TẢO GIẢI

早解

(Giải đi sớm)

Tác giả: Hồ Chí Minh

Thuộc bộ: , Ngục trung nhật ký, (35)

Ngôn ngữ: Hán

Việt Nam

Thời kỳ: Hiện Đại

Chánh văn:
早解

一次雞啼夜未闌，
群星擁月上秋山。
征人已在征途上，
迎面秋風陣陣寒。

東方白色已成紅，
幽暗殘餘早一空。
暖氣包羅全宇宙，
行人詩興忽加濃。

Dịch âm:
Tảo giải

Nhất thứ kê đề dạ vị lan,
Quần tinh ủng nguyệt thướng thu san.
Chinh nhân dĩ tại chinh đồ thượng,
Nghênh diện thu phong trận trận hàn.

Đông phương bạch sắc dĩ thành hồng,
U ám tàn dư tảo nhất không.
Noãn khí bao la toàn vũ trụ,
Hành nhân thi hứng hốt gia nùng.

Dịch nghĩa:
Giải đi sớm

Gà gáy một lần, đêm chưa tàn,
Chòm sao nâng vầng trăng lên đỉnh núi mùa thu;
Người đi xa đã cất bước trên đường xa,
Gió thu táp mặt từng cơn từng cơn lạnh lẽo.

Phương đông màu trắng chuyển thành hồng,
Bóng đêm còn rơi rớt sớm đã hết sạch;
Hơi ấm bao la khắp vũ trụ,
Người đi thi hứng bỗng thêm nồng.

Bài thơ này được sử dụng trong chương trình SGK Văn học 12 giai đoạn 1990-2006.

Cùng tác giả Hồ Chí Minh

Văn thung mễ thanh - 聞舂米聲 (Nghe tiếng giã gạo)
Sơ đáo Thiên Bảo ngục - 初到天保獄 (Mới đến nhà lao Thiên Bảo)
Tảo - 早 (Buổi sớm)
Lữ quán - 旅館 (Quán trọ)
Hựu nhất cá - 又一個 (Lại một người nữa)
Ngục đinh thiết ngã chi sĩ-đích - 獄丁竊我之士的 (Lính ngục đánh cắp mất chiếc gậy của ta)
Mạc ban trưởng - 莫班長 (Trưởng ban họ Mạc)
Hoàng hôn - 黃昏 (Hoàng hôn)
Đáo Liễu Châu - 到柳州 (Đến Liễu Châu)
Học dịch kỳ - 學奕棋 (Học đánh cờ)
Báo tiệp - 報捷 (Tin thắng trận)
Bán lộ đáp thuyền phó Ung - 半路搭船赴邕 (Giữa đường đáp thuyền đi Ung Ninh)
Tháp hoả xa vãng Lai Tân - 搭火車往來賓 (Đáp xe lửa đi Lai Tân)
Đăng quang phí - 燈光費 (Tiền đèn)
Cấm yên (Chỉ yên đích) - 禁煙（紙煙的） (Cấm hút thuốc (Thuốc lá))
Việt hữu tao động (Ung báo, Xích đạo tấn thập nhất nguyệt thập tứ nhật) - 越有騷動（邕報赤道訊十一月十四日） (Việt Nam có bạo động (Tin Xích đạo, báo Ung Ninh 14-11))
Tại Túc Vinh nhai bị khấu lưu - 在足榮街被扣留 (Bị bắt giữ ở phố Túc Vinh)
Mộ - 暮 (Chiều tối)
Song thập nhật giải vãng Thiên Bảo - 雙十日解往天保 (Tết Song thập bị giải đi Thiên Bảo)
Cửu bất đệ giải - 久不遞解 (Giam lâu không được chuyển)
Chiết tự - 折字 (Chơi chữ)
Anh ấy muốn trốn - Tha tưởng đào (Anh ấy muốn trốn)
Phân thuỷ - 分水 (Chia nước)
Ngục trung sinh hoạt - 獄中生活 (Sinh hoạt trong tù)
Trúc lộ phu - 築路夫 (Phu làm đường)
Bang - 綁 (Dây trói)
Đổ phạm - 賭犯 (Tù đánh bạc)
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
Công kim - 工金 (Tiền công)
Tẩu lộ - 走路 (Đi đường)
Cước áp - 腳閘 (Cái cùm)
Tự miễn - 自勉 (Tự khuyên mình)
Thuỵ bất trước - 睡不著 (Không ngủ được)
Khai quyển - 開卷 (Mở đầu tập nhật ký)
Cảnh báo (Thập nhất nguyệt thập nhị nhật) - 警報（十一月十二日） (Báo động (Ngày 12 tháng 11))
Lại sang - 癩瘡 (Ghẻ lở)
Long An - Đồng Chính - 隆安同正 (Long An - Đồng Chính)
Đáo trưởng quan bộ - 到長官部 (Đến dinh trưởng quan)
Các báo: Hoan nghênh Uy-ki Đại hội - 各報：歡迎威基大會 (Các báo đăng tin: Đại hội hoan nghênh Willkie)
Quả Đức ngục - 果德獄 (Nhà lao Quả Đức)
Giải trào - 解嘲 (Pha trò)
Tân Dương ngục trung hài - 賓陽獄中孩 (Cháu bé trong ngục Tân Dương)
Nạp muộn - 納悶 (Buồn bực)
Tảo giải - 早解 (Giải đi sớm)
Tảo tình - 早晴 (Nắng sớm)
Bào Hương cẩu nhục - 芭鄉狗肉 (Thịt chó ở Bào Hương)
Tù lương - 囚糧 (Cơm tù)
Ký Nê Lỗ - 寄尼魯 (Gửi Nehru)
Thiên Giang ngục - 遷江獄 (Nhà lao Thiên Giang)
Thế lộ nan - 世路難 (Đường đời hiểm trở)