TƯƠNG ĐÀM ĐIẾU TAM LƯ ĐẠI PHU KỲ 1

湘潭弔三閭大夫其一

(Qua Tương Đàm viếng Tam Lư đại phu kỳ 1)

Tác giả: Nguyễn Du

Thuộc bộ: , Bắc hành tạp lục,

Ngôn ngữ: Hán

Việt Nam

Thời kỳ: Nguyễn

Chánh văn:
湘潭弔三閭大夫其一

好修人去二千載，
此地猶聞蘭芷香。
宗國三年悲放逐，
楚詞萬古擅文章。
魚龍江上無殘骨，
杜蒻洲邊有眾芳。
極目傷心何處是，
秋風落木過沅湘。

Dịch âm:
Tương Đàm điếu Tam Lư đại phu kỳ 1

Hiếu tu nhân khứ nhị thiên tải,
Thử địa do văn lan chỉ hương.
Tông quốc tam niên bi phóng trục,
Sở từ vạn cổ thiện văn chương.
Ngư long giang thượng vô tàn cốt,
Đỗ nhược châu biên hữu chúng phương.
Cực mục thương tâm hà xứ thị,
Thu phong lạc mộc quá Nguyên Tương.

Dịch nghĩa:
Qua Tương Đàm viếng Tam Lư đại phu kỳ 1

Người hiếu tu sống cách hai nghìn năm,
Ngày nay đất này còn thơm mùi hoa chỉ, hoa lan.
Xa quê ba năm buồn phiền vì bị tống xuất,
Nghìn đời sau thơ của ông vẫn hay nhất.
Rồng cá đầy sông cốt tìm chẳng thấy,
Bên bờ Đỗ nhược có giống cỏ thơm.
Nhướng mắt đau lòng không biết là đâu,
Gió thu lá rụng khi qua vùng Nguyên, Tương.

Tương Đàm (Trường Sa) là tên một huyện tỉnh Hồ Nam. Tam Lư đại phu là chức tước của Khuất Nguyên người nước Sở đời Chiến Quốc. Khuất Nguyên là người tài giỏi lúc đầu được vua Sở tin dùng và thực thi chủ trương chính trị do ông đề xướng, nhưng sau vì lới gièm pha của nịnh thần ông bị đầy đi Giang Nam. Ngày mồng 5 tháng 5 ông trẫm mình ở Mịch La.

Cùng tác giả Nguyễn Du

Hành lạc từ kỳ 1 - 行樂詞其一 (Bài thơ tận hưởng cuộc sống 1)
Giản Công bộ chiêm sự Trần kỳ 2 - 柬工部詹事陳其二 (Gửi ông Trần chiêm sự bộ Công kỳ 2)
Hoàng Hà trở lạo - 黃河阻潦 (Lũ sông Hoàng Hà làm trở ngại)
Lam giang - 藍江 (Sông Lam)
Ngẫu hứng kỳ 1 - 偶興其一
Mộng đắc thái liên kỳ 1 - 夢得採蓮其一 (Mộng thấy hái sen kỳ 1)
Kê Khang cầm đài - 嵇康琴臺 (Đài gảy đàn của Kê Khang)
Quế Lâm công quán - 桂林公館 (Công quán Quế Lâm)
Nễ giang khẩu hương vọng - 瀰江口鄉望 (Ở cửa sông Ròn nhìn về phía quê)
Thu chí (Hương giang nhất phiến nguyệt) - 秋至（香江一片月） (Thu sang (Sông Hương trăng một mảnh))
La Phù giang thuỷ các độc toạ - 羅浮江水閣獨坐 (Ngồi một mình trên lầu cạnh sông La Phù)
Thu chí (Tứ thì hảo cảnh vô đa nhật) - 秋至（四時好景無多日） (Thu sang (Bốn mùa cảnh đẹp được bao ngày))
Đối tửu - 對酒 (Trước chén rượu)
Sở Bá Vương mộ kỳ 1 - 楚霸王墓其一 (Mộ Sở Bá Vương kỳ 1)
Thái Bình thành hạ văn xuy địch - 太平城下聞吹笛 (Bên ngoài thành Thái Bình, nghe tiếng sáo thổi)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 01 - 蒼梧竹枝歌其一 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 01)
Tạp ngâm kỳ 3 - 雜吟其三
Kê thị trung từ - 嵇侍中祠 (Đền thờ ông thị trung họ Kê)
Khai song - 開窗 (Mở cửa sổ)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 04 - 蒼梧竹枝歌其四 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 04)
Nhiếp Khẩu đạo trung - 灄口道中 (Trên đường đi Nhiếp Khẩu)
Mạnh Tử từ cổ liễu - 孟子祠古柳 (Cây liễu cổ trước đền thờ Mạnh Tử)
U cư kỳ 2 - 幽居其二 (Ở nơi u tịch kỳ 2)
Đào Hoa đàm Lý Thanh Liên cựu tích - 桃花潭李青蓮舊跡 (Dấu tích cũ của Lý Thanh Liên ở đầm Đào Hoa)
Minh giang chu phát - 明江舟發 (Thuyền ra đi trên sông Minh)
Hành lạc từ kỳ 2 - 行樂詞其二 (Bài thơ tận hưởng cuộc sống 2)
Chu phát - 舟發 (Thuyền ra đi)
Tự thán kỳ 1 - 自嘆其一 (Than thân kỳ 1)
U cư kỳ 1 - 幽居其一 (Ở nơi u tịch kỳ 1)
Mộng đắc thái liên kỳ 3 - 夢得採蓮其三 (Mộng thấy hái sen kỳ 3)
Đại tác cửu thú tư quy kỳ 1 - 代作久戍思歸其一 (Làm thay người đi thú lâu năm mong được về kỳ 1)
Bùi Tấn Công mộ - 裴晉公墓 (Mộ Bùi Tấn Công)
Quế Lâm Cù Các Bộ - 桂林瞿閣部 (Ông Cù Các Bộ ở Quế Lâm)
Dự Nhượng kiều chuỷ thủ hành - 豫讓橋匕首行 (Bài hành về chiếc gươm ngắn cầu Dự Nhượng)
Sơ thu cảm hứng kỳ 1 - 初秋感興其一 (Cảm hứng đầu thu kỳ 1)
Dự Nhượng kiều - 豫讓橋 (Cầu Dự Nhượng)
Trở binh hành - 阻兵行 (Bài hành về việc binh đao làm nghẽn đường)
Thăng Long kỳ 2 - 昇龍其二
Hoàng Châu trúc lâu - 黃州竹樓 (Lầu trúc ở Hoàng Châu)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 13 - 蒼梧竹枝歌其十三 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 13)
My trung mạn hứng - 縻中漫興 (Chung Tử gảy đàn theo điệu Nam)
Mạn hứng kỳ 1 - 漫興其一
Đồ trung ngẫu hứng - 途中偶興 (Ngẫu hứng giữa đường)
Đăng Nhạc Dương lâu - 登岳陽樓 (Lên lầu Nhạc Dương)
Mộ xuân mạn hứng - 暮春漫興 (Cảm hứng cuối xuân)
Bát muộn - 撥悶 (Xua nỗi buồn)
Điếu La Thành ca giả - 吊羅城歌者 (Viếng ca nữ đất La Thành)
Lý gia trại tảo phát - 李家寨早發 (Buổi sáng từ nhà họ Lý ra đi)
Thành hạ khí mã - 城下棄馬 (Ngựa bỏ chân thành)
Ngẫu thư công quán bích - 偶書公館壁 (Tình cờ đề vách công quán)