TẠP THI KỲ 1

雜詩其一

Tác giả: Nguyễn Du

Thuộc bộ: , Dưới chân núi Hồng,

Ngôn ngữ: Hán

Việt Nam

Thời kỳ: Nguyễn

Chánh văn:
雜詩其一

壯士白頭悲向天，
雄心生計兩茫然。
春蘭秋菊成虛事，
夏暑冬寒奪少年。
黃犬追歡鴻嶺下，
白雲臥病桂江邊。
村居不厭頻沽酒，
尚有囊中三十錢。

Dịch âm:
Tạp thi kỳ 1

Tráng sĩ bạch đầu bi hướng thiên,
Hùng tâm sinh kế lưỡng mang nhiên.
Xuân lan thu cúc thành hư sự,
Hạ thử đông hàn đoạt thiếu niên.
Hoàng khuyển truy hoan Hồng Lĩnh hạ,
Bạch vân ngoạ bệnh Quế Giang biên.
Thôn cư bất yếm tần cô tửu,
Thượng hữu nang trung tam thập tiền.

Dịch nghĩa:

Tráng sĩ đầu bạc ngửng nhìn trời, lòng bi đát,
Hùng tâm, sinh kế cả hai đều mờ mịt.
Xuân lan thu cúc đã thành chuyện hão,
Đông rét hè nóng cướp cả tuổi xuân.
Dắt chó đi săn, mải vui dưới chân núi Hồng Lĩnh,
Trong mây trắng, nằm bệnh bên sông Giang Quế.
Ở thôn quê, thích nhất được mua rượu uống luôn,
Trong túi hãy còn ba mươi đồng tiền đây.

Nguyễn Du có biệt hiệu là Hồng Sơn hiệp lộ, nghĩa là phường săn ở núi Hồng.

Cùng tác giả Nguyễn Du

Mạc phủ tức sự - 幕府即事 (Trạm nghỉ chân tức sự)
Hán Dương vãn diểu - 漢陽晚眺 (Ngắm cảnh chiều ở Hán Dương)
Long thành cầm giả ca - 龍城琴者歌 (Chuyện người gảy đàn ở Thăng Long)
Thành hạ khí mã - 城下棄馬 (Ngựa bỏ chân thành)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 13 - 蒼梧竹枝歌其十三 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 13)
Ký Huyền Hư tử - 寄玄虛子
Kinh Kha cố lý - 荊軻故里 (Làng cũ của Kinh Kha)
Âu Dương Văn Trung Công mộ - 歐陽文忠公墓 (Mộ ông Âu Dương Văn Trung)
Ngẫu hứng kỳ 1 - 偶興其一
Thất thập nhị nghi trủng - 七十二疑冢 (Bảy mươi hai ngôi mộ giả)
Sơn cư mạn hứng - 山居漫興 (Ở núi cảm hứng)
Vĩnh Châu Liễu Tử Hậu cố trạch - 永州柳子厚故宅 (Nhà cũ của Liễu Tử Hậu ở Vĩnh Châu)
Hàm Đan tức sự - 邯鄲即事 (Tức cảnh Hàm Đan)
Độ Phú Nông giang cảm tác - 渡富農江感作 (Qua sông Phú Nông cảm tác)
Hoàng Châu trúc lâu - 黃州竹樓 (Lầu trúc ở Hoàng Châu)
Đại nhân hí bút - 代人戲筆 (Thay người khác, viết đùa)
Ngẫu hứng kỳ 4 - 偶興其四
Biệt Nguyễn đại lang kỳ 2 - 別阮大郎其二 (Từ biệt anh Nguyễn kỳ 2)
An Huy đạo trung - 安徽道中 (Trên đường đi An Huy)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 01 - 蒼梧竹枝歌其一 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 01)
Ký hữu (Mạc mạc trần ai mãn thái không) - 寄友（漠漠塵埃滿太空） (Gửi bạn (Bầu trời mù mịt bụi bay đầy))
Khổng tước vũ - 孔雀舞 (Chim công múa)
Mộng đắc thái liên kỳ 2 - 夢得採蓮其二 (Mộng thấy hái sen kỳ 2)
Bát muộn - 撥悶 (Xua nỗi buồn)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 06 - 蒼梧竹枝歌其六 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 06)
Tỉ Can mộ - 比干墓 (Mộ Tỉ Can)
Điệu khuyển - 悼犬 (Điếu con chó chết)
Ngẫu thư công quán bích - 偶書公館壁 (Tình cờ đề vách công quán)
Ninh Minh giang chu hành - 寧明江舟行 (Đi thuyền trên sông Ninh Minh)
Nam Quan đạo trung - 南關道中 (Trên đường qua ải Nam Quan)
Bất tiến hành - 不進行 (Thuyền không tiến lên được)
Tái thứ nguyên vận - 再次原韻 (Hoạ nguyên vần bài trước)
Tái du Tam Điệp sơn - 再踰三疊山 (Vượt lại đèo Ba Dội)
Dự Nhượng kiều chuỷ thủ hành - 豫讓橋匕首行 (Bài hành về chiếc gươm ngắn cầu Dự Nhượng)
Tương giang dạ bạc - 湘江夜泊 (Đêm Đậu Thuyền Trên Sông Tương Giang)
Xuân tiêu lữ thứ - 春宵旅次 (Đêm xuân lữ thứ)
Thương Ngô Trúc chi ca kỳ 07 - 蒼梧竹枝歌其七 (Ca điệu Trúc chi đất Thương Ngô kỳ 07)
Thu chí (Hương giang nhất phiến nguyệt) - 秋至（香江一片月） (Thu sang (Sông Hương trăng một mảnh))
Xuân dạ - 春夜 (Đêm xuân)
My trung mạn hứng - 縻中漫興 (Chung Tử gảy đàn theo điệu Nam)
Kê Khang cầm đài - 嵇康琴臺 (Đài gảy đàn của Kê Khang)
Thu chí (Tứ thì hảo cảnh vô đa nhật) - 秋至（四時好景無多日） (Thu sang (Bốn mùa cảnh đẹp được bao ngày))
Mạnh Tử từ cổ liễu - 孟子祠古柳 (Cây liễu cổ trước đền thờ Mạnh Tử)
Đông A sơn lộ hành - 東阿山路行 (Đi đường núi qua Đông A)
Tổ Sơn đạo trung - 祖山道中 (Trên đường Tổ Sơn)
Đăng Nhạc Dương lâu - 登岳陽樓 (Lên lầu Nhạc Dương)
Quế Lâm Cù Các Bộ - 桂林瞿閣部 (Ông Cù Các Bộ ở Quế Lâm)
Đồng Tước đài - 銅雀臺 (Đài Đồng Tước)
Tương Đàm điếu Tam Lư đại phu kỳ 2 - 湘潭弔三閭大夫其二 (Qua Tương Đàm viếng Tam Lư đại phu kỳ 2)
Thương Ngô tức sự - 蒼梧即事 (Tức cảnh ở Thương Ngô)