昧、大威德藏三昧，於此三昧、亦悉通達。」



「爾時彼佛欲引導妙莊嚴王、及愍念眾生故，說是法華經。時淨藏淨眼二子、到其母所，合十指爪掌、白言：『願母往詣雲雷音宿王華智佛所，我等亦當侍從、親近供養禮拜。所以者何。此佛於一切天人眾中、說法華經，宜應聽受。』母告子言：『汝父信受外道，深著婆羅門法，汝等應往白父，與共俱去。』淨藏、淨眼、合十指爪掌白母：『我等是法王子，而生此邪見家。』母告子言：『汝等當憂念汝父，為現神變，若得見者，心必清淨，或聽我等，往至佛所。』」



「於是二子念其父故，湧在虛空，高七多羅樹，現種種神變，於虛空中、行住坐臥，身上出水、身下出火，身下出水、身上出火，或現大身滿虛空中，而復現小，小復現大，於空中滅，忽然在地，入地如水，履水如地，現如是等種種神變，令其父王心淨信解。時父見子神力如是，心大歡喜，得未曾有，合掌向子言：『汝等、師為是誰，誰之弟子？』二子白言：『大王，彼雲雷音宿王華智佛，今在七寶菩提樹下、法座上坐，於一切世間天人眾中、廣說法華經，是我等師，我是弟子。』父語子言：『我今亦欲見汝等師，可共俱往。』於是二子從空中下，到其母所，合掌白母：『父王今已信解，堪任發阿耨多羅三藐三菩提心。我等為父、已作佛事，願母見聽，於彼佛所、出家修道。』」



爾時二子欲重宣其意，以偈白母：



願母放我等、 出家作沙門， 諸佛甚難值， 我等隨佛學。

如優曇缽華， 值佛復難是， 脫諸難亦難， 願聽我出家。



「母即告言：『聽汝出家。所以者何。佛難值故。』於是二子白父母言：『善哉、父母，願時往詣雲雷音宿王華智佛所、親近供養，所以者何。佛難得值，如優曇缽羅華，又如一眼之龜，值浮木孔。而我等宿福深厚，生值佛法，是故父母當聽我等，令得出家。所以者何。諸佛難值，時亦難遇。』」



「彼時妙莊嚴王后宮八萬四千人，皆悉堪任受持是法華經。淨眼菩薩、於法華三昧、久已通達，淨藏菩薩、已於無量百千萬億劫、通達離諸惡趣三昧，欲令一切眾生離諸惡趣故。其王夫人、得諸佛集三昧，能知諸佛秘密之藏。二子如是以方便力、善化其父，令心信解，好樂佛法。於是妙莊嚴王、與群臣眷屬俱，淨德夫人、與後宮婇女眷屬俱，其王二子、與四萬二千人俱，一時共詣佛所，到已，頭面禮足，繞佛三匝，卻住一面。」



「爾時彼佛為王說法，示教利喜。王大歡悅。爾時妙莊嚴王、及其夫人、解頸真珠瓔珞、價值百千，以散佛上，於虛空中、化成四柱寶台，台中有大寶床，敷百千萬天衣，其上有佛、結跏趺坐，放大光明。爾時妙莊嚴王作是念：『佛身稀有、端嚴殊特，成就第一微妙之色。』時雲雷音宿王華智佛告四眾言：『汝等見是妙莊嚴王、於我前合掌立否。此王、於我法中、作比丘、精勤修習，助佛道法，當得作佛，號娑羅樹王，國名大光，劫名大高王。其娑羅樹王佛，有無量菩薩眾、及無量聲聞，其國平正，功德如是。』其王即時以國付弟，與夫人、二子、並諸眷屬，於佛法中、出家修道。王出家已，於八萬四千歲，常勤精進、修行妙法華經，過是已後，得一切淨功德莊嚴三昧。即升虛空，高七多羅樹，而白佛言：『世尊，此我二子、已作佛事，以神通變化、轉我邪心，令得安住於佛法中，得見世尊。此二子者，是我善知識，為欲發起宿世善根，饒益我故，來生我家。』」



「爾時雲雷音宿王華智佛告妙莊嚴王言：『如是、如是，如汝所言，若善男子、善女人，種善根故，世世得善知識，其善知識、能作佛事，示教利喜，令入阿耨多羅三藐三菩提，大王，當知善知識者、是大因緣，所謂化導令得見佛，發阿耨多羅三藐三菩提心。大王，汝見此二子否。此二子、已曾供養六十五百千萬億那由他恒河沙諸佛，親近恭敬，於諸佛所、受持法華經，愍念邪見眾生，令住正見。』妙莊嚴王即從虛空中下，而白佛言：『世尊，如來甚稀有，以功德智慧故，頂上肉髻、光明顯照，其眼長廣、而紺青色，眉間毫相、白如珂月，齒白齊密，常有光明，唇色赤好、如頻婆果。』爾時妙莊嚴王、讚歎佛如是等無量百千萬億功德已，於如來前，一心合掌，復白佛言：『世尊，未曾有也，如來之法，具足成就不可思議微妙功德，教誡所行，安隱快善，我從今日，不復自隨心行，不生邪見、憍慢瞋恚諸惡之心。』說是語已，禮佛而出。」



佛告大眾：「於意云何，妙莊嚴王、豈異人乎，今華德菩薩是。其淨德夫人，今佛前光照莊嚴相菩薩是，哀愍妙莊嚴王及諸眷屬故，於彼中生。其二子者，今藥王菩薩、藥上菩薩是，是藥王藥上菩薩、成就如此諸大功德，已於無量百千萬億諸佛所、植眾德本，成就不可思議諸善功德，若有人、識是二菩薩名字者，一切世間諸天人民、亦應禮拜。」佛說是妙莊嚴王本事品時，八萬四千人、遠塵離垢，於諸法中、得法眼淨。



妙法蓮華經普賢菩薩勸發品第二十八



爾時普賢菩薩、以自在神通力，威德名聞，與大菩薩無量無邊不可稱數、從東方來，所經諸國，普皆震動，雨寶蓮華，作無量百千萬億種種伎樂。又與無數諸天、龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩侯羅伽、人非人、等，大眾圍繞，各現威德神通之力。到娑婆世界、耆闍崛山中，頭面禮釋迦牟尼佛，右繞七匝，白佛言：「世尊，我於寶威德上王佛國，遙聞此娑婆世界、說法華經，與無量無邊百千萬億諸菩薩眾、共來聽受，惟願世尊當為說之，若善男子、善女人，於如來滅後，云何能得是法華經？」



佛告普賢菩薩：「若善男子、善女人，成就四法，於如來滅後，當得是法華經，一者、為諸佛護念，二者、植眾德本，三者、入正定聚，四者、發救一切眾生之心，善男子、善女人，如是成就四法，於如來滅後，必得是經。」



爾時普賢菩薩白佛言：「世尊，於後五百歲、濁惡世中，其有受持是經典者，我當守護，除其衰患，令得安隱，使無伺求、得其便者，若魔、若魔子、若魔女、若魔民、若為魔所著者、若夜叉、若羅剎、若鳩槃荼、若毗舍闍、若吉遮、若富單那、若韋陀羅、等，諸惱人者，皆不得便。是人若行、若立、讀誦此經，我爾時乘六牙白象王，與大菩薩眾、俱詣其所，而自現身，供養守護，安慰其心，亦為供養法華經故。是人若坐、思惟此經，爾時我復乘白象王、現其人前，其人若於法華經、有所忘失一句一偈，我當教之，與共讀誦，還令通利。爾時受持讀誦法華經者、得見我身，甚大歡喜，轉復精進，以見我故，即得三昧、及陀羅尼，名為旋陀羅尼、百千萬億旋陀羅尼、法音方便陀羅尼，得如是等陀羅尼。」



「世尊，若後世後五百歲、濁惡世中，比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷，求索者，受持者，讀誦者，書寫者，欲修習是法華經，於三七日中、應一心精進，滿三七日已，我當乘六牙白象，與無量菩薩而自圍繞，以一切眾生所喜見身、現其人前、而為說法，示教利喜，亦復與其陀羅尼咒，得是陀羅尼故，無有非人、能破壞者，亦不為女人之所惑亂，我身亦自常護是人，惟願世尊聽我說此陀羅尼咒。」



即於佛前而說咒曰：



阿檀地 檀陀婆地 檀陀婆帝 檀陀鳩舍隸 檀陀修陀隸 修陀隸 修陀羅婆底佛馱波羶禰 薩婆陀羅尼阿婆多尼 薩婆婆沙阿婆多尼 修阿婆多尼 僧伽婆履叉尼 僧伽涅伽陀尼 阿僧祇 僧伽波伽地 帝隸阿惰僧伽兜略 阿羅帝婆羅帝 薩婆僧伽三摩地伽蘭地 薩婆達磨修波利剎帝 薩婆薩埵樓馱憍舍略阿冕伽地 辛阿毗吉利地帝



「世尊，若有菩薩得聞是陀羅尼者，當知普賢神通之力，若法華經、行閻浮提，有受持者，應作此念：『皆是普賢威神之力。』若有受持、讀誦，正憶念，解其義趣，如說修行，當知是人、行普賢行，於無量無邊諸佛所、深種善根，為諸如來、手摩其頭。若但書寫，是人命終，當生忉利天上，是時八萬四千天女、作眾伎樂而來迎之，其人即著七寶冠，於婇女中、娛樂快樂，何況受持、讀誦，正憶念，解其義趣，如說修行。若有人受持，讀誦，解其義趣，是人命終，為千佛授手，令不恐怖、不墮惡趣，即往兜率天上、彌勒菩薩所，彌勒菩薩、有三十二相大菩薩眾所共圍繞，有百千萬億天女眷屬，而於中生，有如是等功德利益。是故智者，應當一心自書，若使人書，受持、讀誦，正憶念，如說修行。」



「世尊，我今以神通力故、守護是經，於如來滅後、閻浮提內，廣令流布，使不斷絕。」



爾時釋迦牟尼佛讚言：「善哉、善哉，普賢，汝能護助是經，令多所眾生、安樂利益，汝已成就不可思議功德、深大慈悲，從久遠來，發阿耨多羅三藐三菩提意，而能作是神通之願，守護是經，我當以神通力，守護能受持普賢菩薩名者。」



「普賢，若有受持、讀誦，正憶念，修習書寫是法華經者，當知是人、則見釋迦牟尼佛，如從佛口、聞此經典，當知是人、供養釋迦牟尼佛，當知是人、佛讚善哉，當知是人、為釋迦牟尼佛手摩其頭，當知是人、為釋迦牟尼佛衣之所覆，如是之人，不復貪著世樂，不好外道經書、手筆，亦復不喜親近其人、及諸惡者，若屠兒、若畜豬羊雞狗、若獵師、若炫賣女色，是人心意質直，有正憶念，有福德力，是人不為三毒所惱，亦復不為嫉妒、我慢、邪慢、增上慢、所惱，是人少欲知足，能修普賢之行。」



「普賢，若如來滅後、後五百歲，若有人、見受持讀誦法華經者，應作是念：『此人、不久當詣道場，破諸魔眾，得阿耨多羅三藐三菩提，轉法輪，擊法鼓，吹法螺，雨法雨，當坐天人大眾中、師子法座上。』」



「普賢，若於後世、受持讀誦是經典者，是人不復貪著衣服、臥具、飲食、資生之物，所願不虛，亦於現世得其福報，若有人輕毀之，言、汝狂人耳，空作是行，終無所獲，如是罪報，當世世無眼，若有供養讚歎之者，當於今世得現果報。若復見受持是經者，出其過惡，若實、若不實，此人現世得白癩病，若有輕笑之者，當世世牙齒疏缺，醜唇、平鼻，手腳繚戾，眼目角睞，身體臭穢，惡瘡、膿血、水腹、短氣、諸惡重病，是故普賢，若見受持是經典者，當起遠迎，當如敬佛。」



說是普賢勸發品時、恒河沙等無量無邊菩薩、得百千萬億旋陀羅尼，三千大千世界微塵等諸菩薩、具普賢道。佛說是經時，普賢等、諸菩薩，舍利弗等、諸聲聞，及諸天、龍、人非人、等，一切大會，皆大歡喜，受持佛語，作禮而去。



妙法蓮華經後序

後秦沙門僧睿述



法華經者，諸佛之秘藏，眾經之實體也。以華為名者，照其本也；稱芬陀利者，美其盛也。所興既玄，其旨甚婉；自非達識傳之，罕有得其門者。夫百卉藥木之英，物實之本也；八萬四千法藏者，道果之原也，故以喻焉。



諸華之中，蓮華最勝，華尚未敷，名屈摩羅；敷而將落，名迦摩羅；處中盛時，名芬陀利。未敷喻二道，將落譬泥洹，榮曜獨足以喻斯典，至如般若諸經，深無不極，故道者以之而歸；大無不該，故乘者以之而濟；然其大略，皆以適化為大；應務之門，不得不以善權為用。權之為化，悟物雖弘，於實體不足，皆屬法華，固其宜矣。尋其幽旨，恢廓宏邃，所該甚遠，豈徒說實歸本，畢定殊塗而已耶？乃實大明覺理，囊括古今。云佛壽無量永劫未足，以明其久也；分身無數，萬形不足以異其體也。然則壽量定其非數，分身明其無實，普賢顯其無成，多寶照其不滅。夫邁玄古以斯今，則萬世同一日；即萬化以悟玄，則千途無異轍。夫如是者，則生生未足以期存，永寂亦未可言其滅矣。尋幽宗以絕往，則喪功於本無；控心轡於三昧，則忘期於二地。



經流茲土，雖復垂及百年，譯者昧其虛津，靈關莫之或啟；談者乖其准格，幽蹤罕得而履；徒復搜研皓首，並未有窺其門者。秦司隸校尉左將軍安城侯姚嵩。擬韻玄門，宅心世表，注誠斯典，信詣彌至，每思尋其文，深識譯者之失。既遇鳩摩羅法師，為之傳寫，指其大歸真，若披重霄而高蹈，登昆侖而俯盻矣。於時聽受領悟之僧八百餘人。皆是諸方英秀，一時之傑也。是歲弘始八年。歲次鶉火。

Dịch nghĩa:
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa


TÂM NGUYỆN CỦA DỊCH GIẢ



Chư pháp hữu thân mến, cho phép tôi được dùng từ này để gọi tất cả các giới Phật tử xuất gia cũng như tại gia, tôi có ý nguyện nhỏ, dầu nhỏ nhưng là từ đáy lòng thiết tha, muốn cùng các pháp hữu, tất cả các pháp hữu, những ai có đọc có tụng có nghe thấy những quyển kinh sách do tôi dịch soạn, sẽ là người bạn quyến thuộc thân thiết với tôi đời này và mãi mãi những đời sau, cùng nhau kết pháp duyên, cùng nhau dự pháp hội, cùng dìu dắt nhau, dìu dắt tôi để được vững bước mãi trên con đường đạo dài xa, con đường đạo nhiều trở ngại chông gai lồng giữa cõi đời thế tục mà lớp vỏ cứng của nó là tứ lưu bát nạn, cạm bẫy của nó là lợi danh ngũ dục, sức mạnh của nó là cơn lốc bát phong. Tôi chơn thành nói lên câu cần dìu dắt nhau. Vì vào giây phút mà tôi đang nguệch ngoạc ghi lại ngửng mặt tự xưng là Tỳ-kheo chơn chánh, chỉ biết như thảo phú địa, nhứt tâm sám hối mười phương pháp giới. (Trích cuối tập 9 Kinh Đại-Bửu-Tích).

Nam Mô Cầu Sám Hối Bồ-Tát.
Chùa Vạn Đức, Ngày Trùng Cửu, Năm Kỷ Tî. (08-10-1989)
Thích Trí Tịnh
Cẩn Chí


Thay Lời Tựa



Kinh Pháp-Hoa là bộ kinh đại thừa gồm bảy quyển tổng cộng là hai mươi tám phẩm, suốt hơn sáu vạn lời, nghĩa lý sâu xa, kinh văn rộng lớn, chứa đựng tâm nguyện và phương tiện huyền diệu ngời sáng của Phật và Bồ-Tát.

Tâm nguyện của Phật là tâm nguyện khắp độ chúng sanh đạt thành đạo quả giác ngộ. Bởi thế nên ngay quyển đầu của kinh về phẩm phương tiện đã nói: (Phật ra đời là vì một nhơn duyên lớn duy nhất là khai thị chúng sanh ngộ nhập tri kiến Phật). Thế nghĩa là Phật rộng mở phương tiện pháp môn, chỉ bày chơn tâm Phật tánh để chúng sanh tin tưởng khả năng thánh thiện của mình mà tiến tu đến Phật quả.

Phương tiện của Phật là phương tiện huyền diệu được sanh trưởng và dinh dưỡng bởi trí huệ từ bi hỷ xả lợi tha có khả năng đưa tất cả chúng sanh đồng chứng nhất thừa Phật quả. Đức Phật nói tất cả chúng sanh đều có Phật tánh. Tất cả chúng sanh đều có khả năng thành Phật. Ta là Phật đã thành. Chúng sanh là Phật sẽ thành, nếu chúng sanh tinh tấn nỗ lực tu hành thì cũng sẽ thành Phật như ta vậy.

Nhưng chúng sanh đắm chìm trong ngũ dục lạc, nên tạo nhiều tội lỗi để rồi hiện thành căn tánh cao thấp, nghiệp duyên nặng nhẹ khác nhau. Đức Phật lại phải từ đó mà lập ra có muôn ngàn phương tiện để hóa độ. Nghĩa là từ nhứt thượng thừa mà đức Phật đã phải phương tiện huyền khai làm thành ba thừa để rồi sau đó, khi căn tánh chúng sanh thuần thục ngài lại dần dần đưa lên nhứt thừa vô- thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Hai mươi tám phẩm kinh Pháp-Hoa chan chứa tâm hạnh của Phật và đại Bồ-Tát, trải dài những con đường phương tiện giáo hóa thênh thang ngõ hầu mang chúng sanh từ phàm đến thánh, từ tam thừa Thanh-văn Duyên-giác và Bồ-Tát đến quả vị nhứt thừa vô thượng Phật quả.

Nội dung kinh Pháp-Hoa cho ta thấy không phương tiện độ sanh nào mà không có, không cửa pháp môn giải thoát rốt ráo nào mà không mở, không cảnh giới Phật nào mầu nhiệm thiện duyên thâm mật với chúng sanh cõi ta bà này mà không ảnh hiện, không hạnh nguyện giáo hóa độ sanh nào của Phật và Bồ-Tát mà không thể đạt ba la mật. Thật là một bộ kinh khế hợp cho đủ mọi trình độ căn tánh nghiệp duyên của chúng sanh. Vì thế xưa nay kinh Pháp-Hoa đã được không biết bao nhà Phật học huyên bác chú thích sớ giải làm cho kinh Pháp-Hoa rạng rỡ từ ngàn năm này đến ngàn năm khác và phổ cập nhân gian. Đến nỗi nghĩa lý của kinh Pháp-Hoa quá ư vi diệu tuyệt vời, kinh bản được đời đời ấn hành phổ biến uy thế tạo thành một tôn phái với danh xưng là Pháp-Hoa-Tôn hay Thiên-Thai-Tôn, một tôn phái có ảnh hưởng lớn ở Nhật Bản và Trung Hoa do Trí Giả Đại Sư thành lập.

Trong thời thế sự cuồng quây, đạo tâm ngày một suy vi, phong hóa niềm tin lay chuyển đến tận gốc rễ như thời này đây, để cho mọi người còn chút phước duyên đang bền bồng trên bể đời có thuyền nương tựa, có đất phì nhiêu của bến bờ để gieo giống Bồ-đề, nên Phật Học Viện Quốc Tế nguyện in lại kinh Pháp-Hoa này ngõ hầu làm thuyền bát nhã, làm ruộng phước phì nhiêu, làm hải đăng và bến đổ cho khắp cả mọi kiếp thuyền đời trở thành những thiện hữu Bồ-đề kết duyên cùng Phật đạo Chánh-đẳng Chánh-giác.

Khắp nguyện mười phương bạn lành gần xa mở rộng lòng ra phát tâm Bồ-đề thọ trì và ấn tống kinh Pháp-Hoa này để tạo cơ hội sớm ngộ nhập tri kiến Phật, ngõ hầu thăng hoa đời sống đạo quả vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Phật lịch 2530, Vía Phật A Di Đà 1986 Bính Dần

Thích Đức Niệm


Quyển I


1. Phẩm Tựa


Tôi nghe như thế này: Một thuở nọ đức Phật (2) ở trong núi Kỳ-Xà Quật, nơi thành vương xá cùng chúng đại Tỳ-kheo một vạn hai ngàn người câu hội. Các vị đó đều là bậc A-La-Hán, các lậu (3) đã hết, không còn phiền não, việc lợi mình đã xong (4) dứt sự ràng buộc trong các cõi (5) tâm được tự tại. Tên của các vị đó là: A-Nhã Kiều-Trần-Như, Ma-Ha Ca-Diếp, Ưu-Lâu-Tần-Loa Ca-Diếp, Dà-Gia Ca-Diếp, Na-Đề Ca-Diếp, Xá-Lợi-Phất, Đại Mục-Kiền-Liên, Ma-Ha Ca-Chiên-Diên, A-Nậu-Lâu-Đà, Kiếp-Tân-Na, Kiều-Phạm Ba-Đề, Ly-Bà-Đa Tất-Lăng-Già-Bà-Ta-Bạc-Câu-La, Ma-Ha-Câu-Hy-La, Nan-Đà, Tôn-Đà-La Nan-Đà, Phú-Lâu-Na, Di-Đa-La-Ni-Tử, Tu-Bồ-Đề, A-Nan, La-Hầu-La v. v. . đó là những vị đại A-la-hán hàng tri thức của chúng.

Lại có bậc hữu-học và vô-học (6) hai ngàn người.

Bà Tỳ-kheo-ni Ma-ha Ba-Xà-Ba-Đề cùng với quyến thuộc sáu ngàn người câu-hội. Mẹ của La-Hầu-La là bà Tỳ -kheo-ni Gia-Du-Đà-La cùng với quyến thuộc câu-hội.

Bậc đại Bồ-Tát tám muôn người đều không thối chuyển ở nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác(7) , đều chứng được pháp Đà-la-ni (8) nhạo-thuyết biện tài (9) chuyển nói pháp luân bất thối chuyển, từng cúng dường vô lượng trăm nghìn chư Phật, ở các nơi đức Phật trồng các cội công-đức. Thường được các Phật ngợi khen, dùng đức từ để tu thân, khéo chứng trí tuệ của Phật thông đạt đại-trí đến nơi bờ kia (10) , danh đồn khắp vô lượng thế-giới có thể độ vô số trăm ngàn chúng sanh.

Tên của các vị đó là: Văn-Thù Sư-Lợi Bồ-Tát. Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, Đắc-Đại-Thế-Chí Bồ-Tát, Thường-Tinh-Tấn Bồ-Tát, Bất-Hưu Tức Bồ-Tát, Bửu-Chưởng Bồ-Tát, Dược-Vương Bồ-Tát, Dõng-thí Bồ-Tát. Bửu-Nguyệt Bồ-Tát, Nguyệt-Quang Bồ-Tát, Mãn-Nguyệt Bồ-Tát, Đại-Lực Bồ-Tát, Vô-Lượng-Lực Bồ-Tát, Việt-Tam-Giới Bồ-Tát, Bạt-Đà Bà-La Bồ-Tát, Di-Lặc Bồ-Tát, Bửu-Tích Bồ-Tát, Đạo-Sư Bồ-Tát v. v. . . các vị đại Bồ-Tát như thế tám vạn người câu hội.

Lúc bấy giờ, Thích-Đề Hoàn-Nhơn (11) cùng quyến thuộc hai vạn vị thiên-tử câu hội. Lại có Minh-Nguyệt thiên tử, Phổ-Hương thiên tử, Bửu-Quang thiên-tử, bốn vị đại Thiên-Vương cùng với quyến-thuộc một vạn thiên-tử câu hội.

Tự-Tại thiên-tử, Đại-Tự-Tại thiên-tử cùng với quyến thuộc ba vạn thiên-tử câu hội.

Chủ cõi Ta-Bà: Phạm-Thiên-Vương, Thi-Khí-Đại-Phạm, Quang-Minh Đại-Phạm v. v. . . cùng với quyến thuộc một vạn hai ngàn vị thiên-tử câu hội.

Có tám vị Long-vương: Nan-Đà Long-vương, Bạt-Nan-Đà Long-vương, Sa-Dà-La Long-vương, Hòa-Tu-Cát Long-vương, Đức-Xoa-Ca Long-vương, A Na-Bà-Đạt-Đa Long-vương, Ma-Na-Tư Long-vương, Ưu-Bát-La Long-vương v. v. . . đều cùng bao nhiêu trăm nghìn quyến thuộc câu hội.

Có bốn vị Khẩn-Na-La vương, Pháp-Khẩn-Na-La vương, Diệu-Pháp Khẩn-Na-La vương, Đại-Pháp Khẩn-Na-La vương, Trì-Pháp Khẩn-Na-La vương đều cùng bao nhiêu trăm ngàn quyến-thuộc câu hội.

Có bốn vị Càn-Thát-Bà vương: Nhạc-Càn-Thát-Bà vương, Nhạc-Âm-Càn-Thát-Bà vương, Mỹ Càn-Thát-Bà vương, Mỹ-Âm Càn-Thát-Bà vương, đều cùng bao nhiêu trăm ngàn quyến-thuộc câu hội.

Có bốn vị A-Tu-La vương: Bà-Trĩ A-Tu-La vương, Dà-La-Khiên-Đà A-Tu-La vương, Tỳ-Ma-Chất-Đa-La A-Tu-La vương, La-Hầu A-Tu-La vương, đều cùng bao nhiêu trăm ngàn quyến-thuộc câu hội.

Có bốn vị Ca-Lâu-La vương: Đại-Oai-Đức Ca-Lâu-La vương, Đại-Thân Ca-Lâu-La vương, Đại-Mãn Ca-Lâu-La vương, Như-Ý Ca-Lâu-La vương, đều cùng bao nhiêu quyến thuộc câu hội.

Vua A-Xà-Thế, con bà Vi-Đề-Hi, cùng bao nhiêu trăm ngàn quyến thuộc câu hội.

Cả chúng đều lễ chân Phật, lui ngồi một phía.

Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn, hàng tứ chúng vây quanh cúng-dường cung kính ngợi khen tôn trọng, vì các vị Bồ-Tát mà nói kinh Đại-thừa tên là: “Vô-Lượng-Nghĩa”, là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ-niệm. Nói kinh này xong, đức Phật ngồi xếp bằng nhập vào chánh định “Vô-Lượng Nghĩa-Xứ”, thân và tâm của Phật đều không lay động.

Khi đó trời mưa hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha Mạn-đà-la, hoa Mạn-thù-sa, hoa Ma-ha Mạn-thù-sa, để rải trên đức Phật cùng hàng đại chúng; khắp cõi Phật sáu điệu vang động (12) .

Lúc bấy giờ, trong chúng hội, các hàng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự-nam, cận-sự-nữ, Trời, Rồng, Dạ-Xoa, Càn-thát-bà (13) , A-tu-la (14) , Ca-lâu-la (15) , Khẩn-na-la (16) , Ma-hầu-la-dà (17) , nhơn, phi-nhơn và các vị tiểu-vương cùng Chuyển-luân-thánh-vương, các đại chúng ấy đều được thấy việc chưa từng có, vui mừng chắp tay một lòng nhìn Phật.

Bấy giờ, đức Phật từ nơi tướng lông trắng giữa chặn mày phóng ra luồng hào-quang chiếu khắp cả một muôn tám nghìn cõi ở phương Đông, dưới thời chiếu đến địa ngục A-Tỳ, trên suốt thấu trời Sắc-cứu-cánh. Chúng ở cõi này đều thấy cả sáu loài chúng-sanh (18) , ở các cõi kia.

Lại thấy các đức Phật hiện tại nơi các cõi kia và nghe kinh pháp của các đức Phật ấy nói. Cùng thấy nơi các cõi kia, các hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự-nam, cận-sự-nữ, những người tu hành đắc đạo.

Lại thấy các vị đại Bồ-Tát dùng các món nhân duyên, các lòng tín giải, các loại tướng mạo mà tu hành đạo Bồ-Tát. Lại thấy các đức Phật nhập Niết-bàn, lại thấy sau khi các đức Phật nhập Niết-bàn, đem xá-lợi của Phật mà dựng tháp bằng bảy báu.

Khi ấy, ngài Di-Lặc Bồ-Tát nghĩ rằng: “Hôm nay đức Thế-Tôn hiện thần biến tướng, vì nhân duyên gì mà có điềm lành này.

Nay đức Phật đương nhập chánh định, việc biến hiện hi hữu không thể nghĩ bàn này nên hỏi ai, ai đáp được?”

Ngài lại nghĩ: “Ông Pháp-Vương-tử (19) Văn-Thù Sư-Lợi này đã từng gần gũi cúng dường vô lượng các đức Phật đời quá khứ chắc đã thấy tướng hi hữu này, ta nay nên hỏi ông”.

Lúc đó, hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự-nam, cận-sự-nữ (20) và các trời, rồng, quỉ, thần v. v. . đều nghĩ rằng: “Tướng thần thông sáng chói của đức Phật hiện đây, nay nên hỏi ai?”

Bấy giờ, ngài Di-Lặc Bồ-Tát muốn giải quyết chỗ nghi của mình, ngài lại xét tâm niệm của bốn-chúng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự-nam, cận-sự-nữ và của cả chúng hội trời, rồng, quỉ, thần v. v. . mà hỏi Văn-Thù Sư-Lợi rằng: ?Vì nhân duyên gì mà có tướng lành thần thông này, Phật phóng ánh sáng lớn soi khắp một muôn tám nghìn cõi ở phương Đông, đều thấy cõi nước trang nghiêm của các đức Phật??

Khi đó, ngài Di-Lặc muốn nói lại nghĩa trên, dùng kệ hỏi rằng:

Ngài Văn-Thù Sư-Lợi!

Đức Đạo-Sư cớ chi

Lông trắng giữa chặn mày

Phóng ánh sáng khắp soi?

Trời mưa hoa Mạn-đà

Cùng hoa Mạn-thù-Sa,

Gió thơm mùi chiên đàn

Vui đẹp lòng đại chúng

Vì nhân duyên như vậy

Cõi đất đều nghiêm tịnh

Mà trong thế giới này

Sáu điệu vang động lên

Bấy giờ bốn bộ chúng

Thảy đều rất vui mừng

Thân cùng ý thơ thới

Được việc chưa từng có.

Ánh sáng giữa chặn mày

Soi suốt thẳng phương Đông

Một muôn tám nghìn cõi

Đều ánh như sắc vàng.

Từ địa ngục A-tỳ

Trên đến trời Hữu-Đảnh

Trong các thế giới đó

Cả sáu đạo chúng sanh

Sống chết của kia đến

Nghiệp duyên lành cùng dữ

Thọ báo có tốt xấu

Tại đây đều thấy rõ.

Lại thấy các đức Phật

Đấng Thánh-Chúa sư-tử

Diễn nói các kinh điển

Nhiệm mầu bậc thứ nhất.

Tiếng của Ngài thanh-tịnh

Giọng nói ra êm dịu

Dạy bảo các Bồ-Tát

Vô-số ức muôn người

Tiếng Phạm-âm thâm diệu

Khiến người đều ưa nghe.

Các Phật ở cõi mình

Mà giảng nói chánh pháp

Dùng nhiều món nhân duyên

Cùng vô lượng tỉ dụ

Để soi rõ Phật Pháp

Mà khai ngộ chúng sanh.

Nếu có người bị khổ

Nhàm lìa già, bệnh, chết,

Phật vì nói Niết-bàn

Để dứt các ngằn khổ

Nếu là người có phước

Đã từng cúng dường Phật

Chí cầu pháp thù thắng

Vì nói hạnh Duyên-giác

Nếu lại có Phật tử

Tu-tập các công hạnh

Để cầu tuệ vô thượng

Phật vì nói tịnh đạo.

Ngài Văn-Thù Sư-Lợi!

Tôi ở tại nơi đây

Thấy nghe dường ấy đó

Và nghìn ức việc khác

Thấy rất nhiều như thế

Nay sẽ lược nói ra:

Tôi thấy ở cõi kia

Có hằng sa Bồ-Tát

Dùng các món nhân duyên

Mà cầu chứng Phật đạo.

Hoặc có vị bố-thí

Vàng, bạc, ngọc, san-hô,

Chơn châu, ngọc như-ý,

Ngọc xa-cừ mã-não,

Kim-cương các trân-bửu

Cùng tôi tớ, xe cộ

Kiệu, cán chưng châu báu

Vui vẻ đem bố thí

Hồi hướng về Phật đạo

Nguyện được chứng thừa ấy

Bậc nhất của ba cõi

Các Phật hằng khen ngợi.

Hoặc có vị Bồ-Tát

Xe tứ mã xe báu

Bao lơn che tàn đẹp

Trau tria dùng bố thí.

Lại thấy có Bồ-Tát

Bố thí cả vợ con

Thân thịt cùng tay chân

Để cầu vô thượng đạo.

Lại thấy có Bồ-Tát

Đầu, mắt và thân thể

Đều ưa vui thí cho

Để cầu trí tuệ Phật

Ngài Văn-Thù Sư Lợi!

Ta thấy các Quốc-vương

Qua đến chỗ của Phật

Thưa hỏi đạo vô thượng

Bèn bỏ nước vui vẻ

Cung điện cả thần thiếp

Cạo sạch râu lẫn tóc

Mà mặc y pháp phục.

Hoặc lại thấy Bồ-Tát

Mà hiện làm Tỳ-kheo

Một mình ở vắng vẻ

Ưa vui tụng kinh điển

Cũng thấy có Bồ-Tát

Dõng mãnh và tinh tấn

Vào ở nơi thâm sơn

Suy xét mối Phật đạo

Và thấy bậc ly dục

Thường ở chỗ không nhàn

Sâu tu các thiền định

Được năm món thần thông

Và thấy vị Bồ-Tát

Chắp tay trụ thiền định

Dùng ngàn muôn bài kệ

Khen ngợi các Pháp-vương

Lại thấy có Bồ-Tát

Trí sâu chí bền chắc

Hay hỏi các đức Phật

Nghe rồi đều thọ trì.

Lại thấy hàng Phật tử

Định huệ trọn đầy đủ

Dùng vô lượng tỉ dụ

Vì chúng mà giảng pháp

Vui ưa nói các pháp

Dạy bảo các Bồ-Tát

Phá dẹp chúng binh ma

Mà đánh rền trống pháp

Cùng thấy vị Bồ-Tát

Vắng bặt yên lặng ngồi

Trời, rồng đều cung-kính

Chẳng lấy đó làm mừng,

Và thấy có Bồ-Tát

Ở rừng phóng hào quang

Cứu khổ chốn địa ngục

Khiến đều vào Phật đạo.

Lại thấy hàng Phật tử

Chưa từng có ngủ nghỉ

Kinh hành ở trong rừng

Siêng năng cầu Phật đạo

Cũng thấy đủ giới đức

Uy nghi không thiếu sót

Lòng sạch như bảo châu

Để cầu chứng Phật đạo.

Và thấy hàng Phật tử

Trụ vào sức nhẫn nhục

Bị kẻ tăng-thượng-mạn

Mắng rủa cùng đánh đập

Thảy đều hay nhẫn được

Để cầu chứng Phật đạo

Lại thấy có Bồ-Tát

Xa rời sự chơi cười

Và quyến thuộc ngu si

Ưa gần gũi người trí

Chuyên tâm trừ loạn động

Nhiếp niệm ở núi rừng

Trải ức nghìn muôn năm

Để cầu được Phật đạo.

Lại thấy vị Bồ-Tát

Đồ ăn uống ngọt ngon

Cùng trăm món thuốc thang

Đem cúng Phật và Tăng,

Áo tốt đồ thượng phục

Giá đáng đến nghìn muôn

Hoặc là vô giá y

Dùng nghìn muôn ức thứ

Nhà báu bằng Chiên đàn

Các giường nằm tốt đẹp

Để cúng Phật cùng Tăng

Rừng vườn rất thanh tịnh

Bông trái đều sum sê

Suối chảy cùng ao tắm

Cúng cho Phật và Tăng,

Cúng thí như thế đó

Các đồ cúng tốt đẹp

Vui vẻ không hề nhàm

Để cầu đạo vô thượng.

Lại có vị Bồ-Tát

Giảng nói pháp tịch diệt

Dùng các lời dạy dỗ

Dạy vô số chúng sanh

Hoặc thấy vị Bồ-Tát

Quán sát các pháp tịnh

Đều không có hai tướng

Cũng như khoảng hư không

Lại thấy hàng Phật tử

Tâm không chỗ mê đắm

Dùng món diệu huệ này

Mà cầu đạo vô thượng.

Ngài Văn-Thù Sư-Lợi!

Lại có vị Bồ-Tát

Sau khi Phật diệt độ

Cúng dường Xá-Lợi-Phật.

Lại thấy hàng Phật tử

Xây dựng các tháp miếu

Nhiều vô số hằng sa

Nghiêm sức khắp cõi nước.

Bảo tháp rất cao đẹp

Đều năm nghìn do tuần.

Bề ngang rộng xứng nhau

Đều hai nghìn do tuần.

Trong mỗi mỗi tháp miếu

Đều có ngàn tràng phan

Màn châu xen thả xuống

Tiếng linh báu hòa reo

Các vị trời, rồng, thần,

Người cùng với phi nhơn

Hương, hoa, cùng kỹ nhạc

Thường đem đến cúng dường

Ngài Văn-Thù Sư-Lợi!

Các hàng Phật tử kia

Vì cúng dường xá-lợi

Nên trang sức tháp miếu,

Cõi quốc giới tự nhiên

Thù đặc rất tốt đẹp

Như cây Thiên-thụ-vương

Hoa kia đang xòe nở

Phật phóng một luồng sáng

Ta cùng cả chúng hội

Thấy nơi cõi nước này

Các thứ rất tốt đẹp

Thần lực của chư Phật

Trí huệ đều hi hữu

Phóng một luồng tịnh-quang

Soi khắp vô lượng cõi

Chúng ta thấy việc này

Được điều chưa từng có.

Xin Phật tử Văn-Thù

Giải quyết lòng chúng nghi

Bốn chúng đều mong ngóng

Nhìn ngài và nhìn ta

Đức Thế-Tôn cớ chi

Phóng ánh quang minh này?

Phật tử phải thời đáp

Quyết nghi cho chúng mừng

Có những lợi ích gì

Đức Phật phóng quang này?

Khi Phật ngồi đạo tràng

Chứng được pháp thâm diệu

Vì muốn nói Pháp đó

Hay là sẽ thọ ký?

Hiện bày các cõi Phật

Các báu sạch trang nghiêm

Cùng thấy các đức Phật

Đây không phải cớ nhỏ

Ngài Văn-Thù nên biết

Bốn chúng và Long, Thần

Nhìn xem xét ngài đó

Mong sẽ nói những gì?

Lúc bấy giờ, ngài Văn-Thù Sư-Lợi nói với ngài Di-Lặc Đại Bồ-Tát cùng các vị Đại-sĩ: “Các Thiện-nam-tử! Như chỗ tôi xét nghĩ thì nay đức Phật Thế-Tôn muốn nói pháp lớn, mưa pháp vũ lớn, thổi pháp loa lớn, đánh pháp cổ lớn và diễn pháp nghĩa lớn.

Các thiện-nam-tử! Ta từng ở nơi các đức Phật đời quá khứ thấy điềm lành này, Phật kia phóng hào quang đó rồi liền nói pháp lớn. Cho nên chắc biết rằng hôm nay đức Phật hiện hào quang cũng lại như vậy. Phật vì muốn cho chúng sanh đều được nghe biết pháp mầu mà tất cả trong đời khó tin theo, cho nên hiện điềm lành này.

Các thiện-nam-tử! Như vô lượng vô biên a-tăng-kỳ (21) kiếp về trước. Bấy giờ có đức Phật hiệu Nhật-Nguyệt Đăng-Minh Như-Lai, Ứng-cúng, Chính-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự Trượng-phu, Thiên-Nhâân-Sư, Phật Thế-Tôn, diễn nói chánh pháp. Ban đầu, giữa, rốt sau ba chặng đều lành, nghĩa lý rất sâu xa, lời lẽ khéo mầu, thuần một không tạp, đầy đủ cả tướng phạm hạnh thanh bạch.

Phật, vì người cầu đạo Thanh-văn, nói pháp Tứ-đế (22) thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, cứu cánh Niết-bàn. Vì hạng cầu quả Duyên-giác, nói pháp Mười-hai-nhân-duyên (23) , vì hàng Bồ-Tát nói sáu pháp Ba-la-mật (24) làm cho chứng được quả vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác thành bậc nhứt- thiết chủng-trí. (25)

Kế lại có đức Phật cũng hiệu Nhật-Nguyệt Đăng-Minh, lại có đức Phật cũng hiệu Nhật-Nguyệt Đăng-Minh. Như thế đến hai muôn đức Phật đều đồng một tên, hiệu Nhật-Nguyệt Đăng-Minh, lại cùng đồng cùng một họ, họ Phả-La-Đọa.

Di-Lặc nên biết! Đức Phật trước, đức Phật sau đều đồng một tên, hiệu Nhật-Nguyệt Đăng-Minh, đầy đủ mười hiệu, những pháp được nói ra, đầu, giữa, sau đều lành.

Đức Phật rốt sau cả, lúc chưa xuất-gia có tám vị vương- tử: Người thứ nhất tên Hữu-Ý, thứ hai tên Thiện-Ý, thứ ba tên Vô-Lượng-Ý, thứ tư tên Bửu-Ý, thứ năm tên Tăng-Ý, thứ sáu tên Trừ-Nghi-Ý, thứ bảy Hưởng-Ý, thứ tám tên Pháp-Ý.

Tám vị vương- tử đó có uy đức tự tại đều lãnh trị bốn châu thiên hạ (26) . Nghe vua cha xuất gia chứng đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác đều bỏ ngôi vua cũng xuất-gia theo, phát tâm Đại thừa, thường tu hạnh thanh tịnh, đều làm bậc pháp sư, thuở trước đã từng ở chỗ nghìn muôn đức Phật vun trồng các cội lành.

Đức Phật Nhật-Nguyệt Đăng-Minh lúc đó nói kinh Đại thừa tên “Vô-Lượng Nghĩa-Xứ” là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm. Nói kinh đó rồi, Phật liền ở trong đại chúng ngồi xếp bằng nhập vào cảnh chánh định “Vô-Lượng Nghĩa-Xứ”, thân và tâm chẳng động.

Khi ấy trời mưa hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha Mạn-đà-la, hoa Mạn-thù-sa cùng hoa Ma-ha Mạn-thù-sa để rải trên đức Phật và hàng đại-chúng. Khắp cõi nước Phật sáu điệu vang động. Lúc đó trong hội, hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự nam, cận-sự nữ, trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-dà, nhơn, phi-nhơn cùng các vị tiểu vương, các vị Chuyển-luân thánh-vương v. v. . . các đại-chúng đó được điều chưa từng có, mừng rỡ chắp tay một lòng nhìn Phật.

Bấy giờ, đức Như-Lai từ tướng lông trắng chặn giữa chân mày phóng ra luồng ánh sáng soi khắp cùng cả một muôn tám nghìn cõi nước ở phương đông, như nay đương thấy ở cõi Phật đây.

Di-Lặc nên biết! Khi đó trong hội, có hai mươi ức Bồ-Tát ưa muốn nghe pháp, các vị Bồ-Tát ấy thấy ánh sáng chiếu khắp các cõi Phật được điều chưa từng có, đều muốn biết vì duyên cớ gì mà phóng ánh-sáng này.

Khi ấy, có vị Bồ-Tát hiệu Diệu-Quang có tám trăm người đệ-tử.

Bấy giờ, đức Phật Nhật-Nguyệt Đăng-Minh từ trong chánh-định mà dậy, vì Diệu-Quang Bồ-Tát nói kinh Đại-thừa tên “Diệu-Pháp Liên-Hoa” là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm, trải qua sáu mươi tiểu kiếp chẳng rời chỗ ngồi.

Lúc ấy trong hội, người nghe pháp cũng ngồi một chỗ đến sáu mươi tiểu kiếp thân tâm đều không lay động, nghe đức Phật nói pháp cho là như trong khoảng bữa ăn. Bấy giờ trong chúng không có một người nào hoặc là thân hoặc là tâm mà sanh lười mỏi.

Đức Phật Nhật-Nguyệt Đăng-Minh trong sáu mươi tiểu kiếp nói kinh đó rồi, liền ở trong chúng Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn, và Trời, Người, A-tu-la mà tuyên rằng: “Hôm nay vào nửa đêm, Như-Lai sẽ nhập Vô-dư Niết-bàn”.

Khi đó có vị Bồ-Tát, tên Đức-Tạng đức Phật Nhật-Nguyệt Đăng-Minh liền thọ-ký (27) cho, bảo các Tỳ-kheo rằng: “Ông Đức-Tạng Bồ-Tát này kế đây sẽ thành Phật hiệu là Tịnh-Thân Như-Lai Ứng-cúng, chánh-đẳng chánh-giác”.

Đức Phật thọ ký xong, vào nửa đêm bèn nhập Vô-dư Niết-bàn.

Sau khi đức Phật diệt-độ, Diệu-Quang Bồ-Tát trì kinh “Diệu-Pháp Liên-Hoa” trải tám mươi tiểu kiếp vì người mà diễn nói.

Tám người con của Phật Nhật-Nguyệt Đăng-Minh đều học với ngài Diệu-Quang, ngài Diệu-Quang dạy bảo cho đều vững bền ở nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Các vị Vương-tử đó cúng dường vô lượng trăm nghìn muôn ức đức Phật đều thành Phật-đạo. Vị thành Phật rốt sau hết, hiệu là Nhiên-Đăng.

Trong hàng tám trăm người đệ-tử có một người tên: Cầu-Danh, người này tham ưa danh lợi, dầu cũng đọc tụng các kinh mà chẳng thuộc rành, phần nhiều quên mất, nên gọi là Cầu-Danh. Người này cũng do có trồng các nhân duyên căn lành nên được gặp vô lượng trăm nghìn muôn ức đức Phật mà cúng dường cung kính tôn trọng khen ngợi.

Di-Lặc nên biết! Lúc đó Diệu-Quang Bồ-Tát đâu phải người nào lạ, chính là ta đấy. Còn Cầu-Danh Bồ-Tát là ngài đấy.

Nay thấy điềm lành này, cùng với xưa không khác, cho nên ta xét nghĩ hôm nay đức Phật Như-Lai sẽ nói kinh Đại-thừa tên: “Diệu-Pháp Liên-Hoa”là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm.

Bấy giờ, ngài Văn-Thù Sư-Lợi Bồ-Tát ở trong đại-chúng, muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Ta nhớ thuở quá khứ

Vô lượng vô số kiếp

Có Phật Nhân Trung-Tôn

Hiệu Nhật-Nguyệt Đăng-Minh

Đức Thế-Tôn nói pháp

Độ vô lượng chúng sanh

Vô số ức Bồ-Tát

Khiến vào trí huệ Phật.

Khi Phật chưa xuất gia

Có sanh tám vương-tử

Thấy Đại-Thánh xuất gia

Cũng theo tu phạm-hạnh

Phật nói kinh Đại-thừa

Tên là “Vô-Lượng-Nghĩa”

Ở trong hàng đại chúng

Mà vì rộng tỏ bày.

Phật nói kinh ấy rồi

Liền ở trong pháp tòa

Xếp bằng nhập chánh định

Tên “Vô-Lượng-Nghĩa-Xứ”

Trời rưới hoa Mạn-đà

Trống trời tự nhiên vang

Các trời, rồng, quỉ, thần

Cúng dường đấng Nhân-Tôn,

Tất cả các cõi Phật

Tức thời vang động lớn,

Phật phóng sáng giữa mày

Hiện các việc hi hữu

Ánh sáng chiếu phương Đông

Muôn tám nghìn cõi Phật

Bày sanh tử nghiệp báo

Của tất cả chúng sanh

Lại thấy các cõi Phật

Dùng các báu trang nghiêm

Màu lưu ly pha lê

Đây bởi Phật quang soi.

Lại thấy những trời, người

Rồng, thần, chúng Dạ-xoa

Càn-thát, Khẩn-na-la

Đều cúng dường Phật mình

Lại thấy các Như-Lai

Tự nhiên thành Phật đạo,

Màu thân như núi vàng

Đoan nghiêm rất đẹp mầu

Như trong lưu ly sạch

Hiện ra tượng chơn kim

Thế-Tôn trong đại chúng

Dạy nói nghĩa thâm diệu.

Mỗi mỗi các cõi Phật

Chúng Thanh-văn vô số,

Nhân Phật-quang soi sáng

Đều thấy đại-chúng kia.

Hoặc có các Tỳ-kheo

Ở tại trong núi rừng

Tinh tấn giữ tịnh giới

Dường như gìn châu sáng

Lại thấy các Bồ-Tát

Bố thí nhẫn nhục thảy

Số đông như hằng sa (28)

Đây bởi sáng Phật soi.

Lại thấy hàng Bồ-Tát

Sâu vào các thiền định

Thân tâm lặng chẳng động

Để cầu đạo vô thượng.

Lại thấy các Bồ-Tát

Rõ tướng pháp tịch diệt

Đều ở tại nước mình

Nói pháp cầu Phật đạo.

Bấy giờ bốn bộ chúng

Thấy Phật Nhật-Nguyệt-Đăng

Hiện sức thần thông lớn

Tâm kia đều vui mừng

Mỗi người tự hỏi nhau

Việc này nhân-duyên gì?

Đấng của trời người thờ

Vừa từ chánh-định dậy

Khen Diệu-Quang Bồ-Tát

Ông là mắt của đời

Mọi người đều tin về

Hay vâng giữ tạng pháp

Như pháp của ta nói

Chỉ ông chứng biết được

Đức Phật đã ngợi khen

Cho Diệu-Quang vui mừng

Liền nói kinh Pháp-Hoa

Trải sáu mươi tiểu kiếp

Chẳng rời chỗ ngồi ấy

Ngài Diệu-Quang Pháp-sư

Trọn đều hay thọ trì

Pháp thượng diệu của Phật.

Phật nói kinh Pháp-Hoa

Cho chúng vui mừng rồi

Liền chính trong ngày đó

Bảo hàng chúng trời, người

Các pháp “nghĩa thật tướng”

Đã vì các ông nói

Nay ta giữa đêm này

Sẽ vào cõi Niết-bàn

Phải một lòng tinh tấn

Rời các sự buông lung

Các Phật rất khó gặp

Ức kiếp được một lần

Các con của Phật thảy

Nghe Phật sắp nhập diệt

Thảy đều lòng buồn khổ

Sao Phật gấp Niết-bàn?

Đấng Thánh-chúa-Pháp-vương

An ủi vô lượng chúng:

Nếu lúc ta diệt độ

Các ông chớ lo sợ

Đức-Tạng Bồ-Tát đây

Tâm đã được thông thấu

Nơi vô lậu thiệt tướng

Kế đây sẽ thành Phật

Tên hiệu là Tịnh-Thân

Cũng độ vô lượng chúng.

Đêm đó Phật diệt độ

Như củi hết, lửa tắt

Chia phân các xá-lợi

Mà xây vô lượng tháp

Tỳ- kheo, Tỳ-kheo-ni

Số đông như hằng sa

Lại càng thêm tinh tấn

Để cầu đạo vô thượng

Diệu-Quang pháp-sư ấy

Vâng giữ Phật pháp tạng

Trong tám mươi tiểu kiếp.

Rộng nói kinh Pháp-Hoa.

Tám vị vương-tử đó

Được Diệu-Quang dạy bảo

Vững bền đạo vô-thượng

Sẽ thấy vô số Phật

Cúng dường các Phật xong

Thuận theo tu đại đạo

Nối nhau đặng thành Phật

Chuyển thứ thọ ký nhau,

Đấng Phật rốt sau cả

Hiệu là: Phật Nhiên-Đăng

Đạo-Sư (29) của thiên tiên

Độ thoát vô lượng chúng.

Diệu-Quang Pháp-sư đó

Có một người đệ tử

Tâm thường cưu biếng trễ

Tham ưa nơi danh lợi

Cầu danh lợi không nhàm

Thường đến nhà sang giàu

Rời bỏ việc tụng học

Bỏ quên không thông thuộc

Vì bởi nhân duyên ấy

Nên gọi là Cầu-Danh

Cũng tu các nghiệp lành

Được thấy vô số Phật

Thuận tu theo đại đạo

Đủ sáu ba-la-mật

Nay gặp đấng Thích-Ca

Sau đây sẽ thành Phật

Hiệu rằng: “Phật Di-Lặc

Rộng độ hàng chúng sanh

Số đông đến vô lượng.

Sau Phật kia diệt độ

Lười biếng đó là ngài

Còn Diệu-Quang Pháp-sư

Nay thời chính là ta.

Ta thấy Phật Đăng-Minh

Điềm sáng trước như thế

Cho nên biết rằng nay

Phật muốn nói “Pháp-Hoa”

Tướng nay như điềm xưa.

Là phương tiện của Phật

Nay Phật phóng ánh sáng

Giúp bày nghĩa thiệt tướng

Các người nay nên biết

Chắp tay một lòng chờ

Phật sẽ rưới nước pháp

Đầy đủ người cầu đạo

Các người cầu ba thừa (30)

Nếu có chỗ nghi hối

Phật sẽ dứt trừ cho

Khiến hết không còn thừa.

***

2. Phẩm Phương Tiện


Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn từ chánh định an lành mà dậy, bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Trí-huệ của các đức Phật rất sâu vô lượng, môn trí huệ đó khó hiểu khó vào, tất cả hàng Thanh-văn cùng Tích-chi-Phật đều không biết được. Vì sao?

Phật đã từng gần gũi trăm nghìn muôn ức, vô số các đức Phật, trọn tu vô lượng đạo pháp của các đức Phật, dõng mãnh tinh tấn, danh tốt đồn khắp, trọn nên pháp rất sâu chưa từng có, theo thời nghi mà nói pháp ý thú khó hiểu.

Xá-Lợi-Phất! Từ ta thành Phật đến nay, các món nhân duyên, các món thí dụ, rộng nói ngôn giáo, dùng vô số phương tiện dìu dắt chúng sanh, làm cho xa lìa lòng chấp. Vì sao? Đức Như-Lai đã đầy đủ phương tiện, tri kiến và ba-la-mật.

Xá-Lợi-Phất! Tri kiến của Như-Lai rộng lớn sâu xa, đức vô lượng vô-ngại-lực, vô-sở-úy, thiền-định, giải-thoát tam-muội, đều sâu vào không ngằn mé, trọn nên tất cả pháp chưa từng có.

Xá-Lợi-Phất! Như-Lai hay các món phân biệt, khéo nói các pháp lời lẽ im dịu vui đẹp lòng chúng.

Xá-Lợi-Phất! Tóm yếu mà nói đó, vô lượng vô biên pháp vị tằng hữu, đức Phật thảy đều trọn nên.

Thôi Xá-Lợi-Phất! Chẳng cần nói nữa. Vì sao? Vì pháp khó hiểu ít có thứ nhất mà Phật trọn nên đó, chỉ có Phật cùng Phật mới có thể thấu tột tướng chân thật của các pháp, nghĩa là các pháp: tướng như vậy, tánh như vậy, thể như vậy, lực như vậy, tác như vậy, nhân như vậy, duyên như vậy, quả như vậy, báo như vậy, trước sau rốt ráo như vậy.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói bài kệ rằng:

Đấng Thế-Hùng khó lường

Các trời cùng người đời

Tất cả loài chúng sanh

Không ai hiểu được Phật

Trí-lực, vô-sở-úy

Giải thoát các tam-muội

Các pháp khác của Phật

Không ai so lường được

Vốn từ vô số Phật

Đầy đủ tu các đạo

Pháp nhiệm mầu rất sâu

Khó thấy khó rõ được

Trong vô lượng ức kiếp

Tu các đạo đó rồi

Đạo tràng được chứng quả

Ta đều đã thấy biết

Quả báo lớn như vậy

Các món tính tướng nghĩa

Ta cùng mười phương Phật

Mới biết được việc đó

Pháp đó không chỉ được

Vắng bặt tướng nói năng

Các loài chúng sinh khác

Không có ai hiểu được

Trừ các chúng Bồ-Tát

Người sức tin bền chặt

Các hàng đệ tử Phật

Từng cúng dường các Phật

Tất cả lậu đã hết

Trụ thân rốt sau này

Các hạng người vậy thảy

Sức họ không kham được,

Giả sử đầy thế gian

Đều như Xá-Lợi-Phất

Cùng suy chung so lường

Chẳng lường được Phật trí

Chính sử khắp mười phương

Đều như Xá-Lợi-Phất

Và các đệ-tử khác

Cũng đầy mười phương cõi

Cùng suy chung so lường

Cũng lại chẳng biết được.

Bậc Duyên-giác trí lành

Vô lậu thân rốt sau

Cũng đầy mười phương cõi

Số đông như rừng tre,

Hạng này chung một lòng

Trong vô lượng ức kiếp

Muốn xét Phật thật trí

Chẳng biết được chút phần.

Bồ-Tát mới phát tâm

Cúng dường vô số Phật

Rõ thấu các nghĩa thú

Lại hay khéo nói pháp

Như lúa, mè, tre, lau

Đông đầy mười phương cõi

Một lòng dùng trí mầu

Trải số kiếp hằng sa

Thảy đều chung suy lường

Chẳng biết được trí Phật

Hàng bất-thối Bồ-Tát

Số đông như hằng sa

Một lòng chung suy cầu

Cũng lại chẳng hiểu được.

Lại bảo Xá-Lợi-Phất

Pháp nhiệm mầu rất sâu

Vô lậu khó nghĩ bàn

Nay ta đã được đủ

Chỉ ta biết tướng đó

Mười phương Phật cũng vậy,

Xá-Lợi-Phất phải biết

Lời Phật nói không khác

Với Pháp của Phật nói

Nên sinh sức tin chắc

Pháp của Phật lâu sau

Cần phải nói chân thật

Bảo các chúng Thanh-văn

Cùng người cầu Duyên-giác

Ta khiến cho thoát khổ

Đến chứng được Niết-bàn

Phật dùng sức phương tiện

Dạy cho ba thừa giáo

Chúng sanh nơi nơi chấp

Dắt đó khiến ra khỏi.

Khi đó trong đại chúng có hàng Thanh-văn lậu tận A-la-hán, ngài A-Nhã Kiều-Trần-Như v. v. . . một nghìn hai trăm người và các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự-nam cùng cận-sự-nữ, hạng người phát tâm Thanh-văn, Duyên-giác đều nghĩ rằng: “Hôm nay đức Phật cớ chi lại ân cần ngợi khen phương tiện mà nói thế này: “Pháp của Phật chứng rất sâu khó hiểu, tất cả hàng Thanh-văn cùng Duyên-giác không thể đến được. “

Đức Phật nói một nghĩa giải thoát, chúng ta cũng chứng được pháp đó đến nơi Niết-bàn, mà nay chẳng rõ nghĩa đó về đâu?

Lúc ấy, ngài Xá-Lợi-Phất biết lòng nghi của bốn chúng, chính mình cũng chưa rõ, liền bạch Phật rằng: ?Thưa Thế-Tôn! Nhân gì duyên gì mà Phật ân cần khen ngợi pháp phương-tiện thứ nhất nhiệm mầu rất sâu khó hiểu của các đức Phật? Con từ trước đến nay chưa từng nghe Phật nói điều đó, hôm nay bốn chúng thảy đều có lòng nghi. Cúi xin đức Thế-Tôn bày nói việc đó. Cớ gì mà đức Thế-Tôn ân cần khen ngợi pháp nhiệm mầu rất sâu khó hiểu? Khi đó ngài Xá-Lợi-Phất muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Đấng Huệ-Nhật Đại-thánh

Lâu mới nói pháp này,

Tự nói pháp mình chứng

Lực, vô-úy, tam-muội,

Thiền-định, giải-thoát thảy

Đều chẳng nghĩ bàn được.

Pháp chứng nơi đạo tràng

Không ai hỏi đến được,

Ý con khó lường được

Cũng không ai hay hỏi.

Không hỏi mà tự nói

Khen ngợi đạo mình làm

Các đức Phật chứng được

Trí huệ rất nhiệm mầu.

Hàng vô-lậu La-hán

Cùng người cầu Niết-bàn

Nay đều sa lưới nghi

Phật cớ chi nói thế?

Hạng người cầu Duyên-giác.

Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni,

Các trời, rồng, quỉ, thần

Và Càn-thát-bà thảy

Ngó nhau mang lòng nghi

Nhìn trông đấng Túc-Tôn,

Việc đó là thế nào

Xin Phật vị dạy cho?

Trong các chúng Thanh-văn

Phật nói con hạng nhất

Nay con nơi trí mình

Nghi lầm không rõ được

Vì là pháp rốt ráo

Vì là đạo Phật làm

Con từ miệng Phật sanh

Chắp tay nhìn trông chờ

Xin ban tiếng nhiệm mầu

Liền vì nói như thực

Các trời, rồng, thần thảy

Số đông như hằng sa

Bồ-Tát cầu thành Phật

Số nhiều có tám muôn

Lại những muôn ức nước

Vua Chuyển-Luân-vương đến

Đều lòng kính chắp tay

Muốn nghe đạo đầy đủ.

Khi đó đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: Thôi thôi! Chẳng nên nói nữa, nếu nói việc đó tất cả trong đời các trời và người đều sẽ kinh sợ nghi-ngờ. “

Ngài Xá-Lợi-Phất lại bạch Phật rằng: “Thưa Thế-Tôn! Cúi xin nói đó, cúi xin nói đó. Vì sao? Trong hội đây có vô số trăm nghìn muôn ức a-tăng-kỳ chúng-sinh đã từng gặp các đức Phật, các căn mạnh lẹ, trí huệ sáng suốt, được nghe Phật dạy chắc có thể kính tin”.

Lúc ấy, ngài Xá-Lợi-Phất muốn tuyên lại nghĩa này mà nói kệ rằng:

Đấng Pháp-Vương vô thượng

Xin nói chuyện đừng lo

Vô lượng chúng hội đây

Có người hay kính tin.

Đức Phật lại ngăn Xá-Lợi-Phất: “Nếu nói việc đó thì tất cả trong đời, trời, người, A-tu-la đều sẽ nghi sợ, Tỳ-kheo tăng-thượng-mạn sẽ phải sa vào hầm lớn. “

Khi đó đức Thế-Tôn lại nói kệ rằng:

Thôi thôi! Chẳng nên nói

Pháp ta diệu khó nghĩ

Những kẻ tăng-thượng-mạn

Nghe ắt không kính tin.

Lúc ấy ngài Xá-Lợi-Phất bạch Phật rằng: “Thưa Thế-Tôn ! Cúi xin Phật nói , cúi xin Phật nói. Nay trong hội này hạng người sánh bằng con có trăm nghìn muôn ức. Đời đời đã từng theo Phật học hỏi, những người như thế chắc hay kính tin lâu dài an ổn nhiều điều lợi ích.

Khi đó ngài Xá-Lợi-Phất, muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Đấng vô thượng Lưỡng-túc

Xin nói pháp đệ nhất

Con là trưởng tử Phật

Xin thương phân biệt nói.

Vô lượng chúng hội đây

Hay kính tin pháp này

Đời đời Phật đã từng

Giáo hóa chúng như thế

Đều một lòng chắp tay

Muốn muốn nghe lãnh lời Phật.

Chúng con nghìn hai trăm

Cùng hạng cầu Phật nọ

Nguyện Phật vì chúng này

Cúi xin phân biệt nói

Chúng đây nghe pháp ấy

Thời sanh lòng vui mừng.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Ông đã ân cần ba phen thưa thỉnh đâu được chẳng nói. Ông nay lóng nghe khéo suy nghĩ nhớ đó, ta sẽ vì ông phân biệt giải-nói. “

Khi đức Phật nói lời đó, trong hội có các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận-sự-nam, cận-sự-nữ, cả thảy năm nghìn người, liền từ chỗ ngồi đứng dậy lễ Phật mà lui về. Vì sao? Vì bọn người này gốc tội sâu nặng cùng tăng-thượng-mạng, chưa được mà nói đã được, chưa chứng mà đã cho chứng, có lỗi dường ấy, cho nên không ở lại. Đức Thế-Tôn yên lặng không ngăn cản.

Bấy giờ, Đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Trong chúng ta đây không còn cành lá, rặt có hạt chắc. Xá-Lợi-Phất! Những gã tăng-thượng-mạn như vậy lui về cũng là tốt. Ông nay nên khéo nghe, ta sẽ vì ông mà nói. “

Ngài Xá-Lợi-Phất bạch rằng: “Vâng thưa Thế-Tôn con nguyện ưa muốn nghe”.

Đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Pháp mầu như thế, các đức Phật Như-Lai đến khi đúng thời mới nói, đó như hoa linh- thoại đến thời tiết mới hiện một lần. Xá-Lợi-Phất! Các ông nên tin lời của Phật nói không hề hư vọng.

Xá-Lợi-Phất! Các đức Phật theo thời nghi nói pháp y -thú khó hiểu. Vì sao? Ta dùng vô số phương tiện các món nhân duyên, lời lẽ thí dụ diễn nói các pháp.

Pháp đó không phải là suy lường phân biệt mà có thể hiểu, chỉ có các đức Phật mới biết được đó. Vì sao? Các đức Phật Thế-Tôn, chỉ do một sự nhân duyên lớn mà hiện ra nơi đời.

Xá-Lợi-Phất! Sao nói rằng các đức Phật Thế-Tôn chỉ do một sự nhân duyên lớn mà hiện ra đời? Các đức Phật Thế-Tôn vì muốn cho chúng sanh khai tri kiến Phật để được thanh tịnh mà hiện ra nơi đời; vì muốn chỉ tri kiến Phật cho chúng-sanh mà hiện ra nơi đời; vì muốn cho chúng sanh tỏ ngộ tri kiến Phật mà hiện ra nơi đời; vì muốn cho chúng sanh chứng vào đạo tri kiến Phật mà hiện ra nơi đời.

Xá-Lợi-Phất! Đó là các đức Phật do vì một sự nhân duyên lớn mà hiện ra nơi đời”.

Đức Phật bảo Xá-Lợi-Phất: “Các đức Phật Như-Lai chỉ giáo hóa Bồ-Tát, những điều làm ra thường vì một việc: chỉ đem tri kiến Phật chỉ cho chúng sanh tỏ ngộ thôi”

Xá-Lợi-Phất! Đức Như-Lai chỉ dùng một Phật thừa mà vì chúng sanh nói pháp không có các thừa hoặc hai hoặc ba khác.

Xá-Lợi-Phất! Pháp của tất cả các đức Phật ở mười phương cũng như thế.

Xá-Lợi-Phất! Thuở quá khứ các đức Phật dùng vô lượng vô số phương tiện các món nhân duyên lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp. Vì pháp đó đều là một Phật thừa, nên các chúng sanh đó theo chư Phật nghe pháp rốt ráo đều được chứng “nhứt-thiết chủng-trí. “

Xá-Lợi-Phất! Thuở vị lai, các đức Phật sẽ ra đời cũng dùng vô lượng vô số phương tiện các món nhân duyên lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp, vì pháp ấy đều là một Phật thừa nên các chúng sanh đó theo Phật nghe pháp rốt ráo đều được chứng “nhứt-thiết chủng-trí”.

Xá-Lợi-Phất! Hiện tại nay, trong vô lượng trăm nghìn muôn ức cõi Phật ở mười phương, các đức Phật Thế-Tôn nhiều điều lợi ích an vui cho chúng sanh. Các đức Phật đó cũng dùng vô lượng vô số phương tiện các món nhân-duyên lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp, vì pháp đó đều là một Phật thừa, các chúng sanh ấy theo Phật nghe pháp rốt ráo đều được chứng “nhứt-thiết chủng-trí”.

Xá-Lợi-Phất ! Các đức Phật đó chỉ giáo hóa Bồ-Tát, vì muốn đem tri kiến Phật mà chỉ cho chúng sanh, vì muốn đem tri kiến Phật cho chúng sanh tỏ ngộ, vì muốn làm cho chúng sanh chứng vào tri kiến Phật vậy.

Xá-Lợi-Phất ! Nay ta cũng lại như thế, rõ biết các chúng sanh có những điều ưa muốn, thân tâm mê chấp, ta tùy theo bản tánh kia dùng các món nhân duyên lời lẽ thí dụ cùng sức phương tiện mà vì đó nói pháp.

Xá-Lợi-Phất ! Như thế đều vì để chứng được một Phật thừa “nhứt-thiết chủng-trí. “

(không thấy đoạn số 19 trong kinh)

Xá-Lợi-Phất! Trong cõi nước ở mười phương còn không có hai thừa hà huống có ba!

Xá-Lợi-Phất! Các đức Phật hiện ra trong đời ác năm trược, nghĩa là: Kiếp trược, phiền-não- trược, chúng-sinh-trược, kiến-trược, mệnh-trược. Như thế, Xá-Lợi-Phất, lúc kiếp loạn trược chúng sinh nhơ nặng, bỏn sẻn, tham lam, ghét ganh, trọn nên các căn chẳng lành, cho nên các đức Phật dùng sức phương tiện, nơi một Phật thừa, phân biệt nói thành ba.

Xá-Lợi-Phất! Nếu đệ tử ta tự cho mình là A-la-hán cùng Duyên-giác mà không nghe không biết việc của các đức Phật Như-Lai chỉ giáo hóa Bồ-Tát, người này chẳng phải là đệ tử Phật, chẳng phải A-la-hán, chẳng phải Duyên-giác.

Lại-nữa, Xá-Lợi-Phất! Các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni đó tự cho mình đã được A-la-hán, là thân rốt sau rốt ráo Niết-bàn, bèn chẳng lại chí quyết cầu đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Nên biết bọn đó là kẻ tăng-thượng-mạn. Vì sao? nếu có Tỳ-kheo thực chứng quả A-la-hán mà không tin pháp này, quyết không có lẽ ấy, trừ sau khi Phật diệt độ hiện tiền không Phật. Vì sao? Sau khi Phật diệt độ, những kinh như thế, người hay thọ trì đọc tụng hiểu nghĩa rất khó có được, nếu gặp đức Phật khác, ở trong pháp này bèn được hiểu rõ.

Xá-Lợi-Phất! Các ông nên một lòng tin hiểu thọ trì lời Phật dạy. Lời các đức Phật Như-Lai nói không hư vọng, không có thừa nào khác, chỉ có một Phật thừa thôi.

Khi ấy đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa này mà nói kệ rằng:

Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni

Mang lòng tăng-thượng-mạng

Cận-sự-nam ngã mạn

Cận-sự-nữ chẳng tin,

Hàng bốn chúng như thế

Số kia có năm nghìn

Chẳng tự thấy lỗi mình

Nơi giới có thiếu sót

Tiếc giữ tội quấy mình

Trí nhỏ đó đã ra,

Bọn cám tấm trong chúng

Oai đức Phật phải đi,

Gã đó kém phước đức

Chẳng kham lãnh pháp này,

Chúng nay không cành lá

Chỉ có những hột chắc

Xá-Lợi-Phất khéo nghe!

Pháp của các Phật được

Vô lượng sức phương tiện

Mà vì chúng sanh nói.

Tâm của chúng sanh nghĩ

Các món đạo ra làm

Bao nhiêu những tánh dục

Nghiệp lành dữ đời trước

Phật biết hết thế rồi

Dùng các duyên thí dụ

Lời lẽ sức phương tiện

Khiến tất cả vui mừng.

Hoặc là nói Thế kinh

Cô khởi cùng Bổn-sự.

Bổn-sanh, Vị-tằng-hữu

Cũng nói những nhân duyên

Thí dụ và Trùng tụng

Luận nghị cộng chín kinh.

Căn độn ưa pháp nhỏ.

Tham chấp nơi sanh tử

Nơi vô lượng đức Phật

Chẳng tu đạo sâu mầu

Bị các khổ não loạn

Vì đó nói Niết-bàn.

Ta bày phương tiện đó

Khiến đều vào huệ Phật,

Chưa từng nói các ông

Sẽ được thành Phật đạo

Sở dĩ chưa từng nói

Vì giờ nói chưa đến,

Nay chính là đến giờ

Quyết định nói Đại-thừa.

Chín bộ pháp của ta

Thuận theo chúng sanh nói

Vào Đại-thừa làm gốc

Nên mới nói kinh này.

Có Phật tử tâm tịnh

Êm dịu cũng căn lợi,

Nơi vô lượng các Phật

Mà tu đạo sâu mầu,

Vì hàng Phật tử này

Nói kinh Đại-thừa đây.

Ta ghi cho người đó

Đời sau thành Phật đạo

Bởi thâm tâm niệm Phật

Tu trì tịnh giới vậy

Hạng này nghe thành Phật

Rất mừng đầy khắp mình,

Phật biết tâm của kia.

Nên vì nói Đại-thừa.

Thanh-văn hoặc Bồ-Tát,

Nghe ta nói pháp ra

Nhẫn đến một bài kệ

Đều thành Phật không nghi.

Trong cõi Phật mười phương

Chỉ có một thừa pháp

Không hai cũng không ba

Trừ Phật phương tiện nói

Chỉ dùng danh tự giả

Dẫn dắt các chúng sanh

Vì nói trí huệ Phật.

Các Phật ra nơi đời

Chỉ một việc này thực

Hai thứ chẳng phải chơn.

Trọn chẳng đem tiểu thừa

Mà tế độ chúng sanh,

Phật tự trụ Đại-thừa

Như pháp của mình được

Định, huệ, lực trang nghiêm

Dùng đây độ chúng sanh.

Tự chứng đạo vô thượng

Pháp bình-đẳng Đại-thừa

Nếu dùng tiểu thừa độ

Nhẫn đến nơi một người

Thời ta đọa sân tham

Việc ấy tất không được,

Nếu người tin về Phật

Như-Lai chẳng dối gạt

Cũng không lòng tham ghen

Dứt ác trong các pháp

Nên Phật ở mười phương

Mà riêng không chỗ sợ.

Ta dùng tướng trang nghiêm

Ánh sáng soi trong đời

Đấng vô lượng chúng trọng

Vì nói thực tướng ấn

Xá-Lợi-Phất! nên biết

Ta vốn lập thệ nguyện

Muốn cho tất cả chúng

Bằng như ta không khác,

Như ta xưa đã nguyện

Nay đã đầy đủ rồi

Độ tất cả chúng sanh

Đều khiến vào Phật đạo

Nếu ta gặp chúng sanh

Dùng Phật đạo dạy cả

Kẻ vô trí rối sai

Mê lầm không nhận lời.

Ta rõ chúng sanh đó

Chưa từng tu cội lành

Chấp chặt nơi ngũ dục

Vì si ái sinh khổ,

Bởi nhân duyên các dục.

Sanh vào ba đường dữ

Xoay lăn trong sáu nẻo

Chịu đủ những khổ độc

Thân mọn thọ bào thai

Đời đời tăng trưởng luôn

Người đức mỏng ít phước

Các sự khổ bức ngặt

Vào rừng rậm tà kiến

Hoặc chấp có, chấp không

Nương gá các chấp này

Đầy đủ sáu mươi hai

Chấp chặt pháp hư vọng

Bền nhận không bỏ được

Ngã mạn tự khoe cao

Dua nịnh lòng không thực

Trong nghìn muôn ức kiếp

Chẳng nghe danh tự Phật

Cũng chẳng nghe chánh pháp

Người như thế khó độ.

Cho nên Xá-Lợi-Phất!

Ta vì bày phương tiện

Nói các đạo dứt khổ

Chỉ cho đó Niết-bàn

Ta dầu nói Niết-bàn

Cũng chẳng phải thật diệt,

Các pháp từ bổn lai

Tướng thường tự vắng lặng

Phật tử hành đạo rồi

Đời sau được thành Phật

Ta có sức phương tiện

Mở bày khắp ba thừa.

Tất cả các Thế-Tôn

Đều nói đạo nhất thừa

Nay trong đại chúng này

Đều nên trừ nghi lầm

Lời Phật nói không khác

Chỉ một, không hai thừa.

Vô số kiếp đã qua

Vô lượng Phật diệt độ

Trăm nghìn muôn ức Phật

Số nhiều không lường được.

Các Thế-Tôn như thế

Các món duyên thí dụ

Vô số ức phương tiện

Diễn nói các pháp tướng,

Các đức Thế-Tôn đó

Đều nói pháp nhất thừa

Độ vô lượng chúng sanh

Khiến vào nơi Phật đạo

Lại các đại-Thánh-chúa

Biết tất cả thế gian

Trời người loài quần sanh

Thâm tâm chỗ ưa muốn

Bèn dùng phương tiện khác

Giúp bày nghĩa đệ nhất.

Nếu có loài chúng sanh

Gặp các Phật quá khứ

Hoặc nghe pháp bố thí

Hoặc trì giới nhẫn nhục

Tinh tấn, thiền, trí thảy

Các món tu phước huệ,

Những người như thế đó

Đều đã thành Phật đạo

Sau các Phật diệt độ

Nếu người lòng lành dịu

Các chúng sanh như thế

Đều đã thành Phật đạo

Các Phật diệt độ rồi

Người cúng dường xá-lợi

Dựng muôn ức thứ tháp

Vàng, bạc và pha-lê

Xa-cừ cùng mã-não

Ngọc mai khôi, lưu ly

Thanh tịnh rộng nghiêm sức,

Trau giồi nơi các tháp,

Hoặc có dựng miếu đá

Chiên-đàn và trầm-thủy

Gỗ mật cùng gỗ khác

Gạch ngói bùn đất thảy,

Hoặc ở trong đồng trống

Chứa đất thành miếu Phật

Nhẫn đến đồng tử giỡn

Nhóm cát thành tháp Phật,

Những hạng người như thế

Đều đã thành Phật đạo.

Nếu như người vì Phật

Xây dựng các hình-tượng

Chạm trổ thành các tướng

Đều đã thành Phật đạo.

Hoặc dùng bảy báu làm

Thau, đồng bạch, đồng đỏ

Chất nhôm cùng chì kẽm

Sắt, gỗ cùng với bùn

Hoặc dùng keo, sơn, vải

Nghiêm sức làm tượng Phật

Những người như thế đó

Đều đã thành Phật đạo

Vẽ vời làm tượng Phật

Trăm tướng phước trang nghiêm

Tự làm hoặc bảo người

Đều đã thành Phật đạo.

Nhẫn đến đồng tử giỡn

Hoặc cỏ cây và bút

Hoặc lấy móng tay mình

Mà vẽ làm tượng Phật

Những hạng người như thế

Lần lần chứa công-đức

Đầy đủ tâm đại bi

Đều đã thành Phật đạo

Chỉ dạy các Bồ-Tát

Độ thoát vô lượng chúng.

Nếu người nơi tháp miếu

Tượng báu và tượng vẽ

Dùng hoa, hương, phan, lọng

Lồng kính mà cúng dường

Hoặc khiến người trổi nhạc

Đánh trống, thổi sừng ốc

Tiêu địch, cầm, không-hầu

Tỳ-bà, chụp-chả đồng

Các tiếng hay như thế

Đem dùng cúng dường hết

Hoặc người lòng vui mừng

Ca ngâm khen đức Phật

Nhẫn đến một tiếng nhỏ

Đều đã thành Phật đạo

Nếu người lòng tán loạn

Nhẫn đến dùng một hoa

Cúng dường nơi tượng vẽ

Lần thấy các đức Phật

Hoặc có người lễ lạy

Hoặc lại chỉ chắp tay

Nhẫn đến giơ một tay

Hoặc lại hơi cúi đầu

Dùng đây cúng dường tượng

Lần thấy vô lượng Phật

Tự thành đạo vô thượng

Rộng độ chúng vô số

Vào Vô dư Niết-bàn

Như củi hết lửa tắt.

Nếu người tâm tán loạn

Bước vào trong tháp chùa

Chỉ niệm Nam-mô Phật

Đều đã thành Phật đạo

Nơi các Phật quá khứ

Tại thế, hoặc diệt độ,

Có người nghe pháp này

Đều đã thành Phật đạo

Các Thế-Tôn vị lai

Số nhiều không thể lường

Các đức Như-Lai đó

Cùng phương tiện nói pháp.

Tất cả các Như-Lai

Dùng vô lượng phương tiện

Độ thoát các chúng sanh

Vào trí vô lậu Phật,

Nếu có người nghe pháp

Không ai chẳng thành Phật.

Các Phật vốn thệ nguyện

Ta tu hành Phật đạo

Khắp muốn cho chúng sanh

Cũng đồng được đạo này.

Các Phật đời vị lai

Dầu nói trăm nghìn ức

Vô số các pháp môn

Kỳ thực vì nhất thừa.

Các Phật Lưỡng-Túc-tôn

Biết pháp thường không tánh

Giống Phật theo duyên sanh

Cho nên nói nhứt thừa.

Pháp đó trụ ngôi pháp

Tướng thế gian thường còn

Nơi đạo tràng biết rồi

Đức Phật phương tiện nói.

Hiện tại mười phương Phật

Của trời người cúng dường

Số nhiều như hằng sa

Hiện ra nơi thế gian

Vì an ổn chúng sanh

Cũng nói pháp như thế.

Biết vắng bặt thứ nhứt

Bởi dùng sức phương tiện

Dầu bày các món đạo

Kỳ thực vì Phật thừa

Biết các hạnh chúng sanh

Thâm tâm nó nghĩ nhớ

Nghiệp quen từ quá khứ

Tánh dục, sức tinh tấn

Và các căn lợi độn

Dùng các món nhân duyên

Thí dụ cùng lời lẽ

Tùy cơ phương tiện nói.

Ta nay cũng như vậy

Vì an ổn chúng sanh

Dùng các món pháp môn

Rao bày nơi Phật đạo

Ta dùng sức trí huệ

Rõ tính dục chúng sanh

Phương tiện nói các pháp

Đều khiến được vui mừng.

Xá-Lợi-Phất nên biết!

Ta dùng mắt Phật xem

Thấy sáu đường chúng sanh

Nghèo cùng không phước huệ

Vào đường hiểm sanh tử

Khổ nối luôn không dứt

Sâu tham nơi ngũ dục

Như trâu “mao” mến đuôi

Do tham ái tự che

Đui mù không thấy biết

Chẳng cầu Phật thế lớn

Cùng pháp dứt sự khổ

Sâu vào các tà kiến

Lấy khổ muốn bỏ khổ

Phật vì chúng sanh này

Mà sanh lòng đại bi

Xưa, tu ngồi đạo tràng

Xem cây cùng kinh hành

Suy nghĩ việc như vầy:

Trí huệ của ta được

Vi diệu rất thứ nhứt

Chúng sanh các căn chậm

Tham vui si làm mù

Các hạng người như thế

Làm sao mà độ được?

Bấy giờ các Phạm-vương

Cùng các trời Đế-Thích

Bốn Thiên-vương hộ đời

Và trời Đại-Tự-Tại

Cùng các thiên chúng khác

Trăm nghìn ức quyến thuộc

Chắp tay cung kính lễ

Thỉnh ta chuyển pháp-luân.

Ta liền tự suy nghĩ

Nếu chỉ khen Phật thừa

Chúng sanh chìm nơi khổ

Không thể tin pháp đó

Do phá pháp không tin

Rớt trong ba đường dữ

Ta thà không nói pháp

Mau vào cõi Niết-bàn

Liền nhớ Phật quá khứ

Thực hành sức phương tiện

Ta nay chứng được đạo

Cũng nên nói ba thừa.

Lúc ta nghĩ thế đó

Mười phương Phật đều hiện

Tiếng Phạm an-ủi ta

Hay thay! đức Thích-Ca

Bậc Đạo-Sư thứ nhứt

Được pháp vô thượng ấy

Tùy theo tất cả Phật

Mà dùng sức phương tiện

Chúng ta cũng đều được

Pháp tối diệu thứ nhứt

Vì các loại chúng sanh

Phân biệt nói ba thừa.

Trí kém ưa pháp nhỏ

Chẳng tự tin thành Phật

Cho nên dùng phương tiện

Phân biệt nói các quả

Dầu lại nói ba thừa

Chỉ vì dạy Bồ-Tát.

Xá-Lợi-Phất nên biết!

Ta nghe các đức Phật

Tiếng nhiệm mầu rất sạch

Xưng: ?Nam-mô chư Phật!?

Ta lại nghĩ thế này

Ta ra đời trược ác

Như các Phật đã nói

Ta cũng thuận làm theo

Suy nghĩ việc đó rồi

Liền đến thành Ba-Nại.

Các pháp tướng tịch diệt

Không thể dùng lời bày

Bèn dùng sức phương tiện

Vì năm Tỳ-kheo nói.

Đó gọi chuyển pháp luân

Bèn có tiếng Niết-bàn

Cùng với A-la-hán

Tên pháp, tăng sai khác.

Từ kiếp xa nhẫn lại

Khen bày Pháp Niết-bàn

Dứt hẳn khổ sống chết

Ta thường nói như thế

Xá-Lợi-Phất phải biết

Ta thấy các Phật tử

Chí quyết cầu Phật đạo

Vô lượng nghìn muôn ức

Đều dùng lòng cung kính

Đồng đi đến chỗ Phật

Từng đã theo các Phật

Nghe nói pháp phương tiện

Ta liền nghĩ thế này

Sở dĩ Phật ra đời

Để vì nói Phật huệ

Nay chính đã đúng giờ.

Xá-Lợi-Phất phải biết!

Người căn chậm trí nhỏ

Kẻ chấp tướng kiêu mạn

Chẳng thể tin pháp này

Nay ta vui vô-úy

Ở trong hàng Bồ-Tát

Chính bỏ ngay phương tiện

Chỉ nói đạo vô thượng.

Bồ-Tát nghe pháp đó

Đều đã trừ lưới nghi

Nghìn hai trăm La-hán

Cũng đều sẽ thành Phật

Như nghi thức nói pháp

Của các Phật ba đời

Ta nay cũng như vậy

Nói pháp không phân biệt

Các đức Phật ra đời

Lâu xa khó gặp gỡ

Chính sử hiện ra đời

Nói pháp này khó hơn

Vô lượng vô số kiếp

Nghe pháp này cũng khó,

Hay nghe được pháp này

Người đó cũng lại khó

Thí như hoa linh-thoại

Tất cả đều ưa mến

Ít có trong trời, người

Lâu lâu một lần trổ.

Người nghe pháp mừng khen

Nhẫn đến nói một lời

Thời là đã cúng dường

Tất cả Phật ba đời

Người đó rất ít có

Hơn cả hoa Ưu-đàm.

Các ông chớ có nghi

Ta là vua các pháp

Khắp bảo các đại chúng

Chỉ dùng đạo nhứt thừa

Dạy bảo các Bồ-Tát

Không Thanh-văn đệ tử

Xá-Lợi-Phất các ông!

Thanh-văn và Bồ-Tát

Phải biết pháp mầu này

Bí yếu của các Phật

Bởi đời ác năm trược

Chỉ tham ưa các dục

Những chúng sanh như thế

Trọn không cầu Phật đạo

Người ác đời sẽ tới

Nghe Phật nói nhứt thừa

Mê lầm không tin nhận

Phá pháp đọa đường dữ

Người tàm quí trong sạch

Quyết chí cầu Phật đạo

Nên vì bọn người ấy

Rộng khen đạo nhất thừa.

Xá-Lợi-Phất nên biết

Pháp các Phật như thế

Dùng muôn ức phương tiện

Tùy thời nghi nói pháp

Người chẳng học tập tu

Không hiểu được pháp này

Các ông đã biết rõ

Phật là thầy trong đời

Việc phương-tiện tùy nghi

Không còn lại nghi lầm

Lòng sinh rất vui mừng

Tự biết sẽ thành Phật.

*

THÍCH NGHĨA

(1) KINH: Pháp thường, mười phương ba đời các Đức Phật đều nói như vậy. Nói đủ là “Khế Kinh” nghĩa là “pháp thường khế hiệp chân lý cùng khế hiệp căn cơ chúng sanh”. DIỆU-PHÁP LIÊN-HOA: Pháp mầu khó nghĩ lường, thắng hơn tất cả pháp. Kinh pháp nầy là bật nhất trong kinh pháp khác của Phật nói, dụ như hoa sen, vì hoa sen sánh với hoa khác có 5 điều đặc biệt:

01. Có hoa là có gương: nhân quả đồng thời.

02. Mọc trong bùn lầy mà vẫn trong sạch thơm tho.

03. Cọng hoa từ gốc tách riêng nhưng không chung cành với lá.

04. Ong và bướm không bu đậu.

05. Không bị người dùng làm trang điểm (xưa đàn bà Ấn-Độ quen dùng hoa kết thành tràng để đeo đội v. v. . . )

(2) Đức Phật Thích-Ca Mâu-Ni.

(3) Các điều vọng lầm hay làm lọt mất công đức lành.

(4) Tự mình đã được thoát khỏi khổ sinh tử luân hồi.

(5) BA CÕI: Cõi dục, cõi sắc, cõi vô-sắc.

(6) Từ quả A-na-hàm trở xuống chưa được giải thoát còn phải học tập nên gọi “HỮU-HỌC”. Quả A-la-hán đã được giải thoát, về trong Tiểu-thừa-pháp, thì không còn phải học nữa nên gọi “VÔ-HỌC”.

(7) Quả chứng của Phật.

(8) TỒNG TRÌ: Gồm nhiếp các Pháp.

(9) Tài biện luận ưa giảng nói pháp.

(10) Chỗ rốt ráo, trọn vẹn, nên xong hoàn toàn.

(11) Tên của vị vua 33 nước trời Đao-Lợi ở trên đỉnh núi Tu-Di.

(12) Ba thứ tiếng vang dội và 3 thứ rung động của hình sắc.

(13) (16) Các loài thần hầu hạ cõi Đao-Lợi.

(14) Thần phi-thiên: có phước như trời mà đức kém hơn trời.

(15) Chim cánh vàng (kim-sí-điểu)

(17) Thần rắn.

(18) 1) Trời; 2) Người; 3) A-tu-la; 4) Thú; 5) Quỉ; 6) Địa ngục.

(19) Phật là vua pháp (Pháp-vương). Bồ-Tát cũng như con của Phật nên là: Pháp-vương-tử.

(20) Người thọ tam quy ngũ-giới tu tại-gia gần gũi hộ thờ Tam-Bảo nên gọi cận-sự, đàn ông là Nam, đàn bà là nữ, ta quen gọi là “cư-sĩ”.

(21) Vô số (một số lớn). Kiếp có: Tiểu-kiếp, trung-kiếp, đại-kiếp. Một tiểu-kiếp có 16. 798. 000 năm. Một trung-kiếp có 20 tiểu-kiếp. Một đại-kiếp có 4 trung-kiếp: Thành, Trụ, Hoại, Không.

(22) 1) Khổ-đế; 2) Tập-đế; 3) Diệt-đế; 4) Đạo-đế.

(23) 1) Vô-minh- 2) Hành- 3) Thức- 4) Danh sắc- 5) Lục nhập- 6) Xúc- 7) Thọ- 8) Aùi- 9) Thủ- 10) Hữu- 11) Sanh- 12) Lão-tử. Mười hai món này làm nhân duyên lẫn nhau.

(24) Cũng gọi là 6 độ: 1) Bố-thí-độ, 2) Trì-giới-độ, 3) Nhẫn-nhục-độ, 4) Tinh-tấn-độ, 5) Thiền-định-độ, 6) Trí-huệ- độ.

(25) Trí của Phật.

(26) 1) Đông-thắng-thần-châu. 2) Nam-thiệm-bộ-châu (quả địa-cầu), 3) Tây-ngưu-hóa-châu, 4) Bắc-câu-lô-châu.

(27) Thọ-ký: Trao cho lời ghi chắc về sau, bao nhiêu năm cõi nào sẽ thành Phật hiệu là v. v. . .

(28) Sông Hằng một con sông lớn xứ Ấn-Độ, trong sông và hai bờ có cát rất mịn, trong kinh thường dùng số cát ấy để chỉ một số đông nhiều.

(29) Ông thầy dắt dẫn.

(30) Thanh-văn thừa, Duyên-giác thừa, Phật-thừa.

(31) Phương chước hay phương pháp tiện lợi dễ dàng.

***

Quyển II


3. Phẩm Thí Dụ


Lúc bấy giờ ngài Xá-Lợi-Phất hớn hở vui mừng, liền đứng dậy chấp tay chiêm ngưỡng dung nhan của đức Phật mà bạch Phật rằng: Nay con theo đức Thế-Tôn nghe được tiếng pháp này, trong lòng hớn hở được điều chưa từng có. Vì sao? Con xưa theo Phật nghe pháp như thế này, thấy các vị Bồ-Tát được thọ ký thành Phật mà chúng con chẳng được dự việc đó tự rất cảm thương mất vô lượng tri kiến của Như-Lai.

Thế-Tôn! Con thường khi một mình ở dưới cây trong núi rừng, hoặc ngồi hoặc đi kinh hành, hằng nghĩ như vậy: Chúng ta đồng vào pháp tánh, tại sao đức Như-Lai lại dùng pháp tiểu thừa mà tế độ cho?

Đó là lỗi của chúng con chớ chẳng phải là Thế-Tôn vậy. Vì sao? Nếu chúng con chờ Phật nói pháp sở nhân thành đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác thời chắc do pháp Đại-thừa mà được độ thoát. Song chúng con chẳng hiểu Phật phương tiện theo cơ nghi mà nói pháp, vừa mới nghe Phật nói pháp vội tin nhận suy gẫm để chứng lấy.

Thế-Tôn! Con từ xưa đến nay trọn ngày luôn đêm hằng tự trách mình, mà nay được từ Phật nghe pháp chưa từng có, trước khi hề nghe, dứt các lòng nghi hối, thân ý thơ thới rất được an ổn. Ngày nay mới biết mình thật là Phật tử, từ miệng Phật sanh ra, từ pháp hóa sanh, được pháp phần của Phật.

Khi ấy, Ngài Xá-Lợi-Phất muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Con nghe tiếng pháp này

Được điều chưa từng có

Lòng rất đổi vui mừng

Lưới nghi đều đã trừ,

Xưa nay nhờ Phật dạy

Chẳng mất nơi Đại-thừa.

Tiếng Phật rất ít có

Hay trừ khổ chúng sanh

Con đã được lậu tận (1)

Nghe cũng trừ lo khổ.

Con ở nơi hang núi

Hoặc dưới cụm cây rừng

Hoặc ngồi hoặc kinh hành

Thường suy nghĩ việc này,

Thôi ôi! Rất tự trách

Sao lại tự khi mình

Chúng ta cũng Phật tử

Đồng vào pháp vô lậu

Chẳng được ở vị lai

Nói pháp vô thượng đạo,

Sắc vàng, băm hai tướng (2)

Mười lực (3) các giải thoát.

Đồng chung trong một pháp

Mà chẳng được việc đây

Tám mươi tướng tốt đẹp

Mười tám pháp bất cộng (4)

Các công đức như thế

Mà ta đều đã mất

Lúc con kinh hành riêng

Thấy Phật ở trong chúng

Danh đồn khắp mười phương

Rộng lợi ích chúng sanh

Tự nghĩ mất lợi này

Chính con tự khi dối

Con thường trong ngày đêm

Hằng suy nghĩ việc đó

Muốn đem hỏi Thế-Tôn?

Là mất hay không mất?

Con thường thấy Thế-Tôn

Khen ngợi các Bồ-Tát (5)

Vì thế nên ngày đêm

Suy lường việc như vậy

Nay nghe tiếng Phật nói

Theo cơ nghi dạy Pháp

Vô lậu khó nghĩ bàn

Khiến chúng đến đạo tràng.

Con xưa chấp tà kiến

Làm thầy các Phạm-chí (6)

Thế-Tôn rõ tâm con

Trừ tà nói Niết-bàn.

Con trừ hết tà kiến

Được chứng nơi pháp không

Bấy giờ lòng tự bảo

Được đến nơi diệt độ

Mà nay mới tự biết

Chẳng phải thực diệt độ.

Nếu lúc được thành Phật

Đủ ba mươi hai tướng

Trời, người, chúng, Dạ-xoa

Rồng, thần đều cung kính

Bấy giờ mới được nói

Dứt hẳn hết không thừa

Phật ở trong đại chúng

Nói con sẽ thành Phật

Nghe tiếng pháp như vậy

Lòng nghi hối đã trừ.

Khi mới nghe Phật nói

Trong lòng rất sợ nghi

Phải chăng ma giả Phật

Não loạn lòng ta ư?

Phật dùng các món duyên

Thí dụ khéo nói phô,

Lòng kia an như biển

Con nghe, lưới nghi dứt.

Phật nói thuở quá khứ

Vô lượng Phật diệt độ

An trụ trong phương tiện

Cũng đều nói pháp đó.

Phật hiện tại, vị lai.

Số nhiều cũng vô lượng

Cũng dùng các phương tiện

Diễn nói pháp như thế.

Như Thế-Tôn ngày nay

Từ sanh đến xuất gia

Được đạo Chuyển-pháp-luân

Cũng dùng phương tiện nói

Thế-Tôn nói đạo thật

Ba tuần (7) không nói được

Vì thế con định biết

Không phải ma giả Phật

Con sa vào lưới nghi

Cho là ma làm ra.

Nghe tiếng Phật êm dịu

Sâu xa rất nhiệm mầu

Nói suốt pháp thanh tịnh

Tâm con rất vui mừng.

Nghi hối đã hết hẳn

An trụ trong thật trí

Con quyết sẽ thành Phật

Được trời, người cung kính

Chuyển pháp-luân vô thượng

Giáo hóa các Bồ-Tát.

Lúc bấy giờ, đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Ta nay ở trong hàng trời, người, Sa-môn, Bà-la-môn mà nói. Ta xưa từng ở nơi hai muôn ức Phật vì đạo vô thượng nên thường giáo hóa ông, ông cũng lâu dài theo ta thọ học, ta dùng phương tiện dẫn dắt ông sanh vào trong pháp ta”. Xá-Lợi-Phất! Ta thuở xưa dạy ông chí nguyện Phật đạo, ông nay đều quên mà bèn tự nói đã được diệt độ. Ta nay lại muốn khiến ông nghĩ nhớ bản nguyện cùng đạo đã làm, mà vì các Thanh-văn nói kinh Đại-thừa tên là: “Diệu- Pháp Liên- Hoa” là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm.

Xá-Lợi-Phất! Ông đến đời vị lai, quá vô lượng vô biên bất-khả tư-nghì kiếp, cúng dường bao nhiêu nghìn muôn ức Phật, phụng trì chánh pháp đầy đủ đạo tu hành của Bồ-Tát, sẽ thành Phật hiệu là Hoa-Quang Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn.

Nước tên: Ly-Cấu, cõi đó bằng thẳng thanh tịnh đẹp đẽ an ổn giàu vui, trời người đông đảo. Lưu ly làm đất, có tám đường giao thông, dây bằng vàng ròng để giăng bên đường, mé đường đều có hàng cây bằng bảy báu, thường có hoa trái. Đức Hoa-Quang Như-Lai cũng dùng ba thừa giáo hóa chúng sanh.

Xá-Lợi-Phất! Lúc đức Phật ra đời dầu không phải là đời ác mà bởi bản nguyện nên nói pháp ba thừa. Kiếp đó tên là “Đại-Bảo-Trang-Nghiêm”. Vì sao gọi là “Đại-Bảo-Trang-Nghiêm”? Vì trong cõi đó dùng Bồ-Tát làm “Đại-Bảo” vậy. Các Bồ-Tát trong số đông vô lượng vô biên bất-khả tư-nghì, tính kể hay thí dụ đều không đến được, chẳng phải sức trí huệ của Phật không ai có thể biết được. Khi muốn đi thì có hoa đỡ chân.

Các vị Bồ-Tát đó không phải hàng mới phát tâm, đều đã trồng cội từ lâu. Ở nơi vô lượng trăm nghìn muôn ức đức Phật, tịnh tu phạm hạnh hằng được các Phật khen. Thường tu trí huệ của Phật đủ sức thần thông lớn, khéo biết tất cả các pháp môn, ngay thật không dối, chí niệm bền vững bậc Bồ-Tát như thế, khắp đầy nước đó.

Xá-Lợi-Phất! Đức Phật Hoa-Quang thọ mười hai tiểu kiếp, trừ còn làm vương tử chưa thành Phật. Nhân dân nước đó thọ tám tiểu kiếp. Đức Hoa-Quang Như-Lai quá mười hai tiểu kiếp thọ ký vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác cho Kiên-Mãn Bồ-Tát mà bảo các Tỳ-kheo: Ông Kiên-mãn Bồ-Tát này kế đây sẽ thành Phật hiệu là Hoa-Túc An-Hành Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, cõi nước của đức Phật đó cũng lại như đây.

Xá-Lợi-Phất! Sau khi Phật Hoa-Quang đó diệt độ, chánh pháp trụ lại trong đời ba mươi hai tiểu kiếp, tượng pháp trụ đời cũng ba mươi hai tiểu kiếp.

Lúc ấy, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Xá-Lợi-Phất đời sau

Thành đấng Phật trí khắp

Hiệu rằng: Phật Hoa-Quang

Sẽ độ vô lượng chúng.

Cúng dường vô số Phật

Đầy đủ hạnh Bồ-Tát

Các công đức thập lực

Chứng được đạo vô thượng

Quá vô lượng kiếp rồi

Kiếp tên Đại-Bảo-Nghiêm

Cõi nước tên Ly-Cấu

Trong sạch không vết nhơ

Dùng lưu ly làm đất

Dây vàng giăng đường sá

Cây bảy báu sắc đẹp

Thường có hoa cùng trái

Bồ-Tát trong cõi đó

Chí niệm thường bền vững

Thần thông ba-la-mật

Đều đã trọn đầy đủ

Nơi vô số đức Phật

Khéo học đạo Bồ-Tát

Những Đại-sĩ như thế

Phật Hoa-Quang hóa độ.

Lúc Phật làm vương tử

Rời nước bỏ vinh hoa

Nơi thân cuối rốt sau

Xuất gia thành Phật đạo

Phật Hoa-Quang trụ thế

Thọ mười hai tiểu kiếp

Chúng nhân dân nước đó

Sống lâu tám tiểu kiếp

Sau khi Phật diệt độ

Chánh pháp trụ ở đời

Ba mươi hai tiểu kiếp

Rộng độ các chúng sanh

Chánh pháp diệt hết rồi

Tượng pháp cũng băm hai

Xá-lợi rộng truyền khắp

Trời, người, khắp cúng dường

Phật Hoa-Quang chỗ làm

Việc đó đều như thế.

Đấng Lưỡng-Túc-Tôn kia

Rất hơn không ai bằng

Phật tức là thân ông

Nên phải tự vui mừng.

Bấy giờ bốn bộ chúng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Cận-sự-nam, Cận-sự-nữ và cả đại-chúng: trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, v. v. . . thấy Xá-Lợi-Phất ở trước Phật lãnh lấy lời dự ghi sẽ thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, lòng rất vui mừng hớn hở vô lượng. Mỗi người đều cởi y trên của mình đang đắp để cúng dường Phật.

Thích-Đề Hoàn-Nhơn cùng Phạm-Thiên-Vương v. v. . . và vô số thiên tử cũng đem y đẹp của trời, hoa trời Mạn-đà-la, Ma-ha Mạn-đà-la v. v. . . cúng dường nơi Phật. Y trời tung lên liền trụ giữa hư không mà tự xoay chuyển. Các kỹ nhạc trời trăm nghìn muôn thứ ở giữa hư không đồng thời đều trổi. Rưới các thứ hoa trời mà nói lời rằng: “Đức Phật xưa ở thành Ba-La-Nại, ban đầu chuyển-pháp-luân rất lớn vô thượng”.

Lúc đó các Thiên tử muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Xưa ở thành Ba-Nại

Chuyển pháp-luân Tứ- Đế

Phân biệt nói các pháp

Sanh diệt của năm nhóm (8)

Nay lại chuyển-pháp-luân

Rất lớn diệu vô thượng,

Pháp đó rất sâu mầu

Ít có người tin được.

Chúng ta từ xưa lại

Thường nghe Thế-Tôn nói

Chưa từng nghe thượng pháp

Thâm diệu như thế này,

Thế-Tôn nói pháp đó

Chúng ta đều tùy hỷ,

Đại trí Xá-Lợi-Phất

Nay được lãnh Phật ký

Chúng ta cũng như vậy

Quyết sẽ được thành Phật,

Trong tất cả thế gian

Rất tôn không còn trên

Phật đạo chẳng thể bàn

Phương tiện tùy nghi nói

Ta bao nhiêu nghiệp phước

Đời nay hoặc quá khứ

Và công đức thấy Phật.

Trọn hồi hướng Phật đạo.

Bấy giờ, Xá-Lợi-Phất bạch rằng: “Thế-Tôn ! con nay không còn nghi hối, tự mình ở trước Phật được thọ ký thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Các vị tâm tự tại một nghìn hai trăm đây, lúc xưa ở bậc hữu-học, Phật thường dạy rằng: “Pháp của ta hay lìa sanh, già, bệnh, chết rốt ráo Niết-bàn”. Các vị hữu-học vô-học đây cũng đều đã tự rời chấp ngã cùng chấp có, chấp không v. v. . . nói là được Niết-bàn, mà nay ở trước đức Thế-Tôn nghe chỗ chưa từng nghe, đều sa vào nghi lầm. Hay thay Thế-Tôn! Xin Phật vì bốn chúng nói nhân duyên đó, khiến lìa lòng nghi hối”

Khi ấy, Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: Ta trước đâu không nói rằng: “Các Phật Thế-Tôn dùng các món nhân duyên lời lẽ thí dụ phương tiện mà nói pháp đều là vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác ư? Các điều nói đó đều vì dạy Bồ-Tát vậy. Nhưng Xá-Lợi-Phất! Nay ta sẽ dùng một thí dụ để chỉ rõ lại nghĩa đó, những người có trí do thí dụ mà được hiểu. “

Xá-Lợi-Phất! Như trong quốc ấp, tụ lạc có vị đại Trưởng-giả tuổi đã già suy, của giàu vô lượng, có nhiều nhà ruộng và các tôi tớ. Nhà ông rộng lớn mà chỉ có một cửa để ra vào, người ở trong đó rất đông; hoặc một trăm, hai trăm cho đến năm trăm người, lầu gác đã mục, vách phên sụp đổ, chân cột hư nát, trính xiêng xiêu ngã, bốn phía đồng một lúc, lửa bỗng nổi lên đốt cháy nhà cửa.

Các người con của Trưởng-giả hoặc mười người, hoặc hai mươi người, hoặc đến ba mươi người ở trong nhà đó.

Trưởng-giả thấy lửa từ bốn phía nhà cháy lên, liền rất sợ sệt mà nghĩ rằng: Ta dầu có thể ở nơi cửa của nhà cháy này, ra ngoài rất an ổn, song các con ở trong nhà lửa ưa vui chơi giỡn không hay biết, không sợ sệt, lửa đến đốt thân rất đau khổ lắm, mà lòng chẳng nhàm lo, không có ý cầu ra khỏi.

Xá-Lợi-Phất! Ông Trưởng-giả đó lại nghĩ: thân và tay của ta có sức mạnh, nên dùng vạt áo hoặc dùng ghe đẳng từ trong nhà mà ra ngoài. Ông lại nghĩ: Nhà này chỉ có một cái cửa mà lại hẹp nhỏ, các con thơ bé chưa hiểu, mê đắm chơi giỡn hoặc vấp ngã bị lửa đốt cháy, ta nên vì chúng nó mà nói những việc đáng sợ.

Nhà này đã bị cháy phải mau ra liền, chớ để bị lửa đốt hại. Nghĩ như thế theo chỗ đã nghĩ đó mà bảo các con: “Các con mau ra!” Cha dầu thương xót khéo nói để dụ dỗ, mà các người con ưa vui chơi chẳng khứng tin chịu, chẳng sợ sệt, trọn không có lòng muốn ra, lại cũng chẳng hiểu gì là lửa? gì là nhà? thế nào là hại? Chỉ cứ đông tây chạy giỡn nhìn cha mà thôi.

Bấy giờ, Trưởng-giả liền nghĩ nhà này đã bị lửa lớn đốt cháy, ta cùng các con nếu không ra liền chắc sẽ bị cháy, ta nay nên bày chước phương tiện khiến cho các con được khỏi nạn này.

Cha biết các con đều vẫn có lòng thích các đồ chơi trân báu lạ lùng, nếu có, chắc chúng nó ưa đắm, mà bảo các con rằng: “Đây này là những món ít có khó được mà các con có thể vui chơi, nếu các con không ra lấy sau chắc buồn ăn năn. Các thứ xe dê, xe hươu, xe trâu như thế, nay ở ngoài cửa có thể dùng dạo chơi, các con ở nơi nhà lửa nên mau ra đây tùy ý các con muốn, cha đều sẽ cho các con”.

Lúc bấy giờ, các người con nghe cha nói đồ chơi báu đẹp vừa ý mình nên lòng mỗi người đều mạnh mẽ xô đẩy lẫn nhau cùng đua nhau ruổi chạy tranh ra khỏi nhà lửa. Khi đó Trưởng-giả thấy các con được an ổn ra khỏi nhà lửa đều ở trong đường ngã tư nơi đất trống không còn bị chướng ngại, tâm ông thơ thới vui mừng hớn hở.

Bấy giờ, các người con đều thưa với cha rằng: “Cha lúc nãy hứa cho những đồ chơi tốt đẹp, nào xe dê, xe hươu, xe trâu xin liền ban cho. “

Xá-Lợi-Phất! Khi đó Trưởng-giả đều cho các con đồng một thứ xe lớn, xe đó cao rộng chưng dọn bằng các món báu, lan can bao quanh, bốn phía treo linh, lại dùng màn lọng giăng che ở trên, cũng dùng đồ báu đẹp tốt lạ mà trau giồi đó, dây bằng báu kết thắt các dải hoa rủ xuống, nệm chiếu mềm mại trải chồng, gối đỏ để trên, dùng trâu trắng kéo, sắc da mập sạch thân hình mập đẹp, có sức rất mạnh bước đi ngay bằng mau lẹ như gió, lại có đông tôi tớ để hầu hạ đó.

Vì cớ sao? Vì ông Trưởng-giả đó của giàu vô lượng, các thứ kho tàng thảy đều đầy ngập, ông nghĩ rằng: “Của cải của ta nhiều vô cực, không nên dùng xe nhỏ xấu kém mà cho các con, nay những trẻ thơ này đều là con của ta, đồng yêu không thiên lệch, ta có xe bằng bảy báu như thế số nhiều vô lượng nên lấy lòng bình đẳng mà đều cho chúng nó, chẳng nên sai khác. “

Vì sao? Dầu đem xe của ta đó khắp cho cả người một nước hãy còn không thiếu huống gì các con. Lúc ấy các người con đều ngồi xe lớn được điều chưa từng có, không phải chỗ trước kia mình trông.

Xá-Lợi-Phất! Ý của ông nghĩ sao? Ông Trưởng-giả đó đồng đem xe trân báu lớn cho các người con, có lỗi hư vọng chăng? Xá-Lợi-Phất thưa: “‘Thưa Thế-Tôn ! Không, ông Trưởng giả chỉ làm cho các con được khỏi nạn lửa, toàn thân mạng chúng nó chẳng phải là hư vọng. Vì sao? Nếu được toàn thân mạng bèn đã được đồ chơi tốt đẹp, huống nữa là dùng phương tiện cứu vớt ra khỏi nhà lửa.

Thế-Tôn! Dầu ông Trưởng-giả đó nhẫn đến chẳng cho một thứ xe rất nhỏ còn chẳng phải hư vọng. Vì sao? Vì ông Trưởng-giả đó trước có nghĩ như vầy: Ta dùng trước phương tiện cho các con được ra khỏi, vì nhân duyên đó nên không hư vọng vậy. Huống gì ông Trưởng-giả tự biết mình của giàu vô lượng muốn lợi ích các con mà đồng cho xe lớn!”

Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: “Hay thay! Hay thay! Như lời ông nói, Xá-Lợi-Phất! Như-Lai cũng lại như thế, Phật là cha của tất cả thế gian, ở nơi các sự sợ hãi suy não lo buồn vô minh che tối hết hẳn không còn thừa, mà trọn thành tựu vô lượng tri-kiến, trí-lực, vô-sở-úy; có sức đại thần thông cùng sức trí huệ đầy đủ các món phương tiện. Trí huệ Ba-la-mật, đại từ đại bi thường không hề lười mỏi. Hằng vì cầu việc lành lợi cho tất cả muôn loại mà sanh vào nhà lửa tam giới cũ mục này, để độ chúng sanh ra khỏi nạn lửa; sanh, già, bệnh, chết, lo buồn khổ não, ngu si tối tăm, ba độc; dạy bảo cho chúng sanh được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Ta thấy, các chúng sanh bị những sự sanh, già, bệnh, chết, lo buồn khổ não nó đốt cháy, cũng vì năm món dục (9) tài lợi mà bị các điều thống khổ. Lại vì tham mê đeo đuổi tìm cầu nên hiện đời thọ các điều khổ, đời sau thọ khổ địa-ngục, súc-sanh, ngạ-quỷ. Nếu sanh lên trời và ở trong loài người thời nghèo cùng khốn khổ, bị khổ về người yêu thường xa lìa, kẻ oán ghét lại gặp gỡ. Các món khổ như thế chúng-sanh chìm trong đó vui vẻ dạo chơi, chẳng hay biết, chẳng kinh chẳng sợ, cũng chẳng sanh lòng nhàm không cầu giải thoát; ở trong nhà lửa tam giới này đông tây rảo chạy dầu bị khổ nhiều vẫn chẳng lấy làm lo.

Xá-Lợi-Phất! Đức Phật thấy việc này rồi bèn nghĩ rằng: Ta là cha của chúng sanh nên cứu chúng nó ra khỏi nạn khổ đó, ban vô lượng vô biên món trí huệ vui của Phật để chúng nó dạo chơi.

Xá-Lợi-Phất! Đức Như-Lai lại nghĩ: Nếu ta chỉ dùng sức thần thông cùng sức trí huệ bỏ chước phương tiện, mà vì chúng sanh khen ngợi các món tri-kiến, trí-lực, vô-sở-úy của Như-Lai, ắt chúng sanh chẳng có thể do đó mà được độ thoát. Vì sao? Vì các chúng sanh đó chưa khỏi sự sanh, già, bệnh, chết, lo buồn, đau khổ, đương bị thiêu đốt trong nhà lửa tam giới, làm sao có thể hiểu được trí huệ của Phật.

Xá-Lợi-Phất! Như ông Trưởng-giả kia dầu thân và tay có sức mạnh mà chẳng dùng đó, chỉ ân cần phương tiện gắng cứu các con thoát nạn nhà lửa, rồi sau đều cho xe trân báu lớn.

Đức Như-Lai cũng lại như thế, dầu có trí lực cùng sức vô úy (10) mà chẳng dùng đến, chỉ dùng trí huệ phương tiện nơi nhà lửa tam giới cứu vớt chúng sanh, vì chúng sanh nói ba thừa Thanh-văn, Duyên-giác cùng Phật-thừa mà bảo rằng: ” Các ngươi không nên ưa ở trong nhà lửa tam giới, chớ có ham mê các món sắc, thanh, hương, vị, xúc thô hèn, nếu tham, mê ắt sinh ái nhiễm thời sẽ bị nó đốt; các ngươi mau ra khỏi ba cõi sẽ được chứng ba thừa: Thanh-văn, Duyên-giác và Phật-thừa.

Nay ta vì các người mà bảo nhiệm việc đó quyết không dối vậy. Các người chỉ nên siêng năng tinh-tấn tu hành”. Đức Như-Lai dùng phương tiện ấy để dụ dẫn chúng sanh thẳng đến, lại bảo: “Các ngươi nên biết rằng pháp ba thừa đó đều là pháp của các đấng Thánh khen ngợi, là pháp tự tại không bị ràng buộc không còn phải nương gá tìm cầu, ngồi trong ba thừa này dùng các món căn, lực, giác-chi, thánh-đạo (11) , thiền định vô lậu cùng giải thoát tam muội v. v. . . để tự vui sướng, được vô lượng sự an ổn khoái lạc”.

Xá-Lợi-Phất! nếu có chúng sanh nào bề trong có trí tánh, theo đức Phật Thế-Tôn nghe pháp tin nhận ân cần tinh tấn, muốn chóng ra khỏi ba cõi tự cầu chứng Niết-bàn, gọi đó là Thanh-văn thừa, như các người con kia vì cầu xe dê mà ra khỏi nhà lửa.

Nếu có chúng sanh nào theo đức Thế-Tôn nghe pháp, tin nhận, rồi ân cần tinh tấn, cầu trí huệ tự nhiên ưa thích riêng lẻ vắng lặng, sâu rõ nhân duyên của các pháp, gọi đó là Duyên-giác-thừa, như các người con kia vì cầu xe hươu mà ra khỏi nhà lửa.

Nếu có chúng sanh nào theo đức Phật Thế-Tôn nghe pháp tin nhận, siêng tu tinh tấn cầu nhứt-thiết-trí, Phật-trí, tự-nhiên-trí, vô-sư-trí, các món tri-kiến-lực, vô-úy của Như-Lai, có lòng thương xót làm an vui cho vô lượng chúng sanh, lợi ích trời, người, độ thoát tất cả, hạng đó gọi là Đại-thừa, Bồ-Tát vì cầu được thừa này thời gọi là Ma-ha-tát, như các người con kia cầu xe trâu mà ra khỏi nhà lửa.

Xá-Lợi-Phất! Như ông Trưởng-giả kia thấy các con được an ổn ra khỏi nhà lửa đến chỗ vô úy, ông tự nghĩ, ta của giàu vô lượng, nên bình đẳng đem xe lớn đồng cho các con. Đức Như-Lai cũng lại như thế, là cha của tất cả chúng sanh, nếu thấy có vô lượng nghìn ức chúng sanh do cửa Phật giáo mà thoát khỏi khổ, đường hiểm đáng sợ của ba cõi được sự vui Niết-bàn.

Bấy giờ, đức Như-Lai bèn nghĩ: “Ta có vô lượng vô biên trí huệ, lực-vô-úy v. v. . . tạng pháp của các đức Phật, các chúng sanh này đều là con của ta đồng ban cho pháp Đại-thừa, chẳng để có người được diệt độ riêng, đều đem pháp diệt độ của Như-Lai mà cho chúng sanh nó diệt độ.

Những chúng sanh đã thoát khỏi ba cõi đó, Phật đều cho món vui thiền định, giải thoát v. v. . . của các đức Phật, các món đó đều là một tướng, một thứ mà các đấng Thánh khen ngợi, hay sanh ra sự vui sạch mầu bậc nhất.

Xá-Lợi-Phất! Như ông Trưởng-giả ban đầu dùng ba thứ xe dụ dẫn các con, sau rồi chỉ ban cho xe lớn vật báu trang nghiêm an ổn thứ nhất, song ông Trưởng-giả kia không có lỗi hư dối. Đức Như-Lai cũng như thế, không có hư dối, ban đầu nói ba thừa dẫn dắt chúng sanh sau rồi chỉ dùng Đại-thừa mà độ giải thoát đó.

Vì sao? Như-Lai có vô lượng tạng pháp trí huệ, lực, vô-sở-úy, có thể ban pháp Đại-thừa cho tất cả chúng sanh, chỉ vì chúng sanh không thọ được hết.

Xá-Lợi-Phất! Vì nhân duyên đó nên phải biết các đức Như-Lai dùng sức phương tiện ở nơi một Phật-thừa phân biệt nói thành ba.

Đức Phật muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Thí như ông Trưởng-giả

Có một căn nhà rất lớn

Nhà đó đã lâu cũ

Mà lại rất xấu xa,

Phòng nhà vừa cao nguy

Gốc cột lại gẫy mục

Trính xiêng đều xiêu vẹo

Nền móng đã nát rã,

Vách phên đều sụp đổ

Đất bùn rơi rớt xuống,

Tranh lợp sa tán loạn

Kèo đòn tay rời khớp,

Bốn bề đều cong vạy

Khắp đầy những tạp nhơ,

Có đến năm trăm người

Ở đỗ nơi trong đó.

Chim xi, hiêu, điêu, thứu,

Qua, chim thước, cưu, cáp

Loài ngoan-xà, phúc-yết,

Giống ngô-công, do-diên,

Loài thủ-cung, bá-túc

Dứu-ly cùng hề-thử

Các giống độc trùng dữ

Ngang dọc xen ruỗi chạy,

Chỗ phẩn giải hôi thối.

Đồ bất tịnh chảy tràn

Các loài trùng khương lương

Bu nhóm ở trên đó,

Cáo, sói cùng dã-can

Liếm nhai và dày đạp

Cắn xé những thây chết

Xương thịt bừa bãi ra,

Do đây mà bầy chó

Đua nhau đến ngoạm lấy,

Ốm đói và sợ sệt

Nơi nơi tìm món ăn

Giành giựt cấu xé nhau

Gầm gừ gào sủa rên,

Nhà đó sự đáng sợ

Những biến trạng dường ấy.

Khắp chỗ đều có những

Quỷ, li, mị, vọng, lượng

Quỷ Dạ-xoa quỉ dữ

Nuốt ăn cả thịt người,

Các loài trùng độc dữ

Những cầm thú hung ác

Ấp, cho bú sản sanh

Đều tự giấu gìn giữ

Quỷ Dạ-xoa đua đến

Giành bắt mà ăn đó,

Ăn đó no nê rồi

Lòng hung dữ thêm hăng

Tiếng chúng đánh cãi nhau

Thật rất đáng lo sợ.

Những quỉ Cưu-bàn-trà

Ngồi xổm trên đống đất

Hoặc có lúc hỏng đất

Một thước hay hai thước

Qua rồi lại, dạo đi

Buông lung chơi cùng giỡn

Nắm hai chân của chó

Đánh cho la thất thanh

Lấy chân đạp trên cổ

Khủng bố chó để vui.

Lại có các giống quỷ

Thân nó rất cao lớn

Trần truồng thân đen xấu

Thường ở luôn trong đó

Rền tiếng hung ác lớn

Kêu la tìm món ăn

Lại có các giống quỷ

Cổ nó nhỏ bằng kim,

Lại có các giống quỷ

Đầu nó như đầu trâu

Hoặc là ăn thịt người

Hoặc là ăn thịt chó,

Đầu tóc rối tung lên

Rất ác lại hung hiểm,

Bị đói khát bức ngặt

Kêu la vừa rong chạy

Dạ-xoa cùng quỷ đói

Các chim muông ác độc

Đói gấp rảo bốn bề

Rình xem các cửa sổ

Các nạn dường thế đấy

Vô lượng việc ghê sợ (12)

Nhà cũ mục trên đó

Thuộc ở nơi một người

Người ấy vừa mới ra

Thời gian chưa bao lâu

Rồi sau nhà cửa đó

Bỗng nhiên lửa cháy đỏ

Đồng một lúc bốn bề

Ngọn lửa đều hừng hực,

Rường cột và trính xiêng

Tiếng tách nổ vang động

Nát gẫy rơi rớt xuống

Vách phên đều lở ngã,

Các loại quỷ thần thảy

Đồng cất tiếng kêu to,

Các giống chim điêu, thứu

Quỷ Cưu-bàn-trà thảy

Kinh sợ chạy sảng sốt

Vẫn không tự ra được,

Thú dữ loài trùng độc

Chui núp trong lỗ hang

Các quỷ Tỳ-xá-xà

Cũng ở trong hang đó

Vì phước đức kém vậy

Bị lửa đến đốt bức

Lại tàn hại lẫn nhau

Uống máu ăn thịt nhau.

Những loại thú dã-can

Thời đều đã chết trước

Các giống thú dữ lớn

Giành đua đến ăn nuốt.

Khói tanh bay phùn phụt

Phủ khắp bít bốn bề,

Loài ngô-công, do-diên

Cùng với rắn hung độc

Bị lửa lòn đốt cháy

Tranh nhau chạy khỏi hang

Quỷ Bàn-trà rình chờ

Liền bắt lấy mà ăn.

Lại có các ngã-quỷ

Trên đầu lửa rực cháy

Đói khát rất nóng khổ

Sảng sốt chạy quàng lên,

Nhà lửa đó dường ấy

Rất đáng nên ghê sợ

Độc hại cùng tai lửa

Các nạn chẳng phải một.

Lúc bấy giờ chủ nhà

Đứng ở nơi ngoài cửa

Nghe có người mách rằng:

Các người con của ông

Trước đây vì dạo chơi

Mà đến vào nhà này

Thơ bé không hiểu biết

Chỉ vui ham ưa đắm.

Trưởng-giả vừa nghe xong

Kinh sợ vào nhà lửa

Tìm phương nghi cứu tế

Cho con khỏi thiêu hại

Mà dụ bảo các con

Nói rõ các hoạn nạn:

Nào ác quỷ độc trùng

Hỏa tai lan tràn cháy

Các sự khổ thứ lớp

Nối luôn không hề dứt

Loài độc xà, ngươn phúc

Và các quỷ Dạ-xoa

Cùng quỷ Cưu-bàn-trà

Những dã-can, chồn, chó

Chim điêu, thứu xi, hiêu

Lại giống bá túc thảy

Đều đói khát khổ gấp

Rất đáng phải ghê sợ

Chỗ khổ nạn như thế

Huống lại là lửa lớn.

Các con nhỏ không hiểu

Dầu có nghe cha dạy

Cứ vẫn còn ham ưa

Vui chơi mãi không thôi

Bấy giờ trưởng-giả kia

Mới bèn nghĩ thế này

Các con như thế đó

Làm ta thêm sầu não

Nay trong nhà lửa này

Không một việc đáng vui

Mà các con ngây dại

Vẫn ham mê vui chơi

Chẳng chịu nghe lời ta

Toan sẽ bị lửa hại.

Ông bèn lại suy nghĩ

Nên bày các phương tiện

Bảo với các con rằng:

Cha có rất nhiều thứ

Các đồ chơi trân kỳ

Những xe báu tốt đẹp

Nào xe dê, xe hươu

Cùng với xe trâu lớn

Hiện để ở ngoài cửa

Các con mau ra đây

Cha chính vì các con

Mà sắm những xe này

Tùy ý các con thích

Có thể để dạo chơi.

Các con nghe cha nói

Các thứ xe như vậy

Tức thời cùng giành đua

Rảo chạy ra khỏi nhà

Đến nơi khoảng đất trống

Rời những sự khổ nạn

Trưởng-giả thấy các con

Được ra khỏi nhà lửa

Ở nơi ngã tư đường

Đều ngồi tòa sư-tử

Ông bèn tự mừng rằng

Ta nay rất mừng vui

Những đứa con ta đây

Đẻ nuôi rất khó lắm

Chúng nhỏ dại không hiểu

Mới lầm vào nhà hiểm

Có nhiều loài trùng độc

Quỷ, li mị đáng sợ

Lửa lớn cháy hừng hực

Bốn phía đều phựt lên

Mà các trẻ con này

Lại ham ưa vui chơi

Nay ta đã cứu chúng

Khiến đều được thoát nạn

Vì thế các người ơi!

Ta nay rất vui mừng.

Khi ấy các người con

Biết cha đã ngồi an

Đều đến bên chỗ cha

Mà thưa cùng cha rằng:

Xin cha cho chúng con

Ba thứ xe báu lạ

Như vừa rồi cha hứa

Các con mau ra đây

Sẽ cho ba thứ xe

Tùy ý các con muốn

Bây giờ chính phải lúc

Xin cha thương cấp cho.

Trưởng-giả giàu có lớn

Kho đụn rất nhiều đầy

Vàng bạc cùng lưu ly

Xa-cừ ngọc mã-não,

Dùng những món vật báu

Tạo thành các xe lớn

Chưng dọn trang nghiêm đẹp

Khắp vòng có bao lơn

Bốn mặt đều treo linh

Dây vàng xen thắt tụi

Lưới mành kết trân châu

Giăng bày phủ phía trên

Hoa vàng các chuỗi ngọc

Lòng thòng rủ khắp chỗ

Các màu trang sức đẹp

Khắp vòng xây quanh xe

Dùng nhiễu hàng mềm mại

Để làm nệm lót ngồi

Vải quí mịn rất tốt

Giá trị đến nghìn muôn

Bóng láng trắng sạch sẽ

Dùng trải trùm trên nệm

Có trâu trắng to lớn

Mập khỏe nhiều sức mạnh

Thân hình rất tươi tốt

Để kéo xe báu đó

Đông những tôi và tớ

Mà chực hầu giữ gìn

Đem xe đẹp như thế

Đồng ban cho các con

Các con lúc bấy giờ

Rất vui mừng hớn hở

Ngồi trên xe báu đó

Dạo đi khắp bốn phương

Vui chơi nhiều khoái lạc

Tự tại không ngăn ngại.

Bảo Xá-Lợi-Phất này

Đức Phật cũng như vậy

Tôn cả trong hàng Thánh

Cha lành của trong đời

Tất cả các chúng sanh

Đều là con của ta

Say mê theo thế lạc

Không có chút huệ tâm

Ba cõi hiểm không an

Dường như nhà lửa cháy

Các nạn khổ dẫy đầy

Rất đáng nên ghê sợ

Thường có những sanh, già

Bệnh, chết và rầu lo

Các thứ lửa như thế

Cháy hừng chẳng tắt dứt

Đức Như-Lai đã lìa

Nhà lửa ba cõi đó

Vắng lặng ở thong thả

An ổn trong rừng nội

Hiện nay ba cõi này

Đều là của ta cả

Những chúng sanh trong đó

Cũng là con của ta

Mà nay trong ba cõi

Có nhiều thứ hoạn nạn

Chỉ riêng một mình ta

Có thể cứu hộ chúng

Dầu lại đã dạy bảo

Mà vẫn không tin nhận

Vì nơi các dục nhiễm

Rất sanh lòng tham mê

Bởi thế nên phương tiện

Vì chúng nói ba thừa

Khiến cho các chúng sanh

Rõ ba cõi là khổ

Mở bày cùng diễn nói

Những đạo pháp xuất thế,

Các người con đó thảy

Nếu nơi tâm quyết định

Đầy đủ ba món minh (13)

Và sáu món thần thông (14)

Có người được Duyên-Giác

Hoặc bất thối Bồ-Tát.

Xá-Lợi-Phất phải biết

Ta vì các chúng sanh

Dùng món thí dụ này

Để nói một Phật-thừa

Các ông nếu có thể

Tin nhận lời nói đây.

Tất cả người đều sẽ

Chứng thành quả Phật đạo

Phật thừa đây vi diệu

Rất thanh tịnh thứ nhất

Ở trong các thế giới

Không còn pháp nào trên

Của các Phật vui ưa,

Tất cả hàng chúng sanh

Đều phải nên khen ngợi

Và cúng dường lễ bái

Đủ vô lượng nghìn ức

Các trí lực, giải thoát

Thiền định và trí huệ

Cùng pháp khác của Phật

Chứng được thừa như thế

Khắp cho các con thảy

Ngày đêm cùng kiếp số

Thường được ngồi dạo chơi

Cho các hàng Bồ-Tát

Cùng với chúng Thanh-văn

Nương nơi thừa báu này

Mà thẳng đến đạo tràng.

Vì bởi nhân duyên đó

Tìm kỹ khắp mười phương

Lại không thừa nào khác

Trừ Phật dùng phương tiện

Bảo với Xá-Lợi-Phất!

Bọn ông các người thảy

Đều là con của ta

Ta thời là cha lành.

Các ông trải nhiều kiếp

Bị các sự khổ đốt

Ta đều đã cứu vớt

Cho ra khỏi ba cõi

Ta dầu ngày trước nói

Các ông được diệt độ

Nhưng chỉ hết sanh tử

Mà thật thời chẳng diệt

Nay việc nên phải làm

Chỉ có trí huệ Phật.

Nếu có Bồ-Tát nào

Ở trong hàng chúng này

Có thể một lòng nghe

Pháp thật của các Phật,

Các đức Phật Thế-Tôn

Dầu dùng chước phương tiện

Mà chúng sanh được độ

Đều là Bồ-Tát cả

Nếu có người trí nhỏ

Quá mê nơi ái dục

Phật bèn vì bọn này

Mà nói lý khổ-đế,

Chúng sanh nghe lòng mừng

Được điều chưa từng có

Đức Phật nói khổ-đế,

Chơn thật không sai khác

Nếu lại có chúng sanh

Không rõ biết gốc khổ

Quá say nơi khổ nhân

Chẳng tạm rời bỏ được

Phật vì hạng người này

Dùng phương tiện nói dạy

Nguyên nhân có các khổ

Tham dục là cội gốc

Nếu dứt được tham dục

Khổ không chỗ nương đỗ

Dứt hết hẳn các khổ

Gọi là đế thứ ba

Vì chứng diệt-đế vậy

Mà tu hành đạo-đế

Lìa hết các khổ phược

Gọi đó là giải thoát

Người đó nơi pháp gì

Mà nói được giải thoát?

Chỉ xa rời hy vọng

Gọi đó là giải thoát

Kỳ thực chưa phải được

Giải thoát hẳn tất cả

Đức Phật nói người đó

Chưa phải thật diệt độ

Vì người đó chưa được

Đạo quả vô thượng vậy.

Ý của ta không muốn

Cho đó đến diệt độ,

Ta là đấng Pháp-vương

Tự tại nơi các Pháp

Vì an ổn chúng sanh

Nên hiện ra nơi đời.

Xá-Lợi-Phất phải biết

Pháp ấn của ta đây

Vì muốn làm lợi ích

Cho thế gian nên nói

Tại chỗ ông đi qua

Chớ có vọng tuyên truyền.

Nếu có người nghe đến

Tùy hỷ kính nhận lấy

Phải biết rằng người ấy

Là bậc bất-thối-chuyển

Nếu có người tin nhận

Kinh pháp vô thượng này.

Thời người đó đã từng

Thấy các Phật quá khứ

Cung kính và cúng dường

Cũng được nghe pháp này.

Nếu người nào có thể

Tin chịu lời ông nói

Thời chính là thấy Ta

Cũng là thấy nơi ông

Cùng các chúng Tỳ-kheo

Và các hàng Bồ-Tát.

Phật vì người trí sâu

Nói kinh Pháp-Hoa này

Kẻ thức cạn nghe đến

Mê lầm không hiểu được.

Tất cả hàng Thanh-văn

Cùng với Bích-chi-Phật

Ở trong kinh pháp này

Sức kia không hiểu được.

Chính ông Xá-Lợi-Phất

Hãy còn nơi kinh này

Dùng lòng tin được vào

Huống là Thanh-văn khác.

Bao nhiêu Thanh-văn khác

Do tin theo lời Phật

Mà tùy thuận kinh này

Chẳng phải trí của mình.

Lại này Xá-Lợi-Phất!

Kẻ kiêu mạn biếng lười

Vọng so chấp lấy ngã

Chớ vì nói kinh này,

Hạng phàm phu biết cạn

Quá mê năm món dục

Nghe pháp không hiểu được

Cũng chẳng nên vì nói.

Nếu có người không tin

Khinh hủy chê kinh này

Thời là dứt tất cả

Giống Phật ở thế gian.

Nếu có người xịu mặt

Mà ôm lòng nghi hoặc

Ông nên lóng nghe nói

Tội báo của người đó

Hoặc Phật còn tại thế

Hoặc sau khi diệt độ

Nếu có người chê bai

Kinh điển như thế này

Thấy có người đọc tụng

Biên chép thọ trì kinh

Rồi khinh tiện ghét ghen

Mà ôm lòng kết hờn

Tội báo của người đó

Ông nay lại lóng nghe.

Người đó khi mạng chung

Sa vào ngục A-tỳ

Đầy đủ một kiếp chan

Kiếp mãn hết lại sanh

Cứ xoay vần như thế

Nhẫn đến vô số kiếp.

Từ trong địa ngục ra

Sẽ đọa vào súc sanh,

Hoặc làm chó, dã-can

Thân thể nó ốm gầy

Đen điu thêm ghẻ lác

Bị người thường chọc ghẹo

Lại còn phải bị người

Gớm nhờm và ghét rẻ

Thường ngày đói khát khổ

Xương thịt đều khô khan,

Lúc sống chịu khổ sở

Chết bị ném ngói đá

Vì đoạn mất giống Phật

Nên thọ tội báo đó

Hoặc sanh làm lạc đà

Hoặc sanh vào loài lừa

Thân thường mang kéo nặng

Lại thêm bị đánh đập

Chỉ nhớ tưởng: nước, cỏ

Ngoài ra không biết gì

Vì khinh chê kinh này

Mà mắc tội như vậy

Có khi làm dã-can

Đi vào trong xóm làng

Thân thể đầy ghẻ lác

Lại chột hết một mắt

Bị bọn trẻ nhỏ vây

Theo đánh đập liệng ném

Chịu nhiều các đau khổ

Hoặc có lúc phải chết

Ở đây vừa chết rồi

Liền lại thọ thân rắn

Thân thể nó dài lớn

Đến năm trăm do tuần

Điếc ngây và không chân

Lăn lóc đi bằng bụng

Bị các loài trùng nhỏ

Cắn rúc ăn thịt máu

Bị khổ cả ngày đêm

Không tạm có ngừng nghỉ

Vì khinh chê kinh này

Mà mắc tội như vậy.

Nếu được sanh làm người

Các căn đều ám độn

Lùn xấu lại lệch què

Đui điếc thêm lưng gù

Có nói ra lời gì

Mọi người không tin nhận

Hơi miệng thường hôi thối

Bị quỷ mị dựa nhập

Nghèo cùng rất hèn hạ

Bị người sai khiến luôn,

Nhiều bệnh thân ốm gầy

Không có chỗ cậy nhờ

Dù nương gần với người

Mà người chẳng để ý

Nếu có được điều chi

Thời liền lại quên mất,

Nếu học qua nghề thuốc

Theo đúng phép trị bịnh

Mà bệnh người nặng thêm

Hoặc có khi đến chết,

Nếu tự mình có bệnh

Không người chữa lành được

Dù có uống thuốc hay

Mà bệnh càng thêm nặng,

Hoặc người khác phản nghịch

Cướp giật trộm lấy của

Các tội dường thế đó

Lại tự mang vạ lây.

Những người tội như đây

Trọn không thấy được Phật

Là vua trong hàng Thánh

Thường nói pháp giáo hóa

Những người tội như đây

Thường sanh chỗ hoạn nạn

Tâm cuồng loạn, tai điếc

Trọn không nghe pháp được,

Trải qua vô số kiếp

Như số cát sông Hằng

Sanh ra liền điếc câm

Các căn chẳng đầy đủ

Thường ở trong địa ngục

Như dạo chơi vườn nhà,

Ở tại các đạo khác

Như ở nhà cửa mình

Lạc đà, lừa, lợn, chó

Là chỗ kia thường đi

Vì khinh chê kinh này

Mắc tội dường thế đó.

Nếu được sanh làm người

Điếc, đui lại câm, ngọng

Nghèo cùng các tướng suy

Dùng đó tự trang nghiêm.

Sưng bủng bệnh khô khát

Ghẻ, lác, cùng ung thư

Các bệnh như trên đó

Dùng làm y phục mặc,

Thân thể thường hôi hám

Nhơ nhớp không hề sạch

Lòng chấp ngã sâu chặt

Thêm nhiều tánh giận hờn

Tình dâm dục hẫy hừng

Đến chẳng chừa cầm thú,

Vì khinh chê kinh này

Mắc tội dường thế đó.

Bảo cho Xá-Lợi-Phất!

Người khinh chê kinh này

Nếu kể nói tội kia

Cùng kiếp cũng chẳng hết

Vì bởi nhân duyên đó

Ta vẫn bảo các ông

Trong nhóm người vô trí

Chớ nên nói kinh này

Nếu có người lợi căn

Sức trí huệ sáng láng

Học rộng và nhớ dai

Lòng mong cầu Phật đạo

Những hạng người như thế

Mới nên vì đó nói

Nếu có người đã từng

Thấy trăm nghìn ức Phật

Trồng các cội đức lành

Thâm tâm rất bền vững

Hạng người được như thế

Mới nên vì đó nói.

Nếu có người tinh tấn

Thường tu tập lòng từ

Chẳng hề tiếc thân mạng

Mới nên vì đó nói

Nếu có người cung kính

Không có sanh lòng khác

Lìa xa các phàm phu

Ở riêng trong núi thẩm

Những hạng người như thế

Mới nên vì đó nói

Lại Xá-Lợi-Phất này!

Nếu thấy có người nào

Rời bỏ ác tri-thức

Gần gũi bạn hiền lành

Người được như thế ấy

Mới nên vì đó nói.

Nếu thấy hàng Phật tử

Giữ giới hạnh trong sạch

Như minh châu sáng sạch

Ham cầu kinh Đại thừa

Những người được như thế

Mới nên vì đó nói.

Nếu người không lòng giận

Chắc thật ý dịu hòa

Thường thương xót mọi loài

Cung kính các đức Phật

Hạng người tốt như thế

Mới nên vì đó nói.

Lại có hàng Phật tử

Ở tại trong đại chúng

Thuần dùng lòng thanh tịnh

Các món nhân cùng duyên

Thí dụ và lời lẽ

Nói pháp không chướng ngại

Những người như thế ấy

Mới nên vì đó nói

Nếu có vị Tỳ-kheo

Vì cầu nhứt-thiết-trí

Khắp bốn phương cầu pháp

Chắp tay cung kính thọ

Chỉ ưa muốn thọ trì

Kinh điển về Đại-thừa

Nhẫn đến không hề thọ

Một bài kệ kinh khác

Hạng người được như thế

Mới nên vì đó nói.

Như có người chí tâm

Cầu xá-lợi của Phật

Cầu kinh cũng như thế

Được rồi đỉnh lễ thọ

Người đó chẳng còn lại

Có lòng cầu kinh khác

Cũng chưa từng nghĩ tưởng

Đến sách vở ngoại đạo

Người được như thế ấy

Mới nên vì đó nói.

Bảo cùng Xá-Lợi-Phất!

Ta nói các sự tướng

Của người cầu Phật đạo

Cùng kiếp cũng chẳng hết

Những người như thế đó

Thời có thể tin hiểu

Ông nên vì họ nói

Kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa.

***

4. Phẩm Tín Giải


Lúc bấy giờ, các Ngài Tuệ-Mệnh Tu-Bồ-Đề, Đại Ca-Chiên-Diên, Đại Ca-Diếp, Đại Mục-Kiền-Liên, từ nơi Phật được nghe pháp chưa từng có. Đức Thế-Tôn dự ghi cho Ngài Xá-Lợi-Phất sẽ thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, sanh lòng hy hữu hớn hở vui mừng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy sửa y phục trịch bày vai hữu, gối hữu chấm đất, một lòng chấp tay cúi mình cung kính chiêm ngưỡng dung nhan Phật mà bạch cùng Phật rằng: “Chúng con ở đầu trong hàng Tăng, tuổi đều già lụn, tự cho đã được Niết-bàn không kham nhiệm gì nữa, chẳng còn thẳng cầu thêm đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. “

Đức Thế-Tôn thuở trước nói pháp đã lâu, lúc đó chúng con ngồi nơi toà thân thể mỏi mệt, chỉ nhớ nghĩ ba pháp: Không, vô tướng, vô tác, đối với các pháp du hý thần thông, tịnh cõi nước Phật, độ thoát chúng sanh của Bồ-Tát, lòng chúng con không ưa thích.

Vì sao? Đức Thế-Tôn khiến chúng con ra khỏi ba cõi được chứng Niết-bàn, lại nay đây chúng con tuổi đã già nua ở nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác của Phật dạy Bồ-Tát không hề sanh một niệm ưa thích. Chúng con hôm nay ở trước Phật nghe thọ ký cho Thanh-văn sẽ được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, lòng rất vui mừng được pháp chưa từng có, chẳng ngờ hôm nay bỗng nhiên được pháp hy hữu, tự rất mừng may được lợi lành lớn, vô lượng trân báu chẳng tìm cầu mà tự được.

Thế-Tôn! chúng con hôm nay xin nói thí dụ để chỉ rõ nghĩa đó.

Thí như có người tuổi thơ bé, bỏ cha trốn đi qua ở lâu nơi nước khác, hoặc mười, hai mươi đến năm mươi năm; người đó tuổi đã lớn lại thêm nghèo cùng khốn khổ, dong ruổi bốn phương để cầu đồ mặc vật ăn, dạo đi lần lần tình cờ về bổn quốc.

Người cha từ trước đến nay, tìm con không được bèn ở lại tại một thành trong nước đó. Nhà ông giàu lớn của báu vô lượng, các kho đụn, vàng, bạc, lưu ly, san-hô, hổ-phách, pha lê, châu ngọc v. v. . . thảy đều đầy tràn; tôi tớ, thần tá, lại dân rất đông, voi, ngựa, xe cộ bò dê nhiều vô số. Cho vay thâu vào lời lãi khắp đến nước khác, khách thương buôn bán cũng rất đông nhiều.

Bấy giờ, gã nghèo kia dạo đến các tụ lạc, trải qua xóm làng, lần hồi đến nơi thành của người cha ở.

Người cha hằng nhớ con, cùng con biệt ly hơn năm mươi năm mà ông vẫn chưa từng đối với người nói việc như thế, chỉ tự suy nghĩ già nua và có nhiều của cải, vàng bạc, trân báu, kho đụn tràn đầy, không có con cái, một mai mà chết mất thì của cải tản thất không người giao phó. Cho nên ân cần nhớ luôn đến con. Ông lại nghĩ: Nếu ta gặp được con ủy phó của cải, thản nhiên khoái lạc không còn sầu lo.

Thưa Thế-Tôn! Bấy giờ gã cùng tử làm thuê làm mướn lần hồi tình cờ đến nhà người cha bèn đứng lại bên cửa, xa thấy cha ngồi giường sư tử, ghế báu đỡ chân, các hàng Bà-la-môn, Sát-đế-lợi, Cư-sĩ đều cung kính bao quanh. Trên thân ông đó dùng chuỗi ngọc chân châu giá trị nghìn vạn để trang nghiêm, kẻ lại dân tôi tớ tay cầm phất trần trắng đứng hầu hai bên. Màn báu che trên, những phan đẹp thòng xuống, nước thơm rưới đất, rải các thứ danh hoa, các vật báu chưng bày, phát ra, thâu vào, lấy, cho v. v. . . có các sự nghiêm sức dường ấy, uy đức rất tôn trọng.

Gã cùng tử thấy cha có thế lực lớn liền sanh lòng lo sợ, hối hận về việc đến nhà này, nó thầm nghĩ rằng: “Ông này chắc là vua, hoặc là bậc đồng vua, chẳng phải là chỗ của ta làm thuê mướn được tiền vật.

Chẳng bằng ta qua đến xóm nghèo có chỗ cho ta ra sức dễ được đồ mặc vật ăn, nếu như ta đứng lâu ở đây hoặc rồi họ sẽ bức ngặt ép sai ta làm”. Gã nghĩ như thế rồi, liền chạy mau đi thẳng.

Khi đó, ông Trưởng-giả ngồi nơi tòa sư tử thấy con bèn nhớ biết, lòng rất vui mừng mà tự nghĩ rằng: ‘Của cải kho tàng của ta nay đã có người giao phó rồi, ta thường nghĩ nhớ đứa con này làm sao gặp được, nay bỗng nó tự đến rất vừa chỗ muốn của ta, ta dầu tuổi già có vẫn tham tiếc’. Ông liền sai người hầu cận đuổi gấp theo bắt lại.

Lúc ấy, kẻ sứ giả chạy mau qua bắt, gã cùng tử kinh ngạc lớn tiếng kêu oan: “Tôi không hề xúc phạm, cớ sao lại bị bắt?” Kẻ sứ giả bắt đó càng gấp cưỡng dắt đem về. Khi đó gã cùng tử tự nghĩ không tội chi mà bị bắt bớ đây chắc định phải chết, lại càng sợ sệt mê ngất ngã xuống đất.

Người cha xa thấy vậy bèn nói với kẻ sứ giả rằng: “Không cần người đó, chớ cưỡng đem đến, lấy nước lạnh rưới trên mặt cho nó tỉnh lại đừng nói chi với nó”.

Vì sao? Cha biết con mình chí ý hạ liệt, tự biết mình giàu sang làm khiếp sợ cho con. Biết chắc là con rồi mà dùng phương tiện chẳng nói với người khác biết là con mình. Kẻ sứ giả nói với cùng tư û: “Nay ta thả ngươi đi đâu tùy ý”.

Gã cùng tử vui mừng được điều chưa từng có, từ dưới đất đứng dậy, qua đến xóm nghèo để tìm cầu sự ăn mặc.

Bấy giờ ông Trưởng-giả toan muốn dụ dẫn người con mà bày chước phương tiện, mật sai hai người, hình sắc tiều tụy không có oai đức: ‘Hai người nên qua xóm kia từ từ nói với gã cùng tử, nơi đây có chỗ làm trả giá gấp bội. Gã cùng tử nếu chịu thời dắt về đây khiến làm. Nếu nó có hỏi muốn sai làm gì? Thì nên nói với nó rằng: ‘Thuê người hốt phân, chúng ta hai người cũng cùng ngươi chung nhau làm. ‘ Khi đó hai người sứ liền tìm gã cùng tử, rồi thuật đủ việc như trên.

Bấy giờ gã cùng tử trước hỏi lấy giá cả liền đến hốt phân. Người cha thấy con, thương xót và quái lạ. Lại một ngày khác ông ở trong cửa sổ xa thấy con ốm o tiều tụy, phân đất bụi bặm dơ dáy không sạch. Ông liền cởi chuỗi ngọc, áo tốt mịn màng cùng đồ trang sức, lại mặc áo thô rách trỉn dơ, bụi đất lấm thân, tay mặt cầm đồ hốt phân, bộ dạng đáng nể sợ, bảo những người làm rằng: ‘Các ngươi phải siêng làm việc chớ nên lười nghỉ!’ Dùng phương tiện đó được đến gần người con.

Lúc sau lại bảo con rằng: “Gã nam tử này! Ngươi thường làm ở đây đừng lại đi nơi khác, ta sẽ trả thêm giá cho ngươi; những đồ cần dùng như loại bồn, chậu, gạo, bột, muối, dấm, ngươi chớ tự nghi ngại. Cũng có kẻ tớ già hèn hạ, nếu cần ta cấp cho, nên phải an lòng, ta như cha của ngươi chớ có sầu lo”.

Vì sao? Vì ta tuổi tác già lớn mà ngươi thì trẻ mạnh, ngươi thường trong lúc làm việc không lòng dối khi trễ nải giận hờn nói lời thán oán, đều không thấy ngươi có các điều xấu đó như các người làm công khác. Từ ngày nay nhẫn sau như con đẻ của ta. Tức thời Trưởng-giả lại đặt tên cho cùng tử gọi đó là “con”.

Khi đó gã cùng tử, dầu mừng việc tình cờ đó song vẫn còn tự cho mình là khách, là người làm công hèn, vì cớ đó mà trong hai mươi năm thường sai hốt phân, sau đó lòng gã mới lần thể tin ra vào không ngại sợ, nhưng chỗ gã ở cũng vẫn nguyên chỗ cũ.

Thế-Tôn! Bấy giờ Trưởng-giả có bệnh, tự biết mình không bao lâu sẽ chết mới bảo cùng tử rằng: “Ta nay rất nhiều vàng bạc, trân, báu, kho đụn tràn đầy, trong đó nhiều ít chỗ đáng xài dùng ngươi phải biết hết đó. Lòng ta như thế, ngươi nên thể theo ý ta.

Vì sao? Nay ta cùng ngươi bèn là không khác, nên gắng dụng tâm chớ để sót mất” . Khi ấy cùng tử liền nhận lời bảo lãnh biết các của vật, vàng, bạc, trân, báu và các kho tàng, mà trọn không có ý mong lấy của đáng chừng bữa ăn, chỗ của gã ở vẫn tại chỗ cũ, tâm chí hạ liệt cũng chưa bỏ được.

Lại trải qua ít lâu sau, cha biết ý chí con lần đã thông thái trọn nên chí lớn, tự chê tâm ngày trước. Đến giờ sắp chết, ông gọi người con đến và hội cả thân tộc, quốc-vương, quan đại-thần, dòng sát-lợi, hàng cư-sĩ, khi đã nhóm xong, ông liền tự tuyên rằng: “Các ngài nên rõ, người này là con ta, của ta sanh ra, ngày trước trong thành nọ, bỏ ta trốn đi, nổi trôi khổ sở, hơn năm mươi năm, nó vốn tên ấy, còn ta tên ấy. Xưa ta ở tại thành này lòng lo lắng tìm kiếm, bỗng ở nơi đây gặp được nó. Nó thật là con ta, ta thật là cha nó. Nay ta có tất cả bao nhiêu của cải, đều là của con ta có, trước đây của cải cho ra thâu vào, con ta đây coi biết. “

Thế-Tôn! Khi đó gả cùng tử nghe cha nói như thế, liền rất vui mừng được điều chưa từng có, mà nghĩ rằng: “Ta vốn không có lòng mong cầu, nay kho tàng báu này tự nhiên mà đến”.

Thế-Tôn ! Ông phú Trưởng-giả đó là đức Như-Lai, còn chúng con đều giống như con của Phật. Đức Như-Lai thường nói chúng con là con.

Thưa Thế-Tôn! Chúng con vì ba món khổ (16) nên ở trong sanh tử chịu các sự đau đớn mê lầm không hiểu biết, ưa thích các pháp tiểu thừa. Ngày nay đức Thế-Tôn khiến chúng con suy nghĩ dọn trừ những phân dơ các pháp hý luận (17). Chúng con ở trong đó siêng gắng tinh tấn được đến Niết-bàn, cái giá một ngày. Đã được đây rồi lòng rất vui mừng tự cho là đủ, mà tự nói rằng: Ở trong pháp của Phật; do siêng năng tinh tấn nên chỗ được rộng nhiều.

Nhưng đức Thế-Tôn trước biết chúng con lòng ưa muốn sự hèn tệ, ham nơi pháp tiểu thừa, chúng con bèn bị Phật buông bỏ chẳng vì phân biệt rằng: Các ông sẽ có phần bảo tàng tri kiến của Như-Lai.

Đức Thế-Tôn dùng sức phương tiện nói bày trí huệ của Như-Lai. Chúng con theo Phật được giá Niết-bàn một ngày, cho là nhiều rồi, đối với pháp Đại-thừa này không có chí cầu. Chúng con lại nhân trí huệ của Phật, vì các vị Bồ-Tát mà chỉ bày diễn nói, nhưng chính tự mình lại không có chí muốn nơi pháp đó.

Vì sao? Đức Phật biết chúng con ưa nơi pháp tiểu thừa, nên dùng sức phương tiện thuận theo chúng con mà nói pháp, chúng con không tự biết thật là Phật tử. Ngày nay chúng con mới biết đức Thế-Tôn ở nơi trí huệ của Phật không có lẫn tiếc.

Vì sao? Chúng con từ xưa đến nay thật là Phật tử mà chỉ ưa nơi pháp tiểu thừa, nếu chúng con có tâm ham Đại-thừa, thời Phật vì chúng con mà nói pháp Đại-thừa. Ở trong kinh này chỉ nói pháp nhứt thừa. Lúc xưa đức Phật ở trước Bồ-Tát chê trách Thanh-văn ham pháp tiểu thừa.

Nhưng đức Phật thực dùng Đại-thừa để giáo hóa, vì thế nên chúng con nói vốn không có lòng mong cầu mà nay báu lớn của đấng Pháp-vương tự nhiên đến, như chỗ nên được của Phật tử đều đã được có.

Bấy giờ ngài Ma-ha Ca-Diếp muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Chúng con ngày hôm nay

Nghe âm giáo của Phật

Lòng hớn hở mừng rỡ

Được pháp chưa từng có.

Phật nói hàng Thanh-văn

Sẽ được thành quả Phật

Đống châu báu vô thượng

Chẳng cầu tự nhiên được.

Ví như gã đồng tử

Thơ bé không hiểu biết

Bỏ cha trốn chạy đi

Đến cõi nước xa khác

Nổi trôi khắp nước ngoài

Hơn năm mươi năm dài

Cha gã lòng buồn nhớ

Kiếm tìm khắp bốn phương

Kiếm tìm đó đã mỏi

Liền ở lại một thành

Xây dựng nên nhà cửa

Năm món dục tự vui.

Nhà ông giàu có lớn

Nhiều những kho vàng, bạc

Xa-cừ, ngọc mã-não

Trân châu, ngọc lưu ly

Voi ngựa cùng trâu dê

Kiệu, cán đủ xe cộ

Ruộng đất và tôi tớ

Nhân dân rất đông nhiều

Xuất nhập thâu lời lãi

Bèn khắp đến nước khác

Khách thương người buôn bán

Không xứ nào không có,

Nghìn muôn ức chúng hội

Vây quanh cung kính ông,

Thường được bậc vua chúa

Mến yêu nhớ tưởng đến,

Các quan, hạng hào tộc

Đều cũng đồng tôn trọng

Vì có các sự duyên

Người tới lui rất đông,

Giàu mạnh như thế đó

Có thế lực rất lớn

Mà tuổi đã già nua

Lại càng buồn nhớ con

Ngày đêm luống suy nghĩ

Giờ chết toan sắp đến

Con thơ dại bỏ ta

Hơn năm mươi năm tròn,

Các của vật kho tàng

Sẽ phải làm thế nào?

Bấy giờ gã cùng tử

Đi tìm cầu ăn mặc

Ấp này đến ấp khác

Nước này sang nước nọ,

Hoặc có khi được của

Hoặc có khi không được,

Đói thiếu hình gầy gò

Thân thể sanh ghẻ lác.

Lần lựa đi trải qua

Đến thành cha gã ở

Xoay vần làm thuê mướn

Bèn đến trước nhà cha.

Lúc ấy ông Trưởng-giả

Đang ở trong nhà ông

Giăng màn châu báu lớn

Ngồi tòa sư-tử cao

Hàng quyến thuộc vây quanh

Đông người đứng hầu hạ,

Hoặc có người tính toán

Vàng, bạc, cùng vật báu

Của cải ra hoặc vào

Biên chép ghi giấy tờ.

Gã cùng tử thấy cha

Quá mạnh giàu tôn nghiêm

Cho là vị quốc-vương

Hoặc là đồng bậc vua,

Kinh sợ tự trách thầm

Tại sao lại đến đây?

Lại thầm tự nghĩ rằng:

Nếu ta đứng đây lâu

Hoặc sẽ bị bức ngặt

Ép buộc sai khiến làm.

Suy nghĩ thế đó rồi

Rảo chạy mà đi thẳng

Hỏi thăm xóm nghèo nàn

Muốn qua làm thuê mướn.

Lúc bấy giờ Trưởng-giả

Ngồi trên tòa sư-tử

Xa trông thấy con mình

Thầm lặng mà ghi nhớ,

Ông liền bảo kẻ sứ

Đuổi theo bắt đem về.

Gã cùng tử sợ kêu

Mê ngất ngã trên đất

Người này theo bắt tôi

Chắc sẽ bị giết chết

Cần gì đồ ăn mặc

Khiến tôi đến thế này!

Trưởng-giả biết con mình

Ngu dại lòng hẹp hèn

Chẳng chịu tin lời ta

Chẳng tin ta là cha

Ông liền dùng phương tiện

Lại sai hai người khác

Mắt chột, thân lùn xấu

Hạng không có oai đức!

Các người nên bảo nó

Rằng ta sẽ thuê nó

Hốt dọn các phân nhơ

Trả giá bội cho nó.

Gã cùng tử nghe rồi

Vui mừng theo sứ về

Vì dọn các phân nhơ

Sạch sẽ các phòng nhà

Trưởng-giả trong cửa sổ

Thường ngó thấy con mình

Nghĩ con mình ngu dại

Ưa thích làm việc hèn.

Lúc đó ông Trưởng-giả

Mặc y phục cũ rách

Tay cầm đồ hốt phân

Qua đến chỗ con làm

Phương tiện lần gần gũi

Bảo rằng: rán siêng làm!

Đã thêm giá cho ngươi

Và cho dầu thoa chân

Đồ ăn uống đầy đủ

Thêm đệm chiếu đầy ấm

Cặn kẽ nói thế này:

Ngươi nên siêng làm việc!

Rồi lại dịu dàng bảo

Như con thật của ta.

Ông Trưởng-giả có trí

Lần lần cho ra vào

Trải qua hai mươi năm

Coi sóc việc trong nhà,

Chỉ cho biết vàng, bạc,

Ngọc trân châu, pha-lê

Các vật ra hoặc vào

Đều khiến gã biết rõ.

Gã vẫn ở ngoài cửa

Nương náu nơi am tranh

Tự nghĩ phận nghèo nàn

Ta không có vật đó.

Cha biết lòng con mình

Lần lần đã rộng lớn

Muốn giao tài vật cho

Liền nhóm cả thân tộc

Quốc vương các đại thần

Hàng sát-lợi, cư-sĩ

Rồi ở trong chúng này

Tuyên nói chính con ta

Bỏ ta đi nước khác

Trải hơn năm mươi năm,

Từ gặp con đến nay

Đã hai mươi năm rồi

Ngày trước ở thành kia

Mà mất đứa con này

Ta đi tìm khắp nơi

Bèn đến ngụ nơi đây

Phàm của cải ta có

Nhà cửa cùng nhân dân

Thảy đều phó cho nó

Mặc tình nó tiêu dùng.

Người con nhớ xưa nghèo

Chí ý rất kém hèn

Nay ở nơi cha mình

Được quá nhiều châu báu

Và cùng với nhà cửa

Gồm tất cả tài vật,

Lòng rất đỗi vui mừng

Được điều chưa từng có.

Đức Phật cũng như thế

Biết con ưa tiểu thừa

Nên chưa từng nói rằng

Các ngươi sẽ thành Phật

Mà chỉ nói chúng con

Được có đức vô lậu

Trọn nên quả tiểu thừa

Hàng Thanh-văn đệ tử

Đức Phật bảo chúng con

Nói đạo pháp tối thượng

Người tu tập pháp này

Sẽ được thành Phật quả

Chúng con vâng lời Phật

Vì các Bồ-Tát lớn

Dùng các món nhân duyên

Cùng các món thí dụ

Bao nhiêu lời lẽ hay

Để nói đạo vô thượng.

Các hàng Phật tử thảy

Từ nơi con nghe pháp

Ngày đêm thường suy gẫm

Tinh tấn siêng tu tập.

Bấy giờ các Đức Phật

Liền thọ ký cho kia:

Các ông ở đời sau

Sẽ được thành Phật đạo.

Pháp mầu rất bí tàng

Của tất cả các Phật

Chỉ để vì Bồ-Tát

Mà dạy việc thật đó,

Nhưng chẳng vì chúng con

Nói pháp chân yếu này

Như gã cùng tử kia

Được gần bên người cha

Dầu lãnh biết các vật

Nhưng lòng chẳng mong cầu,

Chúng con dầu diễn nói

Tạng pháp báu của Phật

Tự mình không chí nguyện

Cũng lại như thế đó.

Chúng con diệt bề trong (18)

Tự cho là đã đủ

Chỉ xong được việc này

Lại không biết việc khác.

Chúng con dầu có nghe

Pháp tịnh cõi nước Phật

Cùng giáo hóa chúng sanh

Đều không lòng ưa vui.

Như thế là vì sao?

Vì tất cả các pháp

Thảy đều là không lặng

Không sanh cũng không diệt

Không lớn cũng không nhỏ

Vô lậu và vô vi,

Suy nghĩ thế đó rồi

Chẳng sanh lòng ưa muốn.

Chúng con đã từ lâu

Đối với trí huệ Phật

Không tham không ưa thích

Không lại có chí nguyện,

Mà đối với pháp mình

Cho đó là rốt ráo.

Chúng con từ lâu nay

Chuyên tu tập pháp không

Được thoát khỏi hoạn nạn

Khổ não của ba cõi

Trụ trong thân rốt sau

Hữu dư y Niết-bàn (19)

Đức Phật dạy bảo ra

Chứng được đạo chẳng luống

Thời là đã có thể

Báo được ơn của Phật.

Chúng con dầu lại vì

Các hàng Phật tử thảy

Tuyên nói pháp Bồ-Tát

Để cầu chứng Phật đạo

Mà mình đối pháp đó

Trọn không lòng ham muốn

Đấng Đạo-Sư buông bỏ

Vì xem biết lòng con

Ban đầu không khuyên gắng

Nói những lợi có thực

Như ông Trưởng-giả giàu

Biết con chí kém hèn

Bèn dùng sức phương tiện

Để hoà phục tâm con

Vậy sau mới giao phó

Tất cả tài vật báu

Đức Phật cũng thế đó

Hiện ra việc ít có

Biết con ưa tiểu thừa

Bèn dùng sức phương tiện

Điều phục tâm của con

Rồi mới dạy trí lớn.

Chúng con ngày hôm nay

Được pháp chưa từng có

Chẳng phải chỗ trước mong

Mà nay tự nhiên được

Như gã cùng tử kia

Được vô lượng của báu

Thế-Tôn! Chúng con nay

Được đạo và chứng quả

Ở nơi pháp vô lậu

Được tuệ nhãn thanh tịnh

Chúng con từ lâu nay

Gìn tịnh giới Phật chế

Mới ở ngày hôm nay

Được hưởng quả báo đó,

Trong pháp của Pháp-vương

Lâu tu-hành phạm hạnh

Ngày nay được vô lậu

Quả báo lớn vô thượng

Chúng con ngày hôm nay

Mới thật là Thanh-văn

Đem tiếng đạo của Phật

Cho tất cả đều nghe

Chúng con ngày hôm nay

Thật là A-la-hán

Ở nơi các thế gian

Trời, người và ma, phạm,

Khắp ở trong chúng đó

Đáng lãnh của cúng dường

Ơn lớn của Thế-Tôn

Đem việc ít có này

Thương xót dạy bảo cho

Làm lợi ích chúng con

Trải vô lượng ức kiếp

Ai có thể đền được.

Tay lẫn chân cung cấp

Đầu đảnh lễ cung kính

Tất cả đều cúng dường

Đều không thể đền được.

Hoặc dùng đầu đội Phật

Hai vai cùng cõng vác

Trong kiếp số hằng sa

Tận tâm mà cung kính,

Lại đem dưng đồ ngon

Y phục báu vô lượng

Và các thứ đồ nằm

Cùng các món thuốc thang

Gỗ ngưu-đầu chiên-đàn

Và các vật trân báu

Để dựng xây tháp miếu

Y báu lót trên đất

Như các việc trên đây

Đem dùng cúng dường Phật

Trải kiếp số hằng sa

Cũng không đền đáp được.

Các Phật thật ít có

Đấng vô lượng vô biên

Đến bất-khả tư-nghì

Đủ sức thần thông lớn,

Bậc vô lậu vô vi

Là vua của các Pháp

Hay vì kẻ hạ liệt

Nhẫn việc cao thượng đó,

Hiện lấy tướng phàm phu

Tùy cơ nghi dạy nói

Các Phật ở nơi pháp

Được sức rất tự tại

Biết các hàng chúng sanh

Có những điều ưa muốn

Và chí lực của nó

Theo sức nó kham nhiệm

Dùng vô lượng thí dụ

Mà vì chúng nói pháp

Tùy theo các chúng sanh

Trồng căn lành đời trước

Lại biết đã thành thục

Hay là chưa thành thục

Suy lường những điều đó

Phân biệt biết rõ rồi

Ở nơi đạo nhất thừa

Tùy cơ nghi nói ba.

*

THÍCH NGHĨA

(1 ) LẬU TẬN: Nhiễm tâm phiền-não đã hết sạch, đồng nghĩa với: “Vô Lậu”.

(2 ) Thân Phật sắc vàng tử-kim đủ 32 tướng tốt.

(3 ) Trí của Phật có 10 lực dụng:

1. Thị-xứ phi-xứ trí-lực

2. Nghiệp trí-lực

3. Thiền-định trí-lực

4. Căn-tính trí-lực

5. Nguyện-dục trí-lực

6. Giới trí-lực

7. Đạo-chí-xử trí-lực

8. Túc-mạng trí-lực

9. Thiên-nhãn trí-lực

10. Lậu-tận trí-lực

(4 ) BẤT CỘNG: Bồ-Tát cùng Thanh-văn Duyên-giác đều không có, riêng Phật là có 18 pháp này.

(5) BỔ-TÁT: “Bồ-Đề”: Giác; “tát đỏa”: Hữu-tình; nói tắt là Bồ-Tát, tức là bậc đã tự hay giác ngộ và có thể cứu độ giác ngộ loài hữu tình.

(6 ) Tức là Bà-la-môn.

(7 ) Tên của Ma-vương ở đầu cõi dục.

(8 ) NGŨ UẨN: Sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn. Cũng gọi là ngũ ấm.

(9 ) NGŨ DỤC: 1. Tài (sắc), sắc, danh, thực (sự ăn), thùy (ngủ nghỉ). 2. Sắc, thanh, hương, vị, xúc.

(10) Bốn đức vô-sở-úy của Phật:

1. Nhất-thiết-trí vô-úy

2. Lậu-tận vô-úy

3. Thuyết-đạo vô-úy

4. Thuyết-khổ-tận-đạo vô-úy

(11) NĂM CĂN: Tín căn, tinh-tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.

NĂM LỰC: tín lực, tinh tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

BẨY GIÁC CHI: Trạch pháp, niệm, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, xả.

TÁM CHÁNH ĐẠO: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh niệm, chánh tinh tấn, chánh định.

(12) Súy: Cú tai mèo; Hiêu, Điêu, THỨU: Loài chim dữ, tiếng xấu. THƯỚC: Chim khách.

CƯU: Tu-hú. CÁP: Bồ câu. NGOAN-XÀ: Rắn độc. PHÚC-YẾT: Bò-cạp.

NGÔ ÂCÔNG: Rít. DO-DIÊN: Trùng, rận ở trong áo tơi. DỨU -LY: Chồn, cáo.

HỀ-THỬ: Giống chuột. KHƯƠNG-LƯƠNG: Bọ hung.

(13) Thiên-nhãn-minh, Túc-mạng-minh, Lậu-tận-minh.

(14) Thiên-nhãn-thông, thần-túc-thông, thiên-nhĩ-thông, tha-tâm-thông, túc-mạng-thông, lậu-tận-thông.

(15) TIN: lòng tin. GIẢI: Hiểu rõ.

(16) Khổ khổ, hoại khổ, hành khổ.

(17) Hý-LUẬN: Lời luận nói suông không sự thật, đồng nghĩa với hư vọng.

(18) Diệt lòng phiền-não: 1. Kiến sở đoạn 2. Tư sở đoạn.

(19) NIẾT-BÀN: Tịch tịnh; VIÊN TỊCH: nghĩa là vắng bặt. Còn vọng động phiền não là còn tạo nghiệp thọ báo sanh-tử. Dứt hẳn vọng động phiền não khỏi báo sanh tử yên lặng nhàn vui nên gọi Niết-bàn.

HỮU-DƯ Y: Thân người hiện còn thừa lại rốt sau cả.

***

Quyển III


5. Phẩm Dược Thảo Dụ


1. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bảo ngài Ma-ha Ca-Diếp các vị đại đệ tử: “Hay thay! Hay thay! Ca-Diếp. Khéo nói được công đức chơn thật của đức Như-Lai. Đúng như lời các ông vừa nói; đức Như-Lai lại còn có vô lượng vô biên a-tăng-kỳ công đức, các ông dầu trải qua vô lượng ức kiếp nói cũng không hết được”.

Ca-Diếp nên biết! Đức Như-Lai là vua của các pháp nếu có nói ra lời chi đều không hư dối vậy. Phật ở nơi tất cả pháp dùng sức trí huệ phương tiện mà diễn nói, pháp của Phật nói thảy đều đến bậc nhứt-thiết-trí (1) . Đức Như-Lai xem biết chỗ quy thú (2) của tất cả pháp; cũng rõ biết chỗ tâm sở hành (3) của tất cả chúng sanh không thấu không ngại. Phật lại ở nơi các pháp rốt ráo rõ biết hết, chỉ bày tất cả trí huệ cho các chúng sanh.

2. Ca-Diếp! Thí như trong cõi tam-thiên đại-thiên nơi núi, sông, khe, hang, ruộng, đất sanh ra cây cối, lùm rừng và các cỏ thuốc, bao nhiêu giống loại tên gọi màu sắc đều khác. Mây dầy bủa giăng trùm khắp cõi tam-thiên đại-thiên (4) đồng thời mưa xối xuống, khắp nơi nhuần thấm, cây cối lùm rừng và các cỏ thuốc: hoặc thứ gốc nhỏ, thân nhỏ, nhánh nhỏ, lá nhỏ, hoặc thứ gốc chỉ vừa, thân vừa, nhánh vừa, lá vừa; hoặc có thứ gốc lớn, thân lớn, nhánh lớn, lá lớn.

Các giống cây lớn nhỏ, tùy hạng thượng trung hạ mà hấp thụ khác nhau. Một cụm mây tuôn mưa xuống xứng theo mỗi giống loại mà cây cỏ được sanh trưởng, đơm bông kết trái. Dầu rằng một cõi đất sanh, một trận mưa thấm nhuần mà các cỏ cây đều có sai khác.

3. Ca-Diếp nên biết! Đức Như-Lai cũng lại như thế, hiện ra nơi đời như là vừng mây lớn nổi lên, dùng giọng tiếng lớn vang khắp thế giới cả trời, người, A-tu-la, như mây lớn kia trùm khắp cõi nước tam-thiên đại-thiên. Phật ở trong đại chúng mà xướng lời nầy:

“Ta là đấng Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân-Sư, Phật Thế-Tôn. Người chưa được độ thời làm cho được độ, người chưa tỏ ngộ thời làm cho tỏ ngộ, người chưa an thời làm cho được an, người chưa chứng Niết-bàn thời làm cho chứng Niết-bàn, đời nay và đời sau Phật đều biết đúng như thật. Ta là bậc nhứt-thiết-trí, bậc nhứt-thiết-kiến, là bậc tri đạo, bậc khai đạo, bậc thuyết đạo. Các ngươi, hàng trời, người, A-tu-la đều nên đến đây vì để nghe pháp vậy. “

Bấy giờ có vô số nghìn muôn ức loài chúng sanh đi đến chỗ đức Như-Lai xem xét các căn lợi độn, tinh tấn hay giải đãi của chúng sanh đó, thuận vừa sức nó kham được mà vì chúng nói pháp, chủng loại nhiều vô lượng, Phật đều khiến vui mừng được nhiều lợi lành. Các chúng sanh nầy nghe pháp rồi, hiện đời an ổn, đời sau sanh về chỗ lành, do đạo được thọ hưởng vui và cũng được thọ hưởng vui và cũng được nghe pháp, đã nghe pháp rồi lìa khỏi các chướng ngại ở trong các pháp theo sức mình kham được lần lần đều được vào đạo. Như mây lớn kia mưa rưới khắp tất cả cỏ cây lùm rừng và các cỏ thuốc, theo giống của mỗi thứ đều được đượm nhuần đầy đủ, đều được sanh trưởng.

Đức Như-Lai nói pháp một tướng một vị, nghĩa là: Tướng giải thoát, tướng xa lìa, tướng diệt, rốt ráo đến bậc “nhứt-thiết-chủng-trí”. Có chúng sanh nào nghe pháp của Như-Lai hoặc thọ trì đọc tụng, đúng như lời mà tu hành, được công đức tự mình không hay biết.

Vì sao? Vì chỉ có Như-Lai là biết chủng tướng thể tánh của chúng sanh đó: Nhớ việc gì? Nghĩ việc gì? Tu việc gì? Nhớ thế nào? Nghĩ thế nào? Tu thế nào?

Dùng pháp gì để nhớ? Dùng pháp gì để nghĩ? Dùng pháp gì để tu? Dùng pháp gì đặng pháp gì?

Chúng sanh ở nơi các bậc, chỉ có đức Như-Lai thấy đó đúng như thật, rõ ràng không bị ngại. Như cây cối lùm rừng các cỏ thuốc kia không tự biết tánh thượng trung hạ của nó.

Đức Như-Lai biết pháp một tướng một vị ấy, nghĩa là: Tướng giải thoát, tướng xa lìa, tướng diệt, tướng rốt ráo Niết-bàn thường tịch diệt, trọn về nơi không, Phật biết như thế rồi xem xét tâm ưa muốn của chúng sanh mà dắt dìu nó, cho nên chẳng liền vì chúng vội nói ” nhứt-thiết-chủng-trí. “

Ca-Diếp! Các ông rất là hy hữu, có thể biết rõ đức Như-Lai tùy cơ nghi nói pháp, hay tin hay nhận. Vì sao? Vì các đức Phật Thế-Tôn tùy cơ nghi nói pháp khó hiểu khó biết.

Khi đó đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Pháp Vương phá các cõi

Hiện ra trong thế gian

Theo tánh của chúng sanh

Dùng các cách nói pháp

Đức Như-Lai tôn trọng

Trí huệ rất sâu xa

Lâu giữ pháp yếu này

Chẳng vội liền nói ra

Người trí nếu được nghe

Thời có thể tin hiểu,

Kẻ không trí nghi hối

Thời bèn là mất hẳn.

Ca-Diếp! Vì cớ đó

Theo sức chúng nói pháp

Dùng các món nhân duyên

Cho chúng được chánh kiến

Ca-Diếp! ông nên biết

Thí như vừng mây lớn

Nổi lên trong thế gian

Che trùm khắp tất cả

Mây trí huệ chứa nhuần

Chớp nhoáng sáng chói lòa

Tiếng sấm xa vang động

Khiến mọi loài vui đẹp

Nhật quang bị che khuất

Trên mặt đất mát mẻ

Mây mù sa bủa gần

Dường có thể nắm tới.

Trận mưa đó khắp cùng

Bốn phương đều xối xuống

Dòng nước tuôn vô lượng

Cõi đất đều rút đầy

Nơi núi sông hang hiểm

Chỗ rậm rợp sanh ra

Những cây cối cỏ thuốc

Các thứ cây lớn nhỏ

Trăm giống lúa mộng mạ

Các thứ mía cùng nho

Nhờ nước mưa đượm nhuần

Thảy đều tươi tốt cả.

Đất khô khắp được rưới

Thuốc cây đều sum sê

Vừng mây kia mưa xuống

Nước mưa thuần một vị

Mà cỏ cây lùm rừng

Tất cả các giống cây

Hạng thượng trung cùng hạ

Xứng theo tánh lớn nhỏ

Đều được sanh trưởng cả.

Gốc thân nhánh và lá

Trổ bông trái sắc vàng

Một trận mưa rưới đến

Cây cỏ đều thấm mướt

Theo thể tướng của nó

Tánh loại chia lớn nhỏ

Nước đượm nhuần vẫn một

Mà đều được sum sê.

Đức Phật cũng như thế

Hiện ra nơi trong đời

Ví như vầng mây lớn

Che trùm khắp tất cả

Đã hiện ra trong đời

Bèn vì các chúng sanh

Phân biệt diễn nói bày

Nghĩa thật của các pháp

Đấng Đại-Thánh Thế-Tôn

Ở trong hàng trời người

Nơi tất cả chúng hội

Mà tuyên nói lời nầy:

Ta là bậc Như-Lai

Là đấng Lưỡng-Túc-Tôn (5)

Hiện ra nơi trong đời

Dường như vầng mây lớn

Thấm nhuần khắp tất cả

Những chúng sanh khô khao

Đều làm cho lìa khổ

Được an ổn vui sướng

Hưởng sự vui thế gian

Cùng sự vui Niết-bàn.

Các chúng trời người nầy

Một lòng khéo lóng nghe

Đều nên đến cả đây

Ra mắt đấng vô thượng.

Ta là đấng Thế-Tôn

Không có ai bằng được

Muốn an ổn chúng sanh

Nên hiện ra trong đời

Vì các đại chúng nói

Pháp cam lồ trong sạch

Pháp đó thuần một vị

Giải thoát Niết-bàn thôi.

Dùng một giọng tiếng mầu

Diễn xướng nghĩa nhiệm nầy

Đều thường vì Đại-thừa

Mà kết làm nhân duyên.

Ta xem tất cả chúng

Khắp đều bình đẳng cả

Không có lòng bỉ thử

Cũng không có hạn ngại

Hằng vì tất cả chúng

Mà bình đẳng nói pháp

Như khi vì một người

Lúc chúng đông cũng vậy.

Thường diễn nói pháp luôn

Từng không việc gì khác

Ngồi, đứng, hoặc đến, đi

Trọn không hề nhàm mỏi

Đầy đủ cho thế gian

Như mưa khắp thấm nhuần

Sang hèn cùng thượng hạ

Giữ giới hay phá giới

Oai nghi được đầy đủ

Và chẳng được đầy đủ

Người chánh-kiến tà-kiến

Kẻ độn căn lợi căn

Khắp rưới cho mưa pháp

Mà không chút nhàm mỏi.

Tất cả hàng chúng sanh

Được nghe pháp của ta

Tùy sức mình lãnh lấy

Trụ ở các nơi các bậc

Hoặc là ở trời, người

Làm Chuyển-luân thánh-vương

Trời Thích, Phạm, các vua

Đó là cỏ thuốc nhỏ

Hoặc rõ pháp vô lậu

Hay chứng được Niết-bàn

Khởi sáu pháp thần thông

Và được ba món minh

Ở riêng trong núi rừng

Thường hành môn thiền định

Chứng được bậc Duyên-giác

Là cỏ thuốc bậc trung.

Hoặc cầu bực Thế-Tôn

Ta sẽ được thành Phật

Tu hành tinh tấn, định

Là cỏ thuốc bậc thượng

Lại có hàng Phật tử

Chuyên tâm nơi Phật đạo

Thường thật hành từ bi

Tự biết mình làm Phật

Quyết định không còn nghi

Gọi đó là cây nhỏ.

Hoặc an trụ thần thông

Chuyển bất thối pháp luân

Độ vô lượng muôn ức

Trăm nghìn loài chúng sanh

Bồ-Tát hạng như thế

Gọi đó là cây lớn.

Phật chỉ bình đẳng nói

Như nước mưa một vị

Theo căn tánh chúng sanh

Mà hưởng thọ không đồng

Như những cỏ cây kia

Được đượm nhuần đều khác

Phật dùng món dụ nầy

Để phương tiện chỉ bày

Các thứ lời lẽ hay

Đều diễn nói một pháp

Ở nơi trí huệ Phật

Như một giọt trong biển.

Ta rưới trận mưa pháp

Đầy đủ khắp thế gian

Pháp mầu thuần một vị

Tùy sức riêng tu hành,

Như thể lùm rừng kia

Và cỏ thuốc những cây

Tùy giống lớn hay nhỏ

Lần lần thêm sum suê

Pháp của các đức Phật

Thường dùng thuần một vị

Khiến cho các thế gian

Đều khắp được đầy đủ

Lần lựa siêng tu hành

Rồi đều được đạo quả.

Hàng Thanh-văn, Duyên-giác,

Ở nơi chốn núi rừng,

Trụ thân hình rốt sau

Nghe Phật Pháp được quả

Nếu các vị Bồ-Tát

Trí huệ rất vững bền

Rõ suốt cả ba cõi

Cầu được thừa tối thượng

Đó gọi là cây nhỏ

Mà được thêm lớn tốt.

Lại có vị trụ thiền

Được sức thần thông lớn

Nghe nói các pháp không

Lòng rất sanh vui mừng

Phóng vô số hào quang

Độ các loài chúng sanh

Đó gọi là cây lớn

Mà được thêm lớn tốt

Như thế, Ca-Diếp này!

Đức Phật nói pháp ra

Thí như vầng mây lớn

Dùng nước mưa một vị

Đượm nhuần nơi hoa người

Đều được kết trái cả.

Ca-Diếp ông phải biết

Ta dùng các nhân duyên

Các món thí dụ thảy

Để chỉ bày đạo Phật

Đó là ta phương tiện

Các đức Phật cũng thế

Nay ta vì các ông

Nói việc rất chân thật

Các chúng thuộc Thanh-văn

Đều chẳng phải diệt độ

Chỗ các ông tu hành

Là đạo của Bồ-Tát

Lần lần tu học xong

Thảy đều sẽ thành Phật.

***

6. Phẩm Thọ Ký


Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn nói bài kệ đó rồi, bảo các đại chúng xướng lời thế nầy: “Ông Ma-Ha Ca-Diếp, đệ tử của Ta, ở đời vị lai sẽ phụng thờ ba trăm muôn ức các đức Thế Tôn, cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen, rộng nói vô lượng đại pháp của các đức Phật, ở nơi thân rốt sau được thành Phật hiệu là Quang-Minh Như -Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế -gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế -Tôn.

Nước tên là Quang Đức, kiếp tên là Đại-Trang-Nghiêm-Phật thọ mười hai tiểu kiếp. Chánh pháp trụ thế hai mươi tiểu kiếp. Cõi nước tốt đẹp, không có các thứ dơ xấu, ngói sỏi gai góc cùng đồ tiện lợi chẳng sạch. Cõi đó bằng thẳng không có cao thấp hầm hố gò nổng, đất bằng lưu ly, cây báu thẳng giăng bên đường, rải các hoa báu khắp nơi sạch sẽ.

Bồ-Tát trong nước đó đông vô lượng nghìn ức, các chúng Thanh-văn cũng lại vô số. Không có việc ma, dầu là có ma và dân ma, nhưng đều hộ trì Phật Pháp”.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Bảo các Tỳ-kheo rằng:

Ta dùng mắt của Phật

Thấy ông Ca-Diếp nầy

Ở nơi đời vị lai

Quá vô số kiếp sau

Sẽ được thành quả Phật,

Mà ở đời vị lai

Cúng dường và kính thờ

Đủ ba trăm muôn ức

Các đức Phật Thế-Tôn.

Vì cầu trí huệ Phật

Mà tịnh tu phạm hạnh

Cúng dường đấng tối thượng

Nhị Túc-Tôn xong rồi

Tu tập trọn tất cả

Trí huệ bậc vô thượng

Ở nơi thân rốt sau

Được chứng thành làm Phật

Cõi đó rất thanh tịnh

Chất lưu ly làm đất

Nhiều thứ cây bằng báu

Thẳng hàng ở bên đường

Dây vàng giăng ngăn đường

Người ngó thấy vui mừng

Thường thoảng ra hương thơm

Rải rác thứ hoa đẹp

Các món báu kỳ diệu

Dùng để làm trang nghiêm

Cõi đó đất bằng thẳng

Không có những gò hầm.

Các hàng chúng Bồ-Tát

Đông không thể xưng kể

Tâm các vị hòa dịu

Đến được thần thông lớn

Phụng trì các kinh điển

Đại thừa của các Phật.

Các hàng chúng Thanh-văn

Bậc vô lậu thân rốt sau

Là con của Pháp-vương

Cũng chẳng thể kể hết

Nhẫn đến dùng thiên nhãn

Cũng chẳng thể đếm biết.

Phật đó sẽ sống lâu

Tuổi mười hai tiểu kiếp

Tượng pháp trụ ở đời

Cũng hai mươi tiểu kiếp

Đức Quang-Minh Thế-Tôn

Việc của ngài như thế.

Lúc bấy giờ, ngài đại Mục-Kiền-Liên, ngài Tu-Bồ-Đề, ngài đại Ca-Chiên-Diên v. v. . . thảy đều run sợ một lòng chấp tay chiêm ngưỡng dung nhan của Phật, mắt không hề tạm rời, liền đồng tiếng nhau nói kệ rằng:

Thế-Tôn rất hùng mãnh

Mà ban giọng tiếng Phật.

Nói rõ thâm tâm con

Được Phật thọ ký cho

Như dùng cam lộ rưới

Từ nóng được mát mẻ.

Như từ nước đói đến

Bỗng gặp cỗ tiệc vua

Còn ôm lòng nghi sợ

Chưa dám tự ăn liền

Nếu lại được vua bảo

Vậy sau mới dám ăn,

Chúng con cũng như vậy

Hằng nghĩ lỗi tiểu thừa

Chẳng biết làm thế nào

Được huệ vô thượng Phật,

Dầu nghe giọng tiếng Phật

Nói chúng con thành Phật

Còn ôm lòng lo sợ

Như chưa dám tự ăn

Nếu được Phật thọ ký

Mới là khoái an vui

Thế Tôn rất hùng mãnh

Thường muốn an thế gian

Xin thọ ký chúng con

Như đói cần bảo ăn.

Lúc bấy giờ, Thế-Tôn biết tâm niệm của các vị đệ tử lớn bảo các thầy Tỳ-kheo rằng: “Ông Tu-Bồ-Đề đây đến đời vị lai phụng thờ ba trăm năm muôn ức na-do-tha (6) đức Phật, cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen, thường tu hạnh thanh tịnh, đủ đạo Bồ-Tát, ở thân rốt sau được thành Phật hiệu: Danh-tướng Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự-trượng-phu, Thiên-nhân-Sư, Phật Thế-Tôn.

Kiếp đó tên Hữu-Bảo, nước đó tên là Bảo-Sanh. Cõi đó bằng thẳng, đất bằng lưu ly, cây báu trang nghiêm, không có những gò, hầm, cát, sỏi. , gai chông cùng tiện lợi dơ dáy; hoa báu trải đất khắp nơi sạch sẽ, nhân dân cõi đó đều ở đài báu và lầu gác quí đẹp. Hàng đệ tử Thanh-văn đông vô lượng vô biên, tính kể cùng thí dụ đều không thể biết. Các chúng Bồ-Tát đông vô số nghìn muôn ức na-do-tha.

Đức Phật thọ mười hai tiểu kiếp, chánh pháp trụ ở đời hai mươi tiểu kiếp, tượng pháp cũng trụ đời hai mươi tiểu kiếp, Đức Phật đó thường ở trên hư không vì chúng tôi nói pháp độ thoát đặng vô lượng Bồ-Tát cùng chúng Thanh-văn”.

Khi đó, đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Các chúng Tỳ-kheo nầy!

Nay ta bảo các ông

Đều nên phải một lòng

Lóng nghe lời ta nói.

Đệ tử lớn của ta

Là ông Tu-Bồ-Đề

Rồi sẽ được làm Phật

Hiệu gọi là Danh-Tướng

Sẽ phải cúng vô số

Muôn ức các đức Phật

Theo hạnh của Phật làm

Lần lần đủ đạo lớn.

Thân rốt sau sẽ được

Ba mươi hai tướng tốt

Xinh lịch đẹp đẽ lắm

Dường như núi báu lớn

Trang nghiêm sạch thứ nhất

Chúng sanh nào được thấy

Không ai chẳng ưa mến

Phật ở trong cõi đó

Độ thoát vô lượng chúng.

Trong pháp hội của Phật

Các Bồ-Tát đông nhiều

Thảy đều bực lợi căn

Chuyển pháp luân bất thối.

Cõi nước đó thường dùng

Bồ-Tát để trang nghiêm

Các chúng Thanh-văn lớn

Chẳng có thể đếm kể

Đều được ba món minh

Đủ sáu thứ thần thông

Trụ tám pháp giải thoát

Có oai đức rất lớn.

Đức Phật đó nói pháp

Hiện ra vô lượng món

Pháp thần thông biến hóa

Chẳng thể nghĩ bàn được.

Các hàng trời, nhân dân

Số đông như hằng sa

Đều cùng nhau chấp tay

Lóng nghe lời Phật dạy.

Đức Phật đó sẽ thọ

Tuổi mười hai tiểu kiếp

Chánh pháp trụ lại đời

Đủ hai mươi tiểu kiếp

Tượng pháp trụ ở đời

Cũng hai mươi tiểu kiếp.

Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn lại bảo các chúng Tỳ-kheo: “Ta nay nói với các ông, ông đại Ca-Chiên-Diên này ở đời vị lai, dùng các đồ cúng mà cúng dường phụng thờ tám nghìn ức Phật cung kính tôn trọng. Sau khi các đức Phật diệt độ, ông đều dựng tháp miếu cao một nghìn do tuần, ngang rộng ngay bằng năm trăm do tuần, tháp miếu đó dùng bảy món báu vàng, bạc, lưu ly, xa-cừ, mã-não, trân châu và mai khôi hợp lại thành, cúng dường tháp miếu bằng các thứ hoa, chuỗi ngọc, hương xoa, hương bột, hương đốt, lọng nhiễu, tràng phan. . . .

Sau thời kỳ đó sẽ lại cúng dường hai mươi muôn ức Phật cũng như trước, cúng dường các đức Phật đó rồi, đủ đạo Bồ-Tát sẽ được làm Phật hiệu: Diêm-Phù-Na-Đề-Kim-Quang Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn.

Cõi đó bằng thẳng, đất bằng pha lê, cây báu trang nghiêm, vàng ròng làm bằng dây để giăng bên đường, hoa đẹp trải đất khắp nơi sạch sẽ. Người được thấy đều vui mừng, không có bốn đường dữ: Địa-ngục, ngạ-quỷ, súc-sanh và A-tu-la. Các trời cùng người rất đông, các chúng Thanh-văn và Bồ-Tát vô lượng muôn ức trang nghiêm nước đó. Đức Phật đó thọ mười hai tiểu kiếp, chánh pháp trụ ở đời hai mươi tiểu kiếp, tượng pháp cũng trụ hai mươi tiểu kiếp”.

Lúc đó , Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Các chúng Tỳ-kheo này!

Đều nên một lòng nghe

Như lời của ta nói

Chơn thật không khác lạ.

Ông Ca-Chiên-Diên này

Sau sẽ dùng các món

Đồ cúng dường tốt đẹp

Mà cúng dường các Phật

Các đức Phật diệt rồi

Dựng tháp bằng bảy báu

Cũng dùng hoa và hương

Để cúng dường xá-lợi.

Thân rốt sau của ông

Đặng trí huệ của Phật

Thành bậc Đẳng-chánh-giác

Cõi nước rất thanh tịnh

Độ thoát được vô lượng

Muôn ức hàng chúng sanh

Đều được mười phương khác

Thường đến kính cúng dường,

Ánh sáng của Phật đó

Không ai có thể hơn

Đức Phật đó hiệu là:

Diêm-Phù-Kim-Quang Phật

Bồ-Tát và Thanh-văn

Dứt tất cả hữu lậu

Đông vô lượng vô số

Trang nghiêm cõi nước đó.

Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn lại bảo trong đại chúng: “Ta nay nói với các ông, ông đại Mục-Kiền-Liên đây sẽ dùng các món đồ cúng, cúng dường tám nghìn các đức Phật, cung kính tôn trọng. Sau khi các đức Phật diệt độ đều dựng tháp miếu cao, một nghìn do tuần, ngang rộng thẳng bằng năm trăm do tuần, dùng bảy món báu: vàng bạc, mai khôi hợp lại thành. Đem các thứ hoa, chuỗi ngọc, hương xoa, hương bột, hương đốt, lọng nhiễu và tràng phan để cúng dường tháp.

Sau lúc ấy lại sẽ cúng dường, hai trăm muôn ức các đức Phật cũng như trước, rồi sẽ được thành Phật hiệu: Đa-Ma La-Bạt-Chiên-Đàn-Hương Như -Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự-trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn.

Kiếp đó tên là Hỷ-Mãn, nước tên là Ý Lạc, cõi đó bằng thẳng, chất pha lê là đất, cây báu trang nghiêm, rải hoa trân châu khắp nơi sạch sẽ, người được thấy đều vui mừng. Các hàng trời người rất đông, Bồ-Tát và Thanh-văn số nhiều vô lượng, đức Phật đó thọ hai mươi bốn tiểu kiếp, tượng pháp cũng trụ bốn mươi hai tiểu kiếp”.

Khi đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Đệ tử của ta đây

Là đại Mục-Kiền-Liên

Bỏ thân người nầy rồi

Sẽ được gặp tám nghìn

Hai trăm muôn ức vị

Các đức Phật Thế-Tôn

Ông vì cầu Phật đạo

Nên cúng dường cung kính

Ở nơi các đức Phật

Thường tu trì phạm hạnh

Ở trong vô lượng kiếp

Phụng trì pháp của Phật.

Các đức Phật diệt rồi

Xây tháp bằng bảy báu

Tháp vàng rất cao rộng

Dùng hoa hương kỹ nhạc

Để dùng dâng cúng dường

Tháp miếu các đức Phật.

Lần lần được đầy đủ

Đạo hạnh Bồ-Tát rồi

Ở nơi nước Ý-Lạc

Mà được thành quả Phật

Hiệu là Đa-Ma-La

Bạt-Chiên-Đàn-Hương-Phật.

Đức Phật đó thọ mạng

Hai mươi bốn tiểu kiếp

Thường vì hàng trời người

Mà diễn nói đạo Phật

Chúng Thanh-văn vô lượng

Như số cát sông Hằng

Đủ ba minh, sáu thông

Đều có oai đức lớn.

Bồ-Tát đông vô số

Chí bền lòng tinh tấn

Ở nơi trí huệ Phật

Đều không hề thối chuyển.

Sau khi Phật diệt độ

Chánh pháp sẽ trụ đời

Đủ bốn mươi tiểu kiếp

Tượng pháp cũng như thế.

Các đệ tử của ta

Bậc oai đức đầy đủ

Số đó năm trăm người

Ta đều sẽ thọ ký

Ở nơi đời vị lai

Đều được chứng thành Phật

Ta cùng với các ông

Đời trước kết nhân duyên

Ta nay sẽ thuật nói

Các ông khéo lóng nghe.

***

7. Phẩm Hóa Thành Dụ


Đức Phật bảo các thầy Tỳ-kheo: “Thuở quá khứ vô lượng vô biên bất khả tư nghì a-tăng-kỳ kiếp đã qua, lúc bấy giờ có đức Phật hiệu Đại-Thông Trí-Thắng Như -Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự -phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn.

Nước đó tên là Hảo-Thành, kiếp tên Đại-Tướng. Các Tỳ-kheo ! Từ khi đức Phật đó diệt độ nhẫn đến nay rất là lâu xa, thí như địa chủng trong cõi tam-thiên đại-thiên, giả sử có người đem mài làm mực rồi đi khỏi một nghìn cõi nước ở phương đông bèn chấm một điểm chừng bằng bụi nhỏ, lại qua một nghìn cõi nước nữa cũng chấm một điểm, cứ như thế lần lượt chấm hết mực mài bằng địa chủng ở trên. Ý các ông nghĩ sao? Các cõi nước đó hoặc thầy toán có thể biết được ngằn mé số đó chăng?”

– Thưa Thế-Tôn ! Không thể biết !

– Các Tỳ-kheo ! Những cõi nước của người đó đi qua hoặc có chấm mực hoặc không chấm mực đều nghiền nát cả ra làm bụi, một hột bụi là một kiếp, từ đức Phật đó diệt độ đến nay lại lâu hơn số đó vô lượng vô biên trăm nghìn muôn ức a-tăng-kỳ kiếp. Ta dùng sức tri kiến của Như- Lai xem thuở lâu xa đó dường như hiện ngày nay.

Bấy giờ , đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Ta nhớ đời quá khứ

Vô lượng vô biên kiếp

Có Phật Lưỡng-Túc-Tôn

Hiệu Đại-Thông Trí-Thắng

Như người dùng sức mài

Cõi tam-thiên đại-thiên

Hết tất cả địa chủng

Thảy đều làm thành mực

Quá hơn nghìn cõi nước

Bèn chấm mỗi điểm trần

Như thế lần lựa chấm

Hết các mực trần nầy.

Bao nhiêu cõi nước đó

Điểm cùng chẳng điểm thảy

Lại đều nghiền làm bụi

Một bụi làm một kiếp

Kiếp số lâu xa kia

Lại nhiều hơn số bụi

Phật đó diệt đến nay

Vô lượng kiếp như thế

Trí vô ngại của Phật

Biết Phật đó diệt độ

Và Thanh-văn Bồ-Tát

Như hiện nay thẩy diệt.

Các Tỳ-kheo nên biết.

Trí Phật tịnh vi diệu

Vô lậu và vô ngại

Suốt thấu vô lượng kiếp.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo: “Đức Đại-Thông Trí-Thắng Phật thọ năm trăm bốn mươi vạn ức na-do-tha kiếp, đức Phật đó khi trước lúc ngồi đạo tràng phá ma rồi, sắp được đạo vô-thượng chánh-đẳng, chánh-giác mà Phật pháp chẳng hiện ra trước, như thế một tiểu kiếp cho đến mười tiểu kiếp, ngồi xếp bằng thân và tâm đều không động mà các Phật pháp còn chẳng hiện ra trước.

Thuở đó, các vị trời Đao-Lợi ở dưới cội cây Bồ-đề đã trước vì đức Phật đó mà trải toà sư-tử cao một do tuần (7) , Phật ngồi nơi tòa nầy sẽ được đạo vô-thượng, chánh-đẳng, chánh-giác. Khi Phật vừa ngồi trên tòa đó các trời Phạm-Thiên-Vương rưới những hoa trời khắp bốn mươi do tuần, gió thơm lâu lâu thổi đến, thổi dẹp hoa héo rồi rưới hoa mới mãi như thế không ngớt mãn mười tiểu kiếp để cúng dường đức Phật, nhẫn đến khi Phật diệt độ thường rưới hoa nầy. Các trời Tứ-thiên-vương vì cúng dường Phật nên thường đánh trống trời. Ngoài ra các vị trời khác trỗi kỹ nhạc trời, mãn mười tiểu kiếp đến khi Phật diệt độ cũng lại như thế.

Các Tỳ-kheo! Đức Đại-Thông Trí-Thắng Phật quá mười tiểu kiếp các Phật pháp hiện ra trước thành đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Lúc Phật chưa xuất gia có mười sáu người con trai, người con cả tên Trí-Tích. Các người con đó đều có các món đồ chơi tốt đẹp báu lạ, nghe cha chứng đặng quả vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác đều bỏ đồ báu của mình đi đến chỗ Phật. Các người mẹ khóc lóc theo đưa”.

Ông nội là vua Chuyển-luân-thánh-vương, cùng một trăm vị đại thần và trăm nghìn muôn ức nhân dân khác đều vây quanh nhau đi theo đến đạo tràng, mọi người đều đến gần gũi đức Đại-Thông Trí-Thắng Như-Lai để cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen. Khi đã đến nơi tất cả đem đầu mặt mình lạy chân Phật, đi vòng quanh đức Phật xong, đều chắp tay một lòng chiêm ngưỡng dung nhan của Phật, rồi nói kệ khen Phật:

Thế-Tôn oai đức lớn

Vì muốn độ chúng sanh

Trong vô lượng ức năm

Bèn mới được thành Phật

Các nguyện đã đầy đủ

Hay thay lành vô thượng

Thế-Tôn rất ít có

Một phen ngồi mười kiếp

Thân thể và tay chân

Yên tịnh không hề động

Tâm Phật thường lặng

Chưa từng có tán loạn

Trọn rốt ráo vắng bặt

An trụ pháp vô lậu

Ngày nay thấy Thế-Tôn

An ổn thành Phật đạo

Chúng con được lợi lành

Mừng rỡ rất vui đẹp.

Chúng sanh thường đau khổ

Đui mù không Đạo-Sư

Chẳng biết đạo dứt khổ

Chẳng biết cầu giải thoát

Lâu ngày thêm nẻo ác

Giảm tổn các chúng trời

Từ tối vào nơi tối

Trọn chẳng nghe danh Phật.

Nay Phật được vô thượng

Đạo an ổn vô lậu

Chúng ta và trời người

Vì được lợi lớn tột

Cho nên đều cúi đầu

Quy mạng (8) đấng vô thượng.

Bấy giờ mười sáu vị vương tử nói kệ khen đức Phật rồi liền khuyến thỉnh đức Thế-Tôn chuyển pháp luân, đều thưa rằng: “Đức Thế-Tôn nói pháp được an ổn, thương xót làm lợi ích cho các trời và nhân dân”. Lại nói kệ rằng:

Đức Phật không ai bằng

Trăm phước tự trang nghiêm

Được trí huệ vô thượng

Nguyện vì đời nói pháp

Độ thoát cho chúng con

Và các loài chúng sanh

Xin phân biệt chỉ bày

Cho được trí huệ Phật

Nếu chúng con cũng thành Phật

Chúng sanh cũng được thế

Thế-Tôn biết chúng sanh

Thâm tâm nghĩ tưởng gì

Cũng biết đạo chúng làm

Lại biết sức trí huệ

Muốn ưa và tu phước

Nghiệp gây tạo đời trước

Thế-Tôn biết cả rồi

Nên chuyển pháp vô thượng.

Phật bảo các Tỳ-kheo: “Lúc đức Đại-Thông Trí-Thắng Phật được quả vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, trong mười phương, mỗi phương đều năm trăm muôn ức các cõi nước Phật sáu điệu vang động. Trong các cõi nước đó chỗ tối tăm ánh sáng của nhật nguyệt không soi tới được mà đều sáng rỡ, trong đó chúng sanh đều được thấy nhau, đồng nói rằng: “Trong đây tại sao bỗng sanh ra chúng sanh?”.

Lại trong các cõi đó cung điện của chư Thiên cho đến Phạm-Cung sáu điệu vang động, hào quang lớn soi cùng khắp đầy cõi nước, sáng hơn ánh sáng của trời”.

Bấy giờ, phương Đông, năm trăm muôn ức các cõi nước, cung điện của trời Phạm-Thiên (9) ánh sáng soi chói gấp bội hơn ánh sáng thường ngày, các Phạm-Thiên-Vương đều tự nghĩ rằng: “Hôm nay cung điện sáng suốt từ xưa chưa từng có, vì nhân duyên gì mà hiện điềm tốt này?”. Lúc đó các vị Phạm-Thiên-Vương liền đi đến nhau để chung bàn việc đó. Trong chúng có một vị Phạm-Thiên-Vương lớn tên Cứu-Nhứt-Thiết vì các Phạm-chúng mà nói kệ rằng:

Các cung điện chúng ta

Sáng suốt xưa chưa có

Đây là nhân duyên gì

Phải nên chung nhau tìm

Là trời đại đức sanh

Hay là Phật ra đời

Mà ánh sáng lớn này

Khắp soi cả mười phương.

Bấy giờ, năm trăm muôn ức cõi nước, các vị Phạm-Thiên-Vương cùng chung với cung điện (10) mỗi vị đều lấy đãy đựng các thứ hoa trời, đồng đi đến phương Tây suy tìm tướng sáng đó. Thấy đức Đại-Thông Trí-Thắng Như-Lai ngồi tòa sư-tử ở nơi đạo tràng dưới cội Bồ-đề, hàng chư Thiên, Long-vương, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn và phi nhơn v. v. . . cung kính vây quanh đức Phật chuyển pháp luân; tức thời các vị Phạm-Thiên-Vương đầu mặt lạy chân Phật đi quanh trăm nghìn vòng, liền lấy hoa trời mà rải trên đức Phật.

Hoa của mấy ông rải nhóm như núi Diệu-Cao, cùng để cúng-dường cây Bồ-đề của Phật, cây Bồ-đề đó cao mười do-tuần. Cúng dường hoa xong, mỗi vị đem cung điện dưng lên đức Phật mà thưa rằng: ” Xin đức Phật đoái thương lợi ích cho chúng con, cung điện dâng cúng đây xin nhận ở. “

Lúc đó, các vị Phạm-Thiên-Vương liền ở trước Phật một lòng đồng tiếng dùng kệ khen rằng:

Thế-Tôn rất ít có

Khó thể gặp gỡ được

Đủ vô lượng công đức

Hay cứu hộ tất cả

Thầy lớn của trời người

Thương xót ở trong đời

Mười phương các chúng sanh

Khắp đều nhờ lợi ích.

Chúng con từng theo đến

Năm trăm muôn ức nước

Bỏ vui thiền định sâu

Vì để cúng dường Phật

Chúng con phước đời trước

Cung điện rất tốt đẹp

Nay đem dưng Thế-Tôn

Cúi xin, thương nạp thọ.

Bấy giờ, các vị Phạm-Thiên-Vương nói kệ khen đức Phật rồi thưa rằng: “Cúi xin đức Thế-Tôn chuyển-pháp-luân, độ thoát chúng sanh mở đường Niết-bàn. ” Khi ấy, các vị Phạm-Thiên-Vương một lòng đồng tiếng mà nói kệ rằng:

Thế-Hùng Lưỡng-Túc-Tôn

Cúi xin diễn nói pháp

Dùng sức từ bi lớn

Độ chúng sanh khổ não.

Lúc đó đức Đại-Thông Trí-Thắng Như-Lai lắng yên nhận lời đó (11)

Lại nữa các Tỳ-kheo! Phương đông nam năm trăm muôn ức cõi nước các vị Phạm-Thiên-Vương đều tự thấy cung điện mình ánh sáng chói lòa từ xưa chưa từng có, vui mừng hớn hở sanh lòng hy hữu, liền cùng đến nhau chung bàn việc đó. Lúc ấy trong chúng đó có một vị Phạm-Thiên-Vương tên là Đại-Bi, vì các Phạm-chúng mà nói kệ rằng:

Việc đó nhân duyên gì

Mà hiện tướng như thế?

Các cung điện chúng ta

Sáng suốt xưa chưa từng có

Là trời Đại-đức sanh

Hay là Phật ra đời?

Chưa từng thấy tướng nầy

Nên chung một lòng cầu

Quá nghìn muôn ức cõi

Theo luồng sáng tìm đến

Phần nhiều Phật ra đời

Độ thoát khổ chúng sanh.

Bấy giờ, năm trăm muôn ức các vị Phạm-Thiên-Vương cùng chung với cung điện, lấy đãy đựng các thứ hoa trời, đồng đến phương Tây-Bắc suy tìm tướng đó. Thấy đức Đại-Thông Trí-Thắng Như-Lai ngồi tòa sư-tử nơi đạo tràng dưới cội Bồ-đề, các hàng chư Thiên, Long- vương, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn cùng phi-nhơn v. v. . . cung kính vây quanh, và thấy mười sáu vị vương tử thỉnh Phật chuyển- pháp-luân.

Khi ấy các vị Phạm-Thiên-Vương đầu mặt lạy chân Phật, đi quanh trăm nghìn vòng, liền lấy hoa trời mà rải trên Phật. Hoa rải đó nhóm như núi Diệu-Cao, cùng để cúng dường cây Bồ-đề của Phật. Cúng dường hoa xong, đều đem cung điện dâng lên đức Phật mà thưa rằng: “Xin Phật thương xót lợi ích cho chúng con, những cung điện dâng đây cúi xin nhận ở”.

Lúc đó, các vị Phạm-Thiên-Vương liền ở trước Phật một lòng đồng tiếng nói kệ khen rằng:

Thánh Chúa vua trong trời

Tiếng Ca-lăng-tần-già

Thương xót hàng chúng sanh

Chúng con nay kính lễ.

Thế-Tôn rất ít có

Lâu xa một lần hiện

Một trăm tám mươi kiếp

Luống qua không có Phật

Ba đường dữ dẫy đầy

Các chúng trời giảm ít.

Nay Phật hiện ra đời

Làm mắt cho chúng sanh

Chỗ quy thú của đời

Cứu hộ cho tất cả

Là cha của chúng sanh

Thương xót làm lợi ích

Nhờ phước lành đời trước

Nay được gặp Thế-Tôn.

Khi đó, các vị Phạm-Thiên-Vương nói kệ khen Phật xong đều thưa rằng: “Cúi xin đức Thế-Tôn thương xót tất cả chuyển-pháp-luân cho, để độ thoát chúng sanh”.

Lúc ấy, các vị Phạm-Thiên-Vương một lòng đồng tiếng mà nói kệ khen rằng:

Đại-Thánh chuyển-pháp-luân

Chỉ bày các pháp tướng

Độ chúng sanh đau khổ

Khiến được rất vui mừng

Chúng sanh nghe pháp này

Được đạo hoặc sanh thiên

Các đường dữ giảm ít

Bậc nhẫn thiện thêm nhiều.

Khi đó, đức Đại-Thông Trí-Thắng Phật lặng yên nhận lời.

Lại nữa các Tỳ-kheo! năm trăm muôn ức cõi nước ở phương Nam các vị đại Phạm-vương đều tự thấy cung điện mình ánh sáng chói lòa từ xưa chưa từng có, vui mừng hớn hở sanh lòng hy hữu liền đến cùng nhau chung bàn việc đó. Vì nhân duyên gì cung điện của chúng ta có ánh sáng chói này? Trong chúng đó có một vị Phạm-Thiên-Vương lớn tên là Diệu-Pháp, vì hàng Phạm-chúng mà nói kệ rằng:

Các cung điện chúng ta

Quang minh rất oai diệu

Đây không phải không nhân

Tướng nầy phải tìm đó

Quá hơn trăm nghìn kiếp

Chưa từng thấy tướng nầy

Là trời đại đức sanh

Hay đức Phật ra đời?

Bấy giờ, năm trăm muôn ức Phạm-Thiên-Vương cùng cung điện chung, mỗi vị dùng đãy đựng các thứ hoa trời đồng đến phương Bắc suy tìm tướng đó. Thấy đức Đại-Thông Trí-Thắng Như-Lai ngồi tòa sư-tử nơi đạo tràng dưới cội cây Bồ-đề, hàng chư Thiên, Long-vương, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhơn và phi-nhơn v. v. . . , cung kính vây quanh, cùng thấy mười sáu vị vương tử thỉnh Phật chuyển-pháp-luân.

Khi đó, các vị Phạm-Thiên-Vương đầu mặt lễ Phật đi quanh trăm nghìn vòng, liền lấy hoa trời mà rải trên đức Phật. Hoa rải đó nhóm như núi Diệu-Cao và để cúng dường cây Bồ-đề của Phật. Cúng dường hoa xong, mỗi vị đều đem cung điện dâng lên đức Phật mà thưa rằng: “Xin đức Phật đoái thương lợi ích chúng con, cung điện của chúng con dâng đây cúi xin nạp xử”. Bấy giờ, các vị đại Phạm-Thiên-Vương liền ở trước Phật một lòng đồng tiếng nói kệ khen rằng:

Thế-Tôn rất khó thấy

Bậc phá các phiền não

Hơn trăm ba mươi kiếp

Nay mới thấy một lần

Hàng chúng sanh đói khát

Nhờ mưa pháp đầy đủ

Xưa chỗ chưa từng thấy

Đấng vô lượng trí huệ

Như hoa Ưu-đàm-bát

Ngày nay mới gặp gỡ

Cung điện của chúng con

Nhờ hào quang được đẹp

Thế-Tôn đại từ mẫn

Cúi xin thương nhận ở.

Khi đó, các vị Phạm-Thiên-Vương nói kệ khen đức Phật rồi đều bạch rằng: “Cúi mong đức Thế-Tôn chuyển-pháp-luân làm cho tất cả thế gian các hàng Trời, Ma, Phạm, Sa-môn, Ba-la-môn đều được an ổn mà được độ thoát”. Lúc ấy các vị Phạm-Thiên-Vương một lòng đồng tiếng nói kệ rằng:

Cúi mong Thiên-Nhân-Tôn

Chuyển-pháp-luân vô thượng

Đánh vang pháp cổ lớn

Mà thổi pháp loa lớn

Độ vô lượng chúng sanh

Chúng con đều quy thỉnh

Nên nói tiếng sâu xa.

Khi đó, đức Đại-Thông Trí-Thắng lặng yên nhận lời đó.

Phương Tây-Nam nhẫn đến phương dưới cũng lại như thế.

Bấy giờ, năm trăm muôn ức cỏi nước ở thượng phương, các vị đại Phạm-Thiên-Vương thảy đều tự thấy cung điện của mình ở ánh sáng chói rực từ xưa chưa từng có, vui mừng hớn hở sanh lòng hy hữu, liền đi đến nhau để chung bàn việc đó. Vì nhân duyên gì cung điện của chúng ta có ánh sáng nầy? Lúc đó trong chúng có một vị đại Phạm-Thiên-Vương tên là Thi-Khí vì hàng Phạm-chúng mà nói kệ rằng:

Nay vì nhân duyên gì?

Cung điện của chúng ta

Ánh sáng oai đức từng có?

Tướng tốt như thế đó

Xưa chưa từng nghe thấy

Là trời Đại-đức sanh

Hay là Phật ra đời?

Bấy giờ, năm trăm muôn ức các vị Phạm-Thiên-Vương cùng cung điện chung, mỗi vị đều dùng đãy đựng các thứ hoa trời đồng đến phương dưới suy tìm tướng sáng đó. Thấy đức Đại-Thông-Trí Như- Lai ngồi tòa sư-tử nơi đạo tràng dưới gốc Bồ-đề, hàng chư Thiên, Long-vương, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhơn và phi-nhơn v. v. . . cung kính vây quanh và thấy mười sáu vị vương tử thỉnh đức Phật chuyển-pháp-luân.

Lúc đó, các vị Phạm-Thiên-Vương đầu mặt lạy Phật đi quanh trăm nghìn vòng, liền lấy hoa trời rải trên đức Phật. Hoa rải nhóm như núi Diệu-Cao và để cúng dường cây Bồ-đề của Phật. Cúng dường hoa xong, đều đem cung điện dâng lên đức Phật mà bạch rằng: “Xin đoái thương lợi ích chúng con. Cung điện dâng đây cúi mong Phật nạp ở”.

Lúc đó, các vị Phạm-Thiên-Vương liền ở trước Phật một lòng đồng tiếng dùng kệ khen rằng:

Hay thay! thấy các Phật

Đấng Thánh-Tôn cứu thế

Hay ở ngục tam giới

Cứu khỏi các chúng sanh

Thiên-Nhân-Tôn trí khắp

Thương xót loài quần manh

Hay khai môn cam lộ

Rộng độ cho tất cả.

Lúc xưa vô lượng kiếp

Luống qua không có Phật

Khi Phật chưa ra đời

Mười phương thường mờ tối

Ba đường dữ thêm đông

A-tu-la cũng thạnh

Các chúng trời càng bớt

Chết nhiều đọa ác đạo

Chẳng theo Phật nghe pháp

Thường làm việc chẳng lành

Sắc, lực, cùng trí huệ

Các việc đều giảm ít

Vì tội nghiệp nhân duyên

Mất vui cùng tưởng vui

Trụ trong pháp tà kiến

Chẳng biết nghi tắc lành

Chẳng nhờ Phật hóa độ

Thường đọa trong ác đạo.

Phật là mắt của đời

Lâu xa mới hiện ra

Vì thương các chúng sanh

Nên hiện ở trong đời

Siêu việt thành chánh-giác

Chúng con rất mừng vui

Và tất cả chúng khác

Mừng khen chưa từng có

Cung điện của chúng con

Nhờ hào quang nên đẹp

Nay đem dâng Thế-Tôn

Cúi mong thương nhận ở

Nguyện đem công đức này

Khắp đến cho tất cả

Chúng con cùng chúng sanh

Đều đồng thành Phật đạo.

Khi đó, năm trăm muôn ức các vị Phạm-Thiên-Vương nói kệ khen đức Phật rồi, đều bạch Phật rằng: “Cúi mong đức Thế-Tôn chuyển-pháp-luân, nhiều chỗ an ổn, nhiều chỗ độ thoát”. Lúc ấy các vị Phạm-thiên-vương đồng nói kệ rằng:

Thế-Tôn chuyển-pháp-luân

Đánh trống pháp cam lộ

Độ chúng sanh khổ não

Mở bày đường Niết-bàn

Cúi mong nhận lời con

Dùng tiếng vi diệu lớn

Thương xót mà nói bày

Pháp tu vô lượng kiếp.

Lúc bấy giờ, Đại-Thông Trí-Thắng Như-Lai nhận lời thỉnh của các Phạm-thiên-vương và mười sáu vị vương-tử tức thời ba phen chuyển-pháp-luân mười hai hành (12) hoặc là Sa-môn, Bà-la-môn, hoặc là Trời, Ma, Phạm và các thế gian khác đều không thể chuyển được, nói: Đây là khổ, đây là khổ tập, đây là khổ diệt, đây là đạo diệt khổ.

Và rộng nói pháp mười hai nhân duyên: Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, tử, ưu bi, khổ não.

Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt, lục nhập diệt thì xúc diệt, xúc diệt thì thọ diệt, thọ diệt thì ái diệt, ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sanh diệt, sanh diệt thì lão, tử, ưu bi, khổ não diệt.

Đức Phật ở trong đại chúng trời, người khi nói pháp đó có sáu trăm muôn ức na-do-tha người do vì không thọ tất cả pháp mà ở các lậu tâm được giải thoát, đều được thiền định sâu mầu, ba món minh, sáu món thông, đủ tám giải thoát.

Lúc nói pháp lần thứ hai, lần thứ ba, lần thứ tư, có nghìn muôn ức hằng-hà- sa na-do-tha chúng sanh cũng bởi không thọ tất cả pháp mà nơi các lậu tâm được giải thoát. Từ đây nhẫn sau các chúng Thanh-văn nhiều vô lượng vô biên, không thể tính kể được.

Bấy giờ mười sáu vị vương-tử đều là đồng tử mà xuất gia làm Sa-di, các căn thông lanh, trí huệ sáng láng, đã từng cúng dường trăm nghìn muôn ức các đức Phật, tịnh tu hạnh thanh tịnh, cầu đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, đều bạch cùng Phật rằng: “Thưa Thế-Tôn! Các vị Đại-đức Thanh-văn vô lượng nghìn muôn ức đây đã thành tựu xong, đức Thế-Tôn cũng nên vì chúng con nói pháp vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, chúng con nghe xong đều đồng tu học Thế-Tôn! Chúng con có chí mong được tri kiến của Như Lai chỗ nghĩ tưởng trong thâm tâm, đức Phật tự chứng biết cho.

Lúc đó, tám muôn ức người trong chúng của Chuyển-luân-thánh-vương dắt đến thấy mười sáu vị vương-tử xuất gia, cũng tự cầu xuất gia, vua liền thuận cho.

Bấy giờ, đức Phật nhận lời thỉnh của Sa-di, qua hai muôn kiếp sau mới ở trong hàng bốn chúng nói kinh Đại-thừa tên là: “Diệu-Pháp Liên Hoa” là pháp giáo hoá Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm. Đức Phật nói kinh đó xong, mười sáu vị Sa-di vì đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, đều đồng thọ thì đọc tụng thông thuộc. Lúc nói kinh đó, mười sáu vị Sa-di Bồ-Tát thảy đều tin thọ trong chúng Thanh-văn cũng có người tin hiểu. Ngoài ra nghìn muôn ức loại chúng sanh đều sanh lòng nghi lầm. Phật nói kinh đó suốt tám nghìn kiếp chưa từng thôi bỏ. Phật nói kinh đó xong liền vào tịnh thất trụ trong thiền định tám muôn bốn nghìn kiếp.

Bấy giờ, mười sáu vị Bồ-Tát Sa-di biết Phật nhập thất trụ trong thiền định vắng bặt, mỗi vị đều lên pháp tòa cũng trong tám muôn bốn nghìn kiếp vì bốn bộ chúng rộng nói phân biệt kinh Diệu-Pháp Liên Hoa.

Mỗi vị đều độ sáu trăm muôn ức na-do-tha hằng hà-sa chúng sanh, chỉ dạy cho được lợi mừng, khiến phát tâm vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Đức Đại-Thông Trí-Thắng Phật qua tám muôn bốn nghìn kiếp sau từ tam-muội dậy, qua đến pháp tòa mà ngồi an lành, khắp bảo trong hàng đại chúng: “Mười sáu vị Bồ-Tát Sa-di này rất là ít có, các căn thông lẹ, trí huệ sáng láng, đã từng cúng dường vô lượng nghìn muôn ức số đức Phật, ở chỗ các đức Phật thường tu hạnh thanh tịnh, thọ trì trí của Phật để chỉ dạy chúng sanh làm cho vào trong đó. Các ông phải luôn luôn gần gũi mà cúng dường các vị ấy.

Vì sao? Nếu hàng Thanh-văn, Duyên-giác cùng các Bồ-Tát có thể tin kinh pháp của mười sáu vị Bồ-Tát Sa-di đó nói mà thọ trì không mất, thì người đó sẽ được đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác trí huệ của Như-Lai”.

Phật bảo các Tỳ-kheo: “Mười sáu vị Bồ-Tát đó thường ưa nói kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa nầy. Sáu trăm muôn ức na-do-tha hằng-hà-sa chúng sanh của mỗi vị Bồ-Tát hóa độ đó đời đời sanh ra đều cùng Bồ-Tát ở chung, theo nghe pháp với Bồ-Tát thảy đều tin hiểu. Nhờ nhân duyên đó mà được gặp bốn muôn ức các đức Phật Thế-Tôn đến nay vẫn chẳng ngớt.

Các Tỳ-kheo! Ta nói với các ông mười sáu vị Sa-di đệ tử của đức Phật kia nay đều chứng được đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, hiện đang nói pháp trong cõi nước ở mười phương có vô lượng trăm nghìn muôn ức Bồ-Tát Thanh-văn để làm quyến thuộc.

Hai vị Sa-di làm Phật ở phương Đông: Vị thứ nhất tên là A-Súc ở nước Hoa-Hỷ, vị thứ hai tên là Tu-Di-Đỉnh.

Hai vị làm Phật ở phương Đông-Nam: Vị thứ nhứt tên là Sư-Tử-Âm, vị thứ hai tên là Sư-Tử-Tướng.

Hai vị làm Phật ở phương Nam: Vị thứ nhứt tên là Hư-Không-Trụ, vị thứ hai tên là Thường-Diệt.

Hai vị làm Phật ở phương Tây-Nam: Vị thứ nhứt tên là Đế-Tướng, vị thứ hai tên là Phạm-Tướng.

Hai vị làm Phật ở phương Tây: Vị thứ nhứt tên là A-Di-Đà, vị thứ hai tên là Độ-Nhứt-Thiết Thế-Gian Khổ-Não.

Hai vị làm Phật ở phương Tây-Bắc: Vị thứ nhứt tên là Đa-Ma-La-Bạt Chiên-Đàn-Hương Thần Thông, vị thứ hai tên là Tu-Di-Tướng.

Hai vị làm Phật ở phương Bắc: Vị thứ nhứt tên là Vân-Tự-Tại, vị thứ hai tên là Vân-Tự-Tại-Vương.

Một vị làm Phật ở phương Đông-Bắc hiệu Hoại-Nhứt-Thiết Thế-Gian Bố-Úy.

Vị thứ mười sáu, chính ta là Thích-Ca Mâu-Ni Phật ở cõi nước Ta-bà thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Các Tỳ-kheo! Lúc chúng ta làm Sa-di mỗi người giáo hóa vô lượng trăm nghìn muôn ức hằng-hà-sa chúng sanh vì đạo vô-thượng chánh-đẳng, chánh-giác theo ta nghe pháp. Những chúng sanh đó đến nay có người trụ bậc Thanh-văn, ta thường giáo hóa pháp vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Những bọn người này đáng dùng pháp đó mà lần vào Phật đạo.

Vì sao? Vì trí huệ của Như-Lai khó tin khó hiểu, vô lượng hằng-ha- sa chúng sanh bị hóa độ trong thuở đó chính là bọn ông, các Tỳ-kheo, và sau khi ta diệt độ các đệ tử Thanh-văn trong đời vị lai. Sau khi ta diệt độ, lại có đệ tử không nghe kinh này, không biết không hay hạnh của Bồ-Tát, tự ở nơi công đức của mình được tưởng cho là diệt độ sẽ nhập Niết-bàn.

Ta ở nơi nước khác làm Phật lại có tên khác. Người đó dầu sanh lòng tưởng là diệt độ nhập Niết-bàn, nhưng ở nơi cõi kia cầu trí huệ của Phật, được nghe kinh này, chỉ do Phật thừa mà được diệt độ lại không có thừa nào khác, trừ các đức Như-Lai phương tiện nói pháp.

Các Tỳ-kheo! Nếu đức Như-Lai tự biết giờ Niết-bàn sắp đến, chúng lại thanh tịnh lòng tin hiểu bền chắc, rõ thấu pháp không, sâu vào thiền định, bèn nhóm các Bồ-Tát và chúng Thanh-văn mà vì nói kinh nầy. Trong đời không có hai thừa mà được diệt độ, chỉ có một Phật thừa được diệt độ thôi.

Các Tỳ-kheo nên rõ! Đức Như-Lai phương tiện sâu vào tánh chúng sanh, biết chí nó ưa pháp nhỏ, rất ham nơi năm món dục vì hạng người này mà nói Niết-bàn, người đó nếu nghe thời liền tin nhận.

Thí dụ đường hiểm nhiều nạn dữ, dài năm trăm do tuần. Chốn ghê sợ hoang vắng không người. Nếu chúng đông muốn đi qua con đường nầy đến chỗ trân bửu, có một vị Đạo-Sư thông minh sáng suốt khéo biết rõ tướng thông bít của con đường hiểm, dắt chúng nhân muốn vượt qua nạn đó. Chúng nhân được dắt đi giữa đường lười mỏi bạch đạo sư rằng: “Chúng con mệt nhọc lại thêm sợ sệt chẳng có thể đi nữa, đường trước còn xa nay muốn lui về”.

Vị Đạo-Sư nhiều sức phương tiện mà tự nghĩ rằng: Bọn này đáng thương, làm sao cam bỏ trân bảo lớn mà muốn lui về. Nghĩ thế rồi dùng sức phương tiện ở giữa đường hiểm quá ba trăm do tuần, hóa làm một cái thành mà bảo chúng nhân rằng: ” Các người chớ sợ, đừng lui về, nay thành lớn nầy có thể dừng ở trong đó tùy ý muốn làm gì thì làm, nếu vào thành nầy sẽ rất được an ổn, nếu có thể lại thẳng đến chỗ châu báu đi cũng được”.

Bấy giờ, chúng mỏi mệt rất vui mừng khen chưa từng có, chúng ta hôm nay khỏi được đường dữ rất được an ổn. Đó rồi chúng nhân thẳng vào hóa thành sanh lòng tưởng cho rằng đã được độ rất an ổn.

Lúc ấy Đạo-Sư biết chúng nhơn đó đã được nghỉ ngơi không còn mỏi mệt, liền diệt hóa thành bảo chúng nhơn rằng: “Các người nên đi tới, chỗ châu báu ở gần đây, thành lớn trước đó là của ta biến hóa ra để nghỉ ngơi thôi”.

Các Tỳ-kheo! Đức Như-Lai cũng lại như thế, nay vì các ông mà làm vị đại Đạo-Sư, biết các đường dữ sanh tử phiền não hiểm nạn dài xa nên vượt qua. Nếu như chúng sanh chỉ nghe một Phật thừa thời chẳng muốn thấy Phật, chẳng muốn gần gũi, mà nghĩ thế nầy: “Đạo Phật dài xa lâu ngày chịu cần khổ mới có thể được thành”. Phật biết tâm chúng đó khiếp nhược hạ liệt, dùng sức phương tiện mà ở giữa đường vì để ngơi nghỉ nên nói hai món Niết-bàn. (13)

Nếu chúng sanh trụ nơi hai bực, đức Như-Lai bấy giờ liền bèn vì nói: ” Chỗ tu của các ông chưa xong, bậc của các ông ở gần với huệ của Phật. Phải quan sát suy lường Niết-bàn đã được đó chẳng phải chân thật vậy. Chỉ là sức phương tiện của Như-Lai, ở nơi một Phật thừa phân biệt nói thành ba. Như vị Đạo-Sư kia vì cho mọi người ngơi nghỉ mà hóa thành lớn, đã biết nghĩ xong mà bảo đó rằng: ” Chỗ châu báu ở gần, thành nầy không phải thật, của ta biến hóa làm ra đó thôi”.

Lúc đó đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Đại-Thông Trí-Thắng Phật

Mười kiếp ngồi đạo tràng

Phật Pháp chẳng hiện tiền

Chẳng được thành Phật đạo

Các trời, thần, Long-vương

Chúng A-tu-la thảy

Thường rưới các hoa trời

Để cúng dường Phật đó

Chư thiên đánh trống trời

Và trổi các kỹ nhạc

Gió thơm thổi hoa héo

Lại mưa hoa tốt mới

Quá mười tiểu kiếp rồi

Mới được thành Phật đạo

Các trời cùng người đời

Lòng đều sanh hớn hở.

Mười sáu người con Phật

Đều cùng quyến thuộc mình

Nghìn muôn ức vây quanh

Chung đi đến chỗ Phật

Đầu mặt lạy chân Phật

Thỉnh Phật chuyển-pháp-luân

“Đấng Thánh-Sư mưa pháp

Lợi con và tất cả

Thế-Tôn rất khó gặp

Lâu xa một lần hiện

Vì giác ngộ quần sanh

Mà chấn động tất cả”.

Các thế giới phương Đông

Năm trăm muôn ức cõi

Phạm cung điện sáng chói

Từ xưa chưa từng có

Phạm-vương thấy tướng này

Liền đến chỗ Phật ở

Rải hoa để cúng dường

Và dâng cung điện lên

Thỉnh Phật chuyển-pháp-luân

Nói kệ khen ngợi Phật

Phật biết chưa đến giờ

Nhận thỉnh yên lặng ngồi

Ba phương cùng bốn phía

Trên, dưới cũng như thế

Rưới hoa dâng cung điện

Thỉnh Phật chuyển-pháp-luân

“Thế-Tôn rất khó gặp

Nguyện vì bổn từ bi

Rộng mở cửa cam-lộ

Chuyển-pháp-luân vô-thượng. “

Thế-Tôn huệ vô thượng

Nhân chúng nhơn kia thỉnh

Vì nói các món pháp

Bốn đế, mười hai duyên

Vô minh đến lão tử

Đều từ sanh duyên hữu

Những quá hoạn như thế

Các ông phải nên biết

Tuyên nói pháp đó rồi

Sáu trăm muôn ức cai (14)

Được hết các ngằn khổ

Đều thành A-la-hán.

Thời nói pháp thứ hai

Ngàn vạn hằng sa chúng

Ở các pháp chẳng thọ

Cũng được A-la-hán,

Từ sau đây được đạo

Số đông đến vô lượng

Muôn ức kiếp tính kể

Không thể đặng ngằn mé.

Bấy giờ mười sáu vị

Xuất gia làm Sa-di

Đều đồng thỉnh Phật kia

Diễn nói pháp Đại thừa:

” Chúng con cùng quyến thuộc

Đều sẽ thành Phật đạo

Nguyện được như Thế-Tôn

Tuệ nhãn sạch thứ nhứt. “

Phật biết lòng đồng tử

Chỗ làm của đời trước

Dùng vô lượng nhân duyên

Cùng các món thí dụ

Nói sáu Ba-la-mật

Và các việc thần thông,

Phân biệt pháp chân thật

Đạo của Bồ-Tát làm

Nói kinh Pháp-Hoa nầy

Kệ nhiều như hằng sa.

Phật kia nói kinh rồi

Vào tịnh thất nhập định

Tám vạn bốn ngàn kiếp

Một lòng ngồi một chỗ.

Các vị Sa-di đó

Biết Phật chưa xuất thiền

Vì vô lượng chúng nói

Huệ vô thượng của Phật

Mỗi vị ngồi pháp tòa

Nói kinh Đại-thừa này

Sau khi Phật yên lặng

Tuyên bày giúp giáo hóa.

Mỗi vị Sa-di thảy

Số chúng sanh mình độ

Có sáu trăm muôn ức

Hằng-ha-sa các chúng.

Sau khi Phật diệt độ

Các người nghe pháp đó

Ở các nơi cõi Phật

Thường cùng thầy sanh chung.

Mười sáu Sa-di đó

Đầy đủ tu Phật đạo

Nay hiện ở mười phương

Đều được thành Chánh-giác

Người nghe pháp thuở đó

Đều ở chỗ các Phật

Có người trụ Thanh-văn

Lần dạy cho Phật đạo.

Ta ở số mười sáu

Từng vì các ngươi nói

Cho nên dùng phương tiện

Dẫn dắt đến huệ Phật

Do bản nhân duyên đó

Nay nói kinh Pháp Hoa

Khiến ngươi vào Phật đạo

Dè dặt chớ kinh sợ.

Thí như đường hiểm dữ

Xa vắng nhiều thú độc

Và lại không cỏ nước

Chốn mọi người ghê sợ

Vô số nghìn muôn chúng

Muốn qua đường hiểm này

Đường đó rất xa vời

Trải năm trăm do tuần.

Bấy giờ một Đạo-Sư

Nhớ dai có trí huệ

Sáng suốt lòng quyết định

Đường hiểm cứu các nạn

Mọi người đều mệt mỏi

Mà bạch Đạo-Sư rằng:

“Chúng con nay mỏi mệt

Nơi đây muốn trở về”.

Đạo-Sư nghĩ thế này:

Bọn này rất đáng thương

Làm sao muốn lui về

Cam mất trân bảo lớn?

Liền lại nghĩ phương tiện

Nên bày sức thần thông

Hóa làm thành quách lớn

Các nhà cửa trang nghiêm

Bốn bề có vườn rừng

Sông ngòi và ao tắm

Cửa lớn lầu gác cao

Trai, gái đều đông vầy.

Hóa ra thành đó rồi

An ủi chúng: ” Chớ sợ

Các ngươi vào thành này

Đều được vừa chỗ muốn”.

Mọi người đã vào thành

Lòng đều rất vui mừng

Đều sanh tưởng an ổn

Tự nói đã được độ.

Đạo-Sư biết nghỉ xong

Nhóm chúng mà bảo rằng:

“Các ngươi nên đi nữa

Đây là hóa thành thôi

Thấy các ngươi mỏi mệt

Giữa đường muốn lui về

Nên dùng sức phương tiện

Ta hóa làm thành này

Các ngươi gắng tinh tấn

Nên đồng đến chỗ báu.

Ta cũng lại như vậy

Đạo-Sư của tất cả

Thấy những người cầu đạo

Giữa đường mà lười bỏ

Không thể vượt đường dữ

Sanh tử đầy phiền não

Nên dùng sức phương tiện

Vì nghỉ nói Niết-bàn.

Rằng các ngươi khổ diệt

Chỗ làm đều đã xong

Đã biết đến Niết-bàn

Đều chứng A-la-hán

Giờ mới nhóm đại chúng

Vì nói pháp chân thật

Sức phương tiện các Phật

Phân biệt nói ba thừa

Chỉ có một Phật thừa

Vì nghỉ nên nói hai ( 15)

Vì các ngươi nói thật

Các ngươi chưa phải diệt,

Vì nhứt-thiết-trí Phật

Nên phát tinh tấn mạnh

Ngươi chứng nhứt-thiết-trí

Mười lực các Phật Pháp

Đủ băm hai tướng tốt

Mới là chân thật diệt,

Các Phật là Đạo-Sư

Vì nghỉ nói Niết-bàn

Đã biết ngơi nghỉ rồi

Dẫn vào nơi huệ Phật.

***

THÍCH NGHĨA:

1. Đây tức là “nhứt-thiết chủng-trí” trí của Phật, rõ thấu rành suốt ba thuở mười phương tất cả thế-gian và xuất-thế-gian.

2. Chỗ về đến, tức là cội nguồn.

3. Lòng tưởng mong, suy nghĩ; mong cầu v. v. . .

4.

Một thái dương-hệ gọi là 1 tiểu thế giới,

1. 000 tiểu thế-giới là 1 tiểu thiên thế-giới,

1. 000 tiểu thiên là 1 trung-thiên,

1. 000 trung-thiên là đại-thiên thế-giới.

Vậy đại-thiên thế-giới là ba lần nhân ngàn ( 1 T-G x 1000 x 1000 x 1000), nên gọi tam-thiên đại-thiên thế-giới, gồm có 1. 000. 000. 000 thế-giới, là số thế-giới của cõi Ta-bà thuộc quyền giáo hóa của đức Thích-Ca.

5. LƯỠNG: Phước đức và trí huệ 2 món. TÚC là đầy đủ.

6. Thành trì do thần thông biến hóa ra, để dụ huyền giáo hóa của Phật.

7. Có 3 hạng do tuần: 1) 40 dậm Tàu, 2) 60 dậm, 3) 80 dậm.

8. Đem thân mạng về nương, nghĩa là chữ “Nam-mô” tiếng Phạm.

9. Cõi dục trên người có 6 cõi trời:

1. – Trời Tứ-Thiên-Vương;

2. – Trời Đao-Lợi ( vua là Đế-Thích hay Thích-Đề-Hoàn-Nhơn)

3. – Trời Dạ-Ma;

4. – Trời Đâu-Xuất;

5. – Trời Hóa-Lạc;

6. – Trời Tha-Hóa-Tự-Tại, trên cõi dục có cõi Sắc, cõi Sắc có bốn thiền (sơ-thiền, nhị-thiền, tam-thiền, tứ-thiền), 18 cõi Trời.

Trong Sơ-thiền có 3 cõi:

1. – Trời Phạm-chúng

2. – Phạm-Vương. Phạm-Thiên-Vương là vua Trời Sơ-thiền.

3. – Đại-Phạm Thiên-Vương là vua Trời Tứ-thiền.

10. Có phước lành lớn nên cảm báo có cung điện tuỳ thân nhỏ lớn như ý.

11. Theo nghi biểu của Phật, ai thưa thỉnh việc chi nếu nín thinh là chịu.

12. Ba lần TỨ-ĐẾ thành 12.

1. – Đây là khổ, đây là Tập, đây là Diệt, đây là Đạo.

2. – Khổ nên biết, Tập nên dứt, Diệt nên chứng, Đạo nên tu.

3. – Khổ biết rồi, Tập dứt rồi, Diệt chứng rồi, Đạo tu rồi.

13.

1. – Thanh-văn Niết-bàn.

2. – Duyên-giác Niết-bàn.

14. Một trăm triệu (1000. 000. 000) gọi là “cai”.

15. Thanh-văn-thừa, Duyên-giác-thừa.

Các danh từ: Vô-lượng, vô-biên, a-tăng-kỳ, vô-số, na-do-tha, hằng-hà-sa, bất-khả tư-nghì, bất-khả-xưng, bất-khả-thuyết, v. v. . . đều là những số lớn trên số muôn ức.

***

Quyển IV


8. Phẩm Ngũ Bá Đệ Tử Thọ Ký


Lúc bấy giờ, ngài Mãn-Từ-Tử từ nơi đức Phật nghe trí huệ phương tiện tùy cơ nghi nói pháp như thế, lại nghe thọ ký cho các vị đệ tử lớn sẽ thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, lại nghe việc nhân duyên đời trước, lại nghe các đức Phật có sức tự tại thần thông lớn, được điều chưa từng có, lòng thanh tịnh hớn hở, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đến trước Phật, đầu mặt lễ chân Phật rồi đứng qua một bên chiêm ngưỡng dung nhan của Phật mắt không tạm rời, mà nghĩ thế này:

“Thế-Tôn rất riêng lạ, việc làm ít có, thuận theo bao nhiêu chủng tánh ở trong đời, dùng sức phương tiện tri kiến mà vì đó nói pháp, vớt chúng sanh ra khỏi chỗ tham trước, chúng con ở nơi công đức của Phật không thể dùng lời nói mà tuyên bày được, chỉ có đức Thế-Tôn hay biết bổn nguyện trong thâm tâm của chúng con”.

Bấy giờ Phật bảo các Tỳ-kheo: “Các ông thấy Mãn-Từ-Tử đây chăng? Ta thường khen ông là bậc nhất trong hàng người nói pháp, cũng thường khen các món công đức của ông, ròng rặc siêng năng hộ trì giúp tuyên bày pháp của ta, có thể chỉ dạy lời mừng cho hàng bốn chúng (1) giải thích trọn vẹn chánh pháp của Phật, mà làm nhiều lợi ích cho những người cùng đồng hạnh thanh tịnh. Ngoài đức Như-Lai, không ai có thể cùng tận chỗ biện bác ngôn luận của ông. Các ông chớ tưởng Mãn-Từ-Tử chỉ hay hộ trì trợ tuyên pháp của ta thôi, ông cũng đã ở nơi chín mươi ức đức Phật thuở quá khứ mà hộ trì trợ tuyên chánh pháp của Phật, ở trong nhóm người nói pháp thuở đó cũng là bậc nhất.

Ông lại ở pháp không của chư Phật nói, thông suốt rành rẽ, được bốn món trí vô ngại, thường hay suy gẫm chắc chắn nói pháp thanh tịnh không có nghi lầm đầy đủ sức thần thông của Bồ-Tát tùy số thọ mạng mà thường tu hạnh thanh tịnh.

Người đời thuở đức Phật kia đều gọi ông thật là Thanh-văn. Nhưng ông Mãn-Từ-Tử dùng phương tiện đó làm lợi ích cho vô lượng trăm nghìn chúng sanh, lại giáo hóa vô lượng vô số người khiến đứng nơi vô-thượng chánh-đẳng, chánh-giác. Ông vì muốn tịnh cõi Phật mà thường làm Phật sự giáo hóa chúng sanh.

Các Tỳ-kheo ! Ông Mãn-Từ-Tử cũng được bậc nhất ở trong hàng người nói pháp thuở bảy đức Phật, nay ở chỗ ta trong hàng người nói pháp cũng là bậc nhất.

Trong hàng người nói Pháp thuở các đức Phật trong Hiền kiếp về đương lai cũng lại là bậc nhất, mà đều hộ trì giúp tuyên bày pháp của Phật. Ông cũng sẽ ở trong đời vị lai hộ trì trợ tuyên chánh pháp của vô lượng vô biên các đức Phật, giáo hóa làm lợi ích cho vô lượng chúng sanh khiến an lập nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, vì tịnh cõi Phật mà thường siêng năng tinh tấn giáo hóa chúng sanh, lần lần đầy đủ đạo Bồ-Tát.

Qua vô lượng vô số kiếp sau, ông sẽ ở nơi cõi này thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, hiệu là: Pháp-Minh Như-Lai, Ứng-cúng Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân-Sư, Phật-Thế-Tôn.

Đức Phật đó lấy số thế giới tam-thiên đại-thiên nhiều như số cát sông Hằng mà làm thành một cõi Phật. Đất bằng bảy thứ báu, thẳng bằng như bàn tay không có núi gò, khe suối, rạch ngòi. Nhà, đài bằng bảy thứ báu đầy dẫy trong đó, cung điện của các trời ở gần trên hư không, người cùng trời giao tiếp nhau, hai bên đều thấy được nhau, không có đường dữ cũng không có người nữ.

Tất cả chúng sanh đều do biến hóa sanh, không có dâm dục, được pháp thần thông lớn, thân chói ánh sáng, bay đi tự tại, chí niệm bền chắc có đức tinh tấn trí huệ, tất cả đều thân sắc vàng đủ ba mươi hai tướng tốt để tự trang nghiêm.

Nhân dân nước đó thường dùng hai thức ăn: Một là pháp-hỷ thực, hai là thiền-duyệt thực (2) . Có vô lượng vô số nghìn muôn ức na-do-tha các chúng Bồ-Tát được sức thần thông lớn, bốn trí vô ngại (3) , khéo hay giáo hóa loài chúng sanh. Chúng Thanh-văn trong nước đó tính kể số đếm đều không thể biết được, đều được đầy đủ ba món Minh, sáu pháp thần thông và tám món giải thoát. (4)

Cõi nước của đức Phật đó có vô lượng công đức trang nghiêm thành tựu như thế, kiếp tên Bảo-Minh, nước tên Thiện-Tịnh. Phật đó sống lâu vô lượng vô số kiếp, pháp trụ đời rất lâu. Sau khi Phật diệt độ, dựng tháp bằng bảy thứ báu khắp cả nước đó.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói bài kệ rằng:

Các Tỳ-kheo lóng nghe

Đạo của Phật tử làm

Vì khéo học phương tiện

Chẳng thể nghĩ bàn được

Biết chúng ưa pháp nhỏ

Mà sợ nơi trí lớn

Cho nên các Bồ-Tát

Làm Thanh-văn Duyên-giác

Dùng vô số phương tiện

Độ các loài chúng sanh,

Tự nói là Thanh-văn

Cách Phật đạo rất xa

Độ thoát vô lượng chúng

Thảy đều được thành tựu

Dầu ưa nhỏ, biếng lười

Sẽ khiến lần thành Phật.

Trong ẩn hạnh Bồ-Tát

Ngoài hiện là Thanh-văn

Ít muốn, nhàm sanh tử

Thật tự tịnh cõi Phật

Bày ba độc cho người (5)

Lại hiện tướng tà kiến,

Đệ tử ta như vậy

Phương tiện độ chúng sanh

Nếu ta nói đủ cả

Các món việc hiện hóa

Chúng sanh nghe đó rồi

Thời lòng sanh nghi lầm

Nay Phú-Lâu-Na đây

Ở xưa nghìn ức Phật

Siêng tu đạo mình làm

Tuyên hộ các Phật pháp

Vì cầu huệ vô thượng

Mà ở chỗ chư Phật

Hiện ở trên đệ tử

Học rộng có trí huệ

Nói pháp không sợ sệt

Hay khiến chúng vui mừng

Chưa từng có mỏi mệt

Để giúp nên việc Phật.

Đã được thần thông lớn

Đủ bốn trí vô ngại

Biết các căn lợi độn

Thường nói pháp thanh tịnh

Diễn xướng nghĩa như thế

Để dạy nghìn ức chúng

Khiến trụ pháp Đại-thừa

Mà tự tịnh cõi Phật.

Đời sau cũng cúng dường

Vô lượng vô số Phật

Hộ trợ tuyên chánh pháp

Cũng tự tịnh cõi Phật

Thường dùng các phương tiện

Nói pháp không e sợ

Độ chúng không kể được

Đều thành nhứt-thiết-trí

Cúng dường các Như-Lai

Hộ trì tạng Pháp-bảo,

Sau đó được thành Phật

Hiệu gọi là Pháp-Minh

Nước đó tên Thiện-Tịnh

Bảy thứ báu hợp thành

Kiếp tên là Bảo-Minh

Chúng Bồ-Tát rất đông

Số nhiều vô lượng ức

Đều được thần thông lớn

Sức uy đức đầy đủ

Khắp đầy cả nước đó,

Thanh-văn cũng vô số

Ba minh tám giải thoát

Được bốn trí vô ngại

Dùng hạng này làm Tăng.

Chúng sanh trong cõi đó

Dâm dục đều đã dứt

Thuần một biến hóa sanh

Thân trang nghiêm đủ tướng

Pháp-hỷ, thiền-duyệt thực

Không tưởng món ăn khác,

Không có hàng nữ-nhơn

Cũng không các đường dữ.

Phú-Lâu-Na Tỳ-kheo

Khi công đức trọn đầy

Sẽ được Tịnh-độ này

Chúng hiền Thánh rất đông

Vô-lượng việc như thế

Nay ta chỉ lược nói.

Bấy giờ, một nghìn hai trăm vị A-la-hán, bậc tâm tự tại, nghĩ như vầy: “Chúng ta vui mừng được điều chưa từng có, nếu đức Thế-Tôn đều thọ ký cho như các đệ tử lớn khác thời sung sướng lắm” .

Đức Phật biết tâm niệm của các vị đó nên nói với ngài đại Ca-Diếp: “Một nghìn hai trăm vị A-la-hán đó, nay ta sẽ hiện tiền thứ tự mà thọ ký đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Trong chúng đó, đệ-tử lớn của ta là Kiều-Trần-Như Tỳ kheo, sẽ cúng dường sáu muôn hai nghìn ức đức Phật, vậy sau được thành Phật hiệu là Phổ-Minh Như-Lai, Ứng-cúng, Chính-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân-Sư, Phật Thế-Tôn.

Năm trăm vị A-la-hán: Ông Ưu-Lâu Tần-Loa Ca-Diếp, ông Già-Da Ca-Diếp, ông Na-Đề Ca-Diếp, ông Ca-Lưu Đà-Di, ông Ưu-Đà-Di, ông A-Nâu-Lâu-Đà, ông Ly-Bà-Đa, ông Kiếp-Tân-Na, ông Bạc-Câu-La, ông Chu-Đà, ông Sa-Dà-Đà, v. v. . . đều sẽ được đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, đều đồng một hiệu là Phổ-Minh.

Bấy giờ đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Kiều-Trần-Như Tỳ-kheo

Sẽ gặp vô lượng Phật

Qua vô số kiếp sau

Mới được thành chánh-giác

Thường phóng quang minh lớn

Đầy đủ các thần thông

Danh đồn khắp mười phương

Tất cả đều tôn kính

Thường nói pháp vô thượng

Nên hiệu là Phổ-Minh

Cõi nước đó thanh tịnh

Bồ-Tát đều dũng mãnh

Đều lên lầu gác đẹp

Dạo các nước mười phương

Đem đồ cúng vô thượng

Hiến dâng các đức Phật

Làm việc cúng đó xong

Sanh lòng rất vui mừng

Giây lát về bổn quốc

Có sức thần như thế.

Phật thọ sáu muôn kiếp

Chánh pháp trụ bội thọ

Tượng pháp lại hơn chánh

Pháp diệt trời người lo

Năm trăm Tỳ-kheo kia

Thứ tự sẽ làm Phật

Đồng hiệu là Phổ-Minh

Thứ lớp thọ ký nhau:

Sau khi ta diệt độ

Ông đó sẽ làm Phật

Thế gian của ông độ

Cũng như ta ngày nay

Cõi nước đó nghiêm sạch

Và các sức thần thông

Chúng Thanh-văn Bồ-Tát

Chánh pháp cùng tượng pháp

Thọ mạng kiếp nhiều ít

Đều như trên đã nói

Ca-Diếp! Ông đã biết

Năm trăm vị tự tại

Các chúng Thanh-văn khác

Cũng sẽ làm như thế

Vị nào vắng mặt đây

Ông nên vì tuyên nói.

Bấy giờ, năm trăm vị A-la-hán ở trước Phật được thọ ký xong, vui mừng hớn hở liền từ chỗ ngồi đứng dậy đến trước Phật, đầu mặt lạy chân Phật ăn năn lỗi của mình mà tự trách: Thế-Tôn ! Chúng con thường nghĩ như vầy, tự cho mình đã được rốt ráo diệt độ, nay mới biết đó là như người vô trí. Vì sao? Chúng con đáng được trí huệ của Như-Lai mà bèn tự lấy trí nhỏ cho là đủ.

Thế-Tôn! Thí như có người đến nhà bạn thân say rượu mà nằm, lúc đó người bạn thân có việc quan phải đi, lấy châu báu vô giá cột trong áo của gã say, cho nó rồi đi. Gã đó say mèm đều không hay biết, sau khi dậy bèn dạo đi đến nước khác, vì việc ăn mặc mà phải gắng sức cầu tìm rất là khổ nhọc, nếu có được chút ít bèn cho là đủ.

Lúc sau người bạn thân gặp gỡ thấy gã bèn bảo rằng: “Lạ thay! Anh này sao lại vì ăn mặc mà đến nỗi này. Ta lúc trước muốn cho anh được an vui tha hồ thụ năm món dục, ở ngày tháng năm dó, đem châu báu vô giá cột vào trong áo anh nay vẫn còn đó mà anh không biết, lại đi nhọc nhằn sầu khổ để cầu tự nuôi sống thực là khờ lắm; nay anh nên đem ngọc báu đó đổi chác lấy đồ cần dùng thì thường được vừa ý không chỗ thiếu thốn.

Đức Phật cũng lại như vậy, lúc làm Bồ-Tát giáo hóa chúng con, khiến phát lòng cầu nhứt-thiết-trí, mà chúng con liền bỏ quên không hay không biết. Đã được đạo A-la-hán tự nói là diệt-độ, khổ nhọc nuôi sống được chút ít cho là đủ, tất cả trí nguyện vẫn còn chẳng mất. Ngày nay đức Thế-Tôn giác ngộ chúng con mà nói rằng: “Các Tỳ-kheo! Đạo của các ông không phải rốt ráo diệt. Ta từ lâu đã khiến các ông gieo căn lành của Phật, dùng sức phương tiện chỉ tướng Niết-bàn mà các ông cho là thật được diệt độ”.

Thế-Tôn! Chúng con nay mới biết mình thật là Bồ Tát được thọ ký sẽ thành đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Vì nhân-duyên đó lòng rất vui mừng được điều chưa từng có.

Bấy giờ, ông A-Nhã Kiều-Trần-Như muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Chúng con nghe vô thượng

Tiếng thọ ký an ổn

Vui mừng chưa từng có

Lạy Phật trí vô lượng.

Nay ở trước Thế-Tôn

Tự hối các lỗi quấy

Trong Phật báu vô lượng

Được chút phần Niết-bàn

Bèn tự cho là đủ.

Như người ngu vô trí

Thí như người nghèo cùng

Qua đến nhà bạn thân

Nhà đó rất giàu lớn

Bày đủ các tiệc ngon

Đem châu báu vô giá

Cột dính trong vạt áo

Thầm cho rồi bỏ đi

Gã say nằm không hay

Sau khi gã tỉnh dậy

Dạo đi đến nước khác

Cầu ăn mặc tự sống

Nuôi sống rất khốn khổ

Được ít cho là đủ

Chẳng lại muốn đồ tốt

Chẳng biết trong vạt áo

Có châu báu vô giá

Người thân hữu cho châu

Sau gặp gã nghèo này

Khổ thiết trách gã rồi

Chỉ cho châu trong áo.

Gã nghèo thấy châu đó

Lòng gã rất vui mừng

Giàu có các của cải

Tha hồ hưởng ngũ dục.

Chúng con cũng như vậy

Thế-Tôn từ lâu xưa

Thường thường giáo hóa cho

Khiến gieo nguyện vô thượng

Chúng con vì vô trí

Chẳng hay cũng chẳng biết

Được chút phần Niết-bàn

Cho đủ chẳng cầu nữa.

Nay Phật giác ngộ con

Nói chẳng phải thật diệt.

Được Phật huệ vô thượng

Đó mới là thật diệt

Con nay từ Phật nghe

Thọ ký việc trang nghiêm

Cùng tuần tự thọ ký

Thân tâm khắp vui mừng.

***

9. Phẩm Thọ-Học Vô-Học Nhơn-Ký


Bấy giờ, ngài A-Nan và ngài La-Hầu-La nghĩ như vầy: ” Chúng ta tự suy nghĩ, nếu được thọ ký thời sung sướng lắm”. Liền từ chỗ ngồi đứng dậy đến trước Phật, đầu mặt lạy chân Phật đồng bạch Phật rằng: “Thế Tôn! Chúng con trong đây cũng đáng có phần, chỉ có đức Như-Lai, là chỗ về nương của chúng con. Lại chúng con là người quen biết của tất cả trời, người, A-tu-la trong đời. A-Nan thường làm vị thị giả hộ trì tạng pháp, La-Hầu-La là con của Phật, nếu Phật thọ-ký đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác cho, thời lòng nguyện cầu của con đã mãn, mà lòng trông của chúng cũng được đủ”.

Lúc đó, hàng đệ-tử Thanh-văn, bậc học cùng vô-học, hai nghìn người đều từ chỗ ngồi đứng dậy, trệch vai áo bên hữu đến trước Phật chấp tay một lòng chiêm ngưỡng dung nhan của Thế-Tôn như chỗ nguyện cầu của A-Nan và La-Hầu-La rồi đứng qua một phía.

Bấy giờ, đức Phật bảo A-Nan: Ông ở đời sau sẽ được làm Phật hiệu là Sơn-Hải-Tuệ Tự-Tại Thông-Vương Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh túc, Thiện-thệ Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn; ông sẽ cúng dường sáu mươi hai ức đức Phật, hộ trì tạng pháp vậy sau chứng được đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, giáo hóa hai mươi nghìn muôn ức hằng-hà-sa các chúng Bồ-Tát vv. . . làm cho thành đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Nước tên là Thường-Lập-Thắng-Phan, cõi đó thanh tịnh, đất bằng chất lưu ly, kiếp tên Diệu-Âm Biến-Mãn. Đức Phật đó thọ mạng vô lượng nghìn muôn ức vô lượng a-tăng-kỳ kiếp tính đếm số kể chẳng có thể biết được, chánh pháp trụ đời gấp bội thọ mạng, tượng pháp lại gấp bội chánh pháp.

A-Nan! Đức Phật Sơn-Hải-Tuệ-Tự-Tại-Thông-Vương đó, được vô lượng nghìn muôn ức hằng-hà-sa các đức Phật Như-Lai ở mười phương đồng ngợi khen công đức của ngài. Khi đó đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nay Ta nói trong Tăng

A-Nan, người trì pháp

Sẽ cúng dường các Phật

Vậy sau thành chánh giác

Hiệu rằng: Sơn-Hải-Tuệ

Tự-Tại-Thông-Vương Phật

Cõi nước kia thanh tịnh

Tên Thường-Lập-Thắng-Phan

Giáo hóa các Bồ-Tát

Số đông như hằng sa

Phật có oai đức lớn

Tiếng đồn khắp mười phương

Vì bởi thương chúng sanh

Nên sống lâu vô lượng

Chánh pháp bội thọ mạng

Tượng pháp lại bội chánh

Vô số hàng chúng sanh

Đông như cát sông Hằng

Ở trong pháp Phật đó

Gieo nhân duyên Phật đạo.

Bấy giờ, trong hội hàng Bồ-Tát mới phát tâm, tám nghìn người, đều nghĩ thế này: “Chúng ta còn chưa nghe các vị Bồ-Tát lớn được thọ ký như thế, có nhân duyên gì mà các Thanh-văn được thọ ký như thế. “

Lúc ấy, đức Thế-Tôn biết tâm niệm của các vị Bồ-Tát mà bảo rằng: “Các Thiện-nam tử! Ta cùng bọn ông A-Nan ở chỗ đức Phật Không-Vương đồng thời phát tâm vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. A-Nan thường ưa học rộng, còn ta thường siêng năng tinh tấn, cho nên nay ta đã thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác mà A-Nan hộ trì pháp của ta, ông cũng sẽ hộ trì pháp tạng của các đức Phật tương lai, giáo-hóa thành tựu các chúng Bồ-Tát. Bổn nguyện của ông như thế nên được thọ ký dường ấy.”

Ngài A-Nan tận mặt ở trước Phật, tự nghe Phật thọ ký cùng cõi nước trang nghiêm, chỗ mong cầu đã đủ, lòng rất vui mừng được đều chưa từng có. Tức thời nghĩ nhớ tạng pháp của vô lượng nghìn muôn ức các đức Phật thuở quá khứ, suốt thấu không ngại như hiện nay nghe và cũng biết bổn nguyện.

Khi đó, ngài A-Nan nói kệ rằng:

Thế-Tôn rất ít có

Khiến con nhớ quá khứ

Vô lượng các Phật Pháp

Như chỗ nghe ngày nay

Con nay không còn nghi

An trụ trong Phật đạo

Phương tiện làm thị giả

Hộ trì các Phật Pháp.

Bấy giờ, Phật bảo ông La-Hầu-La: Ông ở đời sau sẽ được làm Phật hiệu: Đạo-Thất-Bảo-Hoa, Như-Lai Ứng-cúng, Chính-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật, Thế-Tôn. Ông sẽ cúng dường các đức Như-Lai như số vi trần trong mười phương thế giới. Thường vì các đức Phật mà làm trưởng tử, cũng như hiện nay.

Đức Phật Đạo-Thất-Bảo-Hoa đó, cõi nước trang nghiêm, kiếp số thọ mạng, giáo hóa đệ tử, chánh pháp và tượng pháp cũng đồng như đức Sơn-Hải-Tuệ-Tự-Tại-Thông-Vương Như Lai không khác. Ông cũng làm trưởng tử cho Phật này, qua sau đây rồi sẽ được đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Lúc đó đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Lúc ta làm Thái tử

La-Hầu làm trưởng tử.

Ta nay thành Phật đạo

Thọ pháp làm Pháp-tử.

Ở trong đời vị lai

Gặp vô lượng ức Phật

Làm trưởng tử cho kia

Một lòng cầu Phật đạo.

Hạnh kín của La-Hầu

Chỉ ta biết được thôi

Hiện làm con cả ta

Để chỉ các chúng sanh

Vô lượng ức nghìn muôn

Công đức không thể đếm

An trụ trong Phật pháp

Để cầu đạo vô thượng.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn thấy bậc hữu-học cùng vô-học hai nghìn người, chí ý hòa dịu vắng lặng trong sạch, một lòng nhìn Phật, Phật bảo A-Nan: “Ông thấy bực hữu-học vô-học nghìn người đây chăng?”

– Vâng! Con đã thấy.

– A-Nan! Các người sẽ cúng dường các đức Như-Lai như số vi trần trong năm mươi thế giới, cung kính tôn trọng hộ trì pháp tạng. Rốt sau đồng thòi ở cõi nước trong mười phương đều được thành Phật, đều đồng một hiệu la Bảo-Tướng Như-Lai Ứng-cúng, Chính-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ Điều-ngự trượng-phu. Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn, sống lâu một kiếp, cõi nước trang nghiêm, Thanh-văn, Bồ-Tát, chánh pháp, tượng pháp thảy đều đồng nhau.

Lúc đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Hai nghìn Thanh-văn đây

Nay đứng ở trước ta

Thảy đều thọ ký cho

Đời sau sẽ thành Phật

Cúng dường các đức Phật

Như số trần nói trên.

Hộ trì tạng pháp Phật

Sau sẽ thành Chánh-giác

Đều ở nơi mười phương

Thảy đồng một danh hiệu

Đồng thời ngồi đạo tràng

Để chứng tuệ vô thượng

Đều hiệu là Bảo-Tướng

Cõi nước cùng đệ tử

Chánh pháp và tượng pháp

Thảy đều không có khác.

Đều dùng các thần thông

Độ mười phương chúng sanh

Tiếng đồn vang khắp cùng

Lần nhập vào Niết-bàn.

Lúc đó, bậc hữu-học cùng vô-học hai nghìn người nghe đức Phật thọ ký vui mừng hớn hở mà nói kệ rằng:

Thế-Tôn đèn tuệ sáng

Con nghe tiếng thọ ký

Lòng vui mừng đầy đủ

Như được nước cam lộ.

***

10. Phẩm Pháp Sư


Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn nhân nói với Dược-Vương Bồ-Tát để bảo tám muôn Đại sĩ rằng: “Dược-Vương! Trong đại chúng đây vô lượng hàng chư Thiên, Long-vương, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn cùng phi nhơn, và Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, hạng cầu Thanh-văn, hạng cầu Bích-chi-Phật, hạng cầu Phật đạo, các loại như thế đều ở trước Phật nghe kinh Diệu-Pháp-Liên-Hoa một bài kệ một câu nhẫn đến một niệm tùy hỷ đó, ta đều thọ ký cho sẽ được vô-thượng chánh-đẳng-chánh-giác. “

Phật bảo Dược-Vương: “Lại sau khi đức Như-Lai diệt độ, nếu có người nghe kinh Diệu-Pháp-Liên-Hoa, nhẫn đến một câu niệm tùy hỷ đó, ta cũng thọ ký đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác cho.

Nếu lại có người thọ trì đọc tụng, giải nói, biên chép kinh Diệu-Pháp-Liên-Hoa, nhẫn đến một bài kệ, đối kinh điển này cung kính xem như Phật. Các thứ cúng dường, hoa, hương, chuỗi ngọc hương bột, hương xoa, hương đốt, lọng lụa, tràng phan, y phục, kỹ nhạc, nhẫn đến chấp tay cung kính. Dược-Vương nên biết! Các người trên đó đã từng cúng dường mười muôn ức Phật, ở chỗ các đức Phật thành tựu chí nguyện lớn vì thương xót chúng sanh mà sanh vào nhân gian.

Dược-Vương! Nếu có người hỏi những chúng sanh nào ở đời vị lai sẽ được làm Phật? Nên chỉ các người trên đó ở đời vị lai ắt được làm Phật. Vì sao? Nếu

có gã thiện-nam, người thiện-nữ nào ở nơi kinh Pháp-Hoa nhẫn đến một câu, thọ trì, đọc tụng, giải nói biên chép. Các thứ cúng dường kinh quyển, hoa, hương, chuỗi ngọc, hương bột, hương xoa, hương đốt lọng lụa, tràng phan, y phục, kỹ nhạc chấp tay cung kính. Người đó tất cả trong đời đều nên chiêm ngưỡng sùng phụng. Nên đem đồ cúng dường Như-lai mà cúng đó. Phải biết người đó là Bồ-Tát lớn thành xong đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, vì thương xót chúng sanh mà nguyện sanh trong đời để rộng nói phân biệt kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa, huống lại người trọn hay thọ trì và các thứ cúng dường.

Dược-Vương nên biết! Người đó tự bỏ nghiệp báo thanh tịnh sau khi ta diệt độ vì thương chúng sanh mà sanh nơi đời ác, rộng nói kinh này. Nếu người thiện-nam, người thiện-nữ đó, sau khi ta diệt độ có thể riêng vì một người nói kinh Pháp-Hoa, nhẫn đến một câu, phải biết người đó là sứ của Như-Lai, đức Như-Lai sai làm việc của Như-Lai, huống là ở trong đại chúng rộng vì người nói.

Dược-Vương! Nếu có người ác dùng tâm không lành ở trong một kiếp hiện ở trước Phật thường chê mắng Phật, tội đó còn nhẹ. Nếu có người dùng một lời dữ chê mắng người tại gia hay xuất gia đọc tụng kinh Pháp-Hoa, tội đây rất nặng.

Dược-Vương! Có người đọc tụng kinh Pháp-Hoa, phải biết người đó dùng đức trang nghiêm của Phật tự trang nghiêm mình, thời được Như-Lai dùng vai mang vác. Người đó đến đâu, mọi người nên hướng theo làm lễ, một lòng chắp tay cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen: hoa, hương, chuỗi ngọc, hương bột, hương xoa, hương đốt, lọng nhiễu, tràng phan, y phục, đồ cúng bậc thượng của trong loài người mà đem cúng dường cho người đó, nên cầm hoa báu trời mà rải cúng đó, nên đem đống báu trên trời dâng cho đó.

Vì sao? Người đó hoan hỷ nói pháp, giây lát nghe pháp liền được rốt ráo vô-thượng chánh-đẳng chánh giác vậy.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nếu muốn trụ Phật đạo

Thành tựu trí tự nhiên

Thường phải siêng cúng dường

Người Thọ trì Pháp-Hoa.

Có ai muốn mau được

Nhứt-thiết-chủng trí-tuệ

Nên thọ trì kinh này

Và cúng dường người trì.

Nếu người hay thọ trì

Kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa

Nên biết là sứ Phật

Thương nhớ các chúng sanh

Những người hay thọ trì

Kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa

Xa bỏ cõi thanh tịnh

Thương chúng nên sanh đây

Phải biết người như thế

Chỗ muốn sanh tự tại

Ở nơi đời ác này

Rộng nói pháp vô thượng,

Nên đem hoa, hương trời

Và y phục, báu trời

Đống báu tốt trên trời

Cúng dường người nói pháp

Đời ác, sau ta diệt

Người hay trì kinh này

Phải chấp tay lễ kính

Như cúng dường Thế-Tôn,

Đồ ngon ngọt bậc thượng

Và các món y phục

Cúng dường Phật tử đó

Mong được giây lát nghe.

Nếu người ở đời sau

Hay thọ trì kinh này

Ta khiến ở trong người

Làm việc của Như-Lai.

Nếu ở trong một kiếp

Thường ôm lòng chẳng lành

Đỏ mặt mà mắng Phật

Mắc vô lượng tội nặng

Có người đọc tụng trì

Kinh Diệu-Pháp-Hoa này

Giây lát dùng lời mắng

Tội đây còn hơn kia.

Có người cầu Phật đạo

Mà ở trong một kiếp

Chấp tay ở trước ta

Dùng vô số kệ khen

Do vì khen Phật vậy

Được vô lượng công đức.

Khen ngợi người trì kinh

Phước đây lại hơn kia.

Trong tám mươi ức kiếp

Dùng sắc thanh tối diệu

Và cùng hương, vị, xúc

Cúng dường người trì kinh

Cúng dường như thế rồi

Mà được chốc lát nghe

Thời nên tự mừng vui

Nay ta được lợi lớn

Dược-Vương! Nay bảo ông

Các kinh của ta nói

Mà ở trong kinh đó

Pháp-Hoa tột thứ nhất.

Lúc bấy giờ, Phật lại bảo ngài Dược-Vương Đại Bồ-Tát: “Kinh điển của ta nói nhiều vô lượng nghìn muôn ức, đã nói, hiện nói, sẽ nói, mà ở trong đó kinh Pháp-Hoa rất là khó tin khó hiểu.

Dược-Vương kinh này là tạng bí yếu của các đức Phật, chẳng có thể chia bủa vọng trao cho người. Kinh đây là của các đức Phật giữ gìn từ xưa đến nay chưa từng bày nói, mà chính kinh này khi Như-Lai đương hiện tại còn nhiều kẻ oán ghét, huống là sau lúc Phật diệt độ.

Dược-Vương nên biết! Sau khi Như-Lai diệt độ, người nào có thể biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường vì người khác mà nói, thời được Như-Lai lấy y trùm đó, lại được các căn lành, phải biết người đó cùng Như-Lai ở chung, được đức Như-Lai lấy tay xoa đầu.

Dược-Vương! Nơi nơi, chỗ chỗ, hoặc nói, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc chép, hoặc chỗ có quyển kinh này đều nên dựng tháp bằng bảy thứ báu cho tột cao rộng đẹp đẽ, chẳng cần để xá-lợi.

Vì sao? Vì trong đó đã có toàn thân của đức Như-Lai rồi. Tháp đó nên dùng tất cả hoa, hương, chuỗi ngọc, lọng lụa, tràng phan, kỹ nhạc, ca tụng, để cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen. Nếu có người thấy được pháp này mà lễ lạy cúng dường, phải biết những người đó đều gần đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Dược-Vương! Có rất nhiều người tại gia làm đạo Bồ-Tát, nếu chẳng có thể thấy nghe, đọc tụng, biên chép thọ trì, cúng dường được kinh Pháp-Hoa này, phải biết người đó chưa khéo tu đạo Bồ-Tát. Nếu có người được nghe kinh điển này, mới là khéo tu đạo Bồ-Tát. Có chúng sanh nào cầu Phật đạo hoặc thấy hoặc nghe kinh Pháp-Hoa này, nghe xong tin hiểu thọ trì, nên biết người đó được gần đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Dược-Vương! Thí như có người khát tìm nước ở nơi gò cao kia xoi đào tìm đó, vẫn thấy đất khô biết rằng nước còn xa, ra công đào không thôi, lần thấy đất ướt rồi thấy đến bùn, tâm người đó quyết chắc biết rằng nước ắt gần.

Bồ-Tát cũng lại như thế, nếu chưa nghe chưa hiểu chưa có thể tu tập kinh Pháp-Hoa này, phải biết người đó cách đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác còn xa.

Nếu được nghe hiểu suy gẫm tu tập kinh này, thời chắc biết được gần vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Vì sao? Vì đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác của Bồ-Tát đều thuộc kinh này, kinh này mở môn phương tiện bày tướng chân thật. Tạng kinh Pháp-Hoa này, xa kín nhiệm sâu không có người đến được, nay Phật vì giáo hóa để thành tựu Bồ-Tát mà chỉ bày cho.

Dược-Vương! Nếu có Bồ-Tát nghe kinh Pháp-Hoa này mà kinh nghi sợ sệt, phải biết đó là Bồ-Tát mới phát tâm. Nếu hàng Thanh-văn nghe kinh này mà kinh nghi sợ sệt, phải biết đó là hàng tăng-thượng-mạn. (7)

Dược-Vương! Nếu có người thiện-nam, người thiện-nữ nào, sau khi đức Như-Lai diệt độ muốn vì hàng bốn chúng mà nói kinh Pháp-Hoa này thời phải nói cách thế nào? Người thiện-nam, thiện-nữ đó phải vào nhà Như-Lai, mặc y Như-Lai, ngồi tòa Như-Lai, rồi mới nên vì bốn chúng mà rộng nói kinh này.

Nhà Như-Lai chính là tâm từ bi lớn đối với trong tất cả chúng sanh, y Như-Lai chính là lòng nhu hòa nhẫn nhục, tòa Như-Lai chính là nhứt thiết pháp không. An trụ trong đây, sau rồi dùng tâm không biếng trễ vì các Bồ-Tát và bốn chúng rộng nói kinh Pháp-Hoa này.

Dược-Vương! Bấy giờ ta ở nước khác sai hàng hóa nhơn làm chúng nhóm nghe pháp của người đó, ta cũng sai hóa Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di nghe người đó nói pháp. Các người biến hóa đó nghe pháp tin nhận thuận theo không hề trái. Nếu người nói pháp ở chổ vắng vẻ, ta liền sai nhiều trời, rồng, quỉ, thần, Càn-thát-bà, A-tu-la v. v. . . nghe người đó nói pháp. Ta dầu ở nước khác nhưng luôn luôn khiến người nói pháp đó được thấy thân ta. Nếu ở trong kinh này quên mất câu lối, ta lại vì nói cho đó được đầy-đủ.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Muốn bỏ tánh biếng lười

Nên phải nghe kinh này

Kinh này khó được nghe

Người tin nhận cũng khó.

Như người khát cần nước

Xoi đào nơi gò cao

Vẫn thấy đất khô ráo

Biết cách nước còn xa

Lần thấy đất ướt bùn

Quyết chắc biết gần nước

Dược-Vương! Ông nên biết

Các người như thế đó

Chẳng nghe kinh Pháp-Hoa

Cách trí Phật rất xa,

Nếu nghe kinh sâu này

Quyết rõ pháp Thanh-văn

Đây là vua các kinh

Nghe xong suy gẫm kỹ

Phải biết rằng người đó

Gần nơi trí huệ Phật.

Nếu người nói kinh này

Nên vào nhà Như-Lai

Mặc y của Như-Lai

Mà ngồi tòa Như-Lai

Ở trong chúng không sợ

Rộng vì người giải nói,

Từ bi lớn làm nhà

Y nhu hòa nhẫn nhục

Các pháp không làm tòa

Ở đó vì người nói.

Nếu lúc nói kinh này

Có người lời ác mắng

Dao, gậy, ngói, đá đánh

Nhớ Phật nên phải nhịn.

Ta trong muôn ức cõi

Hiện thân sạch bền chắc

Trải vô lượng ức kiếp

Vì chúng sanh nói Pháp.

Sau khi ta diệt độ

Nếu hay nói kinh này

Ta sai hóa tứ chúng

Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni

Và nam, nữ thanh tịnh

Cúng dường nơi Pháp-sư

Dẫn dắt các chúng sanh

Nhóm đó khiến nghe pháp.

Nếu người muốn làm hại

Dao gậy cùng ngói đá

Thời khiến người biến hóa

Giữ gìn cho người đó

Nếu người nói Pháp-Hoa

Ở riêng nơi vắng vẻ

Lặng lẽ không tiếng người

Đọc tụng kinh điển này

Bấy giờ ta vì hiện

Thân thanh tịnh sáng suốt

Nếu quên mất chương cú

Vì nói khiến thông thuộc.

Nếu người đủ đức này

Hoặc vì bốn chúng nói

Chỗ vắng đọc tụng kinh

Đều được thấy thân ta

Nếu người ở chỗ vắng

Ta sai Trời, Long-vương

Dạ-xoa, quỷ, thần thảy

Vì làm chúng nghe pháp.

Người đó ưa nói pháp

Phân giải không trở ngại

Nhờ các Phật hộ niệm

Hay khiến đại chúng mừng

Nếu ai gần Pháp-sư

Mau được đạo Bồ-Tát

Thuận theo thầy đó học

Được thấy hằng sa Phật.

***

11. Phẩm Hiện Bửu Tháp


Lúc bấy giờ, trước Phật có tháp bằng bảy báu, cao năm trăm do-tuần, ngang rộng hai trăm năm mươi do-tuần, từ dưới đất nổi lên trụ ở giữa hư không; các món vật báu trau giồi, năm nghìn bao lơn, nghìn muôn phòng nhà, vô số tràng phan để nghiêm sức đó, chuỗi ngọc báu rủ xuống, muôn nghìn linh báu treo trên tháp. Bốn mặt đều thoảng đưa ra mùi hương gỗ ly-cấu chiên-đàn khắp cùng cả cõi nước.

Các phan lọng đều dùng bảy thứ báu, vàng, bạc, lưu ly, xa-cừ, mã-não, trân châu và mai-khôi hợp lại thành, cao đến ngang cung trời Tứ-thiên-vương, trời Đao-Lợi rưới hoa Mạn-đà-la cúng dường tháp báu.

Các trời khác và rồng, Dạ-xoa, Càn thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn, phi-nhơn v. v. . . nghìn muôn ức chúng đều đem tất cả hoa, hương, chuỗi ngọc, phan lọng, kỹ nhạc mà cúng dường tháp báu, đồng cung kính tôn trọng ngợi khen.

Bấy giờ trong tháp báu vang tiếng lớn ra khen rằng: “Hay thay! Hay thay! Đức Thích-Ca Mâu-Ni Thế-Tôn! có thể dùng huệ lớn bình đẳng vì đại chúng nói kinh Diệu-Pháp-Liên-Hoa là pháp giáo hóa Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm. Đúng thế! Đức Thích-Ca Mâu-Ni Thế-Tôn! như lời Phật nói đó, đều chân thật. “

Bấy giờ, bốn chúng thấy tháp báu lớn trụ trong hư không, lại nghe trong tháp vang tiếng nói ra đều được pháp hỷ, lấy làm lạ chưa từng có, liền từ chỗ ngồi đứng dậy cung kính chấp tay rồi đứng một bên.

Lúc đó, có vị đại Bồ-Tát tên Đại-Nhạo-Thuyết biết lòng nghi của tất cả trời, người, A-tu-la, v. v. . . trong thế gian mà bạch Phật rằng: “Bạch Thế-Tôn! Do nhân duyên gì mà có tháp này từ đất nổi lên, lại ở trong tháp vang ra tiếng như thế?”

Lúc đó, Phật bảo ngài Đại-Nhạo-Thuyết Bồ-Tát: “Trong tháp báu này có toàn thân Như-Lai, thời quá khứ về trước cách đây vô lượng nghìn muôn ức vô số cõi nước ở phương đông có nước tên Bảo-Tịnh, trong nước đó có Phật hiệu là Đa-Bảo, đức Phật đó tu hành đạo Bồ-Tát phát lời thệ nguyện lớn rằng: “Nếu ta được thành Phật sau khi diệt độ trong cõi nước ở mười phương có chỗ nào nói kinh Pháp-Hoa, thời tháp miếu của ta vì nghe kinh đó mà nổi ra nơi trước để làm chứng minh khen rằng: “Hay thay!” Đức Phật đó thành Phật rồi lúc sắp diệt độ ở trong đại chúng trời, người bảo các Tỳ-kheo rằng: “Sau khi ta diệt độ muốn cúng dường toàn thân của ta thời nên dựng một tháp lớn. “

Đức Phật đó dùng sức nguyện thần thông nơi nơi chỗ chỗ trong mười phương cõi nước, nếu có nói kinh Pháp-Hoa, thời tháp báu đó đều nổi ra nơi trước, toàn thân Phật ở trong tháp khen rằng: “Hay thay! Hay thay!” Đại-Nhạo-Thuyết! Nay tháp của Đa-Bảo Như-Lai vì nghe nói kinh Pháp-Hoa nên từ dưới đất nổi lên khen rằng: “Hay thay! Hay thay!”

Bấy giờ, ngài Đại-Nhạo-Thuyết Bồ-Tát do sức thần của đức Như-Lai mà bạch Phật rằng: “Bạch Thế-Tôn! Chúng con nguyện muốn thấy thân của đức Phật đó”. Phật bảo ngài Đại-Nhạo-Thuyết Bồ-Tát Ma-ha-tát: Phật Đa-Bảo đó có nguyện sâu nặng: “Nếu lúc tháp báu của ta vì nghe kinh Pháp-Hoa mà hiện ra nơi trước các đức Phật, có Phật nào muốn đem thân ta chỉ bày cho bốn chúng, thời các vị Phật của Phật đó phân thân ra nói pháp ở các cõi nước trong mười phương đều phải nhóm cả một chỗ, vậy sau thân của ta mới hiện ra”.

Đại-Nhạo-Thuyết! Các vị Phật của ta phân thân nói pháp ở các cõi nước trong mười phương nay nên sẽ nhóm lại”. Ngài Đại-Nhạo-Thuyết bạch Phật rằng: “Thưa Thế-Tôn! Chúng con cũng nguyện muốn thấy các vị Phật của Thế-Tôn phân thân để lễ lạy cúng dường. “

Bấy giờ, Phật phóng một lằn sáng nơi lông trắng giữa chặn mày, liền thấy năm trăm muôn ức na-do-tha hằng-hà-sa cõi nước ở phương Đông. Các cõi nước đó đều dùng pha lê làm đất, cây báu, y báu để làm đồ trang nghiêm, vô số nghìn muôn ức Bồ-Tát đầy dẫy trong nước đó. Khắp nơi giăng màn báu, lưới báu phủ trên, đức Phật trong nước đó đều dùng tiếng lớn tốt mà nói các pháp, và thấy vô lượng nghìn muôn ức Bồ-Tát khắp đầy trong nước đó vì chúng sanh mà nói pháp. Phương Nam, Tây, Bắc, bốn phía, trên dưới chỗ tướng sáng lông trắng chiếu đến cũng lại như thế.

Lúc đó, các Phật ở mười phương đều bảo chúng Bồ-Tát rằng: Thiện-nam-tử! Ta nay phải qua thế giới Ta-Bà, chỗ của đức Thích- Ca Mâu-Ni Phật, cùng để cúng dường tháp báu của Đa-Bảo Như-Lai. “

Lúc bấy giờ, cõi Ta-bà liền biến thành thanh tịnh, đất bằng lưu ly, cây báu trang nghiêm, vàng ròng làm dây để giăng ngăn tám đường, không có các tụ lạc làng xóm, thành ấp, biển cả, sông ngòi, núi sông cùng rừng bụi. Đốt hương báu lớn, hoa mạn-đà-la trải khắp cõi đất, dùng lưới màn báu giăng trùm ở trên, treo những linh báu, chỉ lưu lại chúng trong hội này, dời các trời người để ở cõi khác.

Lúc đó các đức Phật đều đem theo một vị Bồ-Tát lớn để làm thị giả qua cõi Ta-bà đều đến dưới cây báu, mỗi mỗi cây báu cao năm trăm do-tuần, nhánh lá hoa trái thứ lớp rất trang nghiêm. Dưới các cây báu đều có tòa sư-tử cao năm do-tuần cũng dùng đồ báu tốt mà trau giồi đó.

Khi ấy, các đức Phật đều ngồi xếp bằng trên tòa này, như thế lần lượt đến khắp đầy cả cõi tam-thiên đại-thiên mà ở nơi thân của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật phân ra trong một phương vẫn còn chưa hết.

Bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-Ni vì muốn dung thọ các vị Phật của mình phân thân, nên ở tám phương lại biến thành hai trăm muôn ức na-do-tha cõi nước, đều làm cho thanh tịnh, không có địa-ngục, ngạ-quỷ, súc-sanh cùng A-tu-la, lại cũng dời các hàng trời người để ở cõi khác.

Những nước của Phật biến hóa ra đó cũng dùng lưu ly làm đất, cây báu trang nghiêm cao năm trăm do-tuần, nhánh lá hoa trái đều có thứ lớp tốt đẹp, dưới cây đều có tòa báu sư-tử cao năm do-tuần, dùng các thứ báu để trau giồi. Những nước đó cũng không có biển cả sông ngòi và các núi lớn: Núi Mục-chân-lân-đà, núi Thiết-vi, núi Đại thiết-vi, núi Tu-di v. v. . . thông làm một cõi nước Phật, đất báu bằng thẳng, các báu xen lẫn nhau làm màn trùm khắp ở trên, treo các phan lọng, đốt hương báu lớn, các hoa trời báu trải khắp trên đất.

Đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật vì các Phật sẽ đến ngồi, nên ở nơi tám phương lại đều biến thành hai trăm muôn ức na-do-tha cõi nước, đều làm cho thanh tịnh, không có địa-ngục, ngạ-quỷ, súc-sanh và A-tu-la, lại dời các hàng trời người để ở cõi khác. Những nước biến hóa ra đó cũng dùng lưu ly làm đất, cây báu trang nghiêm, cao năm trăm do-tuần nhánh lá hoa trái thứ tự bằng báu cao năm do-tuần, cũng dùng chất báu tốt mà trau giồi đó.

Những nước này cũng không có biển cả sông ngòi và các núi: Núi Mục-chân-lân-đà, núi đại Mục-chân-lân-đà, núi Thiết-vi, núi đại thiết-vi, núi Tu-di v. v. . . , thông lại làm một cõi nước Phật đất báu bằng thẳng, các báu đương xen lẫn nhau thành màn trùm khắp ở trên, treo các phan lọng, đốt hương báu tốt, các thứ hoa trời báu trải khắp trên đất.

Bấy giờ, ở phương Đông, các đức Phật trong trăm nghìn muôn ức na-do-tha hằng-hà-sa cõi nước của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật phân thân ra, thảy đều nói pháp đến nhóm ở cõi này. Tuần tự như thế, các đức Phật trong cõi nước ở mười phương thảy đều đến mỗi mỗi phương các đức Như-Lai ngồi khắp đầy trong bốn trăm muôn ức na-do-tha cõi nước.

Lúc đó, các đức Phật đều ngồi tòa sư-tử dưới cây báu, đều sai vị thị giả qua thăm viếng đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, đều đưa cho đầy bụm hoa báu mà bảo thị-giả rằng: Thiện-nam-tử! Ngươi qua đến núi Kỳ-xà-Quật, chỗ của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, theo như lời của ta mà thưa cùng Phật thế này: “Như-Lai có được ít bệnh ít khổ sức khỏe an vui, và chúng Bồ-Tát cùng Thanh-văn đều an ổn chăng?” Rồi đem hoa báu này rải trên Phật để cúng dường mà thưa rằng: “Đức Phật kia cùng muốn mở tháp báu này. ” Các đức Phật sai người đến cũng như vậy.

Bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật thấy các vị Phật của mình phân thân đến ngồi trên tòa sư-tử, đều nghe các Phật cùng muốn đồng mở tháp báu, Phật liền từ chổ ngồi đứng dậy trụ trên hư không, tất cả hàng bốn chúng đồng đứng dậy chấp tay một lòng nhìn Phật.

Khi ấy đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật dùng ngón tay hữu mở cửa tháp bảy báu vang ra tiếng lớn, như tháo khóa chốt mở cửa thành lớn. Tức thời tất cả chúng trong hội đều thấy đức Đa-Bảo Như-Lai ở trong tháp báu ngồi tòa sư-tử, toàn thân không rã như vào cảnh thiền định lại nghe Phật đó nói: “Hay thay! Hay thay! Thích-Ca Mâu-Ni Phật sướng thích nói kinh Pháp-Hoa đó, ta vì nghe kinh đó mà đến cõi này. “

Bấy giờ, hàng tứ chúng thấy đức Phật đã diệt độ vô lượng nghìn muôn ức kiếp về trước nói lời như thế đều khen là việc chưa từng có, đều đem hoa trời báu rải trên đức Phật Đa-Bảo và Phật Thích-Ca Mâu-Ni. Lúc đó đức Đa-Bảo Phật ở trong tháp báu chia nửa tòa cho Thích-Ca Mâu-Ni Phật mà nói rằng: “Thích-Ca Mâu-Ni có thể đến ngồi trên tòa này. ” Tức thời đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật vào trong tháp báu ngồi xếp bằng trên nửa tòa đó.

Bấy giờ, hàng đại chúng thấy hai đức Như-Lai xếp bằng trên tòa sư tử trong tháp bảy báu thời đều nghĩ rằng: “Đức phật ngồi trên cao xa, cúi mong đức Như-Lai dùng sức thần thông làm cho bọn chúng con đều được ở trên hư không”.

Tức thời đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật dùng sức thần thông tiếp hàng đại chúng đều ở hư không, rồi dùng tiếng lớn mà khắp bảo đó rằng: “Ai có thể ở trong cõi Ta-bà này rộng nói kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa nay chính phải lúc. Như-Lai không bao lâu sẽ vào Niết-bàn, Phật muốn đem kinh Pháp-Hoa này phó chúc cho có người”.

Khi ấy, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Đấng Thánh-chúa Thế-Tôn.

Dù diệt độ đã lâu

Ở trong tháp báu này

Còn vì pháp mà đến

Các ông lại thế nào

Há chẳng siêng vì pháp?

Phật Đa-Bảo diệt độ

Đã vô lượng số kiếp

Nơi nơi đến nghe pháp

Vì khó gặp được vậy.

Phật kia bản nguyện rằng:

Sau khi ta diệt độ

Nơi nơi tháp ta qua

Thường vì nghe Pháp-Hoa

Lại vô lượng các Phật.

Số nhiều như hằng sa

Của ta phân thân ra

Vì muốn đến nghe pháp

Và cùng để ra mắt

Phật diệt độ Đa-Bảo.

Nên đều bỏ cõi đẹp.

Cùng với chúng đệ tử

Trời, người, rồng thần thảy

Và các việc cúng dường

Muốn pháp lâu ở đời

Cho nên đến cõi này.

Ta vì các Phật ngồi

Dùng sức thần thông lớn

Dời vô lượng trời người

Làm cho nước thanh tịnh.

Các đức Phật mỗi mỗi

Đều đến dưới cây báu

Như hoa sen trang nghiêm

Nơi ao báu trong sạch

Dưới mỗi cây báu đó

Có tòa báu sư-tử (8)

Phật xếp bằng ngồi trên

Sáng suốt rất đẹp đẽ

Như giữa đêm tối tăm

Đốt đuốc lớn lửa sáng.

Thân Phật thoảng hương thơm

Bay khắp mười phương nước

Chúng sanh được hương xông

Vui mừng không kể xiết

Thí như luồng gió lớn

Thổi lay nhánh cây nhỏ

Dùng cách phương tiện đó

Làm cho Pháp ở lâu.

Nói cùng hàng đại chúng

Sau khi ta diệt độ

Ai có thể hộ trì

Đọc nói kinh Pháp này

Thời nay ở trước Phật

Nên tự phát lời thệ.

Coi Phật Đa-Bảo kia

Dầu đã diệt từ lâu

Do bản thệ nguyện rộng

Mà còn rền tiếng lớn.

Đức Đa-Bảo Như-Lai

Và cùng với thân ta

Nhóm họp các hóa Phật

Phải nên biết ý này.

Các hàng Phật tử thảy

Ai có thể hộ pháp

Nay nên pháp nguyện lớn

Khiến pháp ở đời lâu

Có ai hay hộ được

Kinh Diệu-Pháp-Hoa này

Thời là đã cúng dường

Thích-Ca cùng Đa-Bảo.

Đức Đa-Bảo Phật đây

Ở trong tháp báu lớn

Thường dạo qua mười phương

Vì để nghe kinh này.

Cũng là để cúng dường

Các hóa Phật đến nhóm

Trang nghiêm rất sáng đẹp

Các thế giới vô lượng.

Nếu người nói kinh này

Thời là đã thấy ta

Cùng Đa-Bảo Như-Lai

Và các vị hóa Phật.

Các Thiện-nam-tử này

Đều nên suy nghĩ kỹ

Đây là việc rất khó

Phải phát nguyện rộng lớn

Bao nhiêu kinh điển khác

Số nhiều như hằng sa

Dầu nói hết kinh đó

Cũng chưa đủ làm khó,

Hoặc đem núi Diệu-Cao

Ném để ở phương khác

Cách vô số cõi Phật

Cũng chưa lấy làm khó.

Nếu người dùng ngón chân

Động cõi nước Đại-thiên

Ném xa qua cõi khác

Cũng chưa lấy làm khó,

Hoặc đứng trên Hữu-Đảnh

Nói vô lượng kinh khác

Vì để dạy bảo người

Cũng chưa lấy làm khó.

Nếu sau lúc Phật diệt

Người ở trong đời ác

Có thể nói kinh này

Đây thì rất là khó,

Giả sử lại có người

Dùng tay nắm hư không

Để mà khắp dạo đi

Cũng chưa lấy làm khó.

Sau khi ta diệt độ

Nếu người tự thư trì (9)

Hoặc bảo người thư trì

Đây thời là rất khó,

Hoặc đem cả cõi đất

Để trên móng ngón chân

Bay lên đến Phạm-Thiên

Cũng chưa lấy làm khó,

Sau khi Phật diệt độ

Người ở trong đời ác

Tạm đọc kinh pháp này

Đây thì mới là khó.

Giả sử gặp kiếp Thiêu (10)

Gánh mang những cỏ khô

Vào lửa không bị cháy

Cũng chưa lấy làm khó,

Sau khi ta diệt độ

Nếu người trì kinh này

Vì một người mà nói

Đây thì mới là khó

Hoặc người trì tám muôn

Bốn nghìn các tạng pháp

Đủ mười hai bộ kinh

Vì người mà diễn nói

Khiến các người nghe pháp

Đều được sáu thần thông

Dù được như thế đó

Cũng chưa lấy làm khó

Sau khi ta diệt độ

Nghe lãnh kinh điển này

Hỏi nghĩa thú trong kinh

Đây thì mới là khó.

Hoặc có người nói pháp

Làm cho nghìn muôn ức

Đến vô lượng vô số

Hằng-hà-sa chúng sanh

Chứng được A-la-hán

Đủ sáu phép thần thông

Dầu có lợi ích đó

Cũng chưa phải là khó,

Sau khi ta diệt độ

Nếu người hay phụng trì

Những kinh điển như đây

Đây thì là rất khó.

Ta vì hộ Phật đạo

Ở trong vô lượng cõi

Từ thuở trước đến nay

Rộng nói nhiều các kinh

Mà ở trong kinh đó

Kinh này là bậc nhứt

Nếu có người trì được

Thì là trì thân Phật,

Các Thiện-nam-tử này

Sau khi ta diệt độ

Ai có thể thọ trì

Và đọc tụng kinh này

Thì nay ở trước Phật

Nên tự nói lời thệ.

Kinh pháp đây khó trì

Nếu người tạm trì đó

Thời ta rất vui mừng

Các đức Phật cũng thế

Người nào được như vậy

Các đức Phật thường khen

Đó là rất dũng mãnh

Đó là rất tinh tấn

Gọi là người trì giới

Bậc tu hạnh Đầu-đà (11)

Thời chắc sẽ mau được

Quả vô thượng Phật đạo.

Có thể ở đời sau

Đọc trì kinh pháp này

Là chơn thật Phật tử

Trụ ở bậc thuần thiện,

Sau khi Phật diệt độ

Có thể hiểu nghĩa này

Thì là mắt sáng suốt

Của trời người trong đời

Ở trong đời kinh sợ

Hay nói trong chốc lát

Tất cả hàng trời người

Đều nên cúng dường đó.

***

12. Phẩm Đề-Bà-Đạt-Đa


Lúc bấy giờ, đức Phật bảo các vị Bồ-Tát và hàng trời, người, bốn chúng: “Ta ở trong vô lượng kiếp về thời quá khứ cầu kinh Pháp-hoa không có lười mỏi. Trong nhiều kiếp thường làm vị Quốc-vương phát nguyện cầu đạo vô thượng Bồ-đề, lòng không thối chuyển. Vì muốn đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật nên siêng làm việc bố thí lòng không lẫn tiếc, bố thí voi, ngựa, bảy báu, nước thành, vợ, con, tôi tớ, bạn bè, cho đến đầu, mắt, tủy, óc, thân, thịt, tay, chân, chẳng tiếc thân mạng.

Thuở đó, nhân dân trong đời sống lâu vô lượng, vua vì mến pháp nên thôi bỏ ngôi vua, giao việc trị nước cho Thái-tử. Đánh trống ra lệnh cầu pháp khắp bốn phương: “Ai có thể vì ta nói pháp Đại-thừa, thời ta sẽ trọn đời cung cấp hầu hạ. “

Khi ấy có vị tiên nhơn đến thưa cùng vua rằng: “Ta có pháp Đại-thừa tên là kinh “Diệu-Pháp Liên-Hoa”, nếu Đại-vương không trái ý ta, ta sẽ vì Đại-vương mà tuyên nói. “

Vua nghe lời vị tiên nhơn nói, vui mừng hớn-hở, liền đi theo vị tiên nhơn để cung cấp việc cần dùng: hoặc hái trái, gánh nước, hoặc lượm củi, nấu ăn cho đến dùng thân mình làm giường ghế, thân tâm không biết mỏi. Thuở đó theo phụng thờ vị tiên nhơn trải qua một nghìn năm, vì trọng pháp nên siêng năng cung cấp hầu hạ cho tiên nhơn không thiếu thốn.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Ta nhớ kiếp quá khứ

Vì cầu pháp Đại-thừa

Dầu làm vị Quốc vương

Chẳng ham vui ngũ dục

Đánh chuông rao bốn phương

Ai có pháp Đại-thừa

Nếu vì ta giải nói

Thân sẽ làm tôi tớ.

Giờ có tiên Trường-Thọ

Đến thưa cùng Đại-vương

Ta có pháp nhiệm mầu

Trong đời ít có được

Nếu có thể tu hành

Ta sẽ vì ông nói.

Khi vua nghe tiên nói

Sanh lòng rất vui đẹp

Liền đi theo tiên nhơn

Cung cấp đồ cần dùng

Lượm củi và rau trái

Theo lời cung kính dâng

Lòng ham pháp Đại-thừa

Thân tâm không lười mỏi,

Khắp vì các chúng sanh

Siêng cầu pháp mầu lớn

Cũng không vì thân mình

Cùng với vui ngũ dục

Nên dầu làm vua lớn

Siêng cầu được pháp này

Do đó được thành Phật

Nay vẫn vì ông nói.

Phật bảo các Tỳ-kheo rằng: “Thuở ấy, vua đó thời chính thân ta, còn tiên nhơn đó nay chính là ông Đề-Bà-Đạt-Đa. Do nhờ ông thiện-tri-thức Đề-Bà-Đạt-Đa làm cho ta đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật, từ-bi hỷ-xả, ba mươi hai tướng tốt, tám mươi món đẹp, thân sắc vàng tía, mười trí lực, bốn món vô-sở-úy, bốn món nhiếp pháp, mười tám món bất cộng, thần thông đạo lực, thành bậc chánh-đẳng chánh-giác rộng độ chúng sanh, tất cả công đức đó đều là nhân thiện-tri-thức Đề-Bà-Đạt-Đa cả.

Phật bảo hàng tứ chúng: “Qua vô lượng kiếp về sau, ông Đề-Bà-Đạt-Đa sẽ được thành Phật hiệu là Thiên-Vương Như-Lai, Ứng-cúng, Chính-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn. Cõi nước đó tên là Thiên-Đạo, lúc Thiên-Vương Phật trụ ở đời hai mươi trung kiếp, rộng vì các chúng sanh mà nói pháp mầu, hằng-hà-sa chúng sanh được quả A-la-hán, vô lượng chúng sanh phát tâm Duyên-giác, hằng-hà-sa chúng sanh phát tâm vô thượng đạo, được vô-sanh-nhẫn đến bậc Bất-thối-chuyển.

Sau khi đức Thiên-Vương Phật nhập Niết-bàn, chánh-pháp trụ lại đời hai mươi trung kiếp, toàn thân xá-lợi dựng tháp bằng bảy báu, cao sáu mươi do-tuần. Các hàng trời nhân dân đều đem hoa đẹp, hương bột, hương xoa, hương đốt, y phục, chuỗi ngọc, tràng phan, lọng báu, kỹ nhạc, ca tụng để lễ lạy cúng dường tháp đẹp bằng bảy báu đó. Vô lượng chúng sanh được quả A-la-hán, vô lượng chúng sanh ngộ Bích-chi Phật, bất-khả tư-nghì chúng sanh phát tâm Bồ-đề đến bậc Bất thối-chuyển”.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo: “Trong đời vị lai, nếu có kẻ thiện-nam, người thiện-nữ nghe kinh Diệu-Pháp Liên-hoa phẩm Đề-Bà-Đạt-Đa, sanh lòng trong sạch kính tin chẳng sanh nghi lầm, thời chẳng đọa địa-ngục, ngã-quỷ, súc-sinh, được sinh ở trước các đức Phật trong mười phương, chỗ người đó sanh ra thường được nghe kinh này. Nếu sanh vào cõi nhân thiên thời hưởng sự vui thắng diệu, nếu sanh ở trước Phật thời từ hoa sen hóa sanh”.

Bấy giờ, ở hạ phương vị Bồ-Tát theo hầu đức Đa-Bảo Như-Lai tên là Trí-Tích bạch với đức Đa-Bảo-Phật nên trở về bổn quốc. Đức Thích -Ca Mâu-Ni Phật bảo Trí-Tích rằng: “Thiện-nam-tử! Chờ giây lát, cõi đây có Bồ-Tát tên Văn-Thù-Sư-Lợi có thể cùng ra mắt nhau luận nói pháp mầu rồi sẽ về bổn độ”.

Lúc đó, ngài Văn-Thù-Sư-Lợi ngồi hoa sen nghìn cánh lớn như bánh xe, các vị Bồ-Tát cùng theo cũng ngồi hoa sen báu, từ nơi cung rồng Ta-Kiệt-La trong biển lớn tự nhiên vọt lên trụ trong hư không, đến núi Linh-Thứu, từ trên hoa sen bước xuống đến chỗ Phật, làm lễ xong, qua chỗ Trí-Tích cùng hỏi thăm nhau rồi ngồi một phía.

Ngài Trí-Tích Bồ-Tát hỏi ngài Văn-Thù-Sư-Lợi rằng: “Ngài qua cung rồng hóa độ chúng sanh số được bao nhiêu?”

Ngài Văn-Thù-Sư-Lợi nói: “Số đó vô lượng không thể tính kể, chẳng phải miệng nói được, chẳng phải tâm lường được, chờ chừng giây lát sẽ tự chứng biết”.

Ngài Văn-Thù nói chưa dứt lời, liền có vô số Bồ-Tát ngồi hoa sen báu từ biển vọt lên đến núi Linh-Thứu trụ giữa hư không. Các vị Bồ-Tát này đều là của ngài Văn-Thù-Sư-Lợi hóa độ, đủ hạnh Bồ-Tát đều chung luận nói sáu pháp Ba-la-mật. Những vị mà trước kia là Thanh-văn ở giữa hư không nói hạnh Thanh-văn nay đều tu-hành “nghĩa không” của Đại-thừa.

Ngài Văn-Thù-Sư-Lợi nói với ngài Trí-Tích rằng: “Tôi giáo hóa ở nơi biển việc đó như thế”.

Lúc ấy, ngài Trí-Tích Bồ-Tát nói kệ khen rằng:

Đại trí đức mạnh mẽ

Hóa độ vô lượng chúng

Nay trong hội lớn này

Và tôi đều đã thấy

Diễn nói nghĩa thật tướng

Mở bày pháp nhứt thừa

Rộng độ các chúng sanh

Khiến mau thành Bồ đề.

Ngài Văn-Thù-Sư-Lợi nói: “Ta ở biển chỉ thường tuyên nói kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa”.

Ngài Trí-Tích hỏi ngài Văn-Thù-Sư-Lợi rằng: “Kinh này rất sâu vi diệu là báu trong các kinh, trong đời rất ít có vậy có chúng sanh nào siêng năng tinh tấn tu hành kinh này mau được thành Phật chăng?

Ngài Văn-Thù-Sư-Lợi nói: Có con gái của vua rồng Ta-Kiệt-La mới tám tuổi mà căn tính lanh lẹ, có trí huệ, khéo biết các căn tính hành nghiệp của chúng sanh, được pháp tổng-trì, các tạng pháp kín rất sâu của các Phật nói đều có thể thọ trì, sâu vào thiền định, rõ thấu các pháp. Trong khoảnh sát-na phát tâm Bồ-đề được bậc Bất-thối-chuyển, biện tài vô ngại, thương nhớ chúng sanh như con đỏ, công đức đầy đủ, lòng nghĩ miệng nói pháp nhiệm mầu rộng lớn, từ bi nhân đức khiêm nhường, ý chí hòa nhã, nàng ấy có thể đến Bồ-đề”.

Trí-Tích Bồ-Tát nói rằng: “Tôi thấy đức Thích-Ca Như-Lai ở trong vô lượng kiếp làm những hạnh khổ khó làm, chứa nhiều công đức để cầu đạo Bồ-đề chưa từng có lúc thôi dứt: Ta xem trong cõi tam-thiên đại-thiên nhẫn đến không có chỗ nhỏ bằng hạt cải, mà không phải là chỗ của Bồ-Tát bỏ thân mạng để vì lợi ích chúng sanh, vậy sau mới được thành đạo Bồ-đề, chẳng tin Long-Nữ đó ở trong khoảng giây lát chứng thành bậc Chánh-giác”.

Nói luận chưa xong, lúc đó con gái của Long-vương bỗng hiện ra nơi trước đầu mặt lễ kính Phật rồi đứng một phía nói kệ khen rằng:

Thấu rõ tướng tội phước

Khắp soi cả mười phương

Pháp thân tịnh vi diệu

Đủ ba mươi hai tướng

Dùng tám mươi món tốt

Để trang nghiêm pháp thân

Trời, người đều kính ngưỡng

Long thần thảy cung kính

Tất cả loài chúng sanh

Không ai chẳng tôn phụng

Lại nghe thành Bồ-đề

Chỉ Phật nên chứng biết

Tôi nói pháp Đại-thừa

Độ thoát khổ chúng sanh.

Bấy giờ, ngài Xá-Lợi-Phất nói với Long-Nữ rằng: “Ngươi nói không bao lâu chứng được đạo vô thượng, việc đó khó tin. Vì sao? Vì thân gái nhơ uế chẳng phải là pháp khí, thế nào có thể được thành vô-thượng chánh-giác? Đạo Phật xa rộng phải trải qua vô lượng kiếp cần khổ chứa nhóm công hạnh, tu đủ các độ, vậy sau mới thành được. Lại thân gái còn có năm điều chướng: Một, chẳng được làm Phạm-thiên-vương; hai, chẳng được làm Đế-Thích; ba, chẳng được làm Ma-vương; bốn, chẳng được làm Chuyển-luân thánh-vương; năm, chẳng được làm Phật. Thế nào thân gái được mau thành Phật?”.

Lúc đó, Long-Nữ có một hột châu báu, giá trị bằng cõi tam-thiên đại-thiên đem dâng Đức Phật. Phật liền nhận lấy. Long-nữ nói với Trí-Tích Bồ-Tát cùng tôn giả Xá-Lợi-Phất rằng: “Tôi hiến châu báu, đức Thế-Tôn nạp thọ, việc đó có mau chăng?”.

– Đáp: “Rất mau”.

– Long-Nữ nói: “Lấy sức thần của các ông xem tôi thành Phật lại mau hơn việc đó”.

Đang lúc đó cả chúng hội đều thấy Long-Nữ thoạt nhiên biến thành nam tử, đủ hạnh Bồ-Tát, liền qua cõi Vô-Cấu ở phương Nam, ngồi tòa sen báu thành bậc Đẳng-chánh-giác, đủ ba mươi hai tướng, tám mươi món đẹp, khắp vì tất cả chúng sanh trong mười phương mà diễn nói pháp mầu.

Khi ấy trong cõi Ta-bà hàng Bồ-Tát, Thanh-văn, trời, rồng, bát-bộ, nhơn cùng phi-nhơn đều xa thấy Long-Nữ kia thành Phật khắp vì hàng nhơn, thiên trong hội đó mà nói pháp, sanh lòng vui mừng đều xa kính lạy, vô lượng chúng sanh nghe pháp tỏ ngộ được bậc Bất-thối-chuyển, vô lượng chúng sanh được lãnh lời thọ ký thành Phật. Cõi Vô Cấu sáu điệu vang động, cõi Ta-bà ba nghìn chúng sanh phát lòng Bồ-đề mà được lãnh lời thọ ký.

Trí-Tích Bồ-Tát và ngài Xá-Lợi-Phất tất cả trong chúng hội yên lặng mà tin nhận đó.

***

13. Phẩm “Trì”


Lúc bấy giờ, ngài Dược-Vương đại Bồ-Tát và ngài Đại-Nhạo-Thuyết Bồ-Tát Ma-ha-tát cùng chung với quyến-thuộc hai muôn vị Bồ-Tát đều ở trước Phật nói lời thệ rằng: “Cúi mong đức Thế-Tôn chớ lo, sau khi Phật diệt độ chúng con sẽ phụng trì đọc tụng nói kinh điển này, đời ác sau, chúng sanh căn lành càng ít, nhiều kẻ tăng-thượng mạn tham lợi dưỡng cúng-dường, thêm lớn căn chẳng lành, xa lìa đạo giải thoát, dầu khó có thể giáo hóa, chúng con sẽ khởi sức nhẫn lớn đọc tụng kinh này, thọ-trì giải nói biên chép, dùng các món cúng dường cho đến chẳng tiếc thân mạng”

Lúc đó, trong chúng có năm trăm vị A-la-hán đã được thọ ký đồng bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Chúng con cũng tự thệ nguyện ở nơi cõi khác rộng nói kinh này”.

Lại có bậc học và vô học tám nghìn người đã được thọ ký đồng từ chỗ ngồi đứng dậy, chấp tay hướng về phía Phật nói lời thệ rằng: “Thế-Tôn! Chúng con cũng sẽ ở cõi khác rộng nói kinh này. Vì sao? -Vì người trong nước Ta-bà nhiều điều tệ ác, ôm lòng tăng-thượng-mạn, công đức cạn mỏng, giận hờn, tà vạy tâm không chơn thật”.

Khi đó, dì của Phật là Đại-Ái-Đạo Tỳ-kheo-ni cùng chung với bậc “học” và “vô học” Tỳ-kheo-ni sáu nghìn người đồng từ chỗ ngồi đứng dậy chấp tay chiêm ngưỡng dung nhan của Phật mắt chẳng tạm rời.

Bấy giờ, Thế-Tôn bảo Kiều-Đàm-Di: “Cớ chi có sắc buồn mà nhìn Như-Lai, tâm ngươi toan không cho rằng ta chẳng nói đến tên ngươi, để thọ ký thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác ư?

Kiều-Đàm-Di! Ta trước tổng nói tất cả Thanh-văn đều đã được thọ-ký , nay ngươi muốn biết thọ ký đó, đời tương lai sau ngươi sẽ ở trong pháp hội của sáu muôn tám nghìn ức Đức Phật làm vị đại Pháp-Sư và sáu nghìn vị “học” “vô-học” Tỳ-kheo-ni đều làm Pháp-sư. Ngươi lần lần đủ đạo hạnh Bồ-Tát như thế sẽ được thành Phật hiệu là Nhứt-Thiết Chúng-Sanh Hỷ-Kiến Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-Thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân-Sư, Phật Thế-Tôn.

Kiều-Đàm-Di! Đức Nhứt-Thiết Chúng-Sanh Hỷ-Kiến Phật đó và sáu nghìn Bồ-Tát tuần tự thọ ký được đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Bấy giờ, mẹ của La-Hầu-La là bà Gia-Du-Đà-La Tỳ-kheo-ni nghĩ rằng: “Thế-Tôn ở nơi trong hội thọ ký riêng chẳng nói đến tên tôi”.

Phật bảo bà Gia-Du-Đà-La: “Ngươi ở đời sau trong pháp hội của trăm nghìn muôn ức Đức Phật, tu hạnh Bồ-Tát, làm vị đại Pháp-sư, lần lần đầy đủ Phật đạo ở trong cõi Thiện-Quốc sẽ được thành Phật hiệu là Cụ-Túc Thiên-Vạn Quang-Tướng Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân-Sư, Phật Thế-Tôn. Phật sống lâu vô lượng vô số kiếp.

Lúc đó bà Đại-Ái-Đạo Tỳ-kheo-ni và bà Gia-Du-Đà-La Tỳ-kheo-ni cùng cả quyến thuộc đều rất vui mừng được việc chưa từng có, liền ở trước Phật mà nói kệ rằng:

Đấng Thế-Tôn Đạo-Sư

Làm an ổn trời người

Chúng con nghe thọ ký

Lòng an vui đầy đủ.

Các vị Tỳ-kheo-ni nói kệ đó rồi, bạch Phật rằng: “Chúng con cũng có thể ở cõi nước phương khác rộng tuyên nói kinh này”.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn nhìn tám mươi muôn ức na-do-tha vị đại Bồ-Tát, các vị Bồ-Tát đó đều là bậc bất-thối-chuyển, chuyển-pháp-luân bất-thối được các pháp tổng-trì, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đến trước Phật một lòng chấp tay mà nghĩ rằng: “Nếu đức Thế-Tôn dạy bảo chúng ta nói kinh này, thời chúng ta sẽ như là Phật dạy rộng tuyên nói pháp này”.

Các vị đó lại nghĩ: “Nay Đức Phật yên lặng chẳng thấy dạy bảo, chúng ta phải làm thế nào?”

Lúc đó, các vị Bồ-Tát kính thuận ý của Phật, và muốn tự thỏa mãn bổn nguyện, bèn ở trước Phật nói lớn tiếng mà phát lời thệ rằng: “Thế-Tôn, sau khi Như-Lai diệt độ, chúng con đi giáp vòng qua lại khắp mười phương thế giới hay khiến chúng sanh biên chép kinh này, thọ trì, đọc tụng, giải nói nghĩa lý, nghĩ nhớ chơn chánh, đúng như pháp mà tu hành, như thế đều là sức oai thần của Phật. Cúi mong đức Thế-Tôn ở phương khác xa giữ gìn cho”.

Tức thời các vị Bồ-Tát đều đồng tiếng mà nói kệ rằng:

Cúi mong Phật chớ lo

Sau khi Phật diệt độ

Trong đời ác ghê sợ

Chúng con sẽ rộng nói.

Có những người vô trí

Lời ác mắng rủa thảy

Và dao gậy đánh đập

Chúng con đều phải nhẫn.

Tý-kheo trong đời ác

Trí tà lòng dua vạy

Chưa được nói đã được

Lòng ngã mạn dẫy đầy,

Hoặc người mặc áo nạp

Lặng lẽ ở chỗ vắng

Tự nói tu chơn đạo

Khinh rẻ trong nhân gian

Vì ham ưa danh lợi

Nói pháp cho bạch-y

Được người đời cung kính

Như lục thông La-hán

Người đó ôm lòng ác

Thường nghĩ việc thế-tục

Giả danh “A-luyện-nhã”

Ưa nói lỗi chúng con

Mà nói như thế này

Các bọn Tỳ-kheo này

Vì lòng tham lợi dưỡng

Nói luận nghĩa ngoại đạo

Tự làm kinh điển đó

Dối lầm người trong đời

Vì muốn cầu danh tiếng

Mà giải nói kinh đó

Thường ở trong đại chúng

Vì muốn phá chúng con

Đến Quốc-vương, quan lớn

Bà-la-môn, cư-sĩ

Và chúng Tỳ-kheo khác

Chê bai nói xấu con

Đó là người tà kiến

Nói luận nghĩa ngoại đạo

Chúng con vì kính Phật

Đều nhẫn các ác đó

Bị người đó khinh rằng

Các ngươi đều là Phật

Lời khinh mạn dường ấy

Đều sẽ nhẫn thọ đó.

Trong đời ác kiếp trược

Nhiều các sự sợ sệt

Quỷ dữ nhập thân kia

Mắng rủa hủy nhục con

Chúng con kính tin Phật

Sẽ mặc giáp nhẫn nhục

Vì để nói kinh này

Nên nhẫn các việc khó,

Con chẳng mến thân mạng

Chỉ tiếc đạo vô thượng.

Chúng con ở đời sau

Hộ trì lời Phật dặn

Thế-Tôn tự nên biết

Tỳ-kheo đời ác trược

Chẳng biết Phật phương tiện

Tùy cơ nghi nói pháp

Chau mày nói lời ác

Luôn luôn bị xua đuổi

Xa rời nơi chùa tháp

Các điều ác như thế

Nhớ lời Phật dặn bảo

Đều sẽ nhẫn việc đó

Các thành ấp xóm làng

Kia có người cầu pháp

Con đều đến chỗ đó

Nói pháp của Phật dặn.

Con là sứ của Phật

Ở trong chúng không sợ

Con sẽ khéo nói pháp

Xin Phật an lòng ở

Con ở trước Thế-Tôn

Mười phương Phật đến nhóm

Phát lời thệ như thế

Phật tự rõ lòng con.

***

THÍCH NGHĨA:

(1) 1. – Tỳ-kheo ; 2. – Tỳ-kheo ni ; 3. – Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di.

(2. ) Lãnh hội pháp mầu, lòng vui mừng, thân khoan khoái gọi là “pháp-hỷ-thực”.

Trụ trong thiền định, tâm an, thân khoẻ gọi là “Thiền-duyệt-thực”.

(3)

1. – Pháp-vô-ngại (có trí nói pháp suốt thông)

2. – Từ-vô-ngại (lời tiếng đầy đủ không trệ)

3. – Nghĩa-vô-ngại (nghĩa ý thấu đáo)

4. – Nhạo-thuyết-vô-ngại (thường ưa thích nói pháp).

(4)

1. – Nội hữu sắc tướng ngoại quán sắc giải thoát

2. – Nội vô sắc tướng ngoại quán sắc giải thoát

3. – Tịnh bội xả thân tác chứng giải thoát

4. – Hư không xứ giải thoát

5. – Thức vô biên xứ giải thoát

6. – Vô sở hữu xứ giải thoát

7. – Phi hữu tưởng phi vô tưởng giải thoát

8. – Diệt thọ tưởng giải thoát.

(5) Tham, sân, si.

(6) Sau khi Phật diệt độ, thời kỳ đầu giáo pháp cùng người tu,chứng quả v. v. , cũng như khi Phật còn tại thế thời gọi là “thời kỳ chánh pháp”. Lần lần người tu và chứng quả không được như trước thời gọi là “thời kỳ tượng pháp” (tương tự).

(7) Được ít mà lầm tự cho là được nhiều, chứng bậc thấp mà lầm cho là chứng bậc cao.

(8) Sư-tử làm chúa loài muông thú, ở trong hàng thú tự tại vô úy. Tòa sư-tử chính là lấy nghĩa tự-tại vô-úy đó.

(9) Biên chép và thọ trì.

(10) Một đại-kiếp có 4 kỳ trung-kiếp:

1. Trung-kiếp thành.

2. Trung-kiếp trụ

3. Trung-kiếp hoại

4. Trung-kiếp không

-Thành là kết cấu hiện thành thế giới. Trụ là thời kỳ toàn vẹn thế giới hữu tình đều đầy đủ như hiện nay đây vậy. Hoại là hư rã, thế giới hư rã do 3 nguyên nhân: A- Lửa; B- Nước; C- Gió. Trong đây kiếp thiêu chính là thời kỳ lửa cháy tan thế giới. Tan hết là KHÔNG.

(11) Tiếng Phạn, nghĩa là giũ sạch bụi nhơ (đầu tẩu) có 12 hạnh:

1. Mặc phấn tảo y.

2. Chỉ ba y không được dư

3. Thường khất thực

4. Ngày một bửa ăn chánh

5. Ngày một lần ngồi ăn.

6. Ăn có tiết lượng

7. Ở chỗ vắng vẻ

8. Ngồi trong gò mả

9. Ngồi dưới bóng cây

10. Ngồi chỗ trống

11. Tùy hạp ngồi

12. Ngồi luôn không nằm.

***

Quyển V


14. Phẩm An-Lạc Hạnh


Lúc bấy giờ, ngài Văn-Thù-Sư-Lợi Đại Bồ-tát bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Các vị Bồ-tát này rất là ít có, vì kính thuận Phật nên phát thệ-nguyện lớn: ở nơi đời ác sau, hộ-trì đọc nói kinh Pháp-Hoa này”. Thế-Tôn! Các vị đại Bồ-tát ở đời ác sau, thế nào mà có thể nói kinh này?”. Phật bảo ngài Văn-Thù-Sư-Lợi: “nếu vị Bồ-tát ở đời ác sau muốn nói kinh này, phải an-trụ trong bốn pháp:

Một, an-trụ nơi “hành xứ” và nơi “thân-cận-xứ” của Bồ-tát, thời có thể vì chúng sinh mà diễn nói kinh này. Văn-Thù-Sư-Lợi! Thế nào gọi là chỗ “Hành-xứ” của đại Bồ-tát? Nếu vị đại Bồ-tát an trụ trong nhẫn-nhục hòa-dịu khéo thuận mà không vụt-chạc lòng cũng chẳng kinh sợ, lại ở nơi pháp không phân-biệt mà quán tưởng như thực của các pháp (1) cũng chẳng vin theo, chẳng phân-biệt, đó gọi là chỗ “hành-xứ” của Bồ-tát. Thế nào gọi là chỗ “thân-cận” của đại Bồ-tát? – Vị đại Bồ-tát chẳng gần-gũi quốc-vương, vương-tử, đại-thần, quan-trưởng, chẳng gần-gũi các ngoại-đạo phạm-chí, ni-kiền-tử (2), v. v. . . và chẳng gần những kẻ viết sách thế tục ca ngâm; sách ngoại-đạo cùng với phái “lộ-già-da-đà” phái “nghịch-lộ-già-da-đà” (3), cũng chẳng gần gũi những kẻ chơi hung-hiểm đâm nhau, đánh nhau, và bọn na-la (4) v. v. . . bày các cuộc chơi biến-hiện. Lại chẳng gần-gũi bọn hàng thịt và kẻ nuôi heo, dê, gà, chó, săn-bắn chài lưới, hạng người sống với nghề ác, những người như thế hoặc có lúc lại đến thời

Bồ-tát vì nói pháp không có lòng mong cầu. Lại chẳng gần-gũi những Tỷ-khiêu, Tỷ-khiêu-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, hạng người cầu quả Thanh-Văn, hoặc ở trong phòng, hoặc chỗ kinh-hành, hoặc ở trong giảng-đường chẳng cùng ở chung, hoặc có lúc những người đó lại đến, Bồ-tát theo cơ-nghi nói pháp không lòng mong cầu.

Văn-Thù-Sư-Lợi! Lại vị đại Bồ-tát chẳng nên ở nơi thân người nữ cho là Tướng có thể sinh tư-tưởng dục nhiễm mà vì nói pháp, cũng chẳng ưa thấy. Nếu vào nhà người chẳng cùng với gái nhỏ, gái trinh, gái hóa, v. v. . . chung nói chuyện, cũng lại chẳng gần năm giống người bất-nam (5) để làm thân hậu. Chẳng riêng mình vào nhà người, nếu lúc có nhân-duyên cần riêng mình vào thời chuyên một lòng niệm Phật. Nếu vì người nữ nói pháp thời chẳng hở răng cười, chẳng bày hông, ngực, nhẫn đến vì pháp mà còn chẳng thân-hậu, huống lại là việc khác. Chẳng ưa nuôi đệ-tử Sa-di ít tuổi và các trẻ nhỏ, cũng chẳng ưa cùng chúng nó đồng một thầy. Thường ưa ngồi thuyền ở chỗ vắng tu nhiếp tâm mình. Văn-Thù-Sư-Lợi! Đó gọi là “chỗ thân-cận” ban đầu.

Lại nữa, vị đại Bồ-tát quán sát “Nhất-thiết, pháp không như thật tướng” chẳng điên-đảo, chẳng động, chẳng thối, chẳng chuyển, như hư-không, không có thật-tính, tất cả lời nói phô dứt, chẳng sinh, chẳng xuất, chẳng khởi, không danh, không tướng, thực không chỗ có, không lường, không ngằn, không ngại, không chướng, chỉ do nhân-duyên mà có, từ điên-đảo mà sinh cho nên nói, thường ưa quán-sát pháp-tướng như thế đó gọi là “chỗ thân-cận” thứ hai của vị Đại Bồ-tát. Lúc đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nếu có vị Bồ-tát

Ở trong đời ác sau

Lòng không hề sợ-sệt

Muốn nói kinh pháp này

Nên trụ vào “hành-xứ”

Và trụ “thân-cận-xứ”.

Thường xa rời quốc-vương

Và con của quốc-vương

Quan đại-thần, quan lớn

Kẻ chơi việc hung-hiểm

Cùng bọn chiên-đà-la (6)

Hàng ngoại đạo phạm-chí

Cùng chẳng ưa gần-gũi

Hạng người Tăng-thượng-mạn

Hàng học giả tham chấp

Kinh, luật, luận tiểu-thừa

Những Tỷ-khiêu phá giới

Danh tự A-la-hán

Và những Tỷ-khiêu-ni

Ưa thích chơi giỡn cười

Các vị Ưu-bà-di

Tham mê năm món dục

Cầu hiện-tại diệt-độ

Đều chớ có gần-gũi.

Nếu những hạng người đó

Dùng tâm tốt mà đến

Tại chỗ của Bồ-tát

Để vì nghe Phật-đạo

Bồ-tát thời nên dùng

Lòng không chút sợ-sệt

Chẳng có niệm mong cầu

Mà vì chúng nói pháp.

Những gái hóa, gái trinh

Và các kẻ bất-nam

Đều chớ có gần gũi

Để cùng làm thân-hậu.

Cũng chớ nên gần-gũi

Kẻ đồ-tể cắt thái

Săn bắn và chài lưới

Vì lợi mà giết hại

Bán thịt để tự sống

Buôn bán sắc gái đẹp

Những người như thế đó

Đều chớ có gần-gũi.

Các cuộc chơi giỡn dữ

Hung-hiểm đâm đánh nhau

Và nhưng dâm nữ thảy

Trọn chớ có gần-gũi.

Chớ nên riêng chỗ khuất

Vì người nữ nói pháp

Nếu lúc vì nói pháp

Chẳng được chơi giỡn cười

Khi vào xóm khất thực

Phải dắt một Tỷ-khiêu

Nếu không có Tỷ-khiêu

Phải một lòng niệm Phật

Đây thời gọi tên là

“Hành-xứ” “thân-cận-xứ”.

Dùng hai xứ trên đây

Có thể an-lạc nói.

Lại cũng chẳng vịn theo

Pháp thượng, trung và hạ

Hữu-vi hay vô-vi

Thực cùng pháp chẳng thực

Cũng chẳng có phân-biệt

Là nam là nữ thảy

Lại chẳng được các pháp

Chẳng biết cũng chẳng thấy

Đây thời gọi tên là

“Hành-xứ” của Bồ-tát.

Tất cả các món pháp

Đều không, chẳng chỗ có

Không có chút thường-trụ

Vẫn cũng không khởi diệt

Đây gọi là “thân-cận”

Chỗ người trí hằng nương.

Chớ đảo-điên phân-biệt

Các pháp có hoặc không

Là thực, chẳng phải thực

Là sinh chẳng phải sinh,

Ở an nơi vắng-vẻ

Sửa trao nhiếp tâm mình

An-trụ chẳng lai độn

Như thể núi Tu-Di

Quán-sát tất cả pháp

Thảy đều không thực có

Dường như khoảng hư-không

Không có chúc bền chắc.

Chẳng sinh cũng chẳng xuất

Chẳng động cũng chẳng thối

Thường-trụ một tướng-thể

Đó gọi là “cận-xứ”.

Nếu có vị Tỷ-khiêu

Sau khi ta diệt độ

Vào được “hành-xứ” đó

Thời lúc nói kinh này

Không có lòng e sợ

Vị Bồ-tát có lúc

Vào nơi nhà tịnh-thất

Lòng nghĩ nhớ chân chính

Theo đúng nghĩa quán pháp.

Từ trong thuyền-định dậy

Vì các bậc Quốc-vương

Vương-tử và quan, dân

Hàng Bà-la-môn thảy

Mà khai-hóa diễn-bày

Rộng nói kinh điển này

Tâm vị đó an-ổn

Không có chút khiếp-nhược.

Văn-Thù-Sư-Lợi này!

Đó gọi là Bồ-tát

An-trụ trong sơ-pháp

Có thể ở đời sau

Diễn nói kinh Pháp-Hoa.

Lại Văn-Thù Sư-Lợi! Sau khi đức Như-Lai diệt-độ, ở trong đời mạt-pháp muốn nói kinh này, phải trụ nơi hạnh an-lạc, hoặc miệng tuyên nói hoặc lúc đọc kinh đều chẳng ưa nói lỗi của người và của kinh điển; chẳng khinh mạn các pháp sư khác, chẳng nói việc hay dở, tốt xấu của người khác. Ở nơi hàng Thanh-văn cũng chẳng kêu tên nói lỗi quấy của người đó, cũng chẳng kêu tên khen-ngợi điều tốt của người đó. Lại cũng chẳng sinh lòng oán hiềm, vì khéo tu lòng an-lạc như thế, nên những người nghe pháp không trái ý. Có chỗ gạn hỏi, chẳng dùng pháp tiểu-thừa đáp, chỉ dùng pháp đại-thừa mà vì đó giải nói làm cho được bậc “Nhất-thiết chủng-trí. “Khi ấy, Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Vị Bồ-Tát thường ưa

An-ổn nói kinh pháp

Ở nơi chỗ thanh-tịnh

Mà sắp đặt sàng tòa

Dùng hương dầu xoa thân

Tắm gội các bụi dơ

Mặc y mới sạch-sẽ

Trong ngoài đều sạch thơm

Ngồi an nơi pháp-tòa

Theo chỗ hỏi vì nói.

Nếu có vị Tỷ-khiêu

Cùng với Tỷ-khiêu-ni

Các hàng Ưu-bà-tắc

Và hàng Ưu-bà-di

Quốc-vương và vương-tử,

Các quan cùng sĩ-dân

Dùng pháp nghĩa nhiệm-mầu

Vui-vẻ vì họ nói

Nếu có người gạn hỏi

Theo đúng nghĩa mà đáp

Nhân-duyên hoặc thí-dụ

Giải-bày phân-biệt nói

Dùng trí phương-tiện này

Đều khiến kia phát tâm

Lần lần thêm đông nhiều

Vào ở trong Phật-đạo.

Trừ lòng lười biếng trễ

Cùng với tưởng giải-đãi

Xa rời các ưu-não

Tâm từ lành nói pháp

Ngày đêm thường tuyên nói

Giáo-pháp vô-thượng đạo

Dùng các việc nhân-duyên

Vô-lượng món thí-dụ

Mở bày dạy chúng-sinh

Đều khiến chúng vui mừng

Y-phục cùng đồ nằm

Đồ ăn uống thuốc thang

Mà ở nơi trong đó

Không có chỗ mong cầu

Chỉ chuyên một lòng nhớ

Nhân-duyên nói kinh pháp

Nguyện ta thành Phật-đạo

Khiến mọi người cũng vậy

Đó là lợi lành lớn

Là an-vui cúng dàng

Sau khi ta diệt-độ

Nếu có vị Tỷ-khiêu

Có thể diễn nói được

Kinh Diệu-Pháp-Hoa này

Lòng không chút ghen hờn

Không các não chướng-ngại

Cũng lại không ưu-sầu

Và cùng mắng nhiếc thảy

Lại cũng không sợ-sệt

Không dao gậy đánh đập

Cũng không xua-đuổi ra

Vì an-trụ nhẫn vậy

Người trí khéo tu-tập

Tâm mình được dường ấy

Thời hay trụ an-lạc

Như ta nói ở trên

Công-đức của người đó

Trong nghìn muôn ức kiếp

Tính kể hay thí-dụ

Nói chẳng thể hết được.

Lại Văn-Thù-Sư-Lợi! Vị đại Bồ-tát ở đời rốt sau lúc pháp gần diệt mà thụ-trì đọc-tụng kinh-điển này, chớ ôm lòng ghen-ghét dua-dối, cũng chớ khinh mắng người học Phật đạo, vạch tìm chỗ hay dở của kia. Nếu hàng Tỷ-khiêu, Tỷ-khiêu-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, hoặc cầu Thanh-Văn, hoặc cầu Duyên-giác, hoặc cầu Bồ-tát đạo, đều không được làm não đó, khiến cho kia sinh lòng nghi-hối mà nói với người rằng: “Các người cách đạo rất xa, trọn không thể được bậc nhất-thiết chủng-trí.

Vì sao? “Vì các người là kẻ buông-lung, biếng trễ đói với đạo”. Lại cũng chẳng nên hí-luận các pháp có chỗ giành cãi. Phải ở nơi tất cả chúng-sinh, khởi tưởng đại-bi, đói với các đức Như-Lai sinh tưởng như cha lành, đối với các Bồ-tát, tưởng là bậc đại-sư, với các Đại Bồ-tát ở mười-phương phải thâm tâm lễ lạy, với tất-cả chúng-sinh đều bình- đẳng nói pháp. Vì thuận theo pháp nên chẳng nói nhiều, chẳng nói ít, nhẫn đến người ưa pháp cũng chẳng vì nói nhiều.

Văn-Thù-Sư-Lợi! Vị đại Bồ-tát ở đời rốt sau lúc pháp muốn diệt nếu thành tựu được hạnh an-lạc thứ ba đây, thời lúc nói pháp này không ai có thể não loạn được bạn đồng học tốt chung cùng đọc tụng kinh này, cũng được đại-chúng thường đến nghe thụ. Nghe rồi hay nhớ, nhớ rồi hay tụng, tụng rồi hay nói, nói rồi hay chép, hoặc bảo người chép, cúng-dàng kinh quyển cung-kính tôn trọng ngợi khen. Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nếu muốn nói kinh này

Phải bỏ lòng ghen hờn

Ngạo dua-dối tà-ngụy

Thường tu hạnh chất trực

Chẳng nên khinh miệt người

Cũng chẳng hí-luận pháp

Chẳng khiến kia nghi-hối

Rằng ngươi chẳng thành Phật,

Phật-tử đó nói pháp

Thường nhu-hòa hay nhẫn

Từ-bi với tất cả

Chúng-sinh lòng biếng trễ

Bồ-tát lớn mười-phương

Thương chúng nên hành đạo

Phải sinh lòng cung-kính

Đó là Đại-sư ta,

Với các Phật Thế-Tôn

Tưởng là cha vô-thượng,

Phá nơi lòng kiêu-mạn

Nói pháp không chướng-ngại

Pháp thứ ba như thế

Người trí phải giữ-gìn

Một lòng an-lạc hạnh

Vô-lượng chúng cung-kính.

Lại Văn-Thù-Sư-Lợi! Các vị đại Bồ-tát ở đời rốt sau lúc pháp gần diệt có vị nào trì kinh Pháp-Hoa này ở trong hàng người tại-gia, xuất-gia sinh lòng từ lớn, ở trong hạng người chẳng phải Bồ-tát sinh lòng bi lớn, phải nghĩ thế này: những người như thế thời là mất lợi lớn. Đức Như-Lai phương-tiện tùy-nghi nói pháp chẳng nghe, chẳng biết, chẳng hay, chẳng hiểu, chẳng tin, chẳng hỏi. Người đó dầu chẳng hỏi, chẳng tin, chẳng hiểu kinh này, lúc ta được vô-thượng chính-đẳng chính-giác, người đó tùy ở chỗ nào, ta dùng sức thần-thông, sức trí-tuệ dẫn dắt đó khiến được trụ trong pháp này. Văn-Thù-Sư-Lợi! Vị đại Bồ-tát đó ở sau lúc Như-Lai diệt-độ nếu thành-tựu được pháp thứ tư này thời lúc nói pháp này không có lầm-lỗi, thường được hàng Tỷ-khiêu, Tỷ-khiêu-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, quốc-vương, vương-tử, đại-thần nhân-dân bà-la-môn, cư-sĩ thảy cúng-dàng cung-kính tôn-trọng ngợi-khen, hàng chư thiên ở trên hư-không vì nghe pháp cũng thường theo hầu. Nếu ở trong xóm làng thành ấp, rừng cây vắng-vẻ, có người đến muốn gạn hỏi, hàng chư thiên ngày đêm thường vì pháp mà vệ hộ đó, có thể khiến người nghe đều được vui mừng. Vì sao? Vì kinh này được sức thần của tất cả các đức Phật thuở quá-khứ, vị-lai, hiện-tại giữ-gìn vậy. Văn-Thù-Sư-Lợi! Kinh Pháp-Hoa này ở trong vô-lượng cõi nước, nhẫn đến danh-tự còn chẳng nghe được, hà-huống là được thấy thụ-trì đọc tụng. Văn-Thù-Sư-Lợi! Thí như vua Chuyển-luân-thánh-vương (10) sức lực mạnh-mẽ muốn dùng uy-thế hàng phục các nước, mà các vua nhỏ chẳng thuận mệnh-lệnh, bấy giờ Chuyển-luân-thánh-vương đem các đạo binh ra đánh dẹp, vua thấy binh chúng những người đánh giặc có công, liền rất vui mừng theo công mà thưởng ban. Hoặc ban cho ruộng, nhà, xóm, làng, thành, ấp, hoặc ban cho đồ y-phục trang-nghiêm nơi thân, hoặc cho các món trân-bảo, vàng, bạc, lưu-ly, xa-cừ, mã-não, san-hô, hổ-phách, voi, ngựa, xe, cộ, tôi-tớ, nhân-dân, chỉ viên minh-châu trong búi tóc chẳng đem cho đó. Vì sao? Vì riêng trên đỉnh vua có một viên châu này, nếu đem cho đó thời các quyến-thuộc của vua ắt rất kinh lạ. Văn-Thù-Sư-Lợi! Như-Lai cũng như thế, dùng sức thuyền-định trí-tuệ được cõi nước pháp, giáo-hóa trong ba cõi mà ma-vương chẳng khứng thuận-phục, các tướng hiền thánh của Như-Lai cùng ma đánh nhau. Những người có công lòng cũng vui mừng, ở trong hàng chúng vì nói các kinh khiến tâm kia vui thích, ban cho các pháp thuyền-định, giải-thoát, vô-lậu căn-lực. Và lại ban cho thành Niết-Bàn, bảo rằng được diệt-độ để dẫn dắt lòng chúng làm cho đều được vui mừng, mà chẳng vì đó nói kinh Pháp-Hoa này. Văn-Thù-Sư-Lợi! Như vua Chuyển-Luân thấy các binh chúng những người có công lớn, đem viên minh-châu khó tin từ lâu ở trong buối tóc chẳng vọng cho người, mà nay cho đó. Đức Như-Lai cũng lại như thế, làm vị đại Pháp-vương trong ba cõi, đem pháp mầu giáo-hóa tất cả chúng-sinh. Thấy quân hiền-thánh cùng ma ngũ-ấm, ma phiền-não (7), ma chết, đánh nhau có công lớn, diệt ba độc, khỏi ba cõi, phá lưới ma. Lúc ấy Như-Lai cũng rất vui mừng, kinh Pháp-hoa này có thể khiến chúng-sinh đến bậc “nhất-thiết-trí” là pháp mà tất cả thế gian nhiều oán-ghét, khó tin, trước chưa từng nói mà nay nói đó. Văn-Thù-Sư-Lợi! Kinh Pháp-Hoa này là lời nói bậc nhất của Như-Lai, ở trong các lời nói thời là rất sâu, rốt sau mới ban cho, như vua sức mạnh kia lâu gìn viên minh-châu mà nay mới cho đó.

Văn-Thù-Sư-Lợi! Kinh Pháp-Hoa này là tạng bí-mật của các đức Phật Như-Lai, ở trong các kinh thời là bậc trên hết, lâu ngày giữ-gìn chẳng vọng tuyên nói, mới ở ngày nay cùng với các ông mà bày nói đó. Lúc đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Thường tu-hành nhẫn-nhục

Thương xót tất cả chúng

Mới có thể diễn nói

Kinh của Phật khen ngợi.

Đời mạt-thế về sau

Người thụ-trì kinh này

Với tại-gia, xuất-gia

Và chẳng phải Bồ-tát,

Nên sinh lòng từ-bi

Những người đó chẳng nghe

Chẳng tin kinh pháp này

Thời là mất lợi lớn

Khi ta chứng Phật-đạo

Dùng các sức phương-tiện

Vì nói kinh pháp này

Làm cho trụ trong đó.

Thí như vua Chuyển-Luân

Thánh-vương có sức mạnh

Binh tướng đánh có công

Thưởng ban những đồ vật

Voi, ngựa và xe-cộ

Đồ trang-nghiêm nơi thân,

Và những ruộng cùng nhà

Xóm làng thành ấp thảy

Hoặc ban cho y-phục

Các món trân báu lạ

Tôi-tớ cùng của cải

Đều vui mừng ban cho,

Nếu có người mạnh-mẽ

Hay làm được việc khó

Vua mới mở búi tóc

Lấy minh-châu cho đó.

Đức Như-Lai cũng thế

Là vua trong các pháp

Nhẫn-nhục sức rất lớn

Tạng báu trí-tuệ sáng

Dùng lòng từ-bi lớn

Đúng như pháp độ-đời

Thấy tất cả mọi người

Chịu các điều khổ-não

Muốn cầu được giải-thoát

Cùng các ma đánh nhau

Phật vì chúng-sinh đó

Nói các món kinh pháp

Dùng sức phương-tiện lớn

Nói các kinh điển đó,

Đã biết loài chúng-sinh

Được sức mạnh kia rồi

Rốt sau mới vì chúng

Nói kinh Pháp-Hoa này

Như vua thánh mở tóc

Lấy minh-châu cho đó.

Kinh này là bậc tôn

Trên hết trong các kinh

Ta thường giữ-gìn luôn

Chẳng vọng vì mở bày

Nay chính đã phải lúc

Vì các ông mà nói.

Sau khi ta diệt-độ

Người mong cầu Phật-đạo

Muốn được trụ an-ổn

Diễn nói kinh pháp này

Phải nên thường gần-gũi

Bốn pháp trên như thế.

Người đọc tụng kinh này

Thường không bị ưu-não

Lại không có bệnh đau

Nhan-sắc được trắng sạch

Chẳng sinh nhà bần-cùng

Dòng ti-tiện xấu-xa

Chúng-sinh thường ưa thấy.

Như ham-mộ hiền-thánh

Các đồng-tử cõi trời

Dùng làm kẻ sai khiến

Dao gậy chẳng đến được

Độc dữ chẳng hại được

Nếu người muốn mắng-nhiếc

Miệng thời liền ngậm bít

Dạo đi không sợ-sệt

Dường như sư-tử vương

Trí-tuệ rất sáng-suốt

Như mặt trời chói sáng.

Nếu ở trong chiêm-bao

Chỉ thấy những việc tốt

Thấy các đức Như-Lai

Ngồi trên tòa sư-tử

Các hàng chúng tỷ-khiêu

Vây quanh nghe nói pháp.

Lại thấy các long-thần

Cùng A-tu-la thảy

Số như cát sông Hằng

Đều cung-kính chắp tay

Tự ngó thấy thân mình

Mà vì chúng nói pháp.

Lại thấy các đức Phật

Thân tướng thuần sắc vàng

Phóng vô-lượng hào-quang

Soi khắp đến tất cả

Dùng giọng tiếng phạm-âm

Mà diễn nói các pháp

Phật vì hàng tứ-chúng

Nói kinh pháp vô-thượng

Thấy thân mình ở trong

Chắp tay khen-ngợi Phật

Nghe pháp lòng vui mừng

Mà vì cúng-dàng Phật

Được pháp Đà-la-ni

Chứng bậc bất-thối-trí,

Phật biết tâm người đó

Đã sâu vào Phật-đạo

Liền vì thụ-ký cho

Sẽ thành tối chính-giác.

Thiện-nam-tử ngươi này!

Sẽ ở đời vị-lai

Chứng được vô-lượng trí

Nên đạo lớn của Phật,

Cõi nước rất nghiêm tịnh

Rộng lớn không đâu bằng

Cũng có hàng tứ-chúng

Chắp tay nghe nói pháp.

Lại thấy thân của mình

Ở trong rừng núi vắng

Tu-tập các pháp lành

Chứng thực-tướng các pháp

Sâu vào trong thuyền-định

Thấy các Phật mười-phương

Các Phật thân sắc vàng

Trăm phước tướng trang-nghiêm

Nghe pháp vì người nói

Thường có mộng tốt đó.

Lại mộng làm quốc-vương

Bỏ cung-điện quyến-thuộc

Và ngũ-dục thượng diệu

Đi đến nơi đạo-tràng

Ở dưới gốc Bồ-Đề

Mà ngồi tòa sư-tử

Cầu đạo quá bảy ngày

Được trí của các Phật

Thành đạo vô-thượng rồi

Dậy mà chuyển pháp-luân

Vì bốn-chúng nói pháp

Trải nghìn muôn ức kiếp

Nói pháp mầu vô-lậu

Độ vô-lượng chúng-sinh

Sau sẽ vào Niết-bàn

Như khói hết đèn tắt.

Nếu trong đời ác sau

Nói pháp bậc nhất này

Người đó được lợi lớn

Các công-đức như trên

***

15. Phẩm Tùng Địa Dũng Xuất


Lúc bấy giờ, các vị đại Bồ-tát ở cõi nước phương khác đông hơn số cát của tám sông Hằng, ở trong đại-chúng đứng dậy chắp tay làm lễ mà bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Nếu bằng lòng cho chúng con lúc sau khi Phật diệt-độ ở tại cõi Ta-Bà này siêng tu tinh tấn, giữ-gìn đọc-tụng, biên chép cúng-dàng kinh-điển này, thời chúng con sẽ ở trong cõi đây mà rộng nói đó”.

Khi đó Phật bảo các chúng đại Bồ-tát: “Thiện nam-tử! Thôi đi chẳng cần các ông hộ-trì kinh này. Vì sao? Vì cõi Ta-bà của ta tự có chúng đại Bồ-tát số đông bằng số cát của sáu muôn sông Hằng. Mỗi vị Bồ-tát có sáu muôn hằng-hà-sa quyến-thuộc, những người đó có thể sau khi ta diệt-độ hộ-trì đọc tụng rộng nói kinh này”.

Lúc Phật nói lời đó, cõi Ta-Bà trong tam-thiên đại-thiên cõi nước đất đều rúng nứt, mà ở trong đó có vô-lượng nghìn muôn ức vị đại Bồ-tát đồng thời vọt ra. Các vị Bồ-tát đó thân đều sắc vàng, đủ ba mươi hai tướng tốt cùng vô-lượng ánh-sáng, trước đây đều ở dưới cõi Ta-Bà này, cõi đó trụ giữa hư-không. Các vị Bồ-tát đó nghe tiếng nói của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật nên từ dưới mà đến. Mỗi vị Bồ-tát đều là bậc đạo thủ trong đại chúng, đều đem theo sáu muôn hằng-hà-sa quyến-thuộc, huống là những vị đem năm muôn, bốn muôn, ba muôn, hai muôn, một muôn hằng-hà-sa quyến thuộc. Huống là nhẫn đến những vị đem một hằng-hà-sa, nửa hằng-hà-sa, một phần hằng-hà-sa, nhẫn đến một phần trong nghìn môn ức na-do-tha phần hằng-hà-sa quyến-thuộc. Huống là những vị đem nghìn môn ức na-do-tha quyến-thuộc, huống là đem muôn ức quyến-thuộc, huống là đem nghìn trăm muôn nhẫn đến một muôn, huống là đem một nghìn, một trăm nhẫn đến mười quyến thuộc, huống là năm, bốn, ba, hai, một người đệ-tử. Huống lại là những vị riêng một mình ưa hạnh viễn-ly, số đông vô lượng vô-biên dường ấy, tính đếm thí-dụ chẳng có thể biết được.

Các vị Bồ-tát đó từ dưới đất lên, đều đến nơi tháp đẹp bảy báu, chỗ của đức Đa-Bửu Như-Lai và Thích Ca Mâu-Ni Phật, đến nơi rồi hướng về hai vị Thế-Tôn mà đầu mặt lạy chân Phật, và đến chỗ các đức Phật ngồi trên tòa sư-tử dưới cội cây báu, cũng đều làm lễ. Đi quanh bên mặt ba vòng, chắp tay cung-kính dùng các cách ngợi-khen của Bồ-tát mà ngợi-khen Phật, rồi đứng qua một phía, ưa vui chiêm-ngưỡng hai đấng Thế-Tôn.

Từ lúc các vị Bồ-tát do từ dưới đất vọt lên dùng các cách ngợi-khen của Bồ-tát mà khen-ngợi Phật, thời gian đó trải qua năm mươi tiểu-kiếp. Bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật nín lặng ngồi yên, cùng hàng tứ-chúng cũng đều nín lặng, năm mươi tiểu kiếp, vì do sức thần của Phật, khiến hàng đại-chúng cho là như nửa ngày.

Bấy giờ, hàng tứ-chúng cũng nhờ sức thần của Phật, thấy các Bồ-tát đầy khắp vô-lượng nghìn muôn ức cõi nước hư-không.

Trong chúng Bồ-tát đó có bốn vị đạo sư: 1. Thượng-Hạnh. 2. Vô-biên-Hạnh. 3. Tịnh-Hạnh. 4. An-Lập-Hạnh. Bốn vị Bồ-tát này là bậc thượng-thủ Xướng-đạo sư trong chúng đó, ở trước đại-chúng, bốn vị đồng chắp tay nhìn đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật mà hỏi thăm rằng: “Thưa Thế-Tôn! Có được ít bịnh, ít não, an-vui luôn chăng, những người đáng độ thụ-giáo dễ chăng, chẳng làm cho đức Thế-Tôn sinh mỏi nhọc chăng?”

Khi đó, bốn vị Bồ-tát nói kệ rằng:

Thế-Tôn được an-vui

Ít bện cùng ít não,

Giáo hóa các chúng-sinh,

Được không mỏi nhọc ư?

Lại các hàng chúng-sinh

Thụ hóa có dễ chăng?

Chẳng làm cho Thế-Tôn

Sinh nhọc mệt đó ư?

Lúc bấy giờ đức Thế-Tôn ở trong đại-chúng Bồ-tát mà nói rằng: “Đúng thế! Đúng thế! Các thiện-nam tử! Đức Như-Lai an vui, ít bịnh, ít não, các hàng chúng-sinh hóa-độ được dễ, không có nhọc mệt.

Vì sao? Vì các chúng-sinh đó, từ nhiều đời nhẫn lại, thường được ta dạy bảo, mà cũng từng ở nơi các Phật quá-khứ, cung-kính, tôn-trọng, trồng các cội lành. Các chúng-sinh đó vừa mới thấy thân ta, nghe ta nói pháp, liền đều tín nhận, vào được trong tuệ của Như-Lai, trừ người trước đã tu-tập học-hành tiểu-thừa; những người như thế ta cũng khiến được nghe kinh này, vào trong tuệ của Phật”.

Lúc ấy các vị Bồ-tát nói kệ rằng:

Hay thay! Hay thay!

Đức đại-hùng Thế-Tôn

Các hàng chúng-sinh thảy

Đều hóa độ được dễ

Hay hỏi các đức Phật

Về trí-tuệ rất sâu

Nghe pháp rồi tin làm

Chúng con đều tùy-hỷ.

Khi đó, đức Thế-Tôn khen-ngợi các vị đại Bồ-tát thượng-thủ: “Hay thay! Hay thay! Thiện-nam-tử! Các ông có thể đối với đức Như-Lai mà phát lòng tùy-hỷ”.

Bấy giờ ngài Di-Lặc Bồ-tát cùng tám nghìn hằng-hà-sa các chúng Bồ-tát đều nghĩ rằng: “Chúng ta từ xưa nhẫn lại chẳng thấy, chẳng nghe các chúng đại Bồ-tát như thế, từ dưới đất vọt lên, đứng trước đức Thế-Tôn, chắp tay cúng-dàng thăm hỏi Như-Lai”.

Lúc đó, ngài Di-Lặc Bồ-tát biết tâm-niệm của tám nghìn hằng-hà-sa chúng Bồ-tát, cùng muốn tự giải quyết chỗ nghi của mình, bèn chắp tay hướng về phía Phật, nói kệ rằng:

Vô-lượng nghìn muôn ức

Các Bồ-tát đại-chúng

Từ xưa chưa từng thấy

Nguyện đấng Lưỡng-Túc nói

Là từ chốn nào đến

Do nhân-duyên gì nhóm

Thân lớn đại thần-thông

Trí tuệ chẳng nghĩ bàn

Chí niệm kia bền vững

Có sức nhẫn-nhục lớn

Chúng-sinh chỗ ưa thấy

Là từ chốn nào đến?

Mỗi mỗi hàng Bồ-tát

Đem theo các quyến-thuộc

Số đông không thể lường

Như số hằng-hà-sa

Hoặc có đại Bồ-tát

Đem sáu muôn hằng-sa

Các đại-chúng như thế

Một lòng cầu Phật-đạo,

Những đại-sư đó thảy

Sáu muôn hằng-hà-sa

Đều đến cúng-dàng Phật

Cùng hộ-trì kinh này.

Đem năm muôn hằng-sa

Số này hơn số trên

Bốn muôn và ba muôn

Hai muôn đến một muôn

Một nghìn một trăm thảy

Nhẫn đến một hằng-sa

Nửa và ba bốn phần

Một phần trong ức muôn

Nghìn muôn na-do-tha

Muôn ức các đệ-tử

Nhẫn đến đem nửa ức

Số đông lại hơn trên.

Trăm muôn đến một muôn

Một nghìn và một trăm

Năm mươi cùng một mươi

Nhẫn đến ba, hai, một

Riêng mình không quyến-thuộc

Ưa thích ở riêng vắng

Đều đi đến cõi Phật

Số đây càng hơn trên.

Các đại-chúng như thế

Nếu người phát thẻ đếm

Quá nơi kiếp hằng-sa

Còn chẳng thể biết hết.

Các vị uy-đức lớn

Chúng Bồ-tát tinh-tấn

Ai vì đó nói pháp

Giáo-hóa cho thành-tựu

Từ ai, đầu phát tâm?

Xưng-dương Phật-pháp nào?

Thụ-trì tu kinh gì?

Tu-tập Phật-đạo nào?

Các Bồ-tát như thế

Thần-thông sức trí lớn

Đất bốn-phương rúng nứt

Đều từ đất vọt lên

Thế-Tôn! Con từ xưa

Chưa từng thấy việc đó

Xin Phật nói danh-hiệu

Cõi nước của kia ở.

Con thường qua các nước

Chưa từng thấy chúng này

Con ở trong chúng đây

Bèn chẳng quen một người

Thoạt vậy từ đất lên

Mong nói nhân-duyên đó.

Nay trong đại-hội này

Vô-lượng trăm nghìn ức

Các chúng Bồ-tát đây

Đều muốn biết việc này

Hằng Bồ-tát chúng kia

Gốc ngọn nhân duyên đó

Thế-Tôn đức vô-lượng

Cúi mong quyết lòng nghi.

Khi ấy các vị Phật của đức Thích-Ca Mâu-Ni phân thân, từ vô-lượng nghìn muôn ức cõi nước ở phương khác đến, ngồi xếp bằng trên tòa sư-tử, dưới các gốc cây báu nơi trong tám phương. Hàng thị-giả của Phật đó, đều thấy đại-chúng Bồ-tát ở bốn-phương cõi tam-thiên đại-thiên, từ đất vọt lên trụ trên hư-không, đều bạch với Phật mình rằng: “Thế-Tôn! Các đại-chúng vô-lượng vô-biên a-tăng-kỳ Bồ-tát đó, từ chốn nào mà đến?”

Lúc ấy các đức Phật đều bảo thị-giả: “Các Thiện-nam tử! Hãy chờ giây lát, hiện có vị đại Bồ-tát tên là Di-Lặc, là vị mà đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật thụ-ký kế đây sẽ làm Phật đã hỏi việc đó, đức Phật sẽ đáp, các ông tự đương, nhân đây mà được nghe. “

Bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-ni Phật bảo ngài Di-Lặc Bồ-tát: “Hay thay! Hay thay! A-Dật-Đa (9), bèn có thể hỏi Phật việc lớn như thế, các ông phải chung một lòng, mặc giáp tinh-tấn, phát ý bền vững. Nay đức Như-Lai muốn hiển-phát tuyên-bày trí-tuệ của các đức Phật, sức thần-thông tự-tại của các đức Phật, sức sư-tử mạnh nhanh của các đức Phật, sức uy thế mạnh lớn của các đức Phật”.

Khi đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Phải một lòng tinh-tấn

Ta muốn nói việc này

Chớ nên có nghi-hối

Trí Phật chẳng nghĩ bàn

Ông nay gắng sức tin

Trụ nơi trong nhẫn thiện

Chỗ pháp xưa chưa nghe

Nay đều sẽ được nghe

Nay ta an-ủi ông

Chớ ôm lòng nghi sợ

Phật không lời chẳng thực

Trí-tuệ chẳng nghĩ bàn

Phật được pháp bậc nhất

Rất sâu khó phân biệt

Như thế nay sẽ nói

Các ông một lòng nghe.

Khi đức Thế-Tôn nói kệ đó, bảo ngài Di-Lặc Bồ-tát: “Nay ta ở trong đại-chúng này, tuyên bảo các ông. A-Dật-Đa! Các hàng đại Bồ-tát vô-lượng vô-số a-tăng-kỳ, từ dưới đất vọt ra mà các ông từ xưa chưa từng thấy đó, chính ta ở cõi Ta-bà lúc được vô-thượng chính-đẳng chính-giác rồi, giáo-hóa chỉ dẫn các Bồ-tát đó, điều-phục tâm kia khiến phát đạo-tâm.

Các vị Bồ-tát đó, ở phía dưới cõi Ta-bà, cõi đó trụ giữa hư-không, ở trong các kinh điển đọc tụng thông lẹ, suy ngẫm rõ hiểu, nghĩ tưởng chân-chính. A-Dật-Đa! Các Thiện-nam-tử đó chẳng thích ở trong chúng nhiều nói bàn, thường ưa ở chỗ vắng, siêng tu tinh-tấn chưa từng thôi dứt. Cũng chẳng nương tựa người trời mà ở, thường ham trí-tuệ sâu không có chướng-ngại, cũng thường ham nơi pháp của đức Phật, chuyên lòng tinh-tấn cầu tuệ vô-thượng.

Lúc đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

A-Dật ông nên biết!

Các Bồ-tát lớn này

Từ vô-số kiếp lại

Tu-tập trí-tuệ Phật

Đều là ta hóa-độ

Khiến phát đại-đạo tâm

Chúng đó là con ta

Y chỉ thế-giới này

Thường tu-hạnh đầu-đà

Chỉ thích ở chỗ vắng

Bỏ đại-chúng ồn náo

Chẳng ưa nói bàn nhiều,

Các vị đó như thế

Học tập đạo-pháp ta

Ngày đêm thường tinh-tấn

Vì để cầu Phật-đạo

Ở phương dưới Ta-bà

Trụ giữa khoảng hư-không

Sức chí niệm bền-vững

Thường siêng cầu trí-tuệ

Nói các món pháp mầu

Tâm kia không sợ-sệt.

Ta ở thành Già-Da

Ngồi dưới gốc Bồ-Đề

Thành bậc tối chính-giác

Chuyển pháp-luân vô-thượng

Rồi mới giáo-hóa đó

Khiến đều phát đạo-tâm

Nay đều trụ bất-thối

Đều sẽ được thành Phật.

Nay ta nói lời thực

Các ông một lòng tin

Ta từ lâu xa lại

Giáo-hóa các chúng đó.

Lúc bấy giờ, ngài Di-Lặc Bồ-tát cùng vô-số chúng Bồ-tát, lòng sinh nghi-hoặc, lấy làm lạ chưa từng có mà nghĩ rằng: “Thế nào đức Thế-Tôn ở trong thời-gian rất ngắn mà có thể giáo-hóa vô-lượng vô-biên a-tăng-kỳ các đại Bồ-tát đó, làm cho trụ nơi vô-thượng chính-đẳng chính-giác”.

Liền bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Đức Như-Lai lúc làm Thái-Tử rời khỏi cung dòng Thích, ngồi nơi đạo-tràng cách thành Già-Da chẳng bao xa, được thành vô-thượng chính-đẳng chính-giác. Từ đó đến nay mới hơn bốn mươi năm, đức Thế-Tôn thế nào ở trong thời-gian ngắn đó làm nên Phật sự lớn! Do thế-lực của Phật, do công-đức của Phật, giáo-hóa vô-lượng chúng Bồ-Tát lớn như thế sẽ thành vô-thượng chính-đẳng chính-giác?

Thế-Tôn! Chúng đại Bồ-tát này giả sử có người trong nghìn muôn ức kiếp đếm không thể hết, chẳng được ngằn mé, chúng đó từ lâu nhẫn lại, ở nơi vô-lượng vô-biên các đức Phật, trồng các gốc lành, thành-tựu đạo Bồ-tát thường tu phạm-hạnh.

Thế-Tôn! Việc như thế đời rất khó tin. Thí như có người sắc đẹp tóc đen, tuổi hai mươi lăm, chỉ người trăm tuổi, nói đó chỉ là con của ta. Người trăm tuổi nọ cũng chỉ gã tuổi nhỏ nói là cha ta, đẻ nuôi ta thảy, việc đó khó tin. Đức Phật cũng như thế.

Từ lúc thành đạo nhẫn đến nay, kỳ thực chưa bao lâu, mà các đại-chúng Bồ-tát đó, đã ở nơi vô-lượng nghìn muôn ức kiếp, vì Phật-đạo nên siêng tu tinh-tấn, khéo nhập xuất trụ nơi vô-lượng nghìn muôn ức tam-muội (11) được thần-thông lớn, tu hạnh thanh-tịnh đã lâu, khéo hay thứ đệ tập các pháp lành, giỏi nơi vấn-đáp, là báu quý trong loài người, tất cả thế-gian rất là ít có.

Ngày nay đức Thế-Tôn mới nói, lúc được Phật đạo, bắt đầu khiến kia phát tâm, giáo-hóa chỉ dạy dìu-dắt, làm cho kia hướng về vô-thượng chính-đẳng chính-giác. Đức Thế-Tôn thành Phật chưa bao lâu mà bèn có thể làm được việc công-đức lớn này.

Chúng con dầu lại tin Phật tùy cơ-nghi nói pháp, lời Phật nói ra chưa từng hư-vọng, chỗ Phật biết thảy đều thông suốt, như các Bồ-tát mới phát tâm, sau khi Phật diệt-độ nếu nghe lời này hoặc chẳng tin nhận, sinh nhân-duyên tội-nghiệp phá chính-pháp.

Kính thưa Thế-Tôn! Mong vì chúng giải nói trừ lòng nghi của chúng con, và các-thiện-nam-tử đời vị-lai nghe việc này rồi cũng chẳng sinh nghi.

Lúc đó ngài Di-Lặc muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Phật xưa từ dòng Thích

Xuất-gia gần Già-da

Ngồi dưới cây Bồ-đề

Đến nay còn chưa xa.

Các hàng Phật-tử này

Số đông không thể lường

Lâu đã tu Phật-Đạo

Trụ nơi sức thần-thông

Khéo học đạo Bồ-tát

Chẳng nhiễm pháp thế-gian

Như hoa sen trong nước

Từ đất mà vọt ra

Đều sinh lòng cung-kính

Đứng nơi trước Thế-Tôn,

Việc đó khó nghĩ bàn

Thế nào mà tin được

Phật được đạo rất gần

Chỗ thành-tựu rất nhiều

Mong vì trừ lòng nghi

Như thực phân-biệt nói

Thí như người trẻ mạnh

Tuổi mới hai mươi lăm

Chỉ người trăm tuổi già

Tóc bạc và mặt nhăn:

Bọn này của ta sinh

Con cũng nói là cha

Cha trẻ mà con già

Mọi người đều chẳng tin.

Thế-Tôn cũng như thế

Được đạo đến nay gần

Các chúng Bồ-Tát này

Chí vững không hiếp nhược

Từ vô-lượng kiếp lại

Mà tu đạo Bồ-tát

Giỏi nơi gạn hỏi đáp

Tâm kia không sợ-sệt

Nhẫn-nhục lòng quyết-định

Đoan-chính có uy-đức

Mười-phương Phật khen-ngợi

Khéo hay phân-biệt nói

Chẳng thích ở trong chúng

Thường ưa ở thuyền-định

Vì cầu Phật đạo vậy

Trụ hư-không phương dưới.

Chúng con từ Phật nghe

Nơi việc này không nghi

Nguyện Phật vì người sau

Diễn nói khiến rõ hiểu,

Nếu người ở kinh này

Sinh nghi lòng chẳng tin

Liền phải đọa đường dữ

Mong nay vì giải nói:

Vô-lượng Bồ-tát đó

Thế nào thời-gian ngắn

Giáo-hóa khiến phát tâm

Mà trụ bậc bất-thối?

***

16. Phẩm Như Lai Thọ-Lượng


Lúc bấy giờ, Phật bảo các Bồ-tát và tất cả đại-chúng: “Các thiện-nam-tử! Các ông phải tin hiểu lời nói chắc thực của Như-Lai. Lại bảo đại-chúng: “Các ông phải tin hiểu lời nói chắc thực của Như-Lai”.

Lại bảo các đại-chúng: “Các ông phải tin hiểu lời nói chắc thực của Như-Lai”.

Lúc đó đại-chúng Bồ-tát, ngài Di-Lặc làm đầu, chắp tay bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Cúi mong nói đó, chúng con sẽ tin nhận lời Phật”. Ba phen bạch như thế rồi lại nói: “Cúi mong nói đó, chúng con sẽ tin nhận lời Phật”.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn biết các vị Bồ-tát ba phen thỉnh chẳng thôi, mà bảo đó rằng: “Các ông lóng nghe! Sức bí-mật thần-thông của Như-Lai, tất cả trong đời, trời, người và A-tu-la đều cho rằng nay đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật ra khỏi cung họ Thích, cách thành Già-da chẳng bao xa, ngồi nơi đạo-tràng được vô-thượng chính-đảng chính-giác. “

Nhưng, thiện-nam-tử! Thực ta thành Phật nhẫn lại đây, đã vô-lượng vô-biên trăm nghìn muôn ức na-do-tha kiếp. Ví như năm trăm nghìn muôn ức na-do-tha a-tăng-kỳ cõi tam-thiên, đại-thiên, giả-sử có người nghiền làm vi-trần qua phương đông, cách năm trăm nghìn muôn ức na-do-tha a-tăng kỳ cõi nước, bèn rơi một bụi trần, đi qua phía đông như thế cho đến hết vi-trần đó.

Các thiện-nam-tử! Ý ông nghĩ sao? Các thế-giới đó có thể suy gẫm so tính biết được số đó chăng?”

Di-Lặc Bồ-tát, thảy đều bạch Phật rằng: “Thế Tôn! Các thế-giới đó vô-lượng vô-biên, chẳng phải tính được, đếm được, cũng chẳng phải tâm-lực biết đến được. Tất cả Thanh-văn, Duyên-giác dùng trí vô-lậu, chẳng có thể suy-nghĩ biết được hạn số đó, chúng con trụ bậc bất-thối, ở trong việc này cũng chẳng thông đạt.

Thế Tôn! Các thế-giới như thế, nhiều vô-lượng vô-biên”.

Bấy giờ, Phật bảo các chúng Bồ-tát: “Các Thiện-nam-tử! Nay ta sẽ tuyên nói rành-rõ cho các ông. Các thế-giới đó, hoặc dính vi-trần hoặc chẳng dính, đều nghiền cả làm vi-trần, cứ một trần là một kiếp, từ ta thành Phật nhẫn lại đến nay, lại lâu hơn số đó trăm nghìn muôn ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp. Từ đó nhẫn lại, ta thường ở cõi Ta-bà này nói pháp giáo-hóa, cũng ở trong trăm nghìn muôn ức na-do-tha a-tăng-kỳ cõi nước khác dắt dẫn lợi-ích chúng-sinh.

Các Thiện-nam-tử! Nếu có chúng-sinh nào đến chỗ ta, ta dùng Phật nhãn quan-sát: tín, v. v. . . các căn lợi độn của chúng, tùy theo chỗ đáng độ, nơi nơi tự nói văn-tự chẳng đồn, niên kỷ hoặc lớn, hoặc nhỏ, cũng hại hiện nói sẽ nhập Niết-bàn, lại dùng các trí phương-tiện nói pháp vi-diệu, có thể làm cho chúng-sinh phát lòng vui mừng.

Các thiện-nam-tử! Như-Lai thấy những chúng-sinh ưa nơi pháp tiểu-thừa, đức mỏng tội nặng. Phật vì người đó nói: Ta lúc trẻ xuất-gia được vô-thượng chính-đẳng chính-giác, nhưng thực, từ ta thành Phật nhẫn lại, lâu xa dường ấy, chỉ dùng phương-tiện giáo-hóa chúng-sinh, khiến vào Phật-đạo, nên nói như thế.

Các thiện-nam-tử! Kinh-điển của đức Như-Lai nói ra, đều vì độ thoát chúng-sinh, hoặc nói thân mình, hoặc nói thân người, hoặc chỉ thân mình, hoặc chỉ thân người, hoặc chỉ việc mình, hoặc chỉ việc người, các lời nói đều thực chẳng dối.

Vì sao? Vì đức Như-Lai đúng như thực thấy biết tướng của tam-giới, không có sinh-tử,, hoặc thối, hoặc xuất, cũng không ở đời và diệt-độ, chẳng phải thực, chẳng phải hư, chẳng phải như, chẳng phải dị, chẳng phải như ba cõi mà thấy nơi ba cõi. Các việc như thế Như-Lai thấy rõ, không có sai lầm.

Bởi các chúng-sinh có các món tính, các món dục, các món hạnh, các món nhớ tưởng phân-biệt, muốn làm cho sinh các căn lành, nên dùng bao nhiêu nhân-duyên, thí-dụ ngôn-từ, các cách nói pháp, chỗ làm Phật-sự, chưa từng tạm bỏ. Như thế, từ ta thành Phật nhẫn lại, thực là lâu xa, thọ mệnh vô-lượng a-tăng-kỳ kiếp, thường còn chẳng mất.

Các thiện-nam-tử! Ta xưa tu-hành đạo Bồ-tát, cảm thành thọ-mệnh, nay vẫn chưa hết, lại còn hơn số trên, nhưng nay chẳng phải thực diệt-độ, mà bèn xướng nói sẽ diệt-độ. Đức Như-Lai dùng phương-tiện đó, giáo-hóa chúng-sinh.

Vì sao? – Vì nếu Phật ở lâu nơi đời, thời người đức mỏng, chẳng trồng gốc lành, nghèo cùng hèn-hạ, ham ưa năm món dục, sa vào trong lưới nhớ tưởng vọng-kiến. Nếu thấy đức Như-Lai thường còn chẳng mất, bèn sinh lòng buông-lung nhàm trễ, chẳng có thể sinh ra ý tưởng khó gặp-gỡ cùng lòng cung-kính, cho nên đức Như-Lai dùng phương-tiện nói rằng: “Tỷ-khiêu phải biết, các đức Phật ra đời, khó có thể gặp gỡ”.

Vì sao? – Những người đức mỏng, trải qua trăm nghìn muôn ức kiếp, hoặc có người thấy Phật hoặc người chẳng thấy, do việc này, nên ta nói rằng: “Tỷ-khiêu! Đức Như-Lai khó có thể được thấy”.

Các chúng-sinh đó nghe lời như thế, ắt sẽ sinh ý-tưởng khó gặp-gỡ, ôm lòng luyến-mộ khát-ngưỡng nơi Phật, bèn trồng gốc lành, cho nên đức Như-Lai dầu chẳng diệt mà nói diệt-độ.

Lại thiện-nam-tử! Phương-pháp của các đức Phật Như-Lai đều như thế, vì độ chúng-sinh đều thực chẳng dối.

Ví như vị lương-y, trí-tuệ sáng-suốt, khéo luyện phương thuốc trị các bệnh. Người đó nhiều con cái, hoặc mười, hai mươi nhẫn đến số trăm, do có sự duyên đến nước xa khác. Sau lúc đó các người con uống thuốc độc khác, thuốc phát muộn-loạn lăn-lộn trên đất.

Bấy giờ, người cha từ nước xa trở về nhà. Các con uống thuốc độc, hoặc làm mất bản tâm, hoặc chẳng mất, xa thấy cha về đều rất vui mừng, quỳ lạy hỏi thăm: “An-lành về an-ổn. Chúng con ngu-si, lầm uống thuốc độc, xin cứu lành cho, lại ban thọ-mệnh cho chúng con. “

Cha thấy các con khổ não như thế, y theo các kinh phương, (12) tìm cỏ thuốc tốt, mùi sắc vị ngon, thảy đều đầy-đủ. Đâm nghiền hòa-hợp, đưa bảo các con uống mà nói rằng: “Thuốc đại lương-dược này mùi sắc vị ngon, thảy đều đầy đủ, các con nên uống, mau trừ khổ-não, không còn lại có các bệnh-hoạn”.

Trong các con, những người chẳng thất tâm, thấy thuốc lương dược ấy, sắc hương đều tốt, liền bèn uống đó, bệnh trừ hết, được lành mạnh. Ngoài ra, những người thất tâm, thấy cha về dầu cũng vui mừng hỏi thăm, cầu xin trị bệnh, song trao thuốc cho mà không chịu uống.

Vì sao? Vì hơi độc đã thâm-nhập làm mất bản tâm, nơi thuốc tốt thơm đẹp này mà cho là không ngon. Người cha nghĩ rằng: “Người con này đáng thương, bị trúng độc, tâm đều điên-đảo, dầu thấy ta về, mừng cầu xin cứu lành, nhưng thuốc tốt như thế, mà chẳng chịu uống, nay ta bày chước phương-tiện, khiến chúng uống thuốc này”.

Nghĩ thế rồi liền bảo rằng: “Các con phải biết, ta nay già suy, giờ chết đã đến, thuốc “lương-dược” tốt này nay để ở đây, các con nên lấy uống, chớ lo không lành”. Bảo thế, rồi lại đến nước khác, sai sứ về nói: “Cha các ngươi đã chết”.

Bấy giờ, các con nghe cha chết, lòng rất sầu khổ mà nghĩ rằng: “Nếu cha ta còn, thương xót chúng ta, có thể được cứu hộ, hôm nay bỏ ta xa chết ở nước khác”. Tự nghĩ mình nay côi cút, không có chỗ cậy nhờ, lòng thường bi-cảm, tâm bèn tỉnh ngộ biết thuốc này, sắc hương vị ngon, liền lấy uống đó, bệnh độc đều lành. Người cha nghe các con đều đã lành mạnh, liền trở về cho các con đều thấy.

Các Thiện-nam-tử! Ý ông nghĩ sao? Vả có người nào có thể nói ông lương y đó mắc tội hư-dối chăng?

– Thưa Thế-Tôn, không thể được!

Phật nói: “Ta cũng như thế, từ khi thành Phật đến nay đã vô-lượng vô-biên trăm nghìn muôn ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp, vì chúng sinh dùng sức phương-tiện nói: “sẽ diệt độ”, cũng không ai có thể đúng như pháp mà nói ta có lỗi hư dối.

Khi đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Từ ta thành Phật lại

Trải qua các kiếp số

Vô-lượng trăm nghìn muôn

A-tăng-kỳ ức năm

Thường nói pháp giáo-hóa

Vô-số ức chúng-sinh

Khiến vào nơi Phật-đạo

Đến nay vô-lượng kiếp

Vì độ chúng-sinh vậy

Phương-tiện hiện Niết-bàn

Mà thực chẳng diệt-độ

Thường trụ đây nói pháp

Ta thường trụ ở đây

Dùng các sức thần-thông

Khiến chúng-sinh điên-đảo

Dầu gần mà chẳng thấy

Chúng thấy ta diệt-độ

Rộng cúng-dàng Xá-lợi

Thảy đều hoài luyến mộ

Mà sinh lòng khát-ngưỡng,

Chúng-sinh đã tín-phục

Ngay thực ý diệu-hòa

Một lòng muốn thấy Phật

Chẳng tự tiếc thân mệnh

Giờ ta cùng chúng tăng

Đều ra khỏi Linh-Thứu

Ta nói với chúng-sinh

Thường ở đây chẳng diệt

Vì dùng sức phương-tiện

Hiện có diệt chẳng diệt.

Nước khác có chúng-sinh

Lòng cung-kính tín-nhạo

Ta ở lại trong đó

Vì nói pháp vô-thượng

Ông chẳng nghe việc đó

Chỉ nói ta diệt-độ.

Ta thấy các chúng-sinh

Chìm ở trong khổ-não

Nên chẳng vì hiện thân

Cho kia sinh khát-ngưỡng

Nhân tâm kia luyến-mộ

Hiện ra vì nói pháp

Sức thần-thông như thế

Ở trong vô-số kiếp

Thường tại núi Linh-Thứu

Và các trụ xứ khác.

Chúng-sinh thấy tận kiếp

Lúc lửa lớn thiêu đốt

Cõi ta đây an-ổn

Trời người thường đông vầy

Vườn rừng các nhà gác

Những món báu trang-nghiêm

Cây báu nhiều hoa trái

Chỗ chúng-sinh vui chơi

Các trời đánh trống trời

Thường trổi những kỹ nhạc

Rưới hoa mạn-đà-la

Cúng Phật và đại-chúng.

Tịnh-độ ta chẳng hư

Mà chúng thấy cháy rã

Lo-sợ các khổ-não

Như thế đều đầy-dẫy

Các chúng-sinh tội đó

Vì nhân-duyên nghiệp dữ

Quá a-tăng-kỳ kiếp

Chẳng nghe tên Tam-bảo.

Người nhu-hòa ngay thực

Có tu các công-đức

Thời đều thấy thân ta

Ở tại đây nói pháp.

Hoặc lúc vì chúng này

Nói Phật thọ vô-lượng,

Người lâu thấy Phật

Vì nói Phật khó gặp.

Trí-lực ta như thế

Tuệ-Quang soi vô-lượng

Thọ-mệnh vô-số kiếp

Tu hành lâu cảm được.

Các ông người có trí

Chớ ở đây sinh nghi

Nên dứt khiến hết hẳn

Lời Phật thật không dối.

Như lương-y chước khéo

Vì để trị cuồng-tử

Thực còn mà nói chết

Không thể nói hư-dối.

Ta là cha trong đời

Cứu các người đau-khổ

Vì phàm-phu điên-đảo

Thực còn mà nói diệt,

Vì cớ thường thấy ta

Mà sinh lòng kiêu-tứ

Buông-lung ham ngũ-dục

Sa vào trong đường dữ.

Ta thường biết chúng-sinh

Hành-đạo chẳng hành-đạo

Tùy chỗ đáng độ được

Vì nói các pháp-môn

Hằng tự nghĩ thế này:

Lấy gì cho chúng-sinh

Được vào tuệ vô-thượng

Mau thành-tựu thân Phật.

***

17. Phẩm Phân Biệt Công Đức


Lúc bấy giờ, trong đại-hội nghe Phật nói thọ-mệnh, kiếp số dài lâu như thế, vô-lượng, vô-biên, vô-số chúng-sinh được lợi-ích lớn.

Khi đó, đức Thế-Tôn bảo ngài Di-Lặc đại Bồ-tát: “A-Dật-Đa! Lúc ta nói đức Như-Lai thọ-mệnh dài lâu như thế, có sáu trăm tám muôn ức na-do tha hằng-hà-sa chúng-sinh được “Vô-sinh pháp-nhẫn”. (13)Lại có đại Bồ-tát nghìn lần gấp bội được môn “văn-trì-đà-la-ni”(14). Lại có một thế-giới vi-trần số đại Bồ-tát được “Nhạo-thuyết vô-ngại biện-tài”(15). Lại có một thế-giới vi-trần số đại Bồ-tát được trăm nghìn muôn ức vô-lượng môn “Triền đà-la-ni”. Lại có tam-thiên dại-thiên thế-giới vi-trần số đại Bồ-tát chuyển được “Pháp-luân bất-thối”.

Lại có nhị-thiên trung-quốc-độ vi-trần số đại Bồ-tát chuyển được “Pháp-luân thanh-tịnh”. Lại có Thiểu-thiên quốc-độ vi-trần số đại Bồ-tát tám đời sẽ được vô-thượng chính-đẳng chính-giác. Lại có bốn Tứ-thiên-hạ (16) vi-trần số đại Bồ-tát bốn đời sẽ được chính-đẳng chính-giác. Lại có ba tứ-thiên-hạ vi-trần số đại Bồ-tát ba đời sẽ được vô-thượng chính-đẳng chính-giác. Lại có hai tứ-thiên-hạ vi-trần số đại Bồ-tát hai đời sẽ được vô-thượng chính-đẳng chính-giác. Lại có một tứ-thiên-hạ vi-trần số đại Bồ-tát một đời sẽ được vô-thượng chính-đẳng chính-giác. Lại có tám thế-giới vi-trần số chúng-sinh đều phát tâm vô-thượng chính-đẳng chính-giác. “

Lúc đức Phật nói các vị đại Bồ-tát đó được pháp-lợi, (17) trên giữa hư-không, rưới hoa Mạn-đà-la, hoa ma-ha mạn-đà-la để rải vô-lượng trăm nghìn muôn ức các đức Phật ngồi trên tòa sư-tử dưới gốc cây báu, và rải đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật cùng đức Đa-Bửu Phật ngồi trên tòa sư-tử trong tháp bảy báu: cùng rải tất cả các đại Bồ-tát và bốn-bộ-chúng. Lại rưới bột gỗ chiên-đàn, trầm-thủy hương v. v. . . trong hư-không, trốn trời tự kêu tiếng hay sâu-xa. Lại rải nghìn thứ thiên-y, thòng các chuỗi ngọc chân-châu, chuỗi châu ma-ni, chuỗi châu như-ý khắp cả chín phương, các lò hương báu đốt hương vô-giá, tự-nhiên khắp đến cúng dàng đại-chúng. Trên mỗi đức Phật có các vị Bồ-tát nắm cầm phan-lọng, thứ-đệ mà lên đến trời Phạm-thiên. Các vị Bồ-tát đó dùng tiếng tăm hay, ca vô-lượng bài tụng ngợi-khen các đức Phật. Khi ấy ngài Di-Lặc Bồ-tát từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo bày vai hữu, chắp tay hướng về phía Phật mà nói kệ rằng:

Phật nói pháp ít có

Từ xưa chưa từng nghe

Thế-Tôn có sức lớn

Thọ-mệnh chẳng thể lường.

Vô-số các Phật-tử

Nghe Thế-Tôn phân-biệt

Nói được pháp-lợi đó

Vui mừng đầy khắp thân

Hoặc trụ bậc bất-thối

Hoặc được đà-la-ni

Hoặc vô-ngại nhạo-thuyết

Muôn ức triên tổng-trì.

Hoặc có cõi đại-thiên

Số vi-trần Bồ-tát

Mỗi vị đều nói được

Pháp-luân bất-thối-chuyển.

Hoặc có trung-thiên-giới

Số vi-trần Bồ-tát

Mỗi vị đều có thể

Chuyển-pháp-luân thanh-tịnh.

Lại có tiểu-thiên-giới

Số vi-trần Bồ-tát

Còn dư lại tám đời

Sẽ được thành Phật-đạo.

Lại có bốn, ba, hai

Tứ-thiên-hạ như thế

Số vi-trần Bồ-tát

Theo số đời thành Phật.

Hoặc một tứ-thiên-hạ

Số vi-trần Bồ-tát

Còn dư có một đời

Sẽ thành nhất-thiết-trí.

Hàng chúng-sinh như thế

Nghe Phật thọ dài lâu

Được vô-lượng quả-báo

Vô-lậu rất thanh-tịnh.

Lại có tám thế-giới

Số vi-trần chúng-sinh

Nghe Phật nói thọ-mệnh

Đều phát tâm vô-thượng

Thế-Tôn nói vô-lượng

Bất-khả tư-nghì pháp

Nhiều được có lợi-ích

Như hư-không vô-biên

Rưới hoa thiên mạn-đà

Hoa ma-ha mạn-đà

Thích, Phạm như hằng-sa

Vô-số cõi Phật đến

Rưới chiên-đàn trầm thủy

Lăng-xăng loạn sa xuống

Như chiêm bay liệng xuống

Rải cúng các đức Phật.

Trống trời trong hư-không

Tự-nhiên vang tiếng mầu,

Áo trời nghìn muôn thứ

Xoay-chuyển mà rơi xuống

Các lò hương đẹp báu

Đốt hương quý vô-giá

Tự-nhiên đều cùng khắp

Cúng dàng các Thế-Tôn.

Chúng đại Bồ-tát kia

Cầm phan-lọng bảy báu

Cao đẹp muôn ức thứ

Thứ lớp đến Phạm-Thiên.

Trước mỗi mỗi đức Phật

Tràng báu treo phan tốt

Cũng dùng nghìn muôn kệ

Ca vịnh các Như-Lai

Như thế các món việc

Từ xưa chưa từng có

Nghe Phật thọ vô-lượng

Tất cả đều vui-nừng

Phật tiếng đồn mười-phương

Rộng lợi ích chúng-sinh

Tất cả đủ căn-lành

Để trợ tâm vô-thượng.

Lúc bấy giờ, Phật bảo ngài Di-Lặc đại Bồ-tát rằng: “A-Dật-Đa! Có chúng-sinh nào nghe đức Phật thọ mệnh dài lâu như thế, nhẫn đến có thể sinh một niệm tín giải, được công-đức không hạn lượng được. Nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn, vì đạo vô-thượng chính-đẳng chính-giác, trong tám muôn ức na-do-tha kiếp tu năm pháp ba-la-mật: bố-thí ba-la-mật, trì-giới ba-la-mật, nhẫn-nhục ba-la-mật, tinh-tấn ba-la-mật, thuyền-định ba-la-mật, trừ trí-tuệ ba-la-mật, đem công-đức này sánh với công-đức tín-giải trước, trăm phần, nghìn phần, trăm nghìn muôn ức phần chẳng kịp một, nhẫn đến tính đếm, thí-dụ, không thể biết được. Nếu thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn có công-đức như thế mà thối-thất nơi vô-thượng chính-đẳng chính-giác, thời quyết không có lẽ đó. Khi ấy, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nếu người cầu tuệ Phật.

Trong tám mươi muôn ức

Na-do-tha kiếp số

Tu năm ba-la-mật

Ở trong các kiếp đó

Bố-thí cúng dàng Phật

Và Duyên-giác đệ-tử

Cùng các chúng Bồ-tát,

Đồ uống ăn báu lạ

Thượng phục và đồ nằm

Chiên-đàn dựng tinh-xá

Dùng vườn rừng trang-nghiêm

Bố-thí như thế thảy

Các món đều vi-diệu

Hết các kiếp số này

Để hồi-hướng Phật đạo,

Nếu lại gìn cấm giới

Thanh-tịnh không thiếu sót

Cầu nơi đạo vô-thượng

Được các Phật khen ngợi

Nếu lại tu nhẫn-nhục

Trụ nơi chỗ điều-nhu

Dầu các ác đến hại

Tâm đó chẳng khuynh-động

Các người có được pháp

Cưu lòng tăng-thượng-mạn

Bị bọn này khinh não

Như thế đều nhẫn được

Hoặc lại siêng tinh-tấn

Chí-niệm thường bền vững

Trong vô-lượng ức kiếp

Một lòng chẳng trễ thôi.

Lại trong vô-số kiếp

Trụ nơi chỗ vắng-vẻ

Hoặc ngồi hoặc kinh-hành

Trừ ngủ thường nhiếp-tâm

Do các nhân-duyên đó

Hay sinh các thuyền định,

Tám mươi ức muôn kiếp

An-trụ tâm chẳng loạn

Đem phước thuyền-định đó

Nguyện cầu đạo vô-thượng

Ta được nhất-thiết-trí

Tận ngằn các thuyền định

Người đó trong trăm nghìn

Muôn ức kiếp số lâu

Tu các công-đức này

Như trên đã nói rõ.

Có thiện-nam, tín-nữ.

Nghe ta nói thọ-mệnh

Nhẫn đến một niềm tin

Phước đây hơn phước kia

Nếu người trọn không có

Tất-cả các nghi-hối

Thân tâm giây lát tin

Phước đó nhiều như thế.

Nếu có các Bồ-tát

Vô-lượng kiếp hành đạo

Nghe ta nói thọ-mệnh

Đây thời tin nhận được

Các hàng người như thế

Đỉnh thụ kinh-điển này

Nguyện ta thuở vị-lai

Sống lâu độ chúng-sinh

Như Thế-Tôn ngày nay

Vua trong các họ Thích

Đạo-tràng rền tiếng lớn

Nói pháp không sợ-sệt

Chúng ta đời vị-lai

Được mọi người tôn-kính

Lúc ngồi nơi đạo-tràng

Nói thọ-mệnh cũng thế,

Nếu có người thâm-tâm

Trong-sạch mà ngay thực

Học rộng hay tổng-trì

Tùy nghĩa giải lời Phật

Những người như thế đó

Nơi đây không có nghi.

Lại A-Dật-Đa! Nếu có người nghe nói Đức Phật thọ-mệnh dài lâu, hiểu ý-thú của lời nói đó, người này được công-đức không có hạn-lượng, có thể sinh-tuệ vô-thượng của Như-Lai. Huống là người rộng nghe kinh này, hoặc bảo người nghe, hoặc tự chép, hoặc bảo người chép, hoặc đem hoa hương, chuỗi ngọc, tràng-phan, lọng nhiễu, dầu thơm, đèn nến cúng-dàng quyển kinh, công-đức của người này vô-lượng vô-biên có thể sinh nhất-thiết chủng-trí.

A-Dật-Đa! Nếu thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhân nghe ta nói thọ-mệnh dài lâu sinh lòng tin hiểu chắc, thời chính là thấy Đức Phật thường ở núi Kỳ-Xà-Quật, cùng chúng Bồ-tát lớn và hàng Thanh-văn vây quanh nói pháp.

Lại thấy cõi Ta-bà này đất bằng lưu-ly ngang liền bằng phẳng, dây vàng Diêm-phù-đàn để ngăn tám nẻo đường, cây báu bày hàng, các đài lầu nhà thảy đều các thú báu hợp thành, chúng Bồ-tát đều ở trong đó. Nếu có người tưởng quán được như thế, phải biết đó là tướng tin hiểu sâu chắc.

Và lại sau đức Như-Lai diệt-độ, nếu có người nghe kinh này mà không chê bai, sinh lòng tùy-hỷ phải biết đó đã là tướng tin hiểu sâu chắc, huống là người đọc, tụng, thụ-trì kinh này, người này thời là kẻ đầu đội đức Như-Lai.

A-Dật-Đa! Thiện-nam-tử cùng thiện-nữ-nhân đó chẳng cần lại vì ta mà dựng chùa tháp, và cất Tăng-phường dùng bốn sự cúng-dàng để cúng-dàng chúng Tăng. Vì sao? Vì thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhân đó thụ-trì, đọc tụng kinh điển này thời là đã dựng tháp tạo lập Tăng-phường cúng-dàng chúng tăng, thời là đem xá-lợi của Phật dựng tháp bảy báu cao rộng nhỏ lần lên đến trời Phạm-Thiên, treo các phan lọng và các linh báu, hoa, hương, chuỗi ngọc, hương bột, hương-xoa, hương đốt, các trống, kỹ nhạc, ống tiêu, ống địch, không-hầu các thứ múa chơi, dùng tiếng giọng tốt ca ngâm khen-ngợi, thời là ở trong vô-lượng nghìn muôn ức kiếp đã làm việc cúng-dàng đó rồi.

A-Dật-Đa! Nếu sau khi ta diệt-độ, nghe kinh điển này, có người hay thụ-trì, hoặc tự chép hoặc bảo người chép, đó là dựng lập Tăng-phường, dùng gỗ chiên-đàn đỏ làm các cung-điện nhà cửa ba mươi hai sở, cao bằng tám cây đa-la, cao rộng nghiêm đẹp, trăm nghìn Tỷ-khiêu ở nơi trong đó. Vườn, rừng, ao tắm, chỗ kinh-hành, hang ngồi thuyền, y-phục đồ uống ăn, giường nệm, thuốc thang tất cả đồ vui dẫy-đầy trong đó, Tăng-phường có ngần ấy trăm nghìn muôn ức nhà gác như thế, số đó nhiều vô-lượng, dùng để hiện tiền cúng-dàng nơi ta và Tỷ-khiêu tăng.

Cho nên ta nói: Sau khi Như-Lai diệt-độ nếu có người thụ-trì, đọc tụng, vì người khác nói. Hoặc mình chép hoặc bảo người chép, cúng-dàng kinh quyển thời chẳng cần lại dựng chùa tháp và tạo lập Tăng-phường cúng-dàng chúng Tăng. Huống lại có người hay thụ-trì kinh này mà gồm tu-hành bố-thí, trì-giới, nhẫn-nhục tinh-tấn, nhất-tâm, trí-tuệ, công-đức của người đây rất thù-thắng vô-lượng vô-biên.

Thí như hư-không, đông, tây, nam, bắc, bốn phía trên, dưới vô-lượng vô-biên, công-đức của người đó cũng lại như thế vô-lượng vô-biên mau đến bậc nhất-thiết chủng-trí. Nếu có người đọc tụng thụ-trì kinh này vì người khác nói, hoặc tự chép, hoặc bảo người chép, lại có thể dựng tháp cùng tạo lập Tăng-phường cúng-dàng khen-ngợi chúng Thanh-văn-tăng, cũng dùng trăm nghìn muôn pháp ngợi-khen mà ngợi-khen công-đức của Bồ-tát.

Lại vì người khác dùng các món nhân-duyên theo nghĩa giải nói kinh Pháp-Hoa này, lại có thể thanh-tịnh trì-giới cùng người nhu-hòa mà chung cùng ở, nhẫn-nhục không sân, chí niệm bền vững, thường quý ngồi thuyền được các món định sâu, tinh-tấn mạnh-mẽ nhiếp các pháp lành, căn lành trí-sáng, giỏi gạn hỏi đáp.

A-Dật-Đa! Nếu sau khi ta diệt-độ các thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhân thụ-trì, đọc tụng kinh điển này lại có các công-đức lành như thế, phải biết người đó đã đến đạo-tràng gần vô-thượng chính-đẳng chính-giác ngồi dưới gốc đạo-thụ.

A-Dật-Đa! Chỗ của thiện-nam-tử cùng thiện-nữ-nhân đó hoặc ngồi, hoặc đứng, hoặc đi, trong đó bèn nên xây tháp, tất cả trời người đều phải cúng-dàng như tháp của Phật. Khi ấy, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Sau khi ta diệt độ

Hay phụng trì kinh này

Người đó phúc vô-lượng

Như trên đã nói rõ.

Đó thời là đầy-đủ

Tất cả các cúng-dàng

Dùng xá-lợi xây tháp

Bảy báu để trang-nghiêm.

Chùa-chiền rất cao rộng

Nhỏ lần đến Phạm-thiên

Linh báu nghìn muôn ức

Gió động vang tiếng mầu,

Lại trong vô-lượng kiếp

Mà cúng-dàng tháp đó

Hoa hương, các chuỗi ngọc

Thiên-y, các kỹ-nhạc

Thắp đèn dầu nến thơm

Quanh khắp thường soi sáng,

Lúc đời ác mạt-pháp

Người hay trì kinh này

Thời là đã đầy đủ

Các cúng-dàng như trên.

Nếu hay trì kinh này

Thời như Phật hiện-tại

Dùng ngưu-đầu chiên-đàn

Dựng Tăng-phường cúng-dàng

Nhà ba mươi hai sở

Cao tám cây Đa-la

Đồ ngon y-phục tốt

Giường nằm đều đầy đủ.

Trăm nghìn chúng nương ở

Vườn rừng các ao tắm

Chỗ kinh-hành, ngồi thuyền

Các món đều nghiêm tốt.

Nếu có lòng tín hiểu

Thụ-trì, đọc tụng biên

Nếu lại bảo người biên

Và cúng-dàng kinh quyển.

Rải hoa hương, hương bột

Dùng tu-mạn, chiêm-bặc

A-đề, mục-đa-dà

Ướp dầu thường đốt đó

Người cúng-dàng như thế

Được công-đức vô-lượng

Như hư-không vô-biên

Phước đó cũng như thế.

Huống lại trì kinh này

Gồm bố-thí trì-giới,

Nhẫn-nhục ưa thuyền-định

Chẳng sân, chẳng ác khẩu

Cung-kính nơi tháp miếu

Khiêm-hạ các Tỷ-khiêu

Xa lìa tâm tự cao

Thường nghĩ suy trí-tuệ,

Có gạn hỏi chẳng sân

Tùy-thuận vì giải nói

Nếu làm được hạnh đó

Công-đức chẳng lường được.

Nếu thấy Pháp-sư này

Nên công-đức như thế

Phải dùng hoa trời rải

Áo trời trùm thân kia

Đầu mặt tiếp chân lạy

Sinh lòng tưởng như Phật,

Lại nên nghĩ thế này:

Chẳng lâu đến đạo-thụ

Được vô-lậu vô-vi

Rộng lợi các người trời

Chỗ trụ chỉ của kia

Kinh-hành hoặc ngồi nằm

Nhẫn đến nói một kệ

Trong đây nên xây tháp

Trang-nghiêm cho tốt đẹp

Các món đem cúng-dàng,

Phật-tử ở chỗ này

Thời là Phật thụ dụng

Thường ở nơi trong đó

Kinh-hành và ngồi nằm.

***

Quyển VI


18. Phẩm Tùy-Hỷ Công Đức


Lúc bấy giờ, Ngài Di-Lặc Bồ-Tát bạch Phật rằng: Thế-Tôn! Nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn nào nghe kinh Pháp-Hoa này mà tuỳ hỷ đó, được bao nhiêu phước đức? Liền nói kệ rằng:

Sau khi Phật diệt độ

Có người nghe kinh nầy

Nếu hay tùy hỷ đó (1)

Lại được bao nhiêu phước?

Khi đó Phật bảo ngài Di-Lặc Bồ-Tát rằng: A-Dật-Đa! Sau khi Như-Lai diệt độ nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-ba-tắc, Ưu-bà-di và người trí khác, hoặc lớn, hoặc nhỏ nghe kinh này mà tùy hỷ rồi, từ trong pháp hội ra đến chỗ khác, hoặc tại tăng phường, hoặc chỗ vắng vẻ, hoặc thành ấp, đường xá, xóm làng, ruộng rẫy, đem pháp đúng như chỗ đã nghe mà vì cha mẹ tôn thân, thiện hữu tri thức tuỳ sức diễn nói. Các người đó nghe rồi tùy hỷ lại đi truyền dạy người khác nghe rồi cũng tuỳ hỷ truyền dạy, xoay vần như thế đến người thứ năm mươi.

A-Dật-Đa! Công đức tùy hỷ của thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn thứ năm mươi đó, ta nay nói, ông phải lóng nghe.

Nếu có trăm muôn ức vô số thế giới có sáu đường chúng sanh trong bốn loài sanh; noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hoá sanh, hoặc có hình, không hình, có tưởng, không tưởng, chẳng phải có tưởng, chẳng phải không tưởng, không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân, tất cả trong số chúng sanh như thế, có người cầu phước tuỳ theo đồ ưa thích của chúng muốn diều cung cấp cho đó. Mỗi mỗi chúng sanh cho các trân bảo tốt: vàng, bạc, lưu ly, xa-cừ, mã-não, san-hô, hổ-phách đầy cả Diêm-phu-đề và voi, ngựa, xe cộ, bảy báu làm thành những cung điện lầu gác v. v. . .

Vị đại thí chủ đó bố thí như thế đủ tám mươi năm rồi mà nghĩ rằng: “Ta đã ban cho chúng sanh những đồ ưa thích tuỳ theo ý muốn, những chúng sanh nầy đều già suy tuổi quá tám mươi, tóc bạc mặt nhăn gần chết chẳng lâu, ta phải dùng Phật Pháp mà dạy bảo dìu dắt chúng”. Liền nhóm chúng sanh đó tuyên bày pháp giáo hóa, chỉ dạy lợi ích vui mừng. Đồng thời được đạo Tu-đa-hoàn, đạo Tư-đà-hàm, đạo A-na-hàm, đạo A-la-hán dứt hết cả hữu lậu, với những thiền định sâu đều được tự tại, đủ tám giải thoát.

Ý ông nghĩ sao? Công đức của vị đại thí chủ đó được, có nhiều chăng?

Ngài Di-Lặc bạch Phật rằng: Thế-Tôn! “Công đức của người đó rất nhiều vô lượng vô biên. Nếu vị thí chủ đó chỉ thí tất cả đồ ưa thích cho chúng sanh công đức đã vô lượng rồi, huống làm cho đều được quả A-la-hán”.

Phật bảo ngài Di-Lặc: ” Ta nay rành rẽ nói cùng ông, người đó đem tất cả đồ vui thích thí cho sáu đường chúng sanh trong bốn trăm ức vô số thế giới lại khiến được quả A-la-hán, công đức của người đó chẳng được bằng công đức của người thứ năm mươi kia nghe một bài kệ kinh Pháp-Hoa mà tùy hỷ, trăm phần nghìn phần, muôn ức phần chẳng bằng một phần, nhẫn đến tính, đếm, thí dụ không thể biết được”.

A-Dật-Đa! Người thứ năm mươi như thế, xoay vần nghe kinh Pháp-Hoa, công đức tuỳ hỷ còn vô lượng vô biên a-tăng-kỳ, huống là người tối sơ ở trong hội nghe kinh mà tuỳ hỷ, phước đó lại hơn vô lượng vô biên a-tăng-kỳ không thể sánh được.

A-Dật-Da! Nếu có người vì kinh này mà qua đến tăng phường, hoặc ngồi, hoặc đứng, trong chốc lát nghe nhận, nhờ công đức đó chuyển thân sanh ra được voi, ngựa, xe cộ, kiệu, cáng bằng trân bảo tốt đẹp bậc thượng và ở thiên cung. Nếu có người ngồi trong chỗ giảng pháp, sau lại có người đến bèn khuyên mời ngồi nghe, hoặc chia chỗ cho ngồi, công đức của người đó chuyển thân được chỗ ngồi của Đế-Thích hoặc chỗ ngồi của Phạm-vương hoặc chỗ ngồi của Chuyển-luân-thánh-vương.

A-Dật-Đa! Nếu lại có người nói với người khác rằng: ” Có kinh tên Pháp-Hoa nên cùng nhau qua nghe”. Liền nhận lời bảo nhẫn đến nghe trong giây lát, công đức của người đó, chuyển thân đặng với Đa-la-ni Bồ-Tát, sanh chung một chỗ, căn tánh lanh lợi, có trí huệ, trăm nghìn muôn đời, trọn chẳng ngọng câm, hơi miệng chẳng hôi, lưỡi thường không bịnh, miệng cũng không bịnh, răng chẳng đen dơ, chẳng vàng, chẳng thưa, cũng chẳng thiếu rụng, chẳng so le, chẳng sếu gãy, môi chẳng trớt, cũng chẳng rút túm, chẳng thô rít, chẳng ghẻ mụt, cũng chẳng sứt hư, cũng chẳng cong vẹo, cũng dày chẳng lớn, cũng chẳng đen nám, không có các tướng đáng chê.

Mũi chẳng xẹp giẹp, cũng chẳng cong gãy, sắc mặt chẳng đen, chẳng hẹp dài cũng chẳng hóm gãy, không có tất cả tướng chẳng đáng ư, môi lưỡi răng nướu thảy điều nghiêm tốt, mũi lớn cao thẳng, diện mạo tròn đầy, mày cao mà dài, trán rộng bằng thẳng, tướng người đầy đủ, đời sanh ra thấy Phật, nghe pháp tin nhận lời dạy bảo.

A-Dật-Đa! Người hãy xem khuyên nơi một người khiến qua nghe pháp mà công đức như thế, huống là một lòng nghe, nói, đọc, tụng, lại ở trong đại chúng vì người phân biệt, đúng như lời dạy mà tu hành.

Khi đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nếu người trong pháp hội

Được nghe kinh điển này

Nhẫn đến một bài kệ

Tùy hỷ vì người nói

Xoay vần lại như thế

Đến người thứ năm mươi

Người rốt sau được phước

Nay sẽ phân biệt đó.

Như có đại thí chủ

Cung cấp vô lượng chúng

Đầy đủ tám mươi năm

Tùy ý chúng ưa muốn

Thấy chúng: Tướng già suy

Tóc bạc và mặt nhăn

Răng thưa, thân khô gầy

Nghĩ họ sắp phải chết

Ta nay phải nên dạy

Cho chúng được đạo quả

Liền vì phương tiện nói

Pháp Niết-bàn chân thật

Đời đều chẳng bền chắc

Như bọt bóng ánh nắng

Các ngươi đều nên phải

Mau sanh lòng nhàm lìa.

Các người nghe pháp đó

Đều được A-la-hán

Đầy đủ sáu thần thông

Ba minh tám giải thoát.

Người năm mươi rốt sau

Nghe một kệ tùy hỷ

Người này phước hơn kia.

Không thể thí dụ được

Xoay vần nghe như thế.

Phúc đó còn vô lượng

Huống là trong pháp hội

Người tuỳ hỷ ban đầu.

Nếu có khuyên một người

Dắt đến nghe Pháp-Hoa

Rằng: Kinh nầy rất mầu

Nghìn muôn kiếp khó gặp

Liền nhận lời qua nghe

Nhẫn đến nghe giây lát

Phước báo của người đó

Nay nên phân biệt nói.

Đời đời miệng không bệnh

Răng chẳng thưa, vàng, đen,

Môi chẳng dày teo thiếu

Không có tướng đáng chê.

Lưỡi chẳng khô đen ngắn

Mũi cao lớn mà ngay

Trán rộng và bằng phẳng

Mặt, mắt đều đoan nghiêm

Được người thấy ưa mến

Hơi miệng không hôi nhơ

Mùi thơm bông ưu-bát

Thường từ trong miệng ra.

Nếu cố đến tăng phường

Muốn nghe kinh Pháp-Hoa

Giây lát nghe vui mừng

Nay sẽ nói phước đó:

Sau sanh trong trời người

Được voi, xe, ngựa tốt

Kiệu, cáng bằng trân báu,

Cùng ở cung điện trời.

Nếu trong chỗ giảng pháp

Khuyên người ngồi nghe kinh

Nhân vì phước đó được

Tòa Thích, Phạm, Chuyển Luân

Huống là một lòng nghe

Giải nói nghĩa thú kinh

Đúng như pháp mà tu

Phước đó chẳng lường được.

***

19. Phẩm Pháp-Sư Công-Đức


Lúc bấy giờ, Phật bảo ngài Thường-Tinh-Tấn đại Bồ-Tát rằng: Nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn thọ trì kinh Pháp-Hoa này, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giải nói, hoặc biên chép, người đó sẽ được tám trăm công đức nơi mắt, một nghìn hai trăm công đức nơi tai, tám trăm công đức nơi mũi, một nghìn hai trăm công đức nơi lưỡi, tám trăm công đức nơi thân, một nghìn hai trăm công đức nơi ý, dùng những công đức này trang nghiêm sáu căn đều được thanh tịnh.

Thiện-nam-tử và thiện-nữ-nhơn đó, nhục nhãn thanh tịnh của cha mẹ sanh ra, thấy khắp cõi tam-thiên đại-thiên, trong ngoài có những núi, rừng, sông, biển, dưới đến địa ngục A-tỳ, trên đến cõi trời Hữu-Đảnh, cũng thấy tất cả chúng sanh trong đó và nghiệp nhân duyên quả báo chỗ sanh ra thảy đều thấy biết. Khi đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Nếu người ở trong chúng

Dùng tâm không sợ sệt

Nói kinh Pháp-Hoa này

Ông nghe công đức đó

Người đó được tám trăm

Công đức thù thắng nhãn

Do dùng đây trang nghiêm

Mắt kia rất thanh tịnh.

Mắt thịt cha mẹ sanh

Thấy cả cõi tam thiên

Trong ngoài núi Di-lâu

Núi Tu-di, Thiết-vi

Và các núi rừng khác

Biển lớn nước sông ngòi

Dưới đến ngục A-tỳ

Trên đến trời Hữu-Đảnh

Chúng sanh ở trong đó

Tất cả đều thấy rõ

Dầu chưa được thiên nhãn

Sức nhục nhãn như thế.

Lại nữa, Thường-Tinh-Tấn! Nếu có người thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn, thọ trì kinh này, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc biên chép, hoặc giải nói, được một nghìn hai trăm nhĩ công đức, dùng tai thanh tịnh đó, nghe khắp cõi tam thiên, dưới đến địa-ngục vô gián, trên đến trời Hữu-Đảnh, trong ngoài các thứ lời lẽ giọng tiếng. Tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng xe, tiếng trâu, tiếng khóc la, tiếng buồn than, tiếng ốc; tiếng trống, tiếng chuông, tiếng linh, tiếng cười, tiếng nói, tiếng trai, tiếng gái, tiếng đồng-tử, tiếng đồng-nữ, tiếng pháp, tiếng phi pháp, tiếng khổ, tiếng vui, tiếng phàm phu, tiếng thánh nhân, tiếng đáng ưa, tiếng chẳng đáng ưa, tiếng trời, tiếng rồng, tiếng Dạ xoa, tiếng Càn thát bà, tiếng A tu la, tiếng Ca lâu la, tiếng Khẩn na la, tiếng Ma hầu na dà, tiếng lưả, tiếng nước, tiếng gió, tiếng địa-ngục, tiếng súc sanh, tiếng ngạ quỷ, tiếng Tỳ-kheo, tiếng Tỳ-kheo-ni, tiếng Thanh-văn, tiếng Bích-chi-Phật, tiếng Bồ-Tát, tiếng Phật.

Nói tóm đó, trong cõi tam-thiên đại-thiên, tất cả trong ngoài các thứ tiếng, dầu chưa được thiên nhĩ dùng tai tầm thường thanh tịnh của cha mẹ sanh thảy đều nghe biết, phân biệt các tiếng tăm như thế, mà chẳng hư nhĩ căn.

Lúc đó, đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Tai cha mẹ sanh ra

Trong sạch không đục nhơ

Dù tai này thường nghe

Cả tiếng cõi tam thiên

Tiếng voi, ngựa, trâu, xe

Tiếng chung linh loa cổ

Tiếng cầm, sắc, không hầu

Tiếng ống tiêu, ống dịch

Tiếng ca hay thanh tịnh

Nghe đó mà chẳng ham.

Tiếng vô số giống người

Nghe đều hiểu rõ được

Lại nghe tiếng các trời

Tiếng ca rất nhiệm mầu

Và nghe tiếng trai, gái,

Tiếng đồng-tử, đồng-nữ

Trong núi sông hang hiểm

Tiếng Ca-lăng-tần-dà

Cộng-mạng các chim thảy

Đều nghe tiếng của nó.

Địa ngục các đau đớn

Các thứ tiếng độc khổ

Ngạ quỷ đói khát bức

Tiếng tìm cầu uống ăn

Các hàng A-tu-la

Ở nơi bên biển lớn

Lúc cùng nhau nói năng

Vang ra tiếng tăm lớn

Như thế người nói pháp

An trụ ở trong đây

Xa nghe các tiếng đó

Mà chẳng hư nhĩ căn

Trong cõi nước mười phương

Cầm thú kêu hô nhau

Người nói kinh Pháp-Hoa

Ở đây đều nghe đó

Trên các trời Phạm-Thế

Quang-Âm cùng Biến-Tịnh

Nhẫn đến trời Hữu-Đảnh

Tiếng tăm của kia nói

Pháp-sư ở nơi đây

Thảy đều được nghe đó.

Tất cả chúng Tỳ-kheo

Và các Tỳ-kheo-ni

Hoặc đọc tụng kinh điển,

Hoặc vì người khác nói

Pháp-sư ở nơi đây

Thảy đều được nghe đó.

Lại có các Bồ-Tát

Đọc tụng nơi kinh pháp

Hoặc vì người khác nói

Soạn tập giải nghĩa kinh

Các tiếng tăm như thế

Thảy đều được nghe đó.

Các Phật đấng Đại-Thánh

Giáo hóa hàng chúng sanh

Ở trong các đại hội

Diễn nói pháp nhiệm mầu

Người trì Pháp-Hoa nầy

Thảy đều được nghe đó.

Cõi tam-thiên đại-thiên

Các tiếng tăm trong ngoài

Dưới đến ngục A-tỳ (3)

Trên đến trời Hữu-Đảnh (4)

Đều nghe tiếng tăm kia

Mà chẳng hư nhĩ căn

Vì tai kia sáng lẹ

Đều hay phân biệt biết

Người trì kinh Pháp-Hoa

Dầu chưa được thiên nhĩ

Chỉ dùng tai sanh ra

Công đức đã như thế.

Lại nữa, Thường-Tinh-Tấn! Nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn, thọ trì kinh này, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giải nói, hoặc biên chép, trọn nên tám trăm tỷ công đức, dùng tỹ căn thanh tịnh đó, ngửi khắp cõi tam-thiên đại-thiên, trên dưới trong ngoài các thứ mùi: Mùi hoa tu-mạn-na, mùi hoa xa-đề, mùi hoa mạt-lợi, mùi hoa chiêm-bặc, mùi hoa ba-la-la, mùi hoa sen đỏ, mùi hoa sen xanh, mùi hoa sen trắng, mùi cây có hoa, mùi cây có trái, mùi chiên-đàn, mùi trầm-thủy, mùi đa-ma-la-bạt, mùi đa-da-la, đến trăm nghìn thứ hòa lộn, hoặc là bột, hoặc là viên, hoặc là hương xoa, người trì kinh này ở trong đây đều có thể phân biệt.

Và lại rõ biết mùi chúng sanh: Mùi voi, mùi ngựa, mùi dê, trâu v. v. . mùi trai, mùi gái, mùi đồng-nữ và mùi cỏ cây lùm rừng, hoặc gần, hoặc xa, bao nhiêu thứ mùi có ra, thảy đều được ngửi rõ biết chẳng nhầm.

Người trì kinh này dầu ở nơi đây cũng ngửi mùi trên các cõi trời: Mùi cây ba- lợi-chất-đa-la, cây câu-bệ-đa-la, cùng mùi hoa mạn-đà-la, hoa đại-mạn-đa-la, hoa mạn-thù-sa, hoa đại-mạn-thù-sa, mùi gỗ chiên-đàn, trầm-thuỷ các thứ hương bột, mùi các hoa đẹp. Các thứ hương trời như thế hòa hợp thoảng ra mùi thơm đều ngửi biết.

Lại ngửi mùi nơi thân của các vị trời: Mùi của Thích-Đề-Hoàn-Nhơn lúc ở trên thắng điện, năm món dục vui chơi, hoặc mùi lúc ở trên Diệu-Pháp-Đường vì các vị trời Đao-Lợi nói pháp, hoặc mùi lúc dạo chơi trong vườn, cùng mùi nơi thân xác của các vị trời nam nữ khác, thảy đều xa ngửi biết. Xoay vần như thế nhẫn đến trời Phạm-Thế, trên đến mùi nơi thân các vị trời Hữu-Đảnh cũng đều ngửi biết.

Và ngửi mùi hương của các vị trời đốt và mùi Thanh-văn, mùi Bích-chi-Phật, mùi Bồ-Tát, mùi nơi thân các đức Phật, cũng đều xa ngửi biết chỗ ở của đó. Dầu ngửi biết hương ấy, nhưng nơi tỹ căn không hư không sai, nếu muốn phân biệt vì người khác nói, nghi nhớ không nhầm.

Lúc đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Người đó mũi thanh tịnh

Ở trong thế giới này

Hoặc vật thơm hoặc hôi

Các thứ đều ngửi biết.

Tu-mạn-na, xa-đề

Đa-ma-la, chiên-đàn

Trầm-thủy và mùi quế

Mùi các thứ hoa trái

Và mùi các chúng sanh:

Mùi nam-tử, nữ-nhơn

Người nói pháp ở xa

Ngửi mùi biết chỗ nào.

Đại-Thế Chuyển-luân-vương

Tiểu-chuyển-luân và con

Bầy tôi, các cung nhân

Ngửi mùi biết chỗ nào.

Trân bảo đeo nơi thân

Cùng tạng báu trong đất

Bảo-nữ của Luân-vương

Ngửi hương biết chỗ nào.

Mọi người đồ nghiêm thân

Y phục và chuỗi ngọc

Các thứ hương xoa thân

Ngửi mùi biết thân kia.

Các trời hoặc đi, ngồi

Dạo chơi và thần biến

Người trì Pháp-Hoa này

Ngửi mùi đều biết được.

Các cây hoa trái hột

Và mùi thơm dầu tô

Người trì kinh ở đây

Đều biết ở chỗ nào.

Các núi, chỗ sâu hiểm

Cây chiên-đàn nở hoa

Chúng sanh ở trong đó

Ngửi mùi đều biết được.

Núi Thiết-vi, biển lớn

Các chúng sanh trong đất

Người trì kinh ngửi mùi

Đều biết đó ở đâu

Trai gái A-tu-la

Và quyến thuộc của chúng

Lúc đánh cãi, dạo chơi

Ngửi hương đều biết được.

Đồng trống, chỗ hiểm trở

Sư tử, voi, hùm, sói

Bò rừng, trâu nước thảy

Ngửi hương biết chỗ ở.

Nếu có người nghén chửa

Chưa rõ trai hay gái

Không căn và phi nhơn

Ngửi mùi đều biết được.

Do vì sức ngửi mùi

Biết người mới nghén chửa

Thành tựu hay chẳng thành

An vui đẻ con phước

Do vì sức ngửi mùi

Biết tâm niệm trai, gái

Lòng nhiễm dục ngu, hờn

Cũng biết người tu hành

Các phục tàng trong đất

Vàng, bạc, các trân bảo

Đồ đồng chỗ đựng chứa

Nghe nói đều biết được

Các thứ chuỗi ngọc báu

Không ai biết giá mấy

Ngửi mùi biết mắc rẻ

Chỗ sản xuất ở đâu.

Các thứ hoa trên trời

Mạn-đà, mạn-thù-sa

Cây Ba-lợi-chất-đa

Ngửi mùi đều biết được.

Các cung điện trên trời

Thượng, trung, hạ sai khác

Các hoa báu trang nghiêm

Ngửi hương đều biết được.

Thắng điện vườn rừng trời

Các nhà Diệu-Pháp-Đường

Ở trong đó vui chơi

Ngửi mùi đều biết được.

Các trời hoặc nghe pháp

Hoặc lúc hưởng ngũ dục

Lại, qua, đi, ngồi, nằm

Ngửi mùi đều biết được.

Thiên nữ mặc y phục

Hoa hương tốt trang nghiêm

Lúc quanh khắp dạo chơi

Ngửi mùi đều biết được.

Lần lượt lên như thế

Nhẫn đến trời Phạm-Thế

Nhập thiền cùng xuất thiền

Ngửi mùi đều biết được.

Trời Quang-Âm, Biến-Tịnh (5)

Nhẫn đến nơi Hữu-Đảnh

Mới sanh và lui chết

Ngửi hương đều biết được.

Các hàng Ty-kheo chúng

Nơi pháp thường tinh tấn

Hoặc ngồi hoặc kinh hành

Và đọc tụng kinh điển

Hoặc ở dưới rừng cây

Chuyên ròng mà ngồi thiền

Người trì kinh ngửi mùi

Đều biết ở tại đâu.

Bồ-Tát chí bền chắc

Ngồi thiền hoặc đọc tụng

Hoặc vì người nói pháp

Ngửi mùi đều biết được.

Nơi nơi chỗ Thế-Tôn

Được mọi người cung kính

Thương chúng mà nói pháp

Ngửi mùi đều biết được.

Chúng sanh ở trước Phật

Nghe kinh đều mừng vui

Đúng pháp mà tu hành

Ngửi mùi đều biết được.

Dầu chưa được vô lậu

Pháp-sanh-tỹ Bồ-Tát

Mà người trì kinh đây

Trước được tướng mũi này

Lại nữa Thường-Tinh-Tấn! Nếu có thiện-nam-tử, cùng thiện-nữ-nhơn thọ trì kinh này, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giải nói, hoặc biên chép, được một nghìn hai trăm thiệt công đức.

Những món hoặc tốt, hoặc xấu, hoặc ngon, hoặc dở và các vật đắng chát, ở trên lưỡi của người đó, đều biến thành vị ngon như vị cam-lồ trên trời không món nào là chẳng ngon.

Nếu được thiệt căn đó ở trong đại chúng nói pháp có chỗ diễn ra tiếng sâu mầu có thể vào tâm chúng, đều làm cho vui mừng sướng thích.

Lại các vị thiên-tử, thiên-nữ, các trời Thích, Phạm, nghe tiếng tăm thâm diệu này diễn nói ngôn luân thứ đệ, thảy đều đến nghe. Và các hàng Long, Long- nữ, Da-xoa, Da-xoa nữ, Càn-thát-bà, Càn-thát-ba nữ, A-tu-la, A-tu-la nữ, Ca-lầu-la, Ca-lầu-la nữ, Khẩn-na-la, Khẩn-na-la nữ, Ma-hầu-la-dà, Ma-hầu-la-da nữ, vì để nghe pháp mà đều gần gũi cung kính cúng dường.

Và Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-ba-tắc, Ưu-ba-di, Quốc-vương, Vương-tử, quần thần, quyến thuộc, tiểu Chuyển-luân-vương, đại Chuyển-luân-vương, bảy báu, nghìn người con, cùng quyến thuộc trong ngoài, ngồi cung điện đồng đến nghe pháp.

Vì vị Bồ-Tát này khéo nói pháp, nên hàng Ba-la-môn, cư-sĩ, nhân dân trong nước trọn đời theo hầu cúng dường. Lại các Thanh-văn, Bích-chi-Phật, Bồ-Tát các đức Phật thường ưa thấy người đó, người đó ở chỗ nào, các đức Phật đều xoay về phía đó nói pháp, người đó đều hay thọ trì tất cả Phật Pháp, lại có thể nói ra tiếng pháp sâu mầu.

Khi đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Người đó lưỡi thanh tịnh

Trọn không thọ vị xấu

Người đó ăn uống chi

Đều biến thành cam-lồ.

Dùng tiếng hay thâm tịnh

Ở trong chúng nói pháp

Đem các nhân duyên dụ

Dẫn dắt lòng chúng sanh

Người nghe đều vui mừng

Bày đồ cúng dường tốt.

Các trời, rồng, Dạ-xoa

Cùng A-tu-la thảy

Đều dùng lòng cung kính

Mà đồng đến nghe pháp

Người nói kinh pháp đó

Nếu muốn dùng tiếng mầu

Khắp cùng cõi Tam-thiên

Tuỳ ý liền được đến.

Đại, Tiểu Chuyển-luân-vương

Và nghìn con quyến thuộc

Chấp tay lòng cung kính

Thường đến nghe thọ pháp,

Các trời, rồng, Dạ-xoa

La-sát, Tỳ-xá-xà

Cũng dùng lòng vui mừng

Thường ưa đến cúng dường,

Phạm-thiên-vương, Ma-vương,

Tự-tại, Đại-tự-tại

Các chúng trời như thế

Thường đến chỗ người đó.

Các Phật cùng đệ tử

Nghe người nói tiếng pháp

Thương nhớ giữ gìn cho

Hoặc lúc vì hiện thân.

Lại nữa, Thường-Tinh-Tấn! Nếu có thiện-nam-tử cùng thiện-nữ-nhơn thọ trì, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giải nói, hoặc biên chép được tám trăm thân công đức, được thân thanh tịnh như lưu ly sạch chúng sanh ưa thấy. Vì thân đó trong sạch nên chúng sanh trong cõi tam-thiên đại-thiên, lúc sanh lúc chết, trên dưới, tốt xấu, sanh chỗ lành, chỗ dữ v. v. . đều hiện rõ trong đó.

Và núi Thiết-vi, núi Đại-thiết-vi, núi Di-lâu, núi Đại-di-lâu. . v. v. . các núi cùng chúng sanh ở trong đó đều hiện rõ trong thân, dưới đến địa ngục A-tỳ, trên đến trời Hữu-Đảnh cảnh vật cùng chúng sanh đều hiện rõ trong thân. Hoặc là Thanh- văn, Duyên-giác, Bồ-Tát cùng chư Phật nói pháp đều hiện sắc tượng ở trong thân.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng.

Nếu người trì Pháp-Hoa

Thân thể rất thanh tịnh

Như lưu ly sạch kia

Chúng sanh đều ưa thấy.

Lại như gương sáng sạch

Đều thấy các sắc tượng

Bồ-Tát nơi tịnh thân

Thấy cả vật trong đời

Chỉ riêng mình thấy rõ

Người khác không thấy được,

Trong cõi nước tam-thiên

Tất cả các chúng sanh

Trời, người, A-tu-la

Địa-ngục, quỷ, súc-sanh

Các sắc tượng như thế

Đều hiện rõ trong thân.

Cung điện của các trời

Nhẫn đến trời Hữu-Đảnh

Núi Thiết-vi, Di-lâu

Núi Ma-ha Di-lâu

Các biển nước lớn thảy

Đều hiện ở trong thân.

Các Phật cùng Thanh-văn

Phật tử Bồ-Tát thảy

Hoặc riêng, hoặc tại chúng

Nói pháp thảy đều hiện.

Dầu chưa được diệu thân

Pháp tánh sạch các lậu

Dùng thân thanh tịnh thường

Tất cả hiện trong đó.

Lại nữa Thường-Tinh-Tấn! Sau khi Đức Như-Lai diệt độ, nếu có người thiện-nam-tử cùng thiện-nữ-nhơn thọ trì kinh này, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giải nói, hoặc biên chép, thời được một nghìn hai trăm ý công đức.

Dùng ý căn thanh tịnh đó nhẫn đến nghe một kệ, một câu, suốt thấu vô lượng, vô biên nghĩa, hiểu nghĩa đó rồi, có thể diễn nói một câu, một kệ đến một tháng, bốn tháng nhẫn đến một năm. Các pháp nói ra tùy nghĩa thú kia đều thật tướng chẳng trái nhau.

Nếu nói kinh sách trong đời, lời lẽ trị thế, nghề nghiệp nuôi sống v. v. . . đều thuận chánh pháp. Sáu đường chúng sanh trong cõi tam-thiên đại-thiên, lòng nghĩ, tưởng, lòng động tác, lòng hý luận, thảy đều biết đó.

Dầu chưa được trí huệ vô lậu mà ý căn thanh tịnh như thế, người đó có suy nghĩ, tính lường, nói năng những chi thời đều là Phật pháp cả, không có gì là chẳng chân thật, cũng là lời trong kinh của các Phật thuở trước nói.

Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Ý người đó thanh tịnh

Sáng lanh không đục nhơ

Dùng ý căn tốt đó

Biết pháp: Thượng, trung, hạ

Nhẫn đến nghe một kệ

Thông đạt vô lượng nghĩa

Thứ đệ nói đúng pháp

Tháng, bốn tháng, đến năm.

Trong ngoài của cõi này

Tất cả các chúng sanh

Hoặc trời rồng và người

Dạ-xoa, quỉ, thần thảy

Kia ở trong sáu đường

Nghĩ tưởng bao nhiêu đều

Phước báo trì Pháp-Hoa

Đồng thời thảy đều biết.

Vô số Phật mười phương

Trăm phước tướng trang nghiêm

Vì chúng sanh nói pháp

Đều nghe hay thọ trì.

Suy gẫm vô lượng nghĩa

Nói pháp cũng vô lượng

Sau trước chẳng quên lộn

Bởi thọ trì Pháp-Hoa

Trọn biết các pháp tướng

Theo nghĩa rõ thứ đệ.

Suốt danh tự ngữ ngôn

Như chỗ biết diễn nói.

Người đó có nói ra

Là pháp của Phật trước

Vì diễn nói pháp này

Ở trong chúng không sợ.

Người trì kinh Pháp-Hoa

Ý căn tịnh như thế

Dầu chưa được vô lậu

Trước có tướng dường ấy.

Người đó trì kinh này

An trụ bậc hy hữu

Được tất cả chúng sanh

Vui mừng mà mến kính.

Hay dùng nghìn muôn ức

Lời lẽ rất hay khéo

Phân biệt mà nói pháp

Bởi trì kinh Pháp-Hoa.

***

20. Phẩm Thường-Bất-Khinh Bồ-Tát


Lúc bấy giờ, Phật bảo ngài đại Bồ-Tát Đắc-Đại-Thế rằng: “Ông nay nên biết! Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-ba-tắc, Ưu-bà-di nào thọ trì kinh Pháp- Hoa này được công đức như trước đã nói, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân cùng ý thanh tịnh, như có người nói thô ác mắng nhiếc chê bai, mắc tội báo lớn cũng như trước đã nói.

Đắc Đại Thế! Về thuở xưa quá vô lượng vô biên bất-khả tư-nghì, vô số kiếp, có Phật hiệu là Oai-Âm-Vương Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh- túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân- Sư, Phật Thế-Tôn.

Kiếp đó tên là Ly-Suy, nước đó tên là Đại-Thành. Đức Oai-Âm-Vương Phật trong đời đó vì hàng trời, người, A-tu-la mà nói pháp, vì người cầu Thanh-văn mà nói pháp Tứ-Đế, thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, rốt ráo Niết-bàn; vì người cầu Bích-chi-Phật mà nói pháp mười-hai-nhân-duyên; vì các Bồ-Tát nhân vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác mà nói sáu pháp ba-la-mật, rốt ráo trí huệ của Phật.

Đắc-Đại-Thế! Đức Oai-Âm-Vương Phật đó sống lâu bốn mươi vạn ức na-do-tha hằng-ha-sa kiếp: Chánh pháp trụ ở đời kiếp số như vi trần trong một Diêm-phù-đề; tượng pháp trụ ở đời kiếp số như số vi trần trong bốn châu thiên hạ. Đức Phật đó lợi ích chúng sanh, vậy sau mới diệt độ. sau khi chánh-pháp tượng-pháp diệt hết, trong cõi nước đó lại có Phật ra đời, cũng hiệu là Oai-Âm-Vương Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-Nhân-Sư, Phật Thế-Tôn, cứ thứ lớp như thế có hai muôn ức đức Phật đều đồng một hiệu.

Đức Oai-Âm-Vương Như-Lai, đầu hết diệt độ rồi, sau lúc chánh pháp đã diệt trong đời tượng pháp những Tỳ-kheo tăng-thượng-mạn có thế lực lớn.

Bấy giờ, có vị Bồ-Tát Tỳ-kheo tên là Thường-Bất-Khinh. Đắc-Đại-Thế! Vì cớ gì tên là Thường-Bất-Khinh? Vì vị Tỳ-kheo đó phàm khi ngó thấy hoặc Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, hoặc Ưu-ba-tắc, Ưu-bà-di, thảy đều lễ lạy khen ngợi mà nói rằng: “Tôi rất kính quí Ngài chẳng dám khinh mạn.

Vì sao? Vì quý Ngài đều tu hành đạo Bồ-Tát sẽ được làm Phật”.

Mà vị Tỳ-kheo đó chẳng chuyên đọc tụng kinh điển, chỉ đi lễ lạy, nhẫn đến xa thấy hàng tứ chúng, cũng cố qua lễ lạy khen ngợi mà nói rằng: “Tôi chẳng dám khinh quý Ngài, quý Ngài đều sẽ làm Phật”. Trong hàng tứ chúng có người lòng bất tịnh sanh giận hờn, buông lời ác mắng nhiếc rằng: “Ông vô trí Tỳ-kheo này từ đâu đến đây tự nói ta chẳng khinh Ngài, mà thọ ký cho chúng ta sẽ được làm Phật, chúng ta chẳng dùng lời thọ ký hư dối như thế. “

Trải qua nhiều năm như vậy, thường bị mắng nhiếc chẳng sanh lòng giận hờn, thường nói: “Ngài sẽ làm Phật “. Lúc nói lời đó, chúng nhân hoặc lấy gậy cây ngói đá để đánh ném. Ông liền chạy tránh đứng xa mà vẫn to tiếng xướng rằng: “Ta chẳng dám khinh quý Ngài, quý Ngài đều sẽ thành Phật”. Bởi ông thường nói lời đó, nên hàng tăng-thượng-mạn Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di gọi ông là Thường-Bất-Khinh.

Vị Tỳ-kheo đó lúc sắp chết, nơi giữa hư không nghe trọn hai mươi nghìn muôn ức bài kệ kinh Pháp-Hoa của đức Oai-Âm-Vương Phật đã nói thuở trước, nghe xong đều có thể thọ trì, liền được nhãn căn thanh tịnh, nhĩ, tỹ, thiệt, thân cùng ý căn thanh tịnh như trên. Được sáu căn thanh tịnh đó rồi lại sống thêm hai trăm muôn ức na do tha tuổi, rộng vì người nói kinh Pháp Hoa đó.

Lúc đó hàng tăng-thượng-mạn Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di khinh tiện vị đó đặt cho tên “Bất-Khinh” nay, thấy vị đó được sức thần thông lớn, đức nhạo thuyết biện, sức đại-thiện-tịch(6) nghe vị đó nói pháp đều tin phục tùy tùng.

Vị Bồ-Tát đó giáo hoá nghìn muôn chúng khiến trụ trong vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Sau khi mạng chung được hai nghìn ức Phật đều hiệu Nhật-Nguyệt-Đăng-Minh ở trong pháp hội đó nói kinh Pháp-Hoa này. Do nhân duyên đó lại gặp hai nghìn ức Phật đồng hiệu là Vân-Tự-Tại-Đăng-Vương, ở trong pháp hội của các đức Phật đó thọ trì, đọc tụng, vì hàng tứ chúng nói kinh điển này, cho nên được mắt thanh tịnh thường trên đó, tai mũi lưỡi thân cùng ý các căn thanh tịnh, ở bốn chúng nói pháp lòng không sợ sệt.

Đắc-Đại-Thế ! Vị Thường-Bất-Khinh đại Bồ-Tát đó cúng dường, bao nhiêu đức Phật như thế, cung kính tôn trọng ngợi khen, trồng các gốc lành. Lúc sau lại gặp nghìn muôn ức Phật cũng ở trong pháp hội các đức Phật nói kinh điển này, công đức thành tựu sẽ được làm Phật.

Đắc-Đại-Thế ! Ý ông nghĩ sao? Thường-Bất-Khinh Bồ-Tát thuở đó đâu phải người nào lạ, chính thân ta đó. Nếu ta ở đời trước chẳng thọ trì đọc tụng kinh này, vì người khác giải nói đó, thời chẳng có thể mau được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Do ta ở chỗ các đức Phật thuở trước thọ trì đọc tụng kinh này vì người khác nói, nên mau được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Đắc-Đại-Thế! Thuở đó bốn chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-ba-tắc, Ưu-bà-di, do lòng giận hờn khinh tiện ta, nên trong hai trăm ức kiếp thường chẳng gặp Phật, chẳng nghe pháp, chẳng thấy Tăng, nghìn kiếp ở địa ngục A-tỳ chịu khổ não lớn. Hết tội đó rồi lại gặp Thường-Bất-Khinh Bồ-Tát giáo hoá đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Đắc-Đại-The á! Ý ông nghĩ sao? Bốn chúng thường khinh vị Bồ-Tát thuở đó đâu phải người nào lạ chính là nay trong hội này bọn ông Bạt-Đà-Bà-La năm trăm vị Bồ-Tát, bọn ông Sư-Tử-Nguyệt năm trăm vị Tỳ-kheo, bọn ông Ni-Tư-Phật năm trăm Ưu-bà-tắc, đều bất thối chuyển ở nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Đắc-Đại-Thế! Phải biết kinh Pháp-Hoa này rất có lợi ích cho các vị đại Bồ-Tát, có thể làm cho đến nơi đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác. Cho nên các vị đại Bồ-Tát sau khi Phật diệt độ phải thường thọ trì đọc tụng, giải nói, biên chép kinh này.

Khi đó, đức Phật muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Thuở quá khứ có Phật

Hiệu là Oai-Âm-Vương

Sức trí thần vô lượng

Dìu dắt tất cả chúng

Hàng, trời, người, long, thần

Đều chung nhau cúng dường.

Sau khi Phật diệt độ

Lúc pháp muốn dứt hết

Có một vị Bồ-Tát

Tên là Thường-Bất-Khinh

Bấy giờ hàng tứ chúng

Chấp mê nơi các pháp

Thường-Bất-Khinh Bồ-Tát

Qua đến chỗ của họ

Mà nói với đó rằng:

Ta chẳng dám khinh Ngài

Quý Ngài tu đạo nghiệp

Đều được làm Phật

Những người đó nghe rồi

Khinh chê thêm mắng nhiếc

Thường-Bất-Khinh Bồ-Tát

Đều hay nhẫn thọ đó.

Tội Bồ-Tát hết rồi

Đến lúc gần mạng chung

Được nghe kinh pháp này

Sáu căn đều thanh tịnh

Vì sức thần thông vậy

Sống lâu thêm nhiều tuổi

Lại vì các hạng người

Rộng nói kinh pháp này.

Các chúng chấp nói pháp

Đều nhờ Bồ-Tát đó

Giáo hóa được thành tựu

Khiến trụ nơi Phật đạo.

Thường-Bất-Khinh mạng chung

Gặp vô số đức Phật

Vì nói kinh này vậy

Được vô lượng phước đức

Lần lần đủ công đức

Mau chứng thành Phật đạo.

Thuở đó Thường-Bất-Khinh

Thời chính là thân ta

Bốn bộ chúng khi ấy

Những người chấp nơi pháp

Nghe Thường-Bất-Khinh nói:

Ngài sẽ được làm Phật

Do nhờ nhân duyên đó

Mà gặp vô số Phật,

Chính trong pháp hội này

Năm trăm chúng Bồ-Tát

Và cùng bốn bộ chúng

Thanh tín nam nữ thảy

Nay ở nơi trước ta

Nghe nói kinh Pháp-Hoa đó.

Ta ở trong đời trước

Khuyên những hạng người đó

Nghe thọ kinh Pháp-Hoa

Là pháp bực thứ nhất

Mở bày dạy cho người

Khiến trụ nơi Niết-bàn

Đời đời thọ trì luôn

Những kinh điển như thế.

Trải ức ức muôn kiếp

Cho đến bất-khả-nghì

Lâu lắm mới nghe được

Kinh Diệu-Pháp-Hoa này.

Trải ức ức muôn kiếp

Cho đến bất-khả-nghì

Các đức Phật Thế-Tôn

Lâu mới nói kinh này

Cho nên người tu hành

Sau khi Phật diệt độ

Nghe kinh pháp như thế

Chớ sanh lòng nghi hoặc.

Nên phải chuyên một lòng

Rộng nói kinh điển này

Đời đời gặp được Phật

Mau chứng thành Phật đạo.

***

21. Phẩm Như Lai Thần-Lực


Lúc bấy giờ, các vị đại Bồ-Tát như số vi trần trong nghìn thế giới từ dưới đất vọt lên đó, đều ở trước đức Phật một lòng chấp tay, chiêm ngưỡng dung nhan của Phật mà bạch cùng Phật rằng: “Thế Tôn! Sau khi Phật diệt độ, ở nơi cõi nước của đức Thế-Tôn phân thân diệt độ, chúng con sẽ rộng nói kinh này. Vì sao? Chúng con cũng tự muốn được pháp lớn thanh tịnh này để thọ trì, đọc tụng, giải nói, biên chép mà cúng dường đó”.

Lúc đó, Thế-Tôn ở trước ngài Văn-Thù Sư-Lợi v. v. . vô lượng trăm nghìn muôn ức vị đại Bồ-Tát cửu trụ ở cõi Ta-bà và các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-ba-di, trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn, phi-nhơn v. v. . trước tất cả chúng, hiện sức thần thông lớn: bày tướng lưỡi rộng dài lên đến trời Phạm-thế, tất cả lỗ chân lông phóng ra vô lượng vô số tia sáng đủ màu sắc, thảy đều khắp soi cả cõi nước trong mười phương. Các đức Phật ngồi trên tòa sư-tử dưới cây báu cũng lại như thế: Bày tướng lưỡi rộng dài phóng vô lượng tia sáng.

Lúc đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật và các đức Phật dưới cây báu hiện sức thần thông mãn trăm nghìn năm như vậy sau mới hoàn nhiếp tướng lưỡi, đồng thời tằng hắng cùng chung khảy móng tay, hai tiếng vang đó khắp đến cõi nước của các đức Phật trong mười phương, đất đều sáu điệu vang động, chúng sanh trong đó: Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn, phi-nhơn v. v. . nhờ sức thần của Phật đều thấy trong cõi Ta-bà này vô lượng cô biên trăm nghìn muôn ức các đức Phật ngồi trên tòa sư-tử dưới những cây báu và thấy đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật cùng đức Đa-Bảo Như-Lai, ngồi trên tòa sư-tử trong tháp báu.

Lại thấy vô lượng vô biên trăm nghìn muôn ức vị đại Bồ-Tát và hàng tứ chúng cung kính vây quanh đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, đã thấy thế rồi đều rất vui mừng được chưa từng có.

Tức thời hàng chư thiên ở giữa hư không lớn tiếng xướng rằng: “Cách đây vô lượng vô biên trăm nghìn muôn ức vô số thế giới có nước tên Ta-bà trong đó có Phật hiệu Thích-Ca Mâu-Ni hiện nay vì các đại Bồ-Tát nói kinh Đại-thừa tên “Diệu-Pháp Liên-Hoa” là pháp giáo hóa Bồ-Tát được chư Phật hộ niệm, các ông phải thâm tâm tùy hỷ, cũng nên lễ bái cúng dường đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật”.

Các chúng sanh đó nghe tiếng nói giữa hư không rồi, chấp tay xoay về cõi Ta-bà nói thế này: “Nam-mô Thích-Ca Mâu-Ni Phật, Nam-mô Thích-Ca Mâu-Ni Phật”. Dùng các món các món hoa hương, chuỗi ngọc, phan lọng và các đồ trang nghiêm nơi thân, những vật tốt bằng trân báu, đều đồng vói rải vào cõi Ta-bà. Các vật rải đó từ mười phương đến thí như mây nhóm, biến thành màn báu trùm khắp trên đức Phật ở trong đây. Bấy giờ mười phương cõi nước thông đạt không ngại như một cõi Phật.

( không thấy đoạn có số thứ tự này)

Khi đó, Phật bảo đại chúng bậc thượng hạnh Bồ-Tát thảy: “Thần lực của các đức Phật vô lượng vô biên bất-khả tư-nghì như thế; nếu ta dùng thần lực đó trong vô lượng vô biên trăm nghìn muôn ức vô sô kiếp, vì để chúc luỹ mà nói công đức của kinh này vẫn chẳng hết được.

Tóm lại đó, tất cả pháp của Như-Lai có, tất cả thần lực tự tại của Như-Lai, tất cả tạng bí yếu của Như-Lai, tất cả việc rất sâu của Như-Lai, đều tuyên bài rõ nói trong kinh này, cho nên các ông sau khi Như-Lai diệt độ, phải một lòng thọ trì, đọc tụng giải nói, biên chép, đúng như lời nói mà tu hành.

Cõi nước chỗ nào nếu có người thọ trì, đọc tụng, giải nói, biên chép, đúng như lời tu hành, hoặc là chỗ có quyển kinh, hoặc trong vườn, hoặc trong rừng, hoặc dưới cây, hoặc Tăng phường, hoặc nhà bạch y (7) hoặc ở điện đường, hoặc núi hang đồng trống, trong đó đều nên dựng tháp cúng dường.

Vì sao? Phải biết chỗ đó, chính là đạo tràng, các đức Phật ở đây mà được vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, các đức Phật ở đây mà nhập Niết-bàn.

Lúc đó, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Các Phật, đấng cứu thế

Trụ trong thần thông lớn

Vì vui đẹp chúng sanh

Hiện vô lượng thần lực:

Tướng lưỡi đến Phạm-thiên

Thân phóng vô số quang

Vì người cầu Phật đạo

Hiện việc ít có này.

Tiếng tằng hắng của Phật

Cùng tiếng khảy móng tay

Khắp vang mười phương cõi

Đất đều sáu món động.

Sau khi Phật diệt độ

Người trì được kinh này

Các Phật đều vui mừng

Hiện vô lượng thần lực.

Vì chúc luỹ kinh này

Khen ngợi người thọ trì

Ở trong vô lượng kiếp

Vẫn còn chẳng hết được.

Công đức của người đó

Vô biên vô cùng tận

Như mười phương hư không

Chẳng thể được ngằn mé.

Người trì được kinh này

Thời là đã thấy Ta

Cũng thấy Phật Đa-Bảo

Và các Phật phân thân.

Lại thấy ta ngày nay

Giáo hóa các Bồ-Tát

Người trì được kinh này

Khiến ta và phân thân

Phật Đa-Bảo diệt độ

Tất cả đều vui mừng.

Mười phương Phật hiện tại

Cùng quá khứ vị lai

Cũng thấy cũng cúng dường

Cũng khiến đặng vui mừng.

Các Phật ngồi đạo tràng

Pháp bí yếu đã được.

Người trì đọc kinh này

Chẳng lâu cũng sẽ được

Người trì được kinh này

Nơi nghĩa của các pháp

Danh tự và lời lẽ

Ưa nói không cùng tận.

Như gió trong hư không

Tất cả không chướng ngại.

Sau khi Như-Lai diệt

Biết kinh của Phật nói

Nhân duyên và thứ đệ

Theo nghĩa nói như thật.

Như ánh sáng nhật nguyệt

Hay trừ các tối tăm

Người đó đi trong đời

Hay dứt tối chúng sanh

Dạy vô lượng Bồ-Tát

Rốt ráo trụ nhứt thừa.

Cho nên người có trí

Nghe công đức lợi này

Sau khi ta diệt độ

Nên thọ trì kinh này

Người đó ở Phật đạo

Quyết định không có nghi.

***

22. Phẩm Chúc-Lụy


Lúc bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật từ nơi pháp tòa đứng dậy, hiện sức thần thông lớn: dùng tay mặt xoa đảnh của vô lượng Bồ-Tát mà nói rằng: “Ta ở trong vô lượng trăm nghìn muôn ức vô số kiếp tu tập pháp vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác khó được này, nay đem phó chúc cho các ông, các ông nên phải một lòng lưu bố pháp này làm cho thêm nhiều rộng”.

Phật ba phen xoa đảnh các đại Bồ-Tát như thế mà nói rằng: “Ta ở trong vô lượng trăm nghìn muôn ức vô số kiếp tu tập pháp vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác khó được này, nay đem phó chúc cho các ông; các ông phải thọ trì, đọc tụng rộng tuyên nói pháp này cho tất cả chúng sanh đều được nghe biết”.

Vì sao? Đức Như Lai có lòng từ bi lớn, không có tánh bỏn sẻn, cũng không sợ sệt, có thể cho chúng sanh trí huệ của Phật, trí huệ của Như-Lai, trí huệ tự nhiên. Như-Lai là đại thí chủ cho tất cả chúng sanh, các ông cũng nên thọ học pháp của Như-Lai, chớ sanh lòng bỏn sẻn. Ở đời vị lai nếu có người thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn nào tin trí huệ của Như-Lai, thời các ông phải vì đó diễn nói kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa này khiến đều được nghe biết, vì muốn cho người đó được trí huệ của Phật vậy.

Nếu có chúng sanh nào chẳng tin nhận thì phải ở trong pháp sâu khác của Như-Lai chỉ dạy cho được lợi ích vui mừng, các ông nếu được như thế thì là đã báo được ơn của các đức Phật.

Lúc đó, các vị đại Bồ-Tát nghe Phật nói thế rồi, đều rất vui mừng khắp đầy nơi thân càng thêm cung kính, nghiêng mình cúi đầu chấp tay hướng Phật, đồng lên tiếng bạch rằng: “Như lời Thế-Tôn dạy, chúng con sẽ vâng làm đầy đủ, kính xin Thế-Tôn chớ có lo”.

Các chúng đại Bồ-Tát ba phen như thế, đều lên tiếng bạch rằng: “Như lời Thế-Tôn dạy, chúng con sẽ vâng làm đầy đủ, kính xin đức Thế-Tôn chớ có lo”.

Khi đó đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật khiến các đức Phật phân thân ở mười phương đến, đều trở về bổn độ mà nói rằng: “Các Phật đều về yên chỗ, tháp của Phật Đa-Bảo được hoàn như cũ”.

Phật nói lời đó rồi, vô lượng các đức Phật phân thân ở mười phương ngồi trên tòa sư-tử dưới cây báu, và Phật Đa-Bảo, cùng vô biên vô số đại chúng Bồ-tát, bậc thượng hạnh thảy, ngài Xá-Lợi-Phất v. v. . bốn chúng hàng Thanh-văn và tất cả trong đời: Trời, người, A-tu-la v. v. . . nghe Phật nói rồi đều rất vui mừng.

***

23. Phẩm Dược-Vương Bồ-Tát Bổn-Sự


Lúc bấy giờ, ngài Tú-Vương-Hoa Bồ-Tát bạch Phật rằng: “Thế Tôn! Ngài Dược-Vương Bồ-Tát dạo đi nơi cõi Ta-bà như thế nào? Thế Tôn! Ngài Dược-Vương Bồ-Tát đó, có bao nhiêu nghìn muôn ức na-do-tha hạnh khổ khó làm? Hay thay Thế Tôn! Nguyện giải, nói cho một ít, các hàng trời, rồng, thần, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-đà, nhơn, cùng phi-nhơn v. v. . và các vị Bồ-Tát ở các nước khác đến cùng chúng Thanh-văn đây nghe đều vui mừng”.

Lúc đó, Phật bảo ngài Tú-Vương-Hoa Bồ-Tát: “Về thuở quá khứ vô lượng hằng-hà-sa kiếp trước, có Phật hiệu Nhựt-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự-trượng-phu, Thiên-nhân sư, Phật Thế-Tôn.

Phật đó có tám mươi ức đại Bồ-Tát, bảy mươi hai hằng-hà-sa chúng đại Thanh-văn. Phật sống lâu bốn muôn hai nghìn kiếp, Bồ-Tát sống lâu cũng bằng Phật. Nước đó không có người nữ, địa-ngục, nga-quỷ, súc-sanh, A tu la v. v. . . và với các khổ nạn. Đất bằng như bàn tay, chất lưu ly làm thành, cây báu trang nghiêm, màn báu trùm lên, thòng các phan báu đẹp, bình báu, lò hương khắp cùng cả nước, bảy món báu làm đài, một cây có một đài, cây đó cách đài đều một lằn tên. Các cây báu đó đều có Bồ-Tát, Thanh-văn ngồi ở dưới. Trên các đài báu đều có trăm ức chư thiên trổi kỹ nhạc trời, ca khen đức Phật để làm việc cúng dường.

Bấy giờ, đức Phật đó vì ngài Nhứt-Thiết Chúng-Sanh Hỷ-Kiến Bồ-Tát cùng chúng Bồ-Tát và chúng Thanh-văn nói kinh Pháp-Hoa.

Ngài Nhứt-Thiết Chúng-Sanh Hỷ-Kiến Bồ-Tát đó ưa tu tập khổ hạnh, ở trong pháp hội của đức Nhựt-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật, tinh tấn kinh hành, một lòng cầu thành Phật, mãn một muôn hai nghìn năm được ” Hiện- nhứt-thiết-sắc-thân-tam-muộị”.

Được tam muội đó rồi lòng rất vui mừng, liền nghĩ rằng: “Ta được “Hiện- nhứt-thiết-sắc-thân-tam-muội” này đều là do sức được nghe kinh Pháp-Hoa, ta nay nên cúng dường Nhựt-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật và kinh Pháp-Hoa”.

Tức thời nhập tam muội đó, ở giữa hư không rưới hoa mạn-đà-la, hoa ma-ha mạn-đa-la, cùng bột kiên-hắc chiên-đàn đầy trong hư không như mây mà rưới xuống. Lại rưới hương hải-thử-ngạn chiên-đàn, sáu thù (8) hương này giá trị cõi Ta-bà để cúng dường Phật.

Cúng dường như thế đó rồi, từ tam-muội dậy mà tự nghĩ rằng: “Ta dầu dùng thần lực cúng dường nơi Phật, chẳng bằng dùng thân cúng dường”. Liền uống các chất thơm; chiên-đàn, huân-lục, đâu-lâu-bà, tất-lực-ca, trầm-thủy-giao-hương; lại uống dầu thơm các thứ bông chiên-bặc v. v. . mãn một nghìn hai trăm năm, rồi lấy dầu thơm xoa thân ở trước đức Nhựt-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật dùng y báu cõi trời mà tự quấn thân, rưới các thứ dầu thơm, dùng sức nguyện thần thông mà tự đốt thân.

Ánh sáng khắp soi cả tám mươi ức hằng-hà-sa thế giới, các đức Phật trong đó đồng thời khen rằng: “Hay thay! Hay thay! Thiện-nam-tử! Đó là chân thật tinh tấn gọi là chân pháp cúng dường Như-Lai. Nếu dùng hoa hương chuỗi ngọc, hương đốt, hương bột, hương xoa, phan, lọng, bằng lụa cõi trời và hương hải-thử-ngạn chiên-đàn, dùng các món vật cúng dường như thế đều chẳng bằng được.

Giả sử quốc thành thê tử bố thí cũng chẳng bằng. Thiện-nam-tử! Đó gọi là món thí thứ nhất, ở trong các món thí rất tôn rất thượng, bởi dùng pháp cúng dường các đức Như-Lai vậy”, các đức Phật nói lời đó rồi đều yên lặng. Thân của Bồ-Tát lửa cháy một nghìn hai trăm năm, qua sau lúc đó thân Bồ-Tát mới hết.

Ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh Hỷ-Kiến Bồ-Tát, làm việc pháp cúng dường như thế xong, sau khi mạng chung, lại sanh trong nước của Nhật-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật, ở nơi nhà vua Tịnh-Đức bỗng nhiên ngồi xếp bằng hoá sanh ra, liền vì vua cha mà nói kệ rằng:

Đại vương nay nên biết!

Tôi kinh hành chốn kia

Tức thời được nhứt thiết

Hiện chư thân tam-muội

Siêng tu rất tinh thân

Bỏ thân thể đáng yêu

Cúng dường đức Thế-Tôn

Để cầu huệ vô thượng.

Nói kệ đó rồi thưa vua cha rằng: “Đức Nhật-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật nay vẫn hiện còn, tôi trước cúng dường Phật xong, đặng “Giải-nhứt-thiết chúng-sanh ngữ-ngôn đà-la-ni” lại nghe kinh Pháp-Hoa này tám trăm nghìn muôn ức na-do-tha, chân-ca-la, tần-bà-la, a-súc-bà (A) các bài kệ.

Đại-Vương! Tôi nay lại nên cúng dường đức Phật đó”. Thưa xong, liền ngồi đài bảy báu, bay lên hư không, cao bằng bảy cây đa-la, qua đến chỗ Phật đầu quay mặt lạy chân, chấp tay nói kệ khen rằng:

Dung nhan rất đẹp lạ

Ánh sáng soi mười phương

Con vừa từng cúng dường

Nay lại về thân thấy.

Lúc đó ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát nói kệ xong và bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Đức Thế-Tôn vẫn còn ở đời ư?”.

Bấy giờ, đức Nhật-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật bảo ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát rằng: “Thiện-nam-tử! Giờ ta nhập Niết-bàn đã đến, giờ diệt tận đã đến, ông nên sắp đặt giường tòa. Ta trong đêm nay sẽ nhập Niết-bàn”.

Phật lại bảo ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát rằng: “Thiện-nam-tử! Ta đem Phật pháp giao phó cho ông, và các Bồ-Tát đại đệ tử cùng pháp vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, cũng đem cõi thất bảo tam-thiên đại-thiên, các cây báu, đài báu và hàng chư thiên cung cấp hầu hạ đều giao phó cho ông.

Sau khi ta diệt độ có bao nhiêu xá-lợi cũng phó chúc cho ông, nên làm lưu bố rộng bày các việc cúng dường, nên xây bao nhiêu nghìn tháp”.

Đức Nhật-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật bảo ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát như thế rồi, vào khoảng cuối đêm nhập Niết-bàn.

Lúc đó, ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát thấy Phật diệt độ buồn cảm sầu khổ, luyến mộ nơi Phật, liền dùng hải-thử-ngạn chiên-đàn làm giàn để cúng dường thân Phật mà thiêu đó.

Sau khi lửa tắt, thâu lấy xá-lợi đựng trong tám muôn bốn nghìn bình báu, để xây tám muôn bốn nghìn tháp cao ba thế giới, chưng dọn trang nghiêm thòng các phan lọng treo các linh báu.

Bấy giờ ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát lại tự nghĩ rằng: “Ta dầu làm việc cúng dường đó lòng còn chưa đủ, ta nay lại nên cúng dường xá-lợi”. Liền nói với các Bồ-Tát đại đệ tử và trời, rồng, Dạ-xoa v. v. . . , tất cả đại chúng rằng: “Các ông phải một lòng ghi nhớ, tôi nay cúng dường xá-lợi của đức Nhật-Nguyệt-Tịnh-Minh-Đức Phật”. Nói xong liền ở trước tám muôn bốn nghìn tháp đốt cánh tay trăm phước trang nghiêm, mãn bảy muôn hai nghìn năm để cúng dường. Khiến vô số chúng cầu Thanh-văn, vô lượng vô số người phát tâm vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, đều làm cho trụ trong “Hiện-nhứt-thiết-sắc-thân tam-muội”.

Lúc đó, các Bồ-Tát, trời, người, A-tu-la v. v. . , thấy ngài không có tay bèn sầu khổ buồn thương mà nói rằng: “Ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát này là thầy chúng ta, giáo hoá chúng ta, mà nay đốt tay, thân chẳng đầy đủ.

Lúc ấy, Ngài Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát ở trong đại chúng lập lời thề rằng: “Tôi bỏ hai tay ắt sẽ được thân sắc vàng của Phật, nếu thật không dối, thời khiến hai tay tôi hoàn phục, như cũ”. Nói lời thề xong hai tay tự nhiên hoàn phục, đó là do phước đức trí huệ thuần hậu của Bồ tát cảm nên.

Đương lúc đó cõi tam-thiên đại-thiên thế giới sáu điệu vang động, trời rưới hoa báu, tất cả người, trời được việc chưa từng có.

Đức Phật bảo ngài Tú-Vương-Hoa Bồ-Tát: “Ý ông nghĩ sao? Nhứt-Thiết-Chúng-Sanh-Hỷ-Kiến Bồ-Tát đâu phải người nào lạ, chính là Dược-Vương Bồ-Tát đó. Ông ấy bỏ thân số nhiều vô lượng trăm nghìn muôn ức na-do-tha như thế.

Tú-Vương-Hoa! Nếu người phát tâm muốn đặng đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, có thể đốt một ngón tay nhẫn đến một ngón chân để cúng dường pháp của Phật, hơn đem quốc thành, thê tử và cõi tam-thiên đại-thiên: Núi, rừng, sông, ao, các vật trân báu mà cúng dường.

Nếu lại có người đem bảy thứ báu đầy cả cõi tam-thiên đại-thiên cúng dường nơi Phật, cùng đại Bồ-Tát, Duyên-giác và A-la-hán, công đức của người đó được, chẳng bằng người thọ trì kinh Pháp-Hoa này nhẫn đến một bài kệ bốn câu, phước của người này rất nhiều.

Tú-Vương-Hoa! Thí như trong các dòng nước: Sông, ngòi, kinh, rạch, thời biển là lớn nhất; kinh Pháp-Hoa này cũng như thế, ở trong các kinh của đức Như-Lai nói rất là sâu lớn.

Lại như trong các núi non: Thổ sơn, Hắc sơn, núi tiểu Thiết-vi, núi đại Thiết-vi cùng núi báu thời núi Diệu-Cao bậc nhất, kinh Pháp-Hoa này cũng như thế, ở trong các kinh rất lớn là bậc thượng.

Lại như trong các ngôi sao, mặt trăng là bậc nhất, kinh Pháp-Hoa này cũng như thế, ở trong nghìn muôn ức các kinh pháp là sáng.

Lại như mặt trời hay trừ các chỗ tối tăm, kinh Pháp-Hoa này cũng như thế, hay phá tất cả sự tối bất tiện.

Lại như trong các vua nhỏ, vua Chuyển-luân-thánh-vương rất là bậc nhất, kinh này cũng như thế, ở trong các kinh là bậc tôn kính hơn cả.

Lại như Đế-Thích là vua trong ba mươi cõi trời (9) , kinh này cũng thế, là vua trong các kinh.

Lại như trời đại Phạm-thiên-vương là cha tất cả chúng sanh, kinh này cũng như thế, là cha tất cả hiền thánh: Bậc hữu-học, vô-học cùng hàng pháp lòng Bồ-đề.

Lại như trong tất cả các phàm phu thời bậc Dự-lưu, Nhất-lai, Bất-lai, Vô-sanh, Duyên-giác, (10) là bậc nhất, kinh này cũng như thế, tất cả Như-Lai nói, hoặc Bồ-Tát, hoặc Thanh-văn nói trong, các kinh pháp là bậc nhất hơn cả, có người thọ trì được kinh điển này cũng lại như thế, ở trong tất cả chúng sanh cũng là bậc nhất.

Trong tất cả Thanh-văn cùng Duyên-giác, Bồ-Tát là bậc nhất, kinh này cũng lại thế trong tất cả các kinh pháp rất là bậc nhất.

Như Phật là vua của các pháp, kinh này cũng thế là vua của các kinh.

Tú-Vương-Hoa! Kinh này có thể cứu tất cả chúng sanh, kinh này có thể làm cho tất cả chúng sanh xa rời các khổ não, kinh này có thể lợi ích cho tất cả chúng sanh, đầy mãn chỗ mong cầu của chúng như ao nước trong mát có thể đầy đủ cho những người khát nước, như kẻ lạnh được lửa, như kẻ trần truồng được y phục, như người buôn được chủ(11) , như con gặp mẹ, như qua sông gặp thuyền, như người bệnh gặp thầy thuốc, như tối được đèn, như nghèo gặp của báu, như dân gặp vua(12) , như khách buôn được biển(13) , như đuốc trừ tối. Kinh Pháp-Hoa này cũng thế, có thể làm cho chúng sanh xa rời tất cả khổ, tất cả bệnh tật đau đớn, có thể mở sự trăn trói của tất cả sanh tử.

Nếu người nghe được kinh Pháp-Hoa này, hoặc chép hoặc bảo người chép, được công đức, dùng trí huệ của Phật tính lường nhiều ít chẳng thể được ngằn mé đó. Nếu chép kinh sách này, dùng hoa, hương, chuỗi ngọc, hương đốt, hương bột, hương xoa, phan, lọng, y phục, các thứ đèn: Đèn nến, đèn dầu, các thứ đèn dầu thơm, đèn dầu chiêm-bặc, đèn dầu tu-mạn-na, đèn dầu ba-la-la, đèn dầu bà-lợi-sư-ca, đèn dầu na-bà-ma-lợi đem cúng dường, công đức cũng là vô lượng.

Tú-Vương-Hoa! Nếu có người nghe phẩm “Dược-Vương Bồ-Tát Bổn-Sự” này cũng được vô lượng vô biên công đức.

Nếu có người nữ nghe phẩm “Dược-Vương Bồ-Tát Bổn-Sự” này mà có thể thọ trì, thời sau khi dứt báo thân đàn bà đó không còn thọ lại nữa.

Sau khi Như-Lai diệt độ, năm trăm năm sau, nếu có người nữ nghe kinh điển này, đúng như lời mà tu hành, thời khi ở đây chết liền qua cõi An-Lạc, chỗ trụ xứ của đức A-Di-Đà-Phật(14) cùng chúng đại Bồ-Tát vây quanh, mà sanh trên tòa báu trong hoa sen.

Chẳng còn bị lòng tham dục làm khổ cũng lại chẳng bị lòng giận dỗi, ngu si làm khổ, cũng lại chẳng bị lòng kiêu mạn ghen ghét các tánh nhơ làm khổ, được thần thông vô-sanh pháp-nhẫn của Bồ-Tát, được pháp-nhẫn đó thì nhãn căn thanh tịnh. Do nhãn căn thanh tịnh đó thấy bảy trăm muôn hai nghìn ức na-do-tha hằng-hà-sa các Đức Phật Như-Lai.

Bấy giờ, các Đức Phật đồng nói khen rằng: “Hay thay! Hay thay! Thiện-nam-tử! Ông có thể ở trong pháp hội của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật mà thọ trì, đọc tụng, suy gẫm kinh này vì người khác nói, ông được công đức vô lượng vô biên, lửa chẳng đốt được, nước chẳng trôi được, công đức của ông, nghìn Phật nói chung cũng chẳng thể hết được. Ông nay có thể phá giặc ma, hoại quân sanh tử, các oán địch khác thảy đều trừ diệt.

Thiện-nam-tử! Trăm nghìn các Đức Phật dùng sức thần thông đồng chung thủ hộ ông, tất cả trời người trong đời không ai bằng ông. Chỉ trừ các đức Như-Lai, bao nhiêu thiền định trí huệ của các Thanh-văn, Duyên-giác, nhẫn đến Bồ-Tát không có ai bằng ông.

Tú-Vương-Hoa! Vị Bồ-Tát đó thành tựu sức công đức trí huệ như thế.

Nếu có người nghe phẩm “Dược-Vương-Bồ-Tát Bổn-Sự” này mà có tùy hỷ khen ngợi, thì người đó trong thời hiện tại trong miệng thường thoảng ra mùi thơm hoa sen xanh; trong lỗ chân lông nơi thân, thường thoảng ra mùi thơm ngưu-đầu chiên-đàn, được công đức như đã nói ở trên.

Tú-Vương-Hoa! Vì thế ta đem phẩm “Dược-Vương Bồ-Tát Bổn-Sự” này chúc lũy cho ông. Năm trăm năm sau khi ta diệt độ phải tuyên nói lưu bố rộng truyền ở nơi cõi Diêm-Phù-đề, chớ để dứt mất. Chớ cho hàng ác ma, dân ma, các trời, rồng, Da-xoa, Cưu-bàn-trà, v. . v. . phá khuấy đặng.

Tú-Vương-Hoa! Ông phải dùng sức thần thông giữ gìn kinh này. Vì sao? Vì kinh này là món lương dược của người bệnh trong cõi Diêm-phù-đề; nếu người có bịnh được nghe kinh này bệnh liền tiêu diệt, chẳng già, chẳng chết.

Tú-Vương-Hoa! Nếu ông thấy có người thọ trì kinh này, phải dùng hoa sen xanh đựng đầy hương hột rải trên người đó. Rải xong nghĩ rằng: “Người này chẳng bao lâu quyết sẽ lấy cỏ trải ngồi nơi đạo tràng, phá các quân ma, sẽ thổi ốc pháp, đánh trống pháp, độ thoát tất cả chúng sanh ra khỏi biển sanh, già, bệnh, chết.

Cho nên người cầu Phật đạo thấy có người thọ trì kinh điển này, nên phải sanh lòng cung kính như thế.

Lúc Đức Phật nói phẩm “Dược-Vương Bồ-Tát Bổn-Sự” này, có tám muôn bốn nghìn Bồ-Tát được pháp “Giải nhứt-thiết chúng-sanh ngữ-ngôn đà-la-ni”.

Đức Đa-Bảo Như-Lai ỏ trong tháp báu khen ngài Tú-Vương-Hoa Bồ-Tát rằng: “Hay thay! Hay thay! Tú-Vương-Hoa! Ông thành tựu bất-khả tư-nghì công đức mới có thể hỏi đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật việc như thế, làm vô lượng lợi ích cho tất cả chúng sanh”.

***

THÍCH NGHĨA:

(1). Tuỳ hỷ: Vui theo, vui mừng ưng thuận tán thành.

(2).

1) Loài từ trứng sanh ra như chim v. v. . .

2) Loài từ bào thai sanh ra như người v. v. . .

3) Loài từ ẩm ướt sanh ra như trùng, đom đóm v. v. . .

4) Loài từ biến hóa sanh ra như trời, địa-ngục v. v. . .

(3). Vô-gián địa-ngục, người ở trong địa-ngục này một ngày một đêm muôn lần chết muôn lần sống, bị khổ hình không có giây phút nào ngớt nghỉ nên gọi là Vô-gián.

(4). Cõi trời cùng tột, cũng là chót của ba cõi.

(5). Quang-âm-thiên là một trong ba từng trời nhị-thiền, cũng là từng thứ ba, Biến-tịch-thiên là một trong ba từng tam-thiền, cũng là từng thứ ba.

(6). Thiện lành; Tịch vắng-bặt. Tức là môn thiền định vô lậu lớn.

(7). Người thế tục ưa mặc y phục sắc trắng nên gọi là “bạch-y”.

(8). Hai mươi bốn “thù” làm một lượng.

(9). Trên chót núi Tu-di (Diệu-cao-sơn) bằng phẳng bốn phương có 32 cỏi trời, mỗi cõi đều có một vị Thiên-vương quản trị. Trung ương, có một cõi trời, ông Thích-Đề-Hoàn-Nhơn (Đế-Thích, ở trong đây, quyền quản lãnh cả 33 cõi trời, hợp lại là trời “Đao-Lợi”).

(10). Người tu hành theo Phật Pháp phá 88 món “kiến-sở-đoạn-hoặc” thì rời phàm phu dự vào hàng Thánh nên gọi “Dự-Lưu”. Cõi dục có 9 phẩm “tư-hoặc”, cõi sắc có 36 phẩm “Tư-Hoặc”. Cõi vô sắc có 36 phẩm “tư-hoặc”. Cộng là 81 phẩm “tư-hoặc”. Sau khi phá hết 88 món “kiến-hoặc”, tu hành lần lần phá “tư-hoặc”. Trong 9 phẩm cõi dục, phá được 6 phẩm trước thì chứng bậc “tư-đà-hàm” (Nhất-Lai) nghĩa là còn một lần sanh xuống nhân gian. Phá cả 9 phẩm thì không còn sanh xuống nhân gian nữa nên gọi “Bất-Lai” (A-na-hàm). Phá cả 81 phẩm tư hoặc thì dứt hẳn sanh tử luân hồi nên gọi “Vô-Sanh” (A-La-Hán).

(11). hương-Chủ: Người dẫn đạo cho các con buôn.

(12). Vua: Vị cai trị một nước, người đem sự an ninh cho dân chúng.

(13). Xưa các người buôn châu báu thường ra biển tìm châu báu.

(14). An-Lạc tức là nước Cực-Lạc ở Tây-phương, của đức Giáo-Chủ A-Di-Đà Phật.

A. Tên những con số lớn của xứ Ấn-Độ xưa. Từ nghìn muôn ức sắp lên. Như một Chân-ca-la: Một nghìn muôn ức.

***

Quyển VII


24. Phẩm Diệu-Âm Bồ-Tát


Lúc bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật từ nhục kế (1) tướng đại nhân phóng ra ánh sáng, và phóng ánh sáng nơi tướng lông trắng giữa chặn mày, soi khắp tám trăm muôn ức na-do-tha hằng-hà-sa các cõi Phật ở phương Đông.

Qua khỏi số đó có thế giới tên Tịnh-Quang Trang-Nghiêm. Nước đó có Phật hiệu: Tịnh-Hoa Tú-Vương-Trí Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, Minh-hạnh-túc, Thiện-thệ, Thế-gian-giải, Vô-thượng-sĩ, Điều-ngự trượng-phu, Thiên-nhân-sư, Phật Thế-Tôn (2) , được vô lượng vô biên đại chúng Bồ-Tát cung kính vây quanh, mà vì chúng nói pháp.

Ánh sáng lông trắng của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật soi khắp cõi nước đó.

Lúc đó, trong các nước Nhứt-Thiết-Tịnh-Quang trang nghiêm có một vị Bồ-tát tên là Diệu-Âm, từ lâu đã trồng các gốc công đức, cúng dường gần gũi vô lượng trăm nghìn muôn ức các đức Phật mà đều được trọn nên trí huệ rất sâu, được môn Diệu-tràng-tướng tam-muội, Pháp-hoa tam-muội, Tịnh-đức tam-muội, Tú-vương-hý tam-muội, Vô-duyên tam-muội, Trí-ấn tam-muội, Giải-nhứt-thiết chúng-sanh ngữ-ngôn tam-muội, Tập-nhứt-thiết công-đức tam-muội, Thanh-tịnh tam-muội, Thần-thông du-hý tam-muội, Huệ-cự tam-muội, Trang-nghiêm-vương tam-muội, Tịnh-quang-minh tam-muội, Tịnh-tạng tam-muội, Bất-cộng tam-muội, Nhựt-triền tam-muội, v. v. . được trăm nghìn muôn ức hằng-hà-sa các đại tam muội như thế.

Quang-Minh của đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật soi đến thân vị Bồ-Tát đó, liền bạch cùng đức Tịnh-Hoa Tú-Vương-Trí Phật rằng: “Thế Tôn! Con phải qua đến cõi Ta-bà để lễ lạy gần gũi cúng dường đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, cùng để ra mắt ngài Văn-Thù Sư-Lợi Pháp-Vương-Tử Bồ-Tát, Dược-Vương Bồ-Tát, Dõng-Thí Bồ-Tát, Tú-Vương-Hoa Bồ-Tát, Thượng-Hạnh-Ý Bồ-Tát, Trang-Nghiêm-Vương Bồ-Tát, Dược-Thượng Bồ-Tát”.

Khi đó, đức Tịnh-Hoa Tú-Vương-Trí Phật bảo ngài Diệu-Âm Bồ-Tát: “Ông chớ có khinh nước Ta-bà sanh lòng tưởng là hạ liệt. Thiện-nam-tử! Cõi Ta-bà kia cao thấp không bằng, các núi đất đá đầy dẫy sự dơ xấu, thân Phật kém nhỏ, các chúng Bồ-Tát thân hình cũng nhỏ, mà thân của ông cao lớn đến bốn muôn hai nghìn do-tuần, thân của ta sáu trăm tám muôn do-tuần. Thân của ông tốt đẹp thứ nhất trăm nghìn muôn phước sáng rỡ đẹp lạ, cho nên ông qua chớ khinh nước kia hoặc ở nơi Phật, Bồ-Tát cùng cõi nước mà sanh lòng tưởng cho là hạ liệt”.

Ngài Diệu-Âm Bồ-Tát bạch với Phật đó rằng: “Thế-Tôn! Con nay qua cõi Ta-bà đều là do sức thần thông của Như-Lai, do thần thông du hý của Như-Lai, do công đức trí huệ trang nghiêm của Như-Lai”.

Lúc đó, Ngài Diệu-Âm Bồ-Tát, chẳng rời tòa, thân chẳng lay động mà vào trong tam muội, dùng sức tam muội ở nơi núi Kỳ-Xà-Quật cách pháp tòa chẳng bao xa hóa làm tám muôn bốn nghìn các hoa sen báu: Vàng Diêm-phù-đàn làm cọng, bạc làm cánh, kim-cang làm nhụy, chân-thúc-ca-bảo làm đài.

Bấy giờ, ngài Văn-Thù Sư-Lợi Pháp-vương-tử thấy hoa sen bèn bạch cùng Phật rằng: “Thế-Tôn! Đây do nhân duyên gì mà hiện điềm tốt này, có ngần ấy nghìn vạn hoa sen: Vàng Diêm-phù-đàn làm cọng, bạc làm cánh, kim-cang làm nhụy, chân-thúc-ca làm đài?”

Khi ấy đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật bảo ngài Văn-Thù Sư-Lợi rằng: “Đó là Diệu-Âm Đại Bồ-Tát từ cõi nước của đức Tịnh-Hoa Tú-Vương-Trí Phật muốn cùng tám muôn bốn nghìn Bồ-Tát vây quanh mà đến cõi Ta-bà này để cúng dường gần gũi lễ lạy nơi ta, cũng muốn cúng dường nghe kinh Pháp-Hoa”.

Ngài Văn-Thù Sư-Lợi bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Vị Bồ-Tát đó trồng gốc lành gì, tu công đức gì mà có được sức đại thần thông như thế? Tu tam-muội gì? Mong Phật vì chúng con nói danh tự của tam-muội đó. Chúng con cũng muốn siêng tu hành đó. Tu hành môn tam-muội này mới thấy được sắc tướng lớn nhỏ oai nghi tấn chỉ của vị Bồ-Tát đó. Cúi mong đức Thế-Tôn dùng sức thần thông khi vị Bồ-Tát đó đến khiến chúng con được thấy”.

Lúc ấy đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật bảo ngài Văn-Thù Sư-Lợi: “Đức Đa-Bảo Như-Lai đã diệt độ từ lâu, nay sẽ vì các ông mà hiện bày thân tướng của Bồ-Tát đó”. Tức thời đức Đa-Bảo Phật bảo Bồ-Tát đó rằng: “Thiện-nam-tử đến đây! Văn-Thù Sư-Lợi Pháp-vương-tử muốn thấy thân của ông”.

Bấy giờ, ngài Diệu-Âm Bồ-Tát nơi cõi nước kia ẩn mặt, cùng với tám muôn bốn nghìn Bồ-Tát đồng nhau qua cõi Ta-bà, ở các nước trải qua, sáu điệu vang động, thảy đều rưới hoa sen bằng bảy báu, trăm nghìn nhạc trời chẳng trổi tự kêu, mắt của vị Bồ-Tát đó như cánh hoa sen xanh rộng lớn. Giả sử hoà hợp trăm nghìn muôn mặt trăng, diện mạo của ngài tốt đẹp lại hơn nơi đây, thân sắc vàng ròng vô lượng trăm nghìn công đức trang nghiêm, oai đức rất thịnh, ánh sáng chói rực, các tướng đầy đủ như thân Na-La-Diên (3) bền chắc.

Ngài vào trong đài thất bảo bay lên hư không cách đất bằng bảy cây đa-la. Các chúng Bồ-Tát cung kính vây quanh mà đồng đến núi Kỳ Xà Quật, ở cõi Ta-bà nầy, đến rồi xuống đài thất bảo, dùng chuỗi ngọc giá trị trăm nghìn, đem đến chỗ Thích-Ca Mâu-Ni Phật, đầu mặt lễ chân Phật dâng chuỗi ngọc lên mà bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Đức Tịnh-Tú Hoa-Vương-Trí Phật hỏi thăm đức Thế-Tôn ít bịnh, ít khổ, đi đứng thơ thới, sở hành an vui chăng? Bốn đại đều hòa chăng? Việc đời nhẫn được chăng? Chúng sanh dễ độ chăng? Không có người nhiều tham dục, giận hờn, ngu si, ganh ghét, bỏn sẻn, kiêu mạn chăng? Không kẻ chẳng thảo cha mẹ, chẳng kính Sa-môn (4) tà kiến tâm chẳng lành, chẳng nhiếp năm tình (5) chăng?

Thế-Tôn! Chúng sanh hàng phục được ma oán chăng? Đức Đa-Bảo Như-Lai diệt độ từ lâu ở trong tháp bảy báu có đến nghe pháp chăng? Lại hỏi thăm đức Đa-Bảo Như-Lai: An ổn, ít khổ, kham nhẫn ở lâu được chăng? Thế-Tôn! Nay con muốn thấy thân đức Đa-Bảo Phật, cúi mong Thế-Tôn chỉ bày cho con được thấy”.

Lúc đó, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật nói với Phật Đa-Bảo rằng: “Ông Diệu-Âm Bồ-Tát này muốn được ra mắt Phật”.

Đức Đa-Bảo Phật liền nói với Diệu-Âm Bồ-Tát rằng: ” Hay thay! Hay thay! Ông có thể vì cúng dường đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật và nghe kinh Pháp-Hoa cùng ra mắt Văn-Thù Sư-Lợi v. v. . nên qua đến cõi này”.

Lúc bấy giờ, ngài Hoa-Đức Bồ-Tát bạch Phật rằng: ” Thế Tôn! Ngài Diệu-Âm Bồ-Tát trồng gốc lành gì, tu công đức gì, mà có sức thần thông như thế?”

Đức Phật bảo ngài Hoa-Đức Bồ-Tát: ” Thuở quá khứ có Phật hiệu Vân-Lôi Âm-Vương Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri, cõi nước tên là Hiện-Nhứt-Thiết-Thế-Gian, kiếp tên Hỷ-Kiến. Diệu-Âm Bồ-Tát ở trong một vạn hai nghìn năm, dùng mười muôn thứ kỹ nhạc cúng dường đức Vân-Lôi Âm-Vương Phật cùng dâng lên tám muôn bốn ngàn cái bát bảy báu. Do nhân duyên quả báo đó nay sanh tại nước của đức Tịnh-Hoa Tú-Vương-Trí Phật, có sức thần như thế. Hoa-Đức! Ý ông nghĩ sao? Thuở đó, nơi chỗ đức Vân-Lôi-Âm-Vương Phật, Diệu-Âm Bồ-Tát cúng dường kỹ nhạc cùng dâng bát báu lên đó, đâu phải người nào lạ, chính nay là Diệu-Âm đại Bồ-Tát đây.

Hoa-Đức ! Diệu-Âm Bồ-Tát này đã từng cúng dường gần gũi vô lượng các đức Phật, từ lâu trồng gốc công đức, lại gặp hằng-hà-sa trăm nghìn muôn ức na-do-tha đức Phật”.

Hoa-Đức! Ông chỉ thấy Diệu-Âm Bồ-Tát thân hình ở tại đây, mà Bồ-Tát đó hiện các thứ thân hình, nơi nơi vì hàng chúng sanh nói kinh điển này.

Hoặc hiện thân Phạm-Vương, hoặc hiện thân Đế-Thích, hoặc hiện thân Tự-Tại-Thiên, hoặc hiện thân Đại-Tự-Tại-Thiên, hoặc hiện thân Thiên-Đại Tướng-Quân, hoặc hiện thân Tỳ-sa-môn Thiên-Vương, hoặc hiện thân Chuyển-Luân-thánh-vương, hoặc hiện thân các Tiểu-vương, hoặc hiện thân Trưởng-giả, hoặc hiện thân Cư-sĩ, hoặc hiện thân Tể-quan, hoặc hiện thân Bà-la-môn, hoặc hiện thân Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-ba-tắc, Ưu-bà-di, hoặc hiện thân phụ nữ cuả Tể-quan, hoặc hiện thân phụ nữ của Bà-la-môn, hoặc hiện thân đồng-nam đồng-nữ, hoặc hiện thân Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A- tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn cùng phi-nhơn v. v. . . mà nói kinh này.

Bao nhiêu địa-ngục, ngạ-quỷ, súc-sanh và các chỗ nạn đều có thể cứu giúp, nhẫn đến trong hậu cung của vua biến làm thân người nữ mà nói kinh này.

Hoa-Đức ! Diệu-Âm Bồ-Tát này, hay cứu hộ các chúng sanh trong cõi Ta-bà, Diệu-Âm Bồ-Tát này biến hoá hiện các thân hình như thế ở tại cõi Ta-bà này vì chúng sanh mà nói kinh Pháp-Hoa ở nơi thần thông biến hóa không hề tổn giảm. Vị Bồ-Tát này dùng ngần ấy trí huệ sáng soi cõi Ta-bà, khiến tất cả chúng sanh đều được hiểu biết, ở trong hằng-hà-sa cõi nước trong mười phương cũng lại như thế.

Nếu chúng sanh đáng dùng thân Thanh-văn được độ thoát, liền hiện thân hình Thanh-văn mà vì đó nói pháp.

Đáng dùng thân hình Duyên-giác được độ thoát, liền hiện thân hình Duyên-giác mà vì đó nói pháp, đáng dùng thân hình Bồ-Tát được độ thoát, liền hiện thân hình Bồ-Tát mà vì đó nói pháp.

Đáng dùng thân hình Phật được độ thoát, liền hiện thân hình Phật mà vì đó nói pháp.

Theo chỗ đáng độ mà vì chúng hiện các thứ thân hình như thế, nhẫn đến đáng dùng diệt độ mà được độ thoát liền thị hiện diệt độ.

Hoa-Đức ! Diệu-Âm đại Bồ-Tát trọn nên sức đại thần thông trí huệ, việc đó như thế.

Lúc đó ngài Hoa-Đức Bồ-Tát bạch cùng Phật rằng: “Thế Tôn! Ngài Diệu-Âm Bồ-Tát sâu trồng căn lành. Thế-Tôn! Bồ-Tát đó trụ tam-muội gì mà có thể ở các nơi biến hiện thân hình độ thoát chúng sanh như thế?”

Phật bảo ngài Hoa-Đức Bồ-Tát: “Thiện-nam-tử! Tam-muội đó tên là “Hiện-nhứt-thiết-sắc-thân”. Diệu-Âm Bồ-Tát trụ trong tam muội đó có thể giúp ích vô lượng chúng sanh như thế”.

Lúc nói phẩm “Diệu-Âm Bồ-Tát” này những Bồ-Tát cùng đi chung với Diệu-Âm Bồ-Tát tám muôn bốn nghìn người đều được: “Hiện-nhứt-thiết-sắc-thân tam-muội”. Vô lượng Bồ-Tát trong cõi Ta-bà này cũng được tam-muội đó và Đà-la-ni.

Khi ngài Diệu-Âm đại Bồ-Tát cúng dường đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật và tháp của Đa-Bảo Phật xong rồi, trở về bổn độ, các nước đi trải qua đều sáu điệu vang động, rưới hoa sen báu, trổi trăm nghìn muôn ức các thứ kỹ nhạc đã đến bổn quốc cùng tám muôn bốn nghìn Bồ-Tát vây quanh đến chỗ đức Tịnh-Hoa Tú-Vương Trí-Phật mà bạch rằng: “Thế Tôn! Con đến cõi Ta-bà lợi ích chúng sanh, ra mắt đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật và ra mắt tháp đức Đa-Bảo Phật lễ lạy cúng dường, lại ra mắt Văn-Thù Sư-Lợi Pháp-Vương-Tử Bồ-Tát, Dược-Vương Bồ-Tát, Đắc-Cần Tinh-Tấn-Lực Bồ-Tát, Dõng-Thí Bồ-Tát, cũng làm cho tám muôn bốn nghìn vị Bồ-Tát này được “Hiện-nhứt-thiết-sắc-thân tam-muội”.

Lúc nói phẩm Diệu-Âm Bồ-Tát Lai-Vãng” này, bốn mươi hai nghìn vị Thiên-tử được vô-sanh pháp-nhẫn. Hoa-Đức Bồ-Tát được Pháp-Hoa tam-muội.

***

25. Phẩm Quán-Thế-Âm Bồ-Tát Phổ-Môn


Lúc bấy giờ, ngài Vô-Tận-Ý Bồ-Tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy trịch áo bày vai hữu, chấp tay hướng Phật mà bạch rằng: “Thế Tôn! Ngài Quán-Thế-Âm Bồ-Tát do nhân duyên gì mà tên là Quán-Thế-Âm?”

Phật bảo ngài Vô-Tận-Ý Bồ-Tát: “Thiện-nam-tử! Nếu có vô lượng trăm nghìn muôn ức chúng sanh chịu các khổ não, nghe Quán-Thế-Âm Bồ-Tát này một lòng xưng danh. Quán-Thế-Âm Bồ-Tát tức thì xem xét tiếng tăm kia, đều được giải thoát.

Nếu có người trì danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát này, dầu vào trong lửa lớn, lửa chẳng cháy được, vì do sức uy thần của Bồ-Tát này được như vậy.

Nếu bị nước lớn làm trôi, xưng danh hiệu Bồ-Tát này liền được chỗ cạn.

Nếu có trăm nghìn muôn ức chúng sanh vì tìm vàng, bạc, lưu ly, xa-cừ, mã-não, san-hô, hổ-phách, trân châu các thứ báu, vào trong biển lớn, giả sử gió lớn thổi ghe thuyền của kia trôi tắp nơi nước quỉ La-sát, trong ấy nếu có nhẫn đến một người xưng danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, thì các người đó đều được thoát khỏi nạn quỉ La-sát. Do nhân duyên đó mà tên là Quán-Thế-Âm.

Nếu lại có người sắp sẽ bị hại, xưng danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, thì dao gậy của người cầm liền gãy từng khúc, người ấy liền được thoát khỏi.

Nếu quỉ Dạ-xoa cùng La-sát đầy trong cõi tam-thiên đại-thiên muốn đến hại người, nghe người xưng hiệu Quán-Thế-Âm Bo-Tát, thì các quỉ dữ đó còn không thể dùng mắt dữ mà nhìn người, huống lại làm hại được.

Dầu lại có người hoặc có tội, hoặc không tội, gông cùm xiềng xích trói buộc nơi thân, xưng danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát thảy đều đứt rã, liền được thoát khỏi.

Nếu kẻ oán tặc đầy trong cõi tam-thiên đại-thiên, có một vị thương chủ dắt các người buôn đem theo nhiều của báu, trải qua nơi đường hiểm trở, trong đó có một người xướng rằng: “Các Thiện-nam-tử! Chớ nên sợ sệt, các ông nên phải một lòng xưng danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, vị Bồ-Tát đó hay đem pháp vô-úy thí cho chúng sanh, các ông nếu xưng danh hiệu thì sẽ được thoát khỏi oán tặc nầy”.

Các người buôn nghe rồi, đều lên tiếng xưng rằng: “Nam-Mô Quán-Thế-Âm Bồ-Tát!” vì xưng danh hiệu Bồ-Tát nên liền được thoát khỏi.

Vô-Tận-Ý! Quán-Thế-Âm Bồ-Tát sức oai thần to lớn như thế.

Nếu có chúng sanh nào nhiều lòng dâm dục, thường cung kính niệm Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, liền được ly dục.

Nếu người nhiều giận hờn, thường cung kính niệm Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, liền được lìa lòng giận.

Nếu người nhiều ngu si, thường cung kính niệm Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, liền được lìa ngu si.

Vô-Tận-Ý! Quán-Thế-Âm Bồ-Tát có những sức oai thần lớn, nhiều lợi ích như thế, cho nên chúng sanh thường phải một lòng tưởng nhớ.

Nếu có người nữ, giả sử muốn cầu con trai, lễ lạy cúng dường Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, liền sanh con trai phúc đức trí huệ; giả sử muốn cầu con gái, bèn sanh con gái có tướng xinh đẹp, trước đã trồng gốc phước đức, mọi người đều kính mến.

Vô-Tận-Ý! Quán-Thế-Âm Bồ-Tát có sức thần như thế.

Nếu có chúng sanh cung kính lễ lạy Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, thì phước đức chẳng luống mất. Cho nên chúng sanh đều phải thọ trì danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát.

Vô Tận Ý! Nếu có người thọ trì danh tự của sáu mươi hai ức hằng-hà-sa Bồ-Tát lại trọn đời cúng dường đồ ăn uống y phục, giường nằm, thuốc thang. Ý ông nghĩ sao? Công đức của người thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn đó có nhiều chăng?

Vô-Tận-Ý thưa: “Bạch Thế-Tôn! Rất nhiều”. Phật nói: “Nếu lại có người thọ trì danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát, nhẫn đến một thời lễ lạy cúng dường, thì phước của hai người đó bằng nhau không khác, trong trăm nghìn ức kiếp không thể cùng tận.

Vô-Tận-Ý! Thọ trì danh hiệu Quán-Thế-Âm Bồ-Tát được vô lượng vô biên phước đức lợi ích như thế. “

Ngài Vô-Tận-Ý Bồ-Tát bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Quán-Thế-Âm Bồ-Tát dạo đi trong cõi Ta-bà như thế nào? Sức phương tiện đó như thế nào?”

Phật bảo Vô-Tận-Ý Bồ-Tát: “Thiện-nam-tử! Nếu có chúng sanh trong quốc độ nào đáng dùng thân Phật được độ thoát thời Quán-Thế-Âm Bồ-Tát liền hiện thân Phật vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Duyên-giác được độ thoát, liền hiện thân Duyên-giác mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Thanh-văn được độ thoát, liền hiện thân Thanh-văn mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Phạm-vương được độ thoát, liền hiện thân Phạm-vương mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Đế-Thích được độ thoát, liền hiện thân Đế-Thích mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Tự-tại-thiên được độ thoát, liền hiện thân Tự-tại-thiên mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Đại-tự-tại-thiên được độ thoát, liền hiện thân Đại-tự-tại-thiên mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Thiên-đại-tướng-quân được độ thoát, liền hiện thân Thiên-đại-tướng-quân mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Tỳ-sa-môn được độ thoát, liền hiện thân Tỳ-sa-môn mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Tiểu-vương được độ thoát, liền hiện thân Tiểu-vương mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Trưởng-giả được độ thoát, liền hiện thân Trưởng-giả mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Cư-sĩ được độ thoát, liền hiện thân Cư-sĩ mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Tể-quan được độ thoát, liền hiện thân Tể-quan mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Bà-la-môn được độ thoát, liền hiện thân Bà-la-môn mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-ba-di được độ thoát, liền hiện thân Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-ba-di mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân phụ nữ của Trưởng-giả, Cư-Sĩ, Tể-quan, Bà-la-môn được độ thoát, liền hiện thân phụ nữ mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân đồng-nam, đồng-nữ được độ thoát, liền hiện thân đồng-nam, đồng-nữ mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn cùng phi nhơn được độ thoát, liền đều hiện ra mà vì đó nói pháp.

Người đáng dùng thân Chấp-Kim-Cang thần được độ thoát, liền hiện thân Chấp-Kim-Cang thần mà vì đó nói pháp.

Vô-Tận-Ý! Quán-Thế-Âm Bồ-Tát đó thành tựu công đức như thế, dùng các thân hình, dạo đi trong các cõi nước để độ thoát chúng sanh, cho nên các ông phải một lòng cúng dường Quán-Thế-Âm Bồ-Tát.

Quán-Thế-Âm đại Bồ-Tát đó ở trong chỗ nạn gấp sợ sệt hay ban sự vô-úy, cho nên cõi Ta-bà này đều gọi Ngài là vị “Thí-vô-úy”.

Vô Tận Ý Bồ Tát bạch Phật: “Thế-Tôn! Con nay phải cúng dường Quán-Thế-Âm Bồ-Tát”. Liền mở chuỗi ngọc bằng các châu báu nơi cổ giá trị trăm nghìn lạng vàng, đem trao cho ngài Quán-Thế-Âm mà nói rằng: “Xin Ngài nhận chuỗi trân bảo pháp thí này”.

Khi ấy Quán-Thế-Âm Bồ-tát chẳng chịu nhận chuỗi. Ngài Vô-Tận-Ý lại thưa cùng Quán-Thế-Âm Bồ-Tát rằng: “Xin Ngài vì thương chúng tôi mà nhận chuỗi ngọc này”.

Bấy giờ Phật bảo Quán-Thế-Âm Bồ-Tát: “Ông nên thương Vô-Tận-Ý Bồ-Tát này và hàng tứ chúng cùng trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn và phi-nhơn v. v. . . mà nhận chuỗi ngọc đó.

Tức thời Quán-Thế-Âm Bồ-Tát thương hàng tứ chúng và trời, rồng, nhơn, phi-nhơn v. v. . . mà nhận chuỗi ngọc đó chia làm hai phần: Một phần dâng đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, một phần dâng tháp của Phật Đa-Bảo.

Vô-Tận-Ý! Quán-Thế-Âm Bồ-Tát có sức thần tự tại như thế, dạo đi nơi cõi Ta Bà”.

Lúc đó, ngài Vô-Tận-Ý Bồ-Tát nói kệ hỏi Phật rằng:

Thế-Tôn đủ tướng tốt!

Con nay lại hỏi kia

Phật tử nhân duyên gì?

Tên là Quán-Thế-Âm?

Đấng đầy đủ tướng tốt

Kệ đáp Vô-Tận-Ý:

Ông nghe hạnh Quán-Âm

Khéo ứng các nơi chỗ

Thệ rộng sâu như biển

Nhiều kiếp chẳng nghĩ bàn

Hầu nhiều nghìn đức Phật

Phát nguyện thanh tịnh lớn.

Ta vì ông lược nói

Nghe tên cùng thấy thân

Tâm niệm chẳng luống qua

Hay diệt khổ các cõi.

Giả sử sanh lòng hại

Xô rớt hầm lửa lớn

Do sức niệm Quán-Âm

Hầm lửa biến thành ao.

Hoặc trôi dạt biển lớn

Các nạn quỉ, cá, rồng

Do sức niệm Quán-Âm

Sóng mòi chẳng chìm được.

Hoặc ở chót Tu-di

Bị người xô rớt xuống

Do sức niệm Quán-Âm

Như mặt nhật treo không

Hoặc bị người dữ rượt

Rớt xuống núi Kim-Cang

Do sức niệm Quán-Âm

Chẳng tổn đến mảy lông.

Hoặc gặp oán tặc vây

Đều cầm dao làm hại

Do sức niệm Quán-Âm

Đều liền sanh lòng lành.

Hoặc bị khổ nạn vua

Khi hành hình sắp chết

Do sức niệm Quán-Âm

Dao liền gãy từng đoạn.

Hoặc tù cấm xiềng xích

Tay chân bị gông cùm

Do sức niệm Quán-Âm

Tháo rã được giải thoát

Nguyền rủa các thuốc độc

muốn hại đến thân đó

Do sức niệm Quán-Âm

Trở hại nơi bổn-nhân. (6)

Hoặc gặp La-sát dữ

Rồng độc các loài quỉ

Do sức niệm Quán-Âm

Liền đều không dám hại.

Hoặc thú dữ vây quanh

Nanh vuốt nhọn đáng sợ

Do sức niệm Quán-Âm

Vội vàng bỏ chạy thẳng.

Rắn độc cùng bò cạp

Hơi độc khói lửa đốt

Do sức niệm Quán-Âm

Theo tiếng tự bỏ đi.

Mây sấm nổ sét đánh

Tuôn giá (7) , xối mưa lớn

Do sức niệm Quán-Âm

Liền được tiêu tan cả.

Chúng sanh bị khổ ách

Vô lượng khổ bức thân

Quán-Âm sức trí diệu

Hay cứu khổ thế gian

Đầy đủ sức thần thông

Rộng tu trí phương tiện

Các cõi nước mười phương

Không cõi nào chẳng hiện.

Các loài trong đường dữ:

Địa-ngục, quỉ, súc sanh

Sanh, già, bịnh, chết khổ

Lần đều khiến dứt hết.

Chơn-quán thanh tịnh quán

Trí-huệ quán rộng lớn

Bi-quán và từ-quán,

Thường nguyện thường chiêm ngưỡng

Sáng thanh tịnh không nhơ

Tuệ nhật (8) phá các tối

Hay phục tai khói lửa

Khắp soi sáng thế gian.

Lòng bi răn như sấm

Ý tứ diệu dường mây (9)

Xối mưa pháp cam lồ

Dứt trừ lửa phiền não (10)

Cãi kiện qua chỗ quan

Trong quân trận sợ sệt

Do sức niệm Quán-Âm

Cừu oán đều lui tan.

Diệu-Âm, Quán-Thế-Âm

Phạm-âm, Hải-triều-âm

Tiếng hơn thế gian kia,

Cho nên thường phải niệm.

Niệm niệm chớ sanh nghi

Quán Âm bậc tịnh thánh

Nơi khổ não nạn chết

Hay vì làm nương cậy.

Đủ tất cả công đức

Mắt lành trông chúng sanh

Biển phước lớn không lường

Cho nên phải đảnh lễ.

Bấy giờ, ngài Trì-Địa Bồ-Tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy đến trước Phật bạch rằng: “Thế Tôn! Nếu có chúng sanh nào nghe phẩm Quán-Thế-Âm Bồ-Tát Đạo-nghiệp Tự-Tại, Phổ-Môn Thị-Hiện sức thần thông nầy, thì phải biết công đức người đó chẳng ít”.

Lúc Phật nói phẩm Phổ-Môn này, trong chúng có tám muôn bốn nghìn chúng sanh đều phát tâm vô-đẳng-đẳng vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

***

26. Phẩm Đà-La-Ni


Lúc bấy giờ, ngài Dược-Vương Bồ-Tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, trệch áo bày vai hữu chấp tay hướng Phật mà bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Nếu có Thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn hay thọ trì được kinh Pháp-Hoa này, hoặc đọc tụng thông lẹ, hoặc biên chép quyển kinh, được bao nhiêu phước đức?”

Phật bảo ngài Dược-Vương: ” Nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn cúng dường tám trăm muôn ức na-do-tha hằng-hà-sa các đức Phật. Ý ông nghĩ sao? Người đó được phước đức có nhiều chăng?” – Thưa Thế-Tôn! Rất nhiều.

Phật nói: ” Nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn ở nơi kinh này có thể thọ trì nhẫn đến một bài kệ bốn câu đọc tụng giải nghĩa, đúng như lời mà tu hành thì công đức rất nhiều”.

Lúc đó, ngài Dược-Vương Bồ-Tát bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Con nay sẽ cho người nói kinh Pháp-Hoa chú Đà-la-ni để giữ-gìn đó”. Liền nói chú rằng:

” An nhĩ, mạn nhĩ, ma nễ, ma ma nễ, chỉ lệ, già lê đệ, xa mế, xa lý đa vĩ, chuyên đế, mục đế mục đa lý, ta lý, a vĩ ta lý, tang lý, ta lý xoa dệ, a xoa duệ, a kỳ nhị chuyên đế xa lý, đà la ni, a lư dà bà ta kî đá tỳ xoa nhị, nễ tỳ thế, a tiện đa la nễ lý thế, a đàn dá ba lệ thâu địa, âu cứu lệ, mâu cứu lệ, a la lệ, ba la lệ, thủ ca sai, a tam ma tam lý, Phật đà tỳ kiết lợi diệt đế đạt ma ba lợi sai đế, tăng già niết cù sa nễ bà xá bà xá thâu địa, mạn đá lã, mạn đá lã xoa dạ đa, bưu lâu đá, bưu lâu đá kiêu xá lược, ác xoa lã, ác xoa dã đa dã, a bà lư, a ma nhã na đa dạ”.

Thế-Tôn! Thần chú Đà-la-ni này là của sáu mươi hai ức hằng-hà-sa các đức Phật nói. Nếu có người xâm hủy vị Pháp-sư này, thì là xâm hủy các đức Phật rồi.

Lúc đó, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật khen Dược-Vương Bồ-Tát rằng: ” Hay thay! Hay thay! Dược-Vương! Ông thương xót muốn ủng hộ vị Pháp-sư đó, nên nói chú Đà-la-ni này, được nhiều lợi ích ở nơi các chúng sanh”.

Lúc bấy giờ, ngài Dõng-Thí Bồ-Tát bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Con cũng vì ủng hộ người đọc tụng thọ trì kinh Pháp-Hoa mà nói chú Đà-la-ni. Nếu vị Pháp-sư đó được chú Đà-la-ni này, hoặc Dạ-xoa, La-sát hoặc Phú-đan-na hoặc Cát-giá, hoặc Cưu-bàn-trà, hoặc Ngạ-quỷ v. v. . . rình tìm chỗ dở của Pháp-sư không thể được tiện lợi”. Liền ở trước Phật mà nói chú rằng:

” Toa lệ, ma ha toa lệ, úc chỉ, mục chỉ, a lệ, a la bà đệ, niết lệ đệ, niết lệ đa bà đệ, y trí nỉ, vi trí nỉ, chỉ trí nỉ, niết lệ trì nỉ, niết lê trì bà để”.

Thế-Tôn! Thần chú Đà-la-ni này của hằng-hà-sa các đức Phật nói, cũng đều tùy hỷ. Nếu có người xâm hủy vị Pháp-sư này thì là xâm hủy các đức Phật đó rồi.

Bấy giờ, Tỳ-sa-môn Thiên-vương, vì trời hộ đời bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Con cũng vì thương tưởng chúng sanh ủng hộ vị Pháp-sư đó mà nói Đà-la-ni này. Liền nói chú rằng: A-lê, na-lê, nâu na lê, a na lư, na lý, câu na-lý”.

Thế-Tôn! Dùng thần chú này ủng hộ Pháp-sư, con cũng tự phải ủng hộ người trì kinh này, làm cho trong khoảng trăm do tuần không có các điều tai hoạn.

Bấy giờ Trì-Quốc Thiên-Vương ở trong hội này cùng với nghìn muôn ức na-do-tha chúng Càn-thát-bà cung kính vây quanh đến trước chỗ Phật, chấp tay bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Con cũng dùng thần chú Đà-la-ni ủng hộ người trì kinh Pháp-Hoa”. Liền nói chú rằng:

“A dà nễ, dà nễ, cù lợi, càn đà lợi, chiên đà lợi, ma đắng kỳ, thường cầu lợi, phù lâu sa nỉ, át để”.

Thế-Tôn! Thần chú Đà-la-ni này là của bốn mươi hai ức các đức Phật nói, nếu có người xâm hủy vị Pháp-sư này thì là xâm hủy các đức Phật đó rồi.

Bấy giờ có những La-sát nữ: một, tên Lam-bà; hai, tên Tỳ-lam-bà; ba, tên Khúc-xỉ; bốn, tên Hoa-xỉ; năm, tên Hắc-xỉ; sáu, tên Đa-phát; bảy, tên Vô-yếm-túc; tám, tên Trì-anh-lạc; chín, tên Cao-đế; mười, tên Đoạt-nhứt-thiết chúng-sanh tinh-khí. Mười vị La-sát-nữ đó cùng với quỷ Tử-mẫu, con và quyến thuộc đều đến chỗ Phật, đồng tiếng bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Chúng con cũng muốn ủng hộ người đọc tụng thọ trì kinh Pháp-Hoa, trừ sự khổ hoạn cho người đó. Nếu có kẻ rình tìm chỗ dở của Pháp-sư, thì làm cho chẳng được tiện lợi”. Liền ở trước Phật mà nói chú rằng:

” Y đề lý, y đề dẫn, y đề lý, a đề lý, y đề lý, nê lý, nê lý, nê lý, nê lý, nê lý, lâu hê, lâu hê, lâu hê, lâu hê, đa hê, đa hê, đa hê, đâu hê, nâu hê”.

Thà trèo lên đầu chúng con, chớ đừng não hại Pháp-sư, hoặc Dạ-xoa, hoặc La-sát, hoặc Ngạ-quỷ hoặc Phú-đan-na, hoặc Cát-giá hoặc Tỳ-đà-la, hoặc Kiền-đà hoặc Ô-ma-lặc-đà, hoặc A-bạt-ma-la, hoặc Dạ-xoa cát-giá, hoặc Nhân-cát-giá, hoặc quỷ làm bệnh nóng, hoặc một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày, hoặc bốn ngày, hoặc đến bảy ngày, hoặc làm bệnh nóng luôn, hoặc hình trai, hoặc hình gái, hoặc hình đồng-nam, hoặc hình đồng-nữ, nhẫn đến trong chiêm bao cũng lại chớ não hại”.

Liền ở nơi trước Phật mà nói kệ rằng:

Nếu chẳng thuận chú ta

Não loạn người nói pháp

Đầu vỡ làm bảy phần

Như nhánh cây A-lê

Như tội giết cha mẹ

Cũng như họa ép dầu (15)

Cân lường khi dối người

Tội Điều-Đạt phá Tăng

Kẻ phạm Pháp-Sư đây

Sẽ mắc họa như thế.

Những La-sát-nữ nói kệ đó rồi, bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Chúng con cũng sẽ tự mình ủng hộ người thọ trì đọc tụng tu hành kinh này, làm cho được an ổn, lìa các sự khổ hoạn, tiêu các thuốc độc”.

Phật bảo các La-sát-nữ: ” Hay thay! Hay thay! Các người chỉ có thể ủng hộ người thọ trì tên kinh Pháp-Hoa phước chẳng thể lường được rồi, huống là ủng hộ người thọ trì toàn bộ cúng dường qưyển kinh, hoa hương, chuỗi ngọc, hương bột, hương xoa, hương đốt, phan, lọng, kỹ nhạc, thắp các thứ đèn: Đèn nến, đèn dầu, các thứ đèn dầu thơm, đèn dầu hoa tô-na-ma, đèn dầu hoa chiêm-bặc, đèn dầu hoa bà-sư-ca, đèn dầu hoa ưu-bát-la, nghìn trăm thứ cúng dường như thế.

Cao-Đế! Các người cùng quyến thuộc phải nên ủng hộ những Pháp-sư như thế”.

Lúc nói phẩm ” Đà-la-ni” này, có sáu muôn tám nghìn người được vô-sanh pháp-nhẫn.

***

27. Phẩm Diệu-Trang-Nghiêm-Vương Bổn-Sự


Lúc bấy giờ, Phật bảo hàng đại chúng rằng: ” Về thuở xưa, cách đây vô -lượng vô biên bất-khả -tư-nghì a-tăng-kỳ kiếp, có đức Phật hiệu là Vân-Lôi-Âm Tú-Vương Hoa-Trí Như-Lai, Ứng-cúng, Chánh-biến-tri. Nước đó tên Quang-Minh Trang-Nghiêm, kiếp tên Hỷ-Kiến”.

Trong pháp hội của Phật đó có vị vua tên Diệu-Trang-Nghiêm, phu nhân của vua tên Tịnh-Đức có hai người con, một tên Tịnh-Tạng, hai tên Tịnh-Nhãn. Hai người con đó có sức thần thông lớn, phước đức trí huệ, từ lâu tu tập đạo hạnh cuả Bồ-Tát, những là: Thí ba-la-mật, giới ba-la-mật, nhẫn-nhục ba-la-mật, tinh-tấn ba-la-mật, thiền ba-la-mật, trí-huệ ba-la-mật, phương-tiện ba-la-mật, từ-bi hỷ-xả nhẫn đến ba mươi bảy phẩm trợ đạo pháp thảy đều rành rẽ suốt-thấu. Lại được các môn tam-muội của Bồ-Tát: Nhựt-tinh-tú tam-muội, Tịnh-quang tam-muội, Tịnh-sắc tam-muội, Tịnh-chiếu-minh tam-muội, Trường-trang-nghiêm tam-muội, Đại-oai-đức-tạng tam-muội, ở nơi các môn tam-muội này cũng đều thấu suốt.

Lúc đó, đức Phật kia vì muốn dẫn dắt vua Diệu-Trang-Nghiêm cùng thương tưởng hàng chúng sanh nên nói kinh Pháp-Hoa này.

Bấy-giờ, Tịnh-Tạng, Tịnh-Nhãn, hai người con đến chỗ của mẹ chấp tay thưa mẹ rằng: ” Mong mẹ đến nơi chỗ đức Phật Vân-Lôi-Âm Tú-Vương-Hoa-Trí, chúng con cũng sẽ theo hầu gần gũi cúng dường lễ lạy”.

Vì sao? Vì đức Phật đó ở trong tất cả chúng trời người mà nói kinh Pháp-Hoa, nên phải nghe và tin nhận.

Mẹ bảo con rằng: ” Cha con tin theo ngoại đạo, rất ham pháp Bà-la-môn, các con nên qua thưa với cha để cùng nhau đồng đi”.

Tịnh-Tạng, Tịnh-Nhãn chấp tay thưa mẹ: ” Chúng con là Pháp-vương-tử mà lại sanh vào nhà tà kiến này!”

Mẹ bảo con rằng: “Các con nên thương tưởng cha các con, mà vì đó hiển phép thần thông biến hóa, nếu cha con được thấy lòng ắt thanh tịnh, hoặc là chịu cho chúng ta qua đến chỗ Phật”.

Lúc ấy, hai người con thương cha nên bay lên hư không cao bằng bảy cây đa-la, hiện các món thần biến. Ở trong hư không đi, đứng, ngồi, nằm, trên thân ra nước, dưới thân ra lửa, dưới thân ra nước, trên thân ra lửa, hoặc hiện thân lớn đầy trong hư không rồi lại hiện nhỏ, nhỏ lại hiện lớn, ở trong hư không ẩn mất, bỗng nhiên hiện trên đất, vào đất như vào nước, đi trên nước như đi trên đất, hiện các món thần biến như thế làm cho vua cha lòng thanh tịnh tin hiểu.

Bấy giờ, cha thấy con có sức thần như thế, lòng rất vui mừng được chưa từng có, chấp tay hướng về phía con mà nói rằng: ” Thầy các con là ai, con là đệ tử của ai?”

Hai người con thưa rằng: ” Đại-vương! Đức Vân-Lôi-Âm-Tú-Vương-Hoa-Trí Phật kia nay đương ngồi trên pháp tòa dưới cây bồ-đề bằng bảy báu, ở trong tất cả chúng trời người thế-gian, rộng nói kinh Pháp-Hoa, đó là thầy chúng con, con là đệ-tử”.

Cha nói với con rằng: “Ta nay cũng muốn ra mắt thầy các con, nên cùng nhau đồng đi”. Khi đó hai người con từ trong hư không xuống, đến chỗ của mẹ chấp tay thưa mẹ rằng: ” Phụ-vương nay đã tin hiểu, có thể kham phát được tâm vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, chúng con đã vì cha làm Phật sự rồi, mong mẹ bằng lòng cho chúng con, ở nơi chỗ đức Phật kia mà xuất gia tu hành Phật đạo”.

Lúc đó, hai người con muốn tuyên lại ý mình nói kệ thưa mẹ:

Mong mẹ cho các con

Xuất-gia làm Sa-môn

Các Phật rất khó gặp

Chúng con theo Phật học

Như hoa Ưu-đàm-bát

Gặp Phật lại khó hơn

Khỏi các nạn cũng khó

Mong cho con xuất-gia.

Mẹ liền bảo con rằng: ” Cho các con xuất gia. Vì sao? Vì Phật khó gặp vậy”.

Bấy giờ, hai người con thưa cha mẹ rằng: Lành thay, cha mẹ! Xin liền qua đến chỗ đức Vân-Lôi-Âm-Tú-Vương-Hoa-Trí Phật để gần gũi cúng dường.

Vì sao? Vì Phật khó gặp được, như hoa Linh-Thoại, như rùa một mắt gặp bộng cây nổi (16) mà chúng ta do phước đời trước sâu dày, sanh đời này gặp Phật Pháp, xin cha mẹ nên cho chúng con được xuất gia.

Vì sao? Vì các đức Phật khó gặp được, thời kỳ gặp Phật cũng khó có.

Lúc đó nơi hậu cung của vua Diệu-Trang-Nghiêm có tám muôn bốn nghìn người thảy đều có thể kham thọ trì kinh Pháp-Hoa này. Tịnh-Nhãn Bồ-Tát từ lâu đã thông đạt nơi ” Pháp-Hoa tam-muội”. Tịnh-Tạng Bồ-Tát đã từ vô lượng trăm nghìn muôn ức kiếp, thông-đạt môn ” Ly-chư-ác-thú tam-muội”, vì muốn làm cho tất cả chúng sanh lìa các đường dữ (11) vậy.

Phu nhân của vua được môn ” Chư-Phật-Tập tam-muội”, hay biết được tạng pháp bí mật của các đức Phật. Hai người con dùng sức phương tiện khéo hóa độ vua cha như thế, khiến cho lòng cha tin hiểu ưa mến Phật Pháp.

Bấy giờ vua Diệu-Trang-Nghiêm cùng chung với quần thần quyến thuộc, Tịnh-Đức phu nhân cùng chung với thể nữ quyến thuộc nơi hậu cung, hai người con của vua, cùng chung với bốn muôn hai nghìn người đồng một lúc đi qua chỗ Phật. Đến rồi đầu mặt lạy chân Phật, đi quanh Phật ba vòng, rồi đứng qua một phía.

Lúc đó đức Phật kia vì vua nói pháp, chỉ dạy làm cho được lợi ích vui mừng. Vua rất vui đẹp.

Bấy giờ, vua Diệu-Trang-Nghiêm cùng phu nhân mở chuỗi trân châu giá trị trăm nghìn đeo nơi cổ, để rải trên đức Phật, chuỗi đó ở giữa hư không hóa thành đài báu bốn trụ, trong đài có giường báu lớn trải trăm nghìn muôn thiên y, trên đó có đức Phật ngồi xếp bằng phóng hào quang sáng lớn.

Lúc đó vua Diệu-Trang-Nghiêm nghĩ rằng: Thân Phật tốt đẹp riêng lạ ít có, thành tựu sắc thân vi diệu thứ nhất.

Bấy giờ, đức Vân-Lôi-Âm-Tú-Vương-Hoa-Trí Phật bảo bốn chúng rằng: “Các người thấy vua Diệu-Trang-Nghiêm chấp tay đứng trước ta đó chăng?

Vị vua này ở trong pháp ta làm Tỳ-kheo siêng ròng tu tập các món trợ Phật đạo Pháp, sẽ được làm Phật hiệu Ta-La-Thọ-Vương, nước tên Đại-Quang, kiếp tên Đại-Cao-Vương.

Đức Ta-La-Thọ-Vương Phật có vô lượng chúng Bồ-Tát và vô lượng Thanh-văn, nước đó bằng thẳng công đức như thế”.

Vua Diệu-Trang-Nghiêm liền đem nước giao cho em, rồi cùng phu nhân hai người con và các quyến thuộc, ở trong Phật Pháp xuất gia tu hành đạo hạnh.

Vua xuất gia rồi trong tám muôn bốn nghìn năm thường siêng tinh tấn tu hành kinh Diệu-Pháp Liên-Hoa; qua sau lúc đây, được môn ” Nhứt-thiết-tịnh-công-đức-trang-nghiêm tam-muội”.

Liền bay lên hư không cao bảy cây đa-la mà bạch Phật rằng: ” ‘Thế-Tôn! Hai người con của con đây đã làm Phật sự dùng sức thần thông biến hóa, xoay tâm tà của con, làm cho con được an trụ trong Phật Pháp, được thấy Thế-Tôn. Hai người con này là thiện-tri-thức của con, vì muốn phát khởi căn lành đời trước lợi ích cho con nên đến sanh vào nhà con”.

Lúc đó đức Vân-Lôi-Âm-Tú-Vương-Hoa-Trí Phật bảo vua Diệu-Trang-Nghiêm rằng: ” Đúng thế! Đúng thế! Như lời ông nói, nếu có thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn nào trồng gốc lành thời đời đời được gặp thiện-tri-thức, vị thiện-tri-thức hay làm Phật sự, chỉ dạy cho lợi ích vui mừng, khiến vào đạo vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Đại-vương nên biết! Vị thiện-tri-thức đó là nhân duyên lớn, giáo hóa dìu dắt làm cho được thấy Phật phát tâm vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác.

Đại-vương! Ông thấy hai người con này chăng? Hai người con này đã từng cúng dường sáu mươi lăm trăm nghìn muôn ức na-do-tha hằng-hà-sa các đức Phật, gần gũi, cung kính, nơi chỗ các đức Phật thọ trì kinh Pháp-Hoa, thương tưởng những chúng sanh tà kiến làm cho trụ trong chánh-kiến”.

Diệu-Trang-Nghiêm-Vương liền từ trong hư không xuống mà bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Như-Lai rất ít có do công đức trí huệ nên nhục kế trên đỉnh sáng suốt chói rỡ. Mắt Phật dài rộng mà sắc xanh biếc, tướng lông trắng chặn mày như ngọc kha-nguyệt, răng trắng bằng và khít thường có ánh sáng, môi sắc đỏ đẹp như trái tần-bà”.

Lúc đó vua Diệu-Trang-Nghiêm khen ngợi Phật có vô lượng trăm nghìn muôn ức công đức thế rồi, ở trước Như-Lai một lòng chấp tay lạy bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Chưa từng có vậy! Pháp của Như-Lai đầy đủ trọn nên bất-khả tư-nghì công đức vi diệu dạy răn chỗ tu hành an ổn rất hay, con từ ngày nay chẳng còn lại tự theo tâm hành của mình chẳng sanh những lòng ác: Kiêu mạn, giận hờn, tà kiến”.

Vua thưa lời đó rồi lạy Phật mà ra.

Phật bảo đại chúng: ” Ý các ông nghĩ sao? Vua Diệu-Trang-Nghiêm đâu phải người nào lạ, nay chính là Hoa-Đức Bồ-Tát, bà Tịnh-Đức phu nhân nay chính là Quang-Chiếu Trang-Nghiêm-Tướng Bồ-Tát hiện đang ở trước Phật, vì thương xót vua Diệu-Trang-Nghiêm và quyến thuộc nhà vua nên vị Bồ-Tát này sanh sống trong cung. Còn hai hoàng tử nay chính là Dược-Vương Bồ-Tát cùng Dược-Thượng Bồ-Tát”.

Dược-Vương và Dược-Thượng Bồ-Tát này thành tựu các công đức lớn như thế, đã ở chỗ vô lượng trăm nghìn muôn ức, các đức Phật trồng các gốc công đức, thành tựu bất khả tư nghì những công đức lành. Nếu có người biết danh tự của hai vị Bồ-Tát này thì tất cả trong đời, hàng trời, nhân dân cũng nên lễ lạy.

Lúc đức Phật nói phẩm ” Diệu-Trang-Nghiêm-Vương Bổn-sự” này có tám muôn bốn nghìn người xa trần lụy, rời cấu nhiễm, ở trong các pháp chứng được pháp nhãn tịnh.

***

28. Phẩm Phổ-Hiền Bồ-Tát Khuyến-Phát


Lúc bấy giờ, ngài Phổ-Hiền Bồ-Tát dùng sức thần thông tự tại oai đức danh văn, cùng vô lượng vô biên bất-khả-xưng-sổ chúng đại Bồ-Tát từ phương Đông mà đến; các nước đi ngang qua khắp đều rung động, rưới hoa sen báu, trổi vô-lượng trăm nghìn muôn ức các thứ kỹ-nhạc.

Lại cùng vô số các đại chúng: Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, nhơn, phi-nhơn v. v. . . vây quanh, đều hiện sức oai đức thần thông đến cõi Ta-bà trong núi Kỳ-Xà-Quật, đầu mặt lạy đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật đi quanh bên hữu bảy vòng, bạch Phật rằng: ” Thế-Tôn! Con ở nơi nước của đức Bảo-Oai-Đức-Thượng-Vương Phật, xa nghe cõi Ta-bà này nói kinh Pháp-Hoa, nên cùng với vô-lượng vô biên trăm nghìn muôn ức chúng Bồ-Tát đồng đến để nghe thọ, cúi mong đức Thế-Tôn nên vì chúng con nói đó”.

Nếu Thiện-nam-tử thiện-nữ-nhơn sau khi Như-Lai diệt độ, thế nào mà có thể được kinh Pháp-Hoa này.

Phật bảo Phổ-Hiền Bồ-Tát rằng: “Nếu Thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn thành tựu bốn pháp, thì sau khi Như-Lai diệt-độ sẽ được kinh Pháp-Hoa này: Một là được các đức Phật hộ-niệm; hai là trồng các gốc công-đức; ba là vào trong chánh-định; bốn là phát lòng cứu tất cả chúng-sanh”.

Thiện-nam-tử, thiện-nữ-nhơn thành tựu bốn pháp như thế, sau khi Như-Lai diệt-độ quyết được kinh này.

Lúc đó ngài Phổ-Hiền Bồ-Tát bạch Phật rằng: “Thế-Tôn! Năm trăm năm sau trong đời ác-trược nếu có người thọ trì kinh-điển này, con sẽ giữ gìn trừ các sự khổ-hoạn làm cho được an-ổn, khiến không ai được tiện-lợi rình tìm làm hại; hoặc ma, hoặc con trai của ma, hoặc con gái của ma, hoặc dân ma, hoặc người bị ma dựa, hoặc Dạ-xoa, hoặc La-sát, hoặc Cưu-bàn-trà hoặc Tỳ-xá xà, hoặc Cát-giá, hoặc Phú-đan-na, hoặc Vi-đà-la v. v. . . những kẻ làm hại người đều chẳng được tiện-lợi.

Người đó hoặc đi, hoặc đứng, đọc tụng kinh này, bấy giờ con cưỡi tượng-vương trắng sáu ngà cùng chúng đại Bồ-Tát, đều đến chỗ người đó mà tự hiện thân ra, để cúng-dường thủ-hộ an-ủi tâm người đó, cũng để cúng-dường kinh Pháp-Hoa.

Người đó nếu ngồi suy nghĩ kinh này, bấy giờ con lại cưỡi tượng-vương trắng hiện ra trước người đó, người đó nếu ở trong kinh Pháp-Hoa có quên mất một câu một bài kệ, con sẽ dạy người đó chung cùng đọc tụng, làm cho thông thuộc.

Bấy giờ, người thọ trì đọc tụng kinh Pháp-Hoa được thấy thân con, lòng rất vui mừng lại càng tinh-tấn, do thấy thân con nên liền được tam-muội và Đà-la-ni tên là “Triền-đà-la-ni”, “Pháp-âm-phương-tiện đà-la-ni”, được những môn Đà-la-ni như thế.

Thế-Tôn! Nếu đời sau, sau năm trăm năm trong đời ác-trược, hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, người cầu tìm, người thọ trì, người đọc tụng, người biên chép, mà muốn tu tập kinh Pháp-Hoa này, thời trong hai mươi mốt ngày, phải một lòng tinh-tấn, mãn hai mươi mốt ngày rồi, con sẽ cưỡi voi trắng sáu ngà, cùng vô-lượng Bồ-Tát vây quanh, dùng thân mà tất cả chúng-sanh ưa thấy, hiện nơi trước người đó để vì nói pháp chỉ dạy cho lợi-ích vui mừng cũng lại cho chú Đà-la-ni.

Được chú Đà-la-ni này thì không có phi-nhơn nào có thể phá hoại được, cũng chẳng bị người nữ làm hoặc loạn. Con cũng đích thân thường hộ người đó. Cúi mong đức Thế-Tôn nghe con nói chú Đà-la-ni này, liền ở trước Phật mà nói chú rằng:

“A đàn địa, đàn đà bà địa, đàn đà bà đế, đàn đà cưu xá lệ, đàn đà tu đà lệ, tu đà lệ, tu đà la bà để, Phật đà ba chiên nễ, tát bà đà la ni a bà đa ni, tát bà bà sa a bà đa ni, tu la bà đa ni, tăng già bà lý xoa ni, tăng già niết dà đà ni, a tăng kỳ, tăng già bà dà địa, đế lệ a nọa tăng già đâu lược, a la đế ba la đế, tát bà tăng già địa, tam ma địa dà lan địa, tát bà đạt mạ tu ba lợi sát đế, tát bà tát đỏa lâu đà kiêu xá lược, a nâu dà địa, tân a tỳ cát lợi địa đế”.

Thế-Tôn! Nếu có Bồ-Tát nào được nghe chú Đà-la-ni này, phải biết đó là sức thần thông của Phổ-Hiền.

Nếu kinh Pháp-Hoa lưu-hành trong Diêm-phù-đề có người thọ trì, thời nên nghĩ rằng: Đều là sức oai thần của Phổ-Hiền.

Nếu có người thọ trì đọc tụng ghi nhớ chân chánh hiểu nghĩa thú trong kinh đúng như lời mà tu hành, phải biết người đó tu hạnh Phổ-Hiền, ở nơi vô lượng vô biên các đức Phật, sâu trồng gốc lành, được các Như-Lai, lấy tay xoa đầu. Nếu chỉ in chép, người này mạng chung sẽ sanh lên trời Đao-Lợi.

Bấy giờ, bốn muôn tám nghìn thiên nữ trổi các kỹ nhạc mà đến rước , người đó liền đội mũ bảy báu ở trong hàng thể nữ, vui chơi khoái lạc, huống là thọ trì, đọc tụng, ghi nhớ chân chánh hiểu nghĩa thú kinh, đúng như lời mà tu hành.

Nếu có người nào thọ trì, đọc tụng, giải nghĩa thú kinh, người đó khi mạng chung được nghìn đức Phật trao tay, khiến chẳng sợ sệt, chẳng đọa vào đường dữ, liền lên cung trời Đâu-Suất, chỗ Di-Lặc Bồ-Tát mà sanh vào trong hàng quyến thuộc trăm nghìn muôn ức thiên nữ, đức Di-Lặc Bồ-Tát có ba mươi hai tướng, chúng đại Bồ-Tát cùng nhau vây quanh. Có công đức lợi ích như thế cho nên người trí phải một lòng tự chép hoặc bảo người chép thọ trì, đọc tụng, ghi nhớ chân chánh đúng như lời mà tu hành.

Thế-Tôn! Con nay dùng sức thần thông giữ gìn kinh này, sau khi Như-Lai diệt độ, làm cho rộng lưu bố trong Diêm-phù-đề khiến chẳng dứt mất.

Lúc bấy giờ, đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật khen rằng: ” Hay thay! Hay thay! Phổ-Hiền! Ông có thể hỗ trợ kinh này làm cho nhiều chúng sanh an vui lợi ích, ông đã thành tựu bất-khả tư-nghì công đức, lòng từ bi sâu lớn, từ lâu xa đến nay phát tâm vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, mà có thể thực hành nguyện thần thông đó, để giữ gìn kinh này.

Ta sẽ dùng sức thần thông giữ gìn người hay thọ trì danh hiệu Phổ-Hiền Bồ-Tát.

Phổ-Hiền! Nếu có người thọ trì, đọc tụng, ghi nhớ chân chánh tu tập biên chép kinh Pháp-Hoa này, phải biết người đó thì là thấy đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, như từ miệng Phật mà nghe kinh điển này. Phải biết người đó cúng dường cho đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, phải biết người đó được Phật Ngài khen lành thay, phải biết người đó được Thích-Ca Mâu-Ni Phật lấy tay xoa đầu. Phải biết người ấy được đức Thích-Ca Mâu-Ni Phật, lấy y trùm cho. Người như thế chẳng còn ham ưa sự vui trong đời, chẳng ưa kinh sách viết chép của ngoại đạo, cũng lại chẳng ưa gần gũi ngoại đạo và các kẻ ác, hoặc kẻ hàng thịt, hoặc kẻ nuôi heo, dê, gà, chó, hoặc thợ săn, hoặc kẻ buôn bán sắc gái. Người đó tâm ý ngay thật có lòng nghĩ nhớ chơn chính có sức phước đức. Người đó chẳng bị ba món độc làm não hại, cũng chẳng bị tính ghen ghét, ngã mạn, tà mạn, tăng thượng mạn làm não hại. Người đó ít muốn biết đủ, có thể tu hạnh Phổ-Hiền.

Phổ-Hiền! Sau khi Như-Lai diệt độ, năm trăm năm sau, nếu có người nào thấy người thọ trì đọc tụng kinh Pháp-Hoa phải nghĩ rằng: Người này chẳng bao lâu sẽ đến đạo tràng, phá các chúng ma thành vô-thượng chánh-đẳng chánh-giác, chuyển pháp luân, đánh pháp cổ, thổi pháp loa, rưới pháp vũ, sẽ ngồi trên pháp tòa sư-tử trong đại chúng trời người.

Phổ-Hiền! Nếu ở đời sau, có người thọ trì đọc tụng kinh điển này, người đó chẳng còn lại ham ưa y phục, giường nằm, những vật nuôi sống, chỗ mong cầu chẳng luống, cũng ở trong hiện đời được phước báo đó.

Nếu có người khinh chê đó rằng: ” Ông là người điên cuồng vậy, luống làm hạnh ấy trọn không được lợi-ích”. Tội báo như thế sẽ đời đời không mắt. Nếu có người cúng dường khen ngợi đó, sẽ ở trong đời này được quả báo hiện tại.

Nếu lại thấy người thọ trì kinh này mà nói bày lỗi quấy của người đó, hoặc thực, hoặc chẳng thực, người này trong hiện đời mắc bệnh bạch-lại (12) . Nếu khinh cười người trì kinh sẽ đời đời răng nướu thưa thiếu, môi xấu, mũi xẹp, tay chân cong quẹo, mắt lé, thân-thể hôi dơ, ghẻ dữ máu mủ, bụng thũng hơi ngắn, bị các bệnh nặng dữ.

Cho nên Phổ-Hiền! Nếu thấy người thọ trì kinh điển này phải đứng dậy xa rước, phải như kính Phật.

Lúc Phật nói phẩm Phổ-Hiền Bồ-Tát khuyến phát này có hằng-hà-sa vô lượng vô biên Bồ-Tát được trăm nghìn muôn ức môn ” Triền-đà-la-ni”, tam-thiên đại-thiên thế giới vi trần số các đại Bồ-Tát, đủ đạo Phổ-Hiền.

Lúc Phật nói kinh này, Phổ-Hiền v. v. . . các vị Bồ-Tát, Xá-Lợi-Phất v. v. . . các vị Thanh-văn và hàng trời, rồng, nhơn, phi-nhơn v. v. . . tất cả đại chúng đều rất vui thọ trì lời Phật làm lễ mà đi.

***

THÍCH NGHĨA:

(1 ) Trên đầu Đức Phật, thịt đùn cao lên như hình búi tóc, 1 tướng tốt trong 32 tướng tốt của thân Phật.

(2 ) Mỗi vị Phật đều có đủ 10 hiệu này, phải đủ 10 hiệu này mới phải là Phật:

1. Như-Lai: Toàn thể như như bất động, tùy duyên hóa độ mà đến trong muôn loài – đến trong muôn loài mà vẫn như như bất động.

2. Ứng-Cúng: Ruộng phước vô lượng vì lợi quần sanh nên đến thọ sự cúng dường của chín giới.

3. Chánh-Biến-Tri: Hiểu biết suốt thấu khắp tất cả pháp một cách chơn chánh đúng như thực.

4. Minh-Hạnh-Túc: Minh: trí huệ, Hạnh: công hạnh lợi mình lợi người. Trí huệ và công hạnh đều hoàn bị.

5. Thiện-Thệ: Khéo qua. Qua Niết-bàn nhưng vẫn thường độ sanh, nhưng vẫn không rời Niết-bàn.

6. Thế-Gian-Giải: Rành rẽ tất cả pháp của thế-gian và xuất-thế-gian.

7. Vô-Thượng-Sĩ: Đấng vô thượng, không còn ai trên.

8. Điều-Ngự-Trượng-Phu: Bậc trượng phu hay điều hòa hóa độ chúng sanh nhu hòa, và hay ngự phục hóa độ chúng sanh cang cường.

9. Thiên-Nhân-Sư: Thầy của tất cả trời, người v. v. . .

10. Phật: Đấng vô-thượng chánh đẳng chánh giác.

“Thế-Tôn” hiệu chung của 10 hiệu trên. Nếu được đủ 10 đức hiệu trên thời là bậc tôn quý của thế-gian và xuất-thế-gian.

(3 ) Kim-Cang: Một chất rất cứng rắn, không chi phá vỡ được.

(4 ) Hiệu chung của tất cả người xuất gia.

(5 ) Năm-Căn: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân.

(6 ) Người chủ, người dùng bùa chú thuốc độc để hại người khác.

(7 ) Ta thường gọi là mưa đá.

(8 ) Mặt trời trí huệ, ý nói trí huệ sáng chói như mặt trời.

(9 ) “Lòng bi” là lòng muốn cứu chúng sanh khỏi khổ, răn trừ các độc, như sấm vang làm khiếp vía các ma mị.

“Ý TỪ” là muốn chúng sanh được hưởng các sự vui thỏa nên thường đem sự lợi lạc ban cho chúng sanh như mây rưới mưa đượm nhuần cỏ cây muôn vật.

(10) Lòng tham giận, ganh, v. v. . . làm phiền nhiễu bức rức khổ não thân tâm người như lửa đốt, Bồ-Tát nói pháp trừ những tánh xấu trên đó làm cho thân tâm người thư thái mát mẻ, như rưới nước cam lồ tắt lửa.

(11) Địa-ngục, ngã-quỷ, súc-sanh.

(12) Bệnh hủi (da tróc sần sùi, tóc mày đều rụng).

(13) Hội lớn rộng rất đông như biển không thể lường biết!

(14) 1) Thuyết-pháp chu, 2) Thí-dụ chu 3) Nhân-duyên chu. Phụ. – Bích-chi-Phật: có hai hạng:

1) Ra đời không gặp Phật, không gặp chánh pháp, nhân thấy sự biến

đổi trong đời như hoa héo lá khô, v. v. . . mà tự ngộ lý vô thường, dứt kiến-tư-hoặc, thoát ly sanh tử luân hồi, gọi là vị: Độc Giác.

2) Ra đời gặp Phật, gặp chánh pháp, tu pháp ” thập-nhị-nhân-duyên” (xem Phẩm “Hoá-Thành-Dụ” thứ 7, quyển thứ ba), mà chứng ngộ vô sanh, thoát ly sanh tử luân hồi gọi là vị “Duyên-Giác”, 2 bậc: Độc-Giác cùng Duyên-Giác, cứ quả vị thì ngang với quả A-la-hán.

(15) Người xứ Tây-Trúc ép dầu, trước giã nhỏ mè hay đậu v. v. . . ủ cho sanh trùng rồi sau mới ép. Ép dầu tức là sát hại nhiều trùng nên phải bị ương họa.

(16) Để ví dụ những việc lâu xa khó gặp khó được. Kinh nói: “Như trong biển lớn có khúc cây bọng nổi trên mặt nước 100 năm một lần trôi qua, 100 năm một lần trôi lại; đáy biển có một con rùa đui, 100 năm một lần nổi lên mặt nước đón một bọng cây để chui vào. Biển rộng, cây 100 năm mới một lần trôi qua, rùa đã mù mà 100 năm mới nổi lên 1 lần, chực chui được vào bộng cây, khó lắm!”

(17) Tức là “Đà-la-ni”.

Cùng tác giả Thích Ca Mâu Ni Phật


  1. Tương Ưng Thiên Tử - Devaputta-saṃyutta (Đối thoại/kệ với các "thiên tử" (devaputta), thường nêu vấn đề đạo đức và tu tập)
  2. Chuyện Tiền Thân Đức Phật (V) - Jàtaka (Chuyện Tiền Thân Đức Phật 5, từ số chuyện 473 đến số 520)
  3. Kinh Phúng tụng - Sangìti sutta (Xếp Phật-pháp ra 10 loại từ 1 pháp tới 10 pháp)
  4. Kinh Phân biệt về Sự thật - Saccavibhanga sutta (Xá-lợi-phất phân tích Tứ Thánh đế theo cấu trúc chuẩn: biết như thật Khổ–Tập–Diệt–Đạo và "nhiệm vụ" tương ứng (liễu tri–đoạn–chứng–tu))
  5. Kinh Giáo giới Nandaka - Nandakovàda sutta (Nandaka giáo giới tỳ-kheo-ni bằng phương pháp hỏi–đáp, dẫn quán uẩn/căn theo vô thường–khổ–vô ngã; minh họa tuệ quán như một kỹ nghệ sư phạm, không chỉ độc tham)
  6. Kinh Đại Điển Tôn - Mahàgovinda sutta (So-sánh lối tu lên Trời và pháp-tu giải-thoát)
  7. Chương mười một pháp - Ekādasakanipāta (Theo mười một pháp, thường là các nhóm lợi ích/kết quả hoặc điều kiện đầy đủ đưa đến thành tựu. Vấn đề quan trọng: nhấn mạnh chiều "quả" và "lợi ích" của đường tu như động lực thực hành)
  8. Kinh Dạy Vacchagotta về Tam Minh - Tevijjavacchagotta sutta (Bác gán ghép "toàn tri liên tục"; xác định Như Lai là bậc thành tựu tam minh (túc mạng, thiên nhãn, lậu tận))
  9. Kinh Jàliya - Jàliya sutta (Phá chấp mạng căn và thân thể)
  10. Tương ưng Thiền - Jhāna-saṃyutta / Samādhi-saṃyutta (Nhóm bài về thiền định/samādhi: điều kiện, lợi ích và hướng vận dụng trong tu tập)
  11. Tương ưng Giới - Dhātu-saṃyutta (Khung "giới/yếu tố" (dhātu) để phân tích kinh nghiệm và pháp học)
  12. Tương ưng Ác Ma - Māra-saṃyutta (Các đoạn đối thoại/kệ về Ma quấy nhiễu và cách đối trị)
  13. Kinh Tùy phiền não - Upakkilesa sutta (Phân tích các chướng ngại tinh vi trong thiền (ánh sáng, hình tướng, hôn trầm, trạo cử, nghi…); hướng dẫn nhận diện và vượt qua để định–tuệ thuần thục)
  14. Chương sáu pháp - Chakkanipāta (Theo sáu pháp, thường gắn với sáu cửa kinh nghiệm và các nhóm sáu điều kiện tu tập/đối trị phiền não. Vấn đề quan trọng: nối giáo lý với quan sát thực tế (căn–trần–thức), thấy chỗ phát sinh dính mắc và cách phòng hộ)
  15. Tương ưng Tâm - Citta-saṃyutta (Liên hệ cư sĩ Citta: đời sống cư sĩ thực hành đúng pháp và các vấn đề cốt lõi học–tu)
  16. Đại kinh Màlunkyà - Mahà Màlunkyà sutta (Trình bày các pháp cần đoạn và lộ trình đoạn trừ kiết sử; nhấn mạnh tu tập có hệ thống thay cho tranh luận/suy đoán)
  17. Chương tám pháp - Aṭṭhakanipāta (Theo tám pháp, thường là các nhóm tám điểm cần thực hành để đem lại lợi ích hiện tại và lâu dài. Vấn đề quan trọng: đạo lộ có cấu trúc—các yếu tố phối hợp, tránh hiểu tu tập như các mảnh rời)
  18. Tương ưng Kim xí điểu - Supaṇṇa-saṃyutta (Nhóm bài liên hệ supaṇṇa, dùng bối cảnh/ẩn dụ để nêu pháp)
  19. Kinh Chánh tri kiến - Sammàditthi sutta (Trình bày nền tảng của chánh kiến)
  20. Kinh Tư lượng - Anumàna sutta (Dạy phương pháp tự kiểm bằng )
  21. Kinh Mahàli - Mahàli sutta (Thắc-mắc về Thiên-âm và về mạng-căn)
  22. Tiểu kinh Mãn nguyệt - Cùlapunnama sutta (Nêu khác biệt phàm phu và Thánh đệ tử trước ngũ uẩn: phàm phu sở hữu hóa; Thánh đệ tử tuệ tri như thật nên không thủ trước, hướng đến đoạn khổ)
  23. Kinh Xa-ni-sa - Janavasabha sutta (Nhờ tu theo Pháp Phật được tái-sanh cõi Trời)
  24. Tiểu kinh Nghiệp phân biệt - Cùlakammavibhanga sutta (Subha hỏi vì sao người yểu–thọ, bệnh–khỏe, nghèo–giàu…; Đức Phật trả lời theo nghiệp thân–khẩu–ý và tập quán hành động, nhấn mạnh trách nhiệm đạo đức và hậu quả dài hạn)
  25. Tương ưng Niệm xứ - Satipaṭṭhāna-saṃyutta (Nhóm bài về bốn niệm xứ (thân–thọ–tâm–pháp) như trục chánh niệm và tuệ quán.)
  26. Tương ưng Đạo - Magga-saṃyutta (Trọng tâm về con đường tu tập (đặc biệt Bát chánh đạo) và cách triển khai đạo lộ trong thực hành)
  27. Kinh Kandaraka - Kandaraka sutta (Đối thoại về các khuynh hướng khổ hạnh; phân biệt khổ hạnh hình thức với con đường giải thoát dựa trên chánh hạnh, chánh niệm và đoạn trừ phiền não)
  28. Kinh Ganaka Moggallàna - Ganakamoggallàna sutta (Trình bày lộ trình huấn luyện tuần tự (giới–hộ trì căn–chánh niệm–thiền định–tuệ); giải thích vì sao có người "được chỉ đường" vẫn không đến đích)
  29. Kinh Căn tu tập - Indriyabhàvanà sutta (Bác quan niệm "tu căn" là triệt tiêu cảm giác; chỉ "vô thượng căn tu tập" là tiếp xúc sáu trần mà không bị tham–sân chi phối, chuyển hóa phản ứng bằng chánh niệm và tuệ tri)
  30. Kinh Giới phân biệt - Dhàtuvibhanga sutta (Giáo giới du sĩ Pukkusāti bằng phép quán giới/đại (đất–nước–lửa–gió và yếu tố tâm) để tháo gỡ ngã chấp; xem thân tâm như các yếu tố vận hành theo duyên để ly tham và an tịnh)
  31. Tương ưng Dự lưu - Sotāpatti-saṃyutta (Các bài về dự lưu/nhập lưu: tiêu chuẩn, nhân duyên, và quả của giai đoạn này)
  32. Kinh Kevaddha (Kiên Cố) - Kevaddha sutta (Ba loại Thần-thông, thắc-mắc về tứ-đại)
  33. Kinh Ví dụ con rắn - Alagaddùpama sutta (Cảnh báo hiểu sai giáo pháp, nêu ví dụ bắt rắn sai cách và ví dụ chiếc bè qua sông để nhấn mạnh dùng Pháp như phương tiện, không chấp thủ)
  34. Kinh Ghatìkàra - Ghatìkàra sutta (Câu chuyện thời Phật Kassapa về cư sĩ thợ gốm hộ trì cha mẹ và Tam bảo; nêu hình mẫu công hạnh tại gia)
  35. Kinh Ái sanh - Piyajàtika sutta (Dạy rằng sầu bi phát sinh từ thương mến/ái trước; minh họa bằng các câu chuyện liên hệ vua Pasenadi và hoàng hậu Mallikā)
  36. Kinh Potaliya - Potaliya sutta (Tái định nghĩa "xuất ly": không chỉ rút khỏi việc đời mà là đoạn trừ các tập khí bất thiện và thiết lập chuẩn mực sống đưa đến an tịnh)
  37. Tăng Chi Bộ Kinh - Aṅguttara-nikāya (Là bộ thứ tư trong năm bộ kinh tạng Pali, được sắp theo pháp số, từ một pháp đến mười một pháp, phân thành 11 chương (nipàtas))
  38. Kinh Giáo giới Channa - Channovàda sutta (Giáo giới tỳ-kheo Channa trọng bệnh bằng quán vô thường–khổ–vô ngã và không chấp thủ ngũ uẩn/kiến chấp; nhấn mạnh "không chấp thủ" như điểm tựa cuối cùng khi thân tâm suy sụp)
  39. Tương ưng Rừng - Vana-saṃyutta (Kệ liên quan đời sống viễn ly nơi rừng và tinh thần hành trì chỗ tịch mịch)
  40. Tiểu kinh Dụ dấu chân voi - Cùlahatthipadopama sutta (Dùng ví dụ "dấu chân voi" để hướng dẫn kiểm chứng giáo pháp theo lộ trình tu tập từ tín tâm, trì giới đến thiền định và tuệ giải thoát)
  41. Thiên Cung Sự - Vimānavatthu (Tập các truyện kể (nhiều đoạn ở dạng kệ) về chư thiên và "thiên cung", thường mở ra từ một câu hỏi/đối thoại rồi giải thích nguyên nhân quá khứ. Trọng tâm nội dung là mối liên hệ giữa hành động (đặc biệt công đức) và quả báo tái sinh trong các cảnh giới an lạc)
  42. Chương ba pháp - Tikanipāta (Hệ thống theo bộ ba (ba pháp), thường gặp như ba nghiệp, ba căn bất thiện, ba học, hoặc các nhóm ba điều kiện/ba loại hành xử. Vấn đề quan trọng: nhiều giáo lý vận hành theo "tam phần", giúp thấy đạo lộ có cấu trúc thay vì rời rạc)
  43. Kinh Angulimàla - Angulimàla sutta (Cảm hóa kẻ sát nhân Aṅgulimāla; nêu khả năng chuyển hóa và "quay đầu" nhờ từ bi và tu tập, dù vẫn chịu quả hiện đời)
  44. Tiểu kinh Saccaka - Cùlasaccaka sutta (Đối thoại với biện sĩ Saccaka về "ngã", chỉ ra ngũ uẩn không phải ngã và không thể điều khiển theo ý, từ đó phá chấp "tự ngã chủ tể")
  45. Kinh Năm và Ba - Pancattaya sutta (Phân tích các kiến chấp siêu hình quanh "tự ngã", chỉ cơ chế kiến thủ đưa đến tranh luận và khổ não; khuyến ly chấp bằng tuệ tri như thật)
  46. Kinh Pháp Môn Căn Bản - Mùlapariyàya sutta (Cắt đứt Dục hỷ với các giới là pháp môn căn bản)
  47. Kinh A-sá-nang-chi - Atànàtiya sutta (Bản Hộ-Kinh giúp hộ-vệ các Tỳ-kheo)
  48. Tương ưng Thiền - Jhāna-saṃyutta (Nhóm bài về thiền (jhāna): điều kiện thành tựu và lợi ích đối với tuệ quán)
  49. Tương Ưng Kosala - Kosala-saṃyutta (Các bài liên hệ vua Kosala, bàn về trị sự, đời sống và pháp hành)
  50. Đại kinh Sakuludàyi - Mahàsakuludàyin sutta (Bàn về điều làm nên uy tín bậc đạo sư; thước đo đặt trên giới–định–tuệ và kết quả đoạn trừ phiền não)

Xem
tất cả tác phẩm

Hướng dẫn tìm kiếm:
  • Nhập trực tiếp chữ Hán, hoặc chữ Latinh
  • Nhấn vào chữ "V" hoặc "P".
  • Chữ "V" tìm kiếm từ âm Hán Việt.
  • Chữ "P" tìm kiếm từ Pinyin.
  • Các nút: 一 丨 ノ 丶 フ dùng để tìm chữ qua nét bút.
  • Hoặc dùng: Vẽ chữ rồi tìm
  • Tải app từ điển này:
  • App dành cho điện thoại Android: Tải về

NỘI DUNG CHÍNH

hvdic.thaiphong.net

Những nội dung căn bản nhất của website bạn có thể truy vấn:

TRA CỨU

CÔNG CỤ

KHÁC

Quảng Cáo

bán lạc ngon